Ściąga C1
Podstawy
Alfabet i pisownia
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| 27 liter | pięć samogłosek, a, e, i, o, u; ñ jest osobną literą | niño / español | dziecko / hiszpański |
| Nazwy liter | każda nazwa to krótki wyraz; przy literowaniu mówi się nazwy liter | ¿Cómo se escribe Ana? — a, ene, a. | Jak się pisze Ana? — A, N, A. |
| v i w | litera v nazywa się ve, a litera w — doble ulitera v nazywa się uve, a litera w — uve doble | ¿Con be o con ve?¿Con be o con uve? | Przez b czy przez v? |
| Dwie litery | ch / ll / rr / qu / gu zapisują jeden dźwięk dwiema literami | chico / calle / perro | chłopiec / ulica / pies |
| Nieme h | litera h nigdy nie jest wymawiana | hola / hora | cześć / godzina |
| c i qu | c przed a, o, u, qu przed e, i — dla tego samego dźwięku, /k/ | casa / queso | dom / ser |
| g i gu | g przed a, o, u, gu przed e, i — dla tego samego dźwięku, /g/ | gato / guitarra | kot / gitara |
| z i c | z przed a, o, u, c przed e, i — dla tego samego dźwięku, /s/z przed a, o, u, c przed e, i — dla tego samego dźwięku, /θ/ | zapato / cine | but / kino |
| j i g | j przed każdą samogłoską i g przed e, i brzmią tak samo, /x/ | jamón / gente | szynka / ludzie |
| b i v | jeden dźwięk, /b/, i dwie litery; każde słowo ma swoją | bueno / vino | dobry / wino |
| ll i y | ll i y przed samogłoską brzmią tak samo, /ʝ/ | calle / yo | ulica / ja |
| Małe litery | dni tygodnia, miesiące, języki i narodowości piszemy małą literą | Los lunes estudio inglés. | W poniedziałki uczę się angielskiego. |
| ¿ ? / ¡ ! | pytania i wykrzyknienia zaczynają się od odwróconego znaku | ¿Dónde vives? / ¡Hola! | Gdzie mieszkasz? / Cześć! |
| B2Końcówki | końcówka wyznacza literę: -bilidad, -jero, -illa | posibilidad / consejero / camilla | możliwość / doradca / nosze |
| B2Wielkie litery | wielka litera, gdy nazwa oznacza jedyny w swoim rodzaju byt; mała litera w znaczeniu ogólnym | La Tierra gira alrededor del Sol. / Hace sol en la tierra de mis abuelos. | Ziemia krąży wokół Słońca. / W kraju moich dziadków świeci słońce. |
| B2sino / si no | sino przeciwstawia; si no wprowadza warunek przeczący | No es antipático, sino tímido. / Si no estudias, nunca aprobarás. | Nie jest niesympatyczny, tylko nieśmiały. / Jeśli się nie uczysz, nigdy nie zdasz. |
| C1porque / por qué | porque podaje przyczynę; por qué pyta i ma akcent graficzny | Estudio porque quiero. / Me pregunto por qué tardó. | Uczę się, bo chcę. / Zastanawiam się, dlaczego się spóźnił. |
| C1Pisownia dowolna | dopuszcza się formy uproszczone; zaleca się pełną | septiembre / setiembre | wrzesień / wrzesień |
| Pułapka | u w gue i gui nie jest wymawiane; z ü jest wymawiane | pingüino | pingwin |
Wymowa i akcent
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Samogłoski | pięć samogłosek, a, e, i, o, u, każda z jednym krótkim, wyraźnym dźwiękiem | banana | banan |
| r / rr | pojedyncze r między samogłoskami to jedno uderzenie języka; rr to dźwięk drżący | pero / perro | ale / pies |
| j / ge / gi | mocny, chropawy dźwięk z głębi gardła, jak polskie ch | jardín / gente | ogród / ludzie |
| ñ | język dotyka podniebienia, jak ń w słowie „koń” | mañana | jutro |
| z / ce / ci | brzmią /s/, jak s | zapato / ciudad | but / miasto |
| z / ce / ci | brzmią /θ/, z językiem między zębami | zapato / ciudad | but / miasto |
| ll / y | jeden dźwięk, /ʝ/ | calle / yo | ulica / ja |
| A1Akcent | wyraz kończy się samogłoską, n lub s: przedostatnia sylaba | casa / hablan | dom / oni mówią |
| A1Akcent | wyraz kończy się inną spółgłoską: ostatnia sylaba | hablar / ciudad | mówić / miasto |
| A1Akcent graficzny | oznacza akcent, który nie spełnia tych dwóch reguł | café / árbol / música | kawa / drzewo / muzyka |
| A1Takie same wyrazy | akcent graficzny odróżnia dwa wyrazy zapisywane tak samo | Tú tienes tu libro. | Ty masz swoją książkę. |
| A2Takie same wyrazy | sí i si, mí i mi podlegają tej samej regule | Sí, es para mí. | Tak, to dla mnie. |
| A1Pułapka | wyrazy pytające zawsze mają akcent graficzny | ¿Dónde vives? | Gdzie mieszkasz? |
| B2Sylaba | spółgłoska między samogłoskami przechodzi do następnej samogłoski | me-sa / pro-bar / an-dar | stół / próbować / chodzić |
| B2Synalefa | samogłoska końcowa i początkowa następnego wyrazu tworzą jedną sylabę | todo eso → to-doe-so | to wszystko |
| B2Pułapka | wyrazy pytające mają akcent graficzny także w mowie zależnej | No sé cuál me gusta más. | Nie wiem, który podoba mi się bardziej. |
| C1Aún i aun | aún znaczy „jeszcze”; aun bez akcentu graficznego znaczy „nawet” | Aún no ha llegado. | Jeszcze nie przyszedł. |
| C1Wyrazy nieakcentowane | don, san, señor, buen i wyraz względny donde tracą akcent | Saludé a don Emilio. | Przywitałem się z panem Emilio. |
Liczebniki
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| 0–15 | każda ma własne słowo | once / quince | jedenaście / piętnaście |
| 16–29 | jeden wyraz: dieci- lub veinti- i jedność | dieciséis / veintidós | szesnaście / dwadzieścia dwa |
| 31–99 | dziesiątki, y, jedności: trzy wyrazy | treinta y uno / cuarenta y cinco | trzydzieści jeden / czterdzieści pięć |
| 100 | cien samo lub przed rzeczownikiem, ciento przed inną liczbą | cien euros / ciento veinte | sto euro / sto dwadzieścia |
| 1000 | mil nie przyjmuje un i nie zmienia się po żadnej liczbie | mil / tres mil | tysiąc / trzy tysiące |
| A1Setki | od 200 zgadzają się z rzeczownikiem | doscientas personas | dwieście osób |
| A1millón | rzeczownik: millones w liczbie mnogiej, de przed tym, co się liczy | dos millones de personas | dwa miliony osób |
| A1uno | un przed rzeczownikiem rodzaju męskiego, una przed rzeczownikiem rodzaju żeńskiego | veintiún años / veintiuna casas | dwadzieścia jeden lat / dwadzieścia jeden domów |
| A1Liczebniki porządkowe | od primero do décimo; zgadzają się z rzeczownikiem i stoją przed nim | la segunda calle | druga ulica |
| A2primer / tercer | primero i tercero tracą -o przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej | el primer día / el tercer piso | pierwszy dzień / trzecie piętro |
| B211.º–20.º | od 13.º jeden wyraz: decimo- i liczebnik porządkowy | undécimo / decimoquinto | jedenasty / piętnasty |
| B2Ułamki | nazwa ułamka i de z całością, którą się dzieli | un tercio de la tarta / la mitad de los adultos | jedna trzecia tortu / połowa dorosłych |
| B2Wielokrotności | el doble, el triple, el cuádruple; albo veces z más lub menos | el doble de dinero / diez veces más | dwa razy więcej pieniędzy / dziesięć razy więcej |
| B2Procenty | liczba, por ciento i de z grupą | el 20 por ciento de los ciudadanos / tres de cada cinco mujeres | 20 procent obywateli / trzy na pięć kobiet |
| C1Ułamki od 1/11 | liczebnik główny z -avo; z parte pasuje też liczebnik porządkowy | la veinteava parte / la vigésima parte | dwudziesta część / dwudziesta część |
| Pułapka | 500, 700 i 900 zmieniają pierwszą część | quinientos / setecientos / novecientos | pięćset / siedemset / dziewięćset |
| Pułapka | bez y po setkach | ciento veinte / doscientos cinco | sto dwadzieścia / dwieście pięć |
Podawanie godziny
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Jak zapytać | pytamy ¿Qué hora es?, a odpowiadamy z es lub son | ¿Qué hora es? — Son las tres. | Która godzina? — Jest trzecia. |
| Godzina | es la una; pozostałe godziny wymagają son las | Es la una. / Son las dos. | Jest pierwsza. / Jest druga. |
| en punto | równa godzina | Son las cinco en punto. | Jest równo piąta. |
| Minuty 1–30 | godzina, y, minuty | las dos y diez | dziesięć po drugiej |
| cuarto / media | cuarto to 15 minut, media to 30 | las tres y cuarto / las tres y media | kwadrans po trzeciej / wpół do czwartej |
| A1Minuty 31–59 | następna godzina, menos, brakujące minuty | las cuatro menos diez / las cuatro menos cuarto | za dziesięć czwarta / za kwadrans czwarta |
| A1Minuty 31–59 | także brakujące minuty, para, następna godzina | diez para las cuatro | za dziesięć czwarta |
| A1a las | a las i godzina — mówią, kiedy coś się dzieje; a la una | La clase empieza a las nueve. | Zajęcia zaczynają się o dziewiątej. |
| A1Pory dnia | de la mañana / de la tarde / de la noche po godzinie | las ocho de la noche | ósma wieczorem |
| A124 godziny | w mowie używa się 12 godzin; rozkłady używają 24 | 18:30 → las dieciocho treinta | |
| B2Przybliżona godzina | hacia las i godzina; hace unos z czasem trwania | Llego hacia las nueve. | Przyjadę około dziewiątej. |
| B2Początek i koniec dnia | a primera hora i a última hora oznaczają początek i koniec dnia pracy | a primera hora / a última hora | z samego rana / pod koniec dnia |
| B2Rozkłady | 24 godziny z h; czyta się je z las i minutami | Salida: 09.45 h | Odjazd: 9.45 |
| C1Niedokładna godzina | a eso de las i godzina, jak hacia i sobre | Nos vemos a eso de las cinco de la tarde. | Zobaczymy się mniej więcej o piątej po południu. |
| Pułapka | przy godzinie zawsze stoi la lub las | Son las tres. | Jest trzecia. |
Intonacja
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Kadencja | głos opada na końcu: zdanie jest zamknięte | Me voy a casa. ↘ | Idę do domu. |
| Antykadencja | głos podnosi się na końcu: pytanie rozstrzygnięcia | ¿Vienes mañana? ↗ | Przyjdziesz jutro? |
| Pauza | oddziela zdanie podrzędne od zdania głównego | Si llueve // nos quedamos en casa. | Jeśli będzie padać, zostajemy w domu. |
| Pytanie alternatywne | głos podnosi się na pierwszym członie i opada na ostatnim | ¿Vamos en tren ↗ o en autobús? ↘ | Jedziemy pociągiem czy autobusem? |
| Pełne wyliczenie | głos lekko podnosi się na każdym elemencie i opada na ostatnim | Compré pan, ↗ leche ↗ y queso. ↘ | Kupiłem chleb, mleko i ser. |
| Zaimek pytajny | ton jest wysoki na tym słowie, a głos opada na końcu | ¿Dónde vives? ↘ | Gdzie mieszkasz? |
| C1Dwuznaczność | pauza zmienia znaczenie zdania | Los alumnos que estudian aprobarán. · Los alumnos // que estudian // aprobarán. | Uczniowie, którzy się uczą, zdadzą egzamin. / Uczniowie, a uczą się wszyscy, zdadzą egzamin. |
| C1Pytanie powtarzające | powtarza to, co padło, a głos podnosi się na końcu | ¿Que si tengo hambre? ↗ | Czy jestem głodny? |
| C1Wyróżnienie | najsilniejszy akcent pada na wyróżniony wyraz | Fui yo quien lo rompió. | To ja to zepsułem. |
Rzeczowniki i określniki
Rodzaj
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rodzaj męski | prawie wszystkie rzeczowniki na -o | el libro | książka |
| Rodzaj żeński | prawie wszystkie rzeczowniki na -a | la casa | dom |
| Inne końcówki | -e lub spółgłoska: ucz się przedimka razem z rzeczownikiem | el café / la noche | kawa / noc |
| Osoby | -o → -a | la niña / la amiga | dziewczynka / przyjaciółka |
| A2Osoby na -or | forma żeńska dodaje -a | profesor → profesora | nauczycielka |
| A2Jedna forma dla obu | -ista, -nte: płeć wskazuje przedimek | el estudiante / la estudiante | student / studentka |
| A2Końcówki rodzaju żeńskiego | -ción, -sión, -dad, -tad, -tud | la canción / la ciudad | piosenka / miasto |
| A2Końcówki rodzaju męskiego | -aje, -or i -ma w wielu rzeczownikach | el viaje / el problema | podróż / problem |
| Zgodność | przedimek i przymiotnik dostosowują się do rzeczownika | una casa blanca | biały dom |
| B2Więcej końcówek rodzaju żeńskiego | -triz, -ez, -eza, -umbre | la certeza / la costumbre | pewność / zwyczaj |
| C1Rodzaj a znaczenie | rodzaj odróżnia dwa wyrazy | el capital ≠ la capital | kapitał ≠ stolica |
| A2Pułapka | día jest rodzaju męskiego, choć kończy się na -a | Buenos días. | Dzień dobry. |
| A2Pułapka | mano jest rodzaju żeńskiego, choć kończy się na -o | Tengo las manos frías. | Mam zimne ręce. |
Liczba mnoga
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Samogłoska | + s | casa → casas | domy |
| Spółgłoska | + es | ciudad → ciudades | miasta |
| A2-z | z → ces | lápiz → lápices | ołówki |
| Zgodność | przedimek i przymiotnik też przyjmują liczbę mnogą | las casas blancas | białe domy |
| A2-s w sylabie nieakcentowanej | bez zmian | el lunes → los lunes | poniedziałki |
| A2Znak akcentu | akcent nie przesuwa się: znak akcentu pojawia się lub znika | canción → canciones / joven → jóvenes | piosenki / młodzi ludzie |
| A2Tylko liczba mnoga | jeden przedmiot z rzeczownikiem w liczbie mnogiej | Mis pantalones son nuevos. | Moje spodnie są nowe. |
| B2-í, -ú | dodaje się -s lub -es, zależnie od wyrazu | menú → menús / rubí → rubíes | menu / rubiny |
| C1Zapożyczenia | przystosowana forma podlega regule hiszpańskiej | club → clubes / estándar → estándares | kluby / standardy |
| A2Pułapka | -z zmienia się w -c: lápices, veces | Tengo dos lápices. | Mam dwa ołówki. |
| A2Pułapka | gente jest w liczbie pojedynczej | La gente es amable. | Ludzie są mili. |
Przedimki
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Określony | el / la / los / las | ¿Dónde está el baño? | Gdzie jest toaleta? |
| Nieokreślony | un / una / unos / unas | Tengo un hermano. | Mam brata. |
| Kontrakcje | a el → al, de el → del | Voy al mercado. | Idę na targ. |
| Ogólnie | rzeczy ogólne mają przedimek określony | Me gustan los perros. | Lubię psy. |
| Dni | el lunes bez przyimka | Te llamo el lunes. | Zadzwonię do ciebie w poniedziałek. |
| Bez przedimka | zawód po ser | Ana es profesora. | Ana jest nauczycielką. |
| A2Bez przedimka | ilość, której się nie liczy | Compro pan. | Kupuję chleb. |
| A2Akcentowane a | el przed rzeczownikiem rodzaju żeńskiego z akcentowanym a | El agua está fría. | Woda jest zimna. |
| A2Ciało | przedimek zamiast zaimka dzierżawczego | Me duele la cabeza. | Boli mnie głowa. |
| B2Nazwy własne | przedimek i wielka litera przy rzeczy jedynej w swoim rodzaju | La Tierra gira alrededor del Sol. | Ziemia krąży wokół Słońca. |
| B2Nijakie lo | lo + przymiotnik: cecha; lo de + rzeczownik: sprawa | Lo mejor es el parque. / Siento lo de ayer. | Najlepszy jest park. / Przykro mi z powodu wczorajszego. |
| C1Przedimek emfatyczny | lo + przysłówek + que: stopień; la + rzeczownik + que: podkreślenie | ¡Lo mal que cantó! / ¡La cara que puso! | Jak on fatalnie śpiewał! / Jaką minę zrobił! |
| C1Bez określnika | bez przedimka po nombrar i declarar oraz przy narzędziu | La nombraron directora. / Escribió la carta a mano. | Mianowano ją dyrektorką. / Napisał list odręcznie. |
| Pułapka | bez un ani una przed zawodem | Mi padre es médico. | Mój ojciec jest lekarzem. |
Zaimki wskazujące
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Blisko mnie | este / esta / estos / estas | Este libro es nuevo. | Ta książka jest nowa. |
| Blisko ciebie | ese / esa / esos / esas | ¿Cuánto cuesta esa mochila? | Ile kosztuje ten plecak? |
| Daleko od nas obojga | aquel / aquella / aquellos / aquellas | Aquella casa es de mi abuela. | Tamten dom jest mojej babci. |
| Zgodność | rodzaj i liczba rzeczownika | Me gustan estos zapatos. | Podobają mi się te buty. |
| Samodzielnie | zamiast znanego rzeczownika, bez akcentu | No quiero este libro; quiero ese. | Nie chcę tej książki; chcę tamtą. |
| Rodzaj nijaki | esto, eso: rzecz bez nazwy | ¿Qué es esto? | Co to jest? |
| A2To, co powiedziano | eso odnosi się do tego, co ktoś właśnie powiedział | Eso es verdad. | To prawda. |
| A2Czas | obecny okres: este año | Esta semana tengo exámenes. | W tym tygodniu mam egzaminy. |
| B2W wypowiedzi | este i ese wracają do rzeczownika, który już padł; esto zapowiada to, co nastąpi | Escucha esto: mañana no hay clase. | Posłuchaj: jutro nie ma zajęć. |
| C1Po rzeczowniku | po qué i rzeczowniku: podziw lub nostalgia | ¡Qué tiempos aquellos! | Co to były za czasy! |
| Pułapka | przed rzeczownikiem este, nigdy esto | Quiero este pastel. | Chcę to ciasto. |
| Pułapka | przedstawiając kogoś: este / esta | Este es mi hermano. | To jest mój brat. |
Zaimki dzierżawcze
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Przed rzeczownikiem | mi / tu / su / nuestro / su | Mi casa es pequeña. | Mój dom jest mały. |
| Przed rzeczownikiem | vosotros: vuestro | ¿Es vuestra casa? | Czy to wasz dom? |
| Zgodność | liczba rzeczy posiadanej; nuestro także jej rodzaj | Nuestros hijos viven en Quito. | Nasze dzieci mieszkają w Quito. |
| Właściciel jako rzeczownik | de + właściciel | la casa de Ana | dom Ani |
| A2Po ser | mío / tuyo / suyo / nuestro / suyo | Esta mochila es mía. | Ten plecak jest mój. |
| A2Samodzielnie | przedimek i forma pełna | Mi casa es grande, y la tuya es bonita. | Mój dom jest duży, a twój jest ładny. |
| B1Po rzeczowniku | jeden z kilku | Marta es una amiga mía. | Marta jest jedną z moich przyjaciółek. |
| B1Jednoznaczny właściciel | de él, de ella, de usted zamiast su | Llevé la maleta de ella. | Zaniosłem jej walizkę. |
| B2Z liczebnikiem lub określnikiem ilości | forma krótka stoi przed liczebnikiem | Mis cuatro hijos viven aquí. | Moje czworo dzieci mieszka tutaj. |
| C1lo z zaimkiem dzierżawczym | to, co należy do kogoś, albo wysiłek, jaki coś kosztuje | Pasé lo mío para llegar. | Sporo się namęczyłem, żeby dotrzeć. |
| Pułapka | su dotyczy él, ella, ellos, ellas i usted | Ana vive con su hermano. | Ana mieszka ze swoim bratem. |
| Pułapka | mis przed liczbą mnogą | Mis padres son de Cuba. | Moi rodzice pochodzą z Kuby. |
Określniki ilości
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| mucho | duża ilość; zgadza się z rzeczownikiem | mucha agua / muchos libros | dużo wody / dużo książek |
| poco | mała ilość: to za mało | Tengo poco tiempo. | Mam mało czasu. |
| un poco de | mała ilość, ale coś jest | ¿Quieres un poco de agua? | Chcesz trochę wody? |
| A2todo | całość | Trabajo todos los días. | Pracuję codziennie. |
| Po czasowniku | mucho i poco się nie zmieniają | Mi hijo come mucho. | Mój syn dużo je. |
| bastante | dość; liczba mnoga na -s | Hay bastantes sillas. | Jest wystarczająco dużo krzeseł. |
| A2demasiado | więcej, niż trzeba | Hay demasiado ruido. | Jest za dużo hałasu. |
| B1cada | nie zmienia się; rzeczownik w liczbie pojedynczej | Voy al gimnasio cada semana. | Chodzę na siłownię co tydzień. |
| B2Solo i incluso | solo ogranicza; incluso dodaje to, czego najmniej się spodziewamy | Incluso él aceptó la propuesta. | Nawet on przyjął propozycję. |
| C1Stopień | de lo más przed przymiotnikiem odpowiada muy | Fue una tarde de lo más agradable. | To było niezwykle przyjemne popołudnie. |
| A2Pułapka | otro nigdy nie występuje z un | Quiero otro café. | Chcę jeszcze jedną kawę. |
| Pułapka | gente jest rodzaju żeńskiego, w liczbie pojedynczej | Hay mucha gente. | Jest dużo ludzi. |
Zaimki nieokreślone i przeczące: algo, nadie, ningún
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Krótkie odpowiedzi | Nada / Nadie / Nunca same wystarczą jako odpowiedź na pytanie | ¿Qué quieres? — Nada. | Czego chcesz? — Niczego. |
| B1Rzeczy | algo ≠ nada | ¿Quieres algo? | Chcesz coś? |
| B1Osoby | alguien ≠ nadie | ¿Hay alguien en casa? | Czy ktoś jest w domu? |
| B1Z rzeczownikiem | algún / alguna ≠ ningún / ninguna | ¿Tienes alguna pregunta? | Masz jakieś pytanie? |
| B1Przed czasownikiem | samo słowo przeczące, bez no | Nadie sabe la respuesta. | Nikt nie zna odpowiedzi. |
| B1Formy skrócone | algún, ningún przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej | No tengo ningún problema. | Nie mam żadnego problemu. |
| B1Osoby jako dopełnienie | a alguien, a nadie | No conozco a nadie aquí. | Nikogo tu nie znam. |
| B1Jeden z grupy | alguno de / ninguno de + rzeczownik w liczbie mnogiej | Ninguno de mis amigos habla ruso. | Żaden z moich przyjaciół nie mówi po rosyjsku. |
| B2Cualquier i cualquiera | cualquier przed rzeczownikiem; cualquiera samodzielnie lub z de | Cualquier alumno puede venir. / Cualquiera de ellos puede ayudarte. | Każdy uczeń może przyjść. / Każdy z nich może ci pomóc. |
| C1Przeczenie wzmocnione | jamás / en mi vida / en la vida podlegają regule nunca | No he visto nada igual en mi vida. | Nigdy w życiu nie widziałem czegoś takiego. |
| Pułapka | nada po czasowniku: no zostaje przed czasownikiem | No tengo nada. | Nic nie mam. |
| B1Pułapka | ninguno występuje w liczbie pojedynczej | No tengo ningún hermano. | Nie mam żadnego brata. |
Przydawki rzeczownika: la chica de los ojos azules
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Pominięty rzeczownik | przedimek + de + przydawka: zastępuje znany rzeczownik | Mi bolso es viejo, pero el de Marta es nuevo. | Moja torba jest stara, ale ta Marty jest nowa. |
| Zaimek dzierżawczy | trzy interpretacje; z de i zaimkiem tylko temat | Encontré fotos de ti en el sobre. | Znalazłem w kopercie zdjęcia z tobą. |
| Kilka przydawek | przydawka materiału stoi przed przydawką przeznaczenia | Mi hermana vende mesas de madera para niños. | Moja siostra sprzedaje drewniane stoły dla dzieci. |
| Między przecinkami | przydawka dodaje informację i nie identyfikuje rzeczownika | Mi abuelo, de pelo blanco, vive en Cuenca. | Mój dziadek, siwowłosy, mieszka w Cuence. |
| Imiesłów | interpretacja bierna, jak w zdaniu względnym | Los candidatos elegidos reciben un diploma. | Wybrani kandydaci otrzymują dyplom. |
| Przymiotnik relacyjny | stoi tuż przy rzeczowniku i nie podlega stopniowaniu | Trabajo en una fábrica textil. | Pracuję w fabryce tekstyliów. |
| C1Pominięty rzeczownik | orzecznik przy ser nazywa brakujący rzeczownik | El de camarero es un trabajo duro. | Zawód kelnera to ciężka praca. |
| C1Rzeczownik czynnościowy | dwie interpretacje: przydawka wykonuje czynność albo jej doświadcza | La crítica de Luis sorprendió a todos. | Krytyka Luisa zaskoczyła wszystkich. |
| C1un + rzeczownik + de + rzeczownik | pierwszy rzeczownik określa cechę drugiego | Mi vecina es un encanto de persona. | Moja sąsiadka to przemiła osoba. |
| C1Pułapka | rzeczownik zachowuje swój przyimek przed que | El temor de que te vayas me quita el sueño. | Obawa, że odejdziesz, odbiera mi sen. |
| C1Pułapka | przymiotnik klasyfikujący stoi przed przymiotnikiem pochodzenia | Trabaja en la industria textil española. | Pracuje w hiszpańskim przemyśle tekstylnym. |
Zdrobnienia i zgrubienia: -ito, -illo, -ón
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Zdrobnienie | zastępuje końcową samogłoskę przez -ito lub -illo | casa → casita / pájaro → pajarillo | domek / ptaszek |
| -cito, -ecito | -cito po -e, -n, -r; -ecito po wyrazie jednosylabowym | joven → jovencito / pan → panecito | młodzieniec / bułeczka |
| Pisownia | c → qu / g → gu / z → c | poco → poquito / amigo → amiguito / lápiz → lapicito | troszeczkę / koleżka / ołóweczek |
| Zgrubienie | -ón, -ote i -azo zastępują końcową samogłoskę | grande → grandote / golpe → golpazo | pokaźny / potężny cios |
| Zgodność | przymiotnik z przyrostkiem zgadza się z rzeczownikiem; przymiotniki na -a się nie zmieniają | una chica grandona / una mujer hipócrita | wielka dziewczyna / obłudna kobieta |
| Znaczenia | rozmiar, czułość, złagodzenie i pogarda | Espera un momentito. / Mi abuelito cocina muy bien. | Poczekaj chwileczkę. / Mój dziadzio gotuje bardzo dobrze. |
| C1Wzmocnienie | zdrobnienie wzmacnia przymiotnik i przysłówek | No te imaginas lo contentita que se puso. | Nie wyobrażasz sobie, jaka była szczęśliwa. |
| C1Przysłówki i formy gerundio | -ito dodaje się też do przysłówków, form gerundio i imion | ahora → ahorita / callando → callandito | od razu / cichutko |
| C1Formy pogardliwe | -ucho, -ajo i -ote nadają znaczenie pogardliwe | una casucha / un latinajo | rudera / łacina kuchenna |
| Pułapka | sillón jest rodzaju męskiego, chociaż pochodzi od silla | Me siento en el sillón de la sala. | Siadam w fotelu w salonie. |
| C1Pułapka | c zmienia się w qu także w przysłówkach | Vivo cerquita de aquí. | Mieszkam całkiem blisko stąd. |
Przymiotniki i przysłówki
Przymiotnik: zgodność i pozycja
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Końcówka -o | cztery formy: -o / -a / -os / -as | un libro blanco / unas casas blancas | biała książka / białe domy |
| Końcówka -e lub spółgłoska | jedna forma dla obu rodzajów | un examen fácil / una pregunta fácil | łatwy egzamin / łatwe pytanie |
| Narodowość | przy końcówce spółgłoskowej w rodzaju żeńskim dochodzi -a | un chico español / una chica española | hiszpański chłopiec / hiszpańska dziewczyna |
| Liczba mnoga | -s po samogłosce, -es po spółgłosce | verde → verdes / azul → azules | |
| Pozycja | z reguły po rzeczowniku | un vestido rojo | czerwona sukienka |
| Grupa mieszana | rzeczowniki rodzaju męskiego i żeńskiego razem wymagają męskiej liczby mnogiej | Juan y Ana son simpáticos. | Juan i Ana są mili. |
| A2-or | w rodzaju żeńskim dodaje -a | una mujer trabajadora | pracowita kobieta |
| B1buen / mal | bueno i malo tracą -o przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej | un buen libro / un mal día | dobra książka / zły dzień |
| B1gran | grande zmienia się w gran przed każdym rzeczownikiem w liczbie pojedynczej i znaczy ważny, wybitny | una gran idea / un gran país | wspaniały pomysł / wielki kraj |
| B2Przymiotnik relacyjny | bez stopniowania, zawsze po rzeczowniku | unos cuidados maternos | opieka macierzyńska |
| C1Kolor z rzeczownikiem | niezmienny w rodzaju i liczbie | dos trajes azul marino | dwa granatowe garnitury |
| Pułapka | decyduje rodzaj rzeczownika, nawet gdy kończy się on na -a | el mapa nuevo | nowa mapa |
Stopniowanie przymiotników
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| más + przymiotnik + que | bardziej … niż | El avión es más rápido que el tren. | Samolot jest szybszy niż pociąg. |
| menos + przymiotnik + que | mniej … niż | La fruta es menos cara que la carne. | Owoce są tańsze niż mięso. |
| tan + przymiotnik + como | tak … jak | Mi casa es tan grande como la tuya. | Mój dom jest tak duży jak twój. |
| mejor / peor | mejor i peor to stopień wyższy od bueno i malo | Este café es mejor que ese. | Ta kawa jest lepsza niż tamta. |
| mayor / menor | starszy i młodszy, o ludziach | Mi hermano es mayor que yo. | Mój brat jest starszy ode mnie. |
| B1Stopień najwyższy | el / la / los / las + más + przymiotnik + de + grupa | Es la más alta de la clase. | Ona jest najwyższa w klasie. |
| B1-ísimo | „bardzo” z większą siłą: odrzuca się ostatnią samogłoskę i dodaje -ísimo | La comida está buenísima. | Jedzenie jest przepyszne. |
| B1más de | más de i menos de przed liczbą | Hay más de cien personas. | Jest ponad sto osób. |
| tanto / tanta / tantos / tantas + rzeczownik + como | równość przy rzeczowniku: zgadza się z nim | No tengo tantos libros como tú. | Nie mam tylu książek co ty. |
| czasownik + tanto como | tanto po czasowniku się nie zmienia | Trabajas tanto como yo. | Pracujesz tyle co ja. |
| B1igual de + przymiotnik + que | tak samo … jak | Es igual de alto que su padre. | Jest tak samo wysoki jak jego ojciec. |
| B2superior a / inferior a | łacińskie formy stopnia wyższego: drugi człon porównania wymaga a | Este modelo es superior a ese. | Ten model jest lepszy od tamtego. |
| C1más / menos + de lo que | ilość nieokreślona: drugi człon porównania zawiera czasownik | Cuesta más de lo que esperaba. | Kosztuje więcej, niż się spodziewałem. |
| Pułapka | po que i como stoi zaimek w mianowniku | Eres más alto que yo. | Jesteś wyższy ode mnie. |
Przysłówki
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| bien / mal | przysłówki od bueno i malo | Hablas bien español. | Dobrze mówisz po hiszpańsku. |
| muy | przed przymiotnikiem lub przysłówkiem | Es muy simpática. | Ona jest bardzo miła. |
| mucho | po czasowniku; jako przysłówek się nie zmienia | Trabajo mucho. | Dużo pracuję. |
| Miejsce | aquí / ahí / allí: blisko mnie, blisko ciebie, daleko | El libro está aquí. | Książka jest tutaj. |
| acá / allá | bardzo częste w Ameryce Łacińskiej, zwłaszcza w Meksyku i w krajach Stożka Południowego, obok aquí i allí | Vivo acá. | Mieszkam tutaj. |
| Czas | hoy / mañana / ahora / después | Mañana tengo clase. | Jutro mam zajęcia. |
| Częstotliwość | siempre / normalmente / todos los días / a veces | Siempre desayuno en casa. | Zawsze jem śniadanie w domu. |
| A2nunca | przed czasownikiem albo po nim, gdy przed czasownikiem stoi no | Nunca bebo café. / No bebo café nunca. | Nigdy nie piję kawy. / Nigdy nie piję kawy. |
| también / tampoco | también dołącza się do zdania twierdzącego, tampoco — do przeczącego | No tengo hambre. — Yo tampoco. | Nie jestem głodny. — Ja też nie. |
| A2-mente | przymiotnik w rodzaju żeńskim + -mente | lenta → lentamente / fácil → fácilmente | |
| A2ya / todavía | ya: już; todavía: jeszcze, wciąż; todavía no: jeszcze nie | Todavía vivo con mis padres. | Wciąż mieszkam z rodzicami. |
| B2Ocena | przysłówek na -mente stoi osobno, między przecinkami, i ocenia cały fakt | Afortunadamente, nadie salió herido. | Na szczęście nikt nie został ranny. |
| B2probablemente | wyraża wątpliwość; dopuszcza imperfecto lub pluscuamperfecto trybu łączącego | Probablemente no hubiera venido sin ti. | Prawdopodobnie nie przyszedłbym bez ciebie. |
| C1técnicamente | ustala punkt widzenia tego, co następuje | Técnicamente, el contrato ya está firmado. | Technicznie umowa jest już podpisana. |
| A2Pułapka | przymiotnik zachowuje akcent pisany przed -mente | rápida → rápidamente | |
| B2Pułapka | muy nie łączy się z przysłówkami określonej częstotliwości | Riego las plantas diariamente. | Codziennie podlewam rośliny. |
Zaimki
Zaimki osobowe w roli podmiotu
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Liczba pojedyncza | yo / tú / él / ella / usted | ¿Tú eres Pablo? | Jesteś Pablo? |
| Liczba mnoga | nosotros / nosotras / ellos / ellas / ustedes | Ellos son mis padres. | To moi rodzice. |
| Tú i usted w liczbie mnogiej | ustedes do każdej grupy: znajomych lub nieznajomych | ¿Ustedes son hermanos? | Jesteście braćmi? |
| Tú i usted w liczbie mnogiej | vosotros / vosotras do bliskich osób, ustedes do nieznajomych | ¿Vosotros sois hermanos? | Jesteście braćmi? |
| A1Usted | forma grzecznościowa: czasownik ma formę jak przy él | ¿Usted habla inglés? | Mówi pan po angielsku? |
| A1Bez zaimka | końcówka czasownika wskazuje osobę, a zaimek się pomija | Vivo en Lima. | Mieszkam w Limie. |
| A1Przeciwstawienie | zaimek zostaje, żeby odróżnić dwie osoby | Yo trabajo y tú estudias. | Ja pracuję, a ty studiujesz. |
| A1Grupa mieszana | dla mężczyzn i kobiet razem używa się nosotros lub ellos | ¿Ana y Pedro? Ellos también son de Chile. | Ana i Pedro? Oni też są z Chile. |
| B2Tryb łączący | yo i él mają tę samą formę: zaimek wyjaśnia, kto działa | Dudo que él lo haga. | Wątpię, żeby on to zrobił. |
| C1Ello | zaimek nijaki: wraca do myśli, a nie do rzeczownika | Llegó tarde y ello me molestó. | Spóźnił się, a to mnie zirytowało. |
| A2Pułapka | przy pogodzie i godzinie nie ma zaimka: czasownik stoi sam | Llueve. | Pada deszcz. |
Zaimki dopełnienia bliższego i osobowe a
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | me / te / lo / la / nos / los / las | Te quiero. | Kocham cię. |
| Forma | os dla vosotros | Os espero en casa. | Czekam na was w domu. |
| Rodzaj i liczba | zaimek przyjmuje rodzaj i liczbę rzeczownika | ¿La sopa? La hago yo. | Zupa? Ja ją ugotuję. |
| Miejsce | przed czasownikiem w formie osobowej | Lo compro hoy. | Kupię to dzisiaj. |
| Miejsce | dołączony do bezokolicznika lub gerundium albo przed całą grupą | Voy a comprarlo = Lo voy a comprar | Kupię to. |
| A osobowe | a przed konkretną osobą lub zwierzęciem domowym | Veo a María. | Widzę Marię. |
| B1A osobowe | a przed quién / alguien / nadie | No conozco a nadie. | Nikogo nie znam. |
| Cała myśl | lo zastępuje całą myśl lub całe zdanie | No lo sé. | Nie wiem. |
| B2Orzecznik | lo zastępuje orzecznik przy ser i estar i się nie zmienia | ¿Son médicas? — Sí, lo son. | Czy one są lekarkami? — Tak, są. |
| C1Percepcja | zaimek stoi przy czasowniku percepcji albo przy bezokoliczniku | Lo he visto hacer = He visto hacerlo | Widziałem, jak to się robi. |
| Pułapka | tener nie bierze a, nawet przed osobami | Tengo dos hermanos. | Mam dwóch braci. |
| Pułapka | a el → al | Llamo al médico. | Dzwonię do lekarza. |
Zaimki dopełnienia dalszego
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | me / te / le / nos / les | Te mando un mensaje. | Wyślę ci wiadomość. |
| Forma | os dla vosotros | Os traigo un regalo. | Przynoszę wam prezent. |
| Znaczenie | osoba, która coś otrzymuje: komu, dla kogo | Le compro flores a mi madre. | Kupuję mamie kwiaty. |
| Bez rodzaju | le pasuje do mężczyzny, kobiety i usted | Le escribo a Ana. | Piszę do Any. |
| Powtórzenie | le lub les stoi obok a + kogoś | Les escribo a mis padres. | Piszę do moich rodziców. |
| Jasność | a él / a ella / a usted pokazują, kogo oznacza le | Le escribo a ella, no a él. | Piszę do niej, a nie do niego. |
| Miejsce | jak dopełnienie bliższe: przed czasownikiem w formie osobowej albo dołączony | Voy a escribirle = Le voy a escribir | Napiszę do niego. |
| B2Czasowniki nieprzechodnie | niektóre czasowniki bez dopełnienia bliższego wymagają le: telefonear | Ayer le telefoneé. | Wczoraj do niego zadzwoniłem. |
| C1Brak | zaimek się pomija, gdy nie da się wskazać osoby | Ese asunto interesa muchísimo. | Ta sprawa bardzo interesuje. |
| Pułapka | preguntar łączy się z dopełnieniem dalszym: le | Le pregunto a Juan. | Pytam Juana. |
Dwa zaimki razem: se lo
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| B1Kolejność | dopełnienie dalsze + dopełnienie bliższe | ¿El dinero? Te lo doy mañana. | Pieniądze? Dam ci je jutro. |
| se | le / les → se przed lo / la / los / las | ¿Las llaves? Se las doy a Pedro. | Klucze? Daję je Pedrowi. |
| B1os | os też stoi na pierwszym miejscu: os lo, os las | ¿Las fotos? Os las mando hoy. | Zdjęcia? Wyślę wam je dzisiaj. |
| Jasność | a él / a ella / a ellos pokazują, kogo oznacza se | Se lo digo a ella. | Powiem jej to. |
| B1Miejsce | oba przed czasownikiem w formie osobowej, obok siebie | No me lo dice. | On mi tego nie mówi. |
| B1Miejsce | oba dołączone do bezokolicznika lub gerundium albo oba przed całą grupą | Voy a dártelo = Te lo voy a dar | Dam ci to. |
| B1Tryb rozkazujący | oba dołączone do trybu rozkazującego w zdaniu twierdzącym | Dámelo. | Daj mi to. |
| B1Akcent graficzny | czasownik zachowuje swój akcent, dlatego dostaje akcent graficzny | dártelo / dándoselo | dać ci to / dając mu to |
| B2Pełna kolejność | se + druga osoba + pierwsza osoba + trzecia osoba | Se me perdió la llave. | Zgubiłem klucz. |
| Pułapka | le nigdy nie stoi przed lo: zawsze jest se lo | Se lo explico. | Wyjaśnię mu to. |
Zaimki po przyimkach: mí, ti, conmigo
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | yo → mí, tú → ti | Este café es para mí. | Ta kawa jest dla mnie. |
| Forma | pozostałe jako formy podmiotu: él, ella, usted, nosotros, ellos, ustedes | Hablo con ella. | Rozmawiam z nią. |
| Forma | vosotros i vosotras zachowują swoją formę | Es para vosotros. | To dla was. |
| Forma | vos zachowuje swoją formę: para vos, con vos | Esto es para vos. | To jest dla ciebie. |
| con | conmigo i contigo dla „ze mną” i „z tobą” (tú) | ¿Vienes conmigo? | Idziesz ze mną? |
| B1Formy podmiotu | entre / según / excepto łączą się z yo i tú | Entre tú y yo. | Między tobą a mną. |
| Podkreślenie | a mí / a ti towarzyszą me / te, by podkreślić osobę | A mí me encanta. | Ja to uwielbiam. |
| C1Zwrotny | sí i consigo, gdy podmiot i zaimek to ta sama osoba | Habla para sí. / Lo llevaba consigo. | Mówi do siebie. / Miał to przy sobie. |
| Pułapka | mí ma akcent graficzny, ti nigdy | Esto es para ti. | To jest dla ciebie. |
Funkcje se: se me cayó, se comió, se abrió
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Strona medialna | se + czasownik: zdarzenie dotyczy podmiotu, bez wykonawcy | Se abrió la ventana. | Okno się otworzyło. |
| Zdarzenie niezamierzone | osoba, której to dotyczy, występuje w celowniku: me / te / le / nos / les | Se nos acabó el tiempo. | Skończył nam się czas. |
| Zgodność | czasownik zgadza się z rzeczą, a nie z osobą | Se me perdieron las llaves. | Zgubiły mi się klucze. |
| ir / irse | irse oznacza wyjście z miejsca; ir — cel | Me voy de aquí. / Voy a casa de Ana. | Wychodzę stąd. / Idę do Any. |
| C1Czasowniki pronominalne | czasownik łączy się z se i stałym przyimkiem | Me acuerdo de tu casa. | Pamiętam twój dom. |
| C1Se aspektowe | określone dopełnienie zostaje zużyte w całości | Felipe se comió un pollo él solo. | Felipe sam zjadł całego kurczaka. |
| C1Posiadanie | celownik wskazuje właściciela; część ciała ma przedimek | Se le cerraban los ojos. | Zamykały mu się oczy. |
| Pułapka | se stoi na pierwszym miejscu wśród zaimków nieakcentowanych | Se me perdió el pasaporte. | Zgubił mi się paszport. |
| C1Pułapka | przyimek pozostaje przed que | Me di cuenta de que llegaba tarde. | Zdałem sobie sprawę, że się spóźniam. |
Leísmo, laísmo i loísmo: le, la, lo
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Norma | lo i la: dopełnienie bliższe; le: dopełnienie dalsze | A Luisa la vimos y le dimos las gracias. | Zobaczyliśmy Luisę i podziękowaliśmy jej. |
| Leísmo osobowe | le zamiast lo przy mężczyźnie jest dopuszczalne | A Luis le vimos ayer. | Widzieliśmy wczoraj Luisa. |
| Hiszpania | leísmo przy osobie płci męskiej jest częste | A mi tío le veo los domingos. | Wujka widuję w niedziele. |
| Ameryka Łacińska | lo to zwykła forma przy mężczyźnie | A mi tío lo veo los domingos. | Wujka widuję w niedziele. |
| Czasowniki z le | telefonear i corresponder występują tylko z le | Le telefoneé a mi madre. | Zadzwoniłem do mamy. |
| C1To samo czasownik | gdy dopełnieniem bliższym jest cios, osoba wymaga le | Su padre le pegó una bofetada. | Jego ojciec dał mu w twarz. |
| C1Pułapka | laísmo i loísmo: dopełnieniem dalszym jest le | A María le dije que viniera. | Powiedziałem Marii, żeby przyszła. |
| C1Pułapka | lo lub la dla rzeczy, nie le | El libro que me dejaste lo leí. | Książkę, którą mi pożyczyłeś, przeczytałem. |
Ser, estar, hay, gustar
Ser i estar
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Pierwsze zdania | ser w pierwszych zdaniach: soy / eres / es / son | Soy Ana. / ¿Eres Pablo? / Son las dos. | Jestem Ana. / Czy ty jesteś Pablo? / Jest druga. |
| Pierwsze zdania | vosotros: sois | ¿Vosotros sois hermanos? | Jesteście braćmi? |
| A1Forma | ser: soy / eres / es / somos / son | Soy de México. | Jestem z Meksyku. |
| A1Forma | estar: estoy / estás / está / estamos / están | Estoy en casa. | Jestem w domu. |
| A1Forma | vosotros: sois / estáis | ¿Sois hermanos? | Jesteście braćmi? |
| A1Tożsamość | ser: imię, zawód, narodowość, pochodzenie | Mi madre es médica. | Moja mama jest lekarką. |
| A1Opis | ser: jaki ktoś lub coś jest | La casa es grande. | Dom jest duży. |
| A1Godzina i data | ser: godzina, dzień, data | Son las tres. | Jest trzecia. |
| A1Miejsce | estar: gdzie ktoś lub coś jest | El banco está en la plaza. | Bank jest na placu. |
| A1Stan | estar: jak ktoś się czuje lub jaki jest teraz stan czegoś | Estoy cansada. | Jestem zmęczona. |
| A2Wynik | estar + III forma: wynik zmiany | La tienda está cerrada. | Sklep jest zamknięty. |
| A1Materiał | ser + de: z czego jest zrobione | La mesa es de madera. | Stół jest z drewna. |
| A2Właściciel | ser + de: do kogo należy | El libro es de Luis. | Książka należy do Luisa. |
| B2Wydarzenie | ser dla miejsca spotkania lub koncertu | La cita es en el cine Callao. | Spotkanie jest w kinie Callao. |
| C1Definicja | ser łączy dwa bezokoliczniki, bez przymiotnika | Querer es poder. | Chcieć to móc. |
| C1Estar para i por | estar + para + bezokolicznik oznacza, że coś zaraz się stanie; estar + por + bezokolicznik — że coś jeszcze trzeba zrobić | El tren está para salir. / La cena está por preparar. | Pociąg zaraz odjedzie. / Kolację trzeba jeszcze przygotować. |
| C1Estar por i que | estar + por + rzeczownik znaczy popierać; estar + que + zdanie wzmacnia | Estoy por tu propuesta. / El café está que arde. | Jestem za twoją propozycją. / Kawa jest wrząca. |
| A1Pułapka | miejsce, które nigdy się nie zmienia, też wyraża się przez estar | Madrid está en España. | Madryt leży w Hiszpanii. |
Ser czy estar z przymiotnikami
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| ser | jaki ktoś lub coś jest | Mi jefe es simpático. | Mój szef jest miły. |
| A2estar | stan teraz lub wynik zmiany | La puerta está abierta. | Drzwi są otwarte. |
| A2Zawsze estar | contento / lleno / roto i inne stany | El vaso está roto. | Szklanka jest stłuczona. |
| B1parecer | parecer + przymiotnik: przymiotnik zgadza się z podmiotem | Los niños parecen cansados. | Dzieci wyglądają na zmęczone. |
| A2Ocena | es + przymiotnik + bezokolicznik | Es importante dormir bien. | Ważne jest, żeby dobrze spać. |
| B2Przymiotniki o dwóch znaczeniach | czasownik zmienia znaczenie: listo / verde / aburrido | Ana es lista. / Ana está lista. | Ana jest mądra. / Ana jest gotowa. |
| B2Parecer z bezokolicznikiem | parecer + bezokolicznik zachowuje ser i estar | Los niños parecen estar cansados. | Dzieci wydają się zmęczone. |
| C1Zachowanie | ser dla zwyczaju, estar dla jednej okazji | Mi vecina es muy amable. / Ayer estuviste muy amable. | Moja sąsiadka jest bardzo uprzejma. / Wczoraj byłeś bardzo uprzejmy. |
| C1Potoczne estar | estar oddaje bezpośrednie wrażenie czegoś | La película está interesante. | Film jest ciekawy. |
| Pułapka | bien i mal to przysłówki: łączą się z estar | Todo está bien. | Wszystko jest dobrze. |
| A2Pułapka | muerto łączy się z estar: śmierć to stan | El pez está muerto. | Ryba jest martwa. |
Czasowniki zmiany: ponerse, quedarse, hacerse, volverse
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| ponerse | przejściowa zmiana stanu lub nastroju | Ana se puso nerviosa. | Ana zdenerwowała się. |
| quedarse | wynik zmiany, który trwa | Mi abuelo se quedó sordo. | Mój dziadek ogłuchł. |
| hacerse | zmiana, którą podmiot sam wywołuje albo która zalicza go do jakiejś grupy | Elena se hizo budista. | Elena została buddystką. |
| volverse | głęboka zmiana charakteru | La gente se volvió desconfiada. | Ludzie stali się nieufni. |
| convertirse en | całkowita przemiana | La rana se convirtió en príncipe. | Żaba zamieniła się w księcia. |
| llegar a ser | koniec długiego procesu | Con esfuerzo, llegó a ser directora. | Dzięki wysiłkowi została dyrektorką. |
| C1Czasowniki pseudokopulatywne | mantenerse / mostrarse / resultar / quedar / verse łączą podmiot z orzecznikiem | El ciclista resultó herido. / Acabó siendo profesora. | Rowerzysta okazał się ranny. / W końcu została nauczycielką. |
| C1Z rzeczownikiem | hacerse i volverse łączą się z rzeczownikiem | Se hizo médico. | Został lekarzem. |
| Pułapka | lo nie zastępuje orzecznika: używa się así | Yo me volví así también. | Ja też stałem się taki. |
| Pułapka | convertirse łączy się z en przed rzeczownikiem | Se convirtió en médico. | Został lekarzem. |
Czas teraźniejszy
Czas teraźniejszy: czasowniki regularne
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | hablar: hablo / hablas / habla / hablamos / hablan | Hablo español. | Mówię po hiszpańsku. |
| Forma | comer: como / comes / come / comemos / comen | ¿Qué comes? | Co jesz? |
| Forma | vivir: vivo / vives / vive / vivimos / viven | Mis padres viven en Lima. | Moi rodzice mieszkają w Limie. |
| Forma | vosotros: habláis / coméis / vivís | ¿Dónde vivís? | Gdzie mieszkacie? |
| Osoba | końcówka wskazuje osobę; zaimek zwykle się pomija | Vivo en Quito. | Mieszkam w Quito. |
| Użycie | to, co dzieje się teraz, zwyczaje i fakty | Todos los días camino al trabajo. | Codziennie chodzę do pracy pieszo. |
| B2Użycie | daje instrukcje i przedstawia niedawne wydarzenie z przeszłości jako bieżące | Giras a la derecha y ves la farmacia. / Ayer llego a casa y no encuentro las llaves. | Skręcasz w prawo i widzisz aptekę. / Wczoraj wracam do domu i nie mogę znaleźć kluczy. |
| C1Użycie | przedstawia wydarzenie z historii jako bieżące | En 1605 Cervantes publica la primera parte del Quijote. | W 1605 roku Cervantes publikuje pierwszą część „Don Kichota”. |
| Przeczenie | no stoi przed czasownikiem | No como carne. | Nie jem mięsa. |
| Pytanie | te same słowa, między ¿ a ?, z intonacją rosnącą | ¿Hablas inglés? | Mówisz po angielsku? |
| Pułapka | usted przyjmuje formy él i ella | ¿Habla usted inglés? | Czy pan mówi po angielsku? |
| Pułapka | -er i -ir różnią się przy nosotros | Comemos aquí. / Vivimos aquí. | Jemy tutaj. / Mieszkamy tutaj. |
Czasy przeszłe
Mapa czasów
| Czas | Znaczenie | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Presente | zwyczaje, fakty, teraz | Siempre desayuno café. | Na śniadanie zawsze piję kawę. |
| Estar z gerundio | czynność trwająca teraz | Estoy estudiando. | Uczę się teraz. |
| Perfecto | doświadczenie, czas do teraz | ¿Has estado en Chile? | Byłeś kiedyś w Chile? |
| Indefinido | zdarzenie zakończone | Ayer fui al cine. | Wczoraj byłem w kinie. |
| Imperfecto | opis, zwyczaje | De niño vivía en Lima. | Jako dziecko mieszkałem w Limie. |
| B1Estaba z gerundio | czynność trwająca w pewnym momencie przeszłości | Estaba cocinando cuando llamaste. | Gotowałem, kiedy zadzwoniłeś. |
| B1Pluscuamperfecto | przed inną czynnością z przeszłości | El tren ya había salido. | Pociąg już odjechał. |
| Ir a z bezokolicznikiem | plany, bliska przyszłość | Voy a viajar en julio. | W lipcu zamierzam podróżować. |
| Presente | pewny plan ze słowem określającym czas | Mañana trabajo temprano. | Jutro pracuję od rana. |
| B1Futuro simple | przewidywania, obietnice | Mañana lloverá. | Jutro będzie padać. |
| B1Condicional simple | uprzejme życzenia, rady | Me gustaría un café. | Chciałbym kawę. |
| B2Futuro perfecto | przed pewnym momentem w przyszłości; przypuszczenie o przeszłości | Para el lunes ya habré terminado. | Do poniedziałku już skończę. |
| B2Condicional compuesto | nierealny wynik w przeszłości | Con más tiempo, habría visitado el museo. | Gdybym miał więcej czasu, zwiedziłbym muzeum. |
| B2Imperfecto trybu łączącego | życzenia w przeszłości; nierealne warunki w teraźniejszości | Si tuviera tiempo, viajaría más. | Gdybym miał czas, podróżowałbym więcej. |
| B2Pluscuamperfecto trybu łączącego | nierealne warunki w przeszłości | Si hubiera salido antes, habría llegado. | Gdybym wyszedł wcześniej, dotarłbym. |
Indefinido: comí
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | hablar: hablé / hablaste / habló / hablamos / hablaron | Ayer trabajé mucho. | Wczoraj dużo pracowałem. |
| Forma | comer / vivir: comí / comiste / comió / comimos / comieron | Anoche comimos pizza. | Wczoraj wieczorem jedliśmy pizzę. |
| Forma | vosotros: hablasteis / comisteis / vivisteis | ¿Visteis el partido? | Widzieliście mecz? |
| Forma | ser i ir mają wspólne formy: fui / fue / fueron | El sábado fuimos al cine. | W sobotę poszliśmy do kina. |
| Forma | nowy temat, bez akcentu: tener → tuve, hacer → hice | Ayer tuve un examen. | Wczoraj miałem egzamin. |
| B1Forma | zmiany pisowni w formie yo: buscar → busqué, llegar → llegué, empezar → empecé | El lunes empecé a trabajar. | W poniedziałek zacząłem pracę. |
| B1Forma | czasowniki na -ir ze zmianą tematu zmieniają się w él i ellos: pedir → pidió, dormir → durmió | El niño durmió toda la noche. | Dziecko spało całą noc. |
| Użycie | czynność zakończona w określonym momencie przeszłości | Ana nació en 2001. | Ana urodziła się w 2001 roku. |
| Użycie | ciąg zdarzeń, jedno po drugim | Llegué, cené y me acosté. | Wróciłem, zjadłem kolację i poszedłem spać. |
| B1Użycie | cały zakończony okres, z podaną długością | Viví tres años en Quito. | Mieszkałem w Quito przez trzy lata. |
| Pułapka | akcent oznacza przeszłość: hablo ≠ habló | Ayer Ana habló conmigo. | Wczoraj Ana rozmawiała ze mną. |
| Pułapka | fui / fue / vi / dio nie mają akcentu pisanego | Te vi ayer. | Widziałem cię wczoraj. |
Imperfecto: comía
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | hablar: hablaba / hablabas / hablaba / hablábamos / hablaban | Antes trabajaba en un banco. | Kiedyś pracowałem w banku. |
| Forma | comer / vivir: comía / comías / comía / comíamos / comían | De niña vivía en el campo. | Jako dziecko mieszkałam na wsi. |
| Forma | vosotros: hablabais / comíais / vivíais | ¿Dónde vivíais antes? | Gdzie mieszkaliście wcześniej? |
| Forma | nieregularne: ser → era, ir → iba, ver → veía | La casa era pequeña. | Dom był mały. |
| Użycie | opis osób, rzeczy, miejsc i czasu | Mi abuelo tenía una casa grande. | Mój dziadek miał duży dom. |
| Użycie | przyzwyczajenie w przeszłości | Todos los días iba al colegio en bus. | Codziennie jeździłem do szkoły autobusem. |
| B1Użycie | czynność w toku, gdy wydarzyło się coś innego | Cuando llegué, llovía. | Kiedy przyjechałem, padał deszcz. |
| B1Użycie | uprzejma prośba z quería | Quería un café, por favor. | Poproszę kawę. |
| B2Użycie | plan, który już nie obowiązuje; ramy zabawy lub snu | Pensaba ir al cine, pero estoy cansada. / Anoche soñé que volaba. | Myślałam, żeby pójść do kina, ale jestem zmęczona. / Zeszłej nocy śniło mi się, że latam. |
| C1Użycie | zaskoczenie, usprawiedliwienie i wyrzut w rozmowie | ¡Mira quién estaba aquí! / ¡Yo qué sabía! | Patrz, kto tu jest! / Skąd miałem to wiedzieć! |
| C1Użycie | plan lub plotka przekazane z dystansem | Pedro se casaba el sábado, ¿no? | Pedro bierze ślub w sobotę, prawda? |
| Forma | hay → había, zawsze w liczbie pojedynczej | Había muchos niños. | Było dużo dzieci. |
| Pułapka | yo i él mają tę samą formę: yo trabajaba, él trabajaba | Ella cocinaba y yo limpiaba. | Ona gotowała, a ja sprzątałem. |
| Pułapka | wszystkie formy na ía oraz hablábamos mają akcent pisany | Siempre hablábamos en inglés. | Zawsze rozmawialiśmy po angielsku. |
Czas zaprzeszły: había comido
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | había / habías / había / habíamos / habían + III forma | Ya habíamos cenado. | Zjedliśmy już kolację. |
| Forma | vosotros: habíais + III forma | ¿Habíais estado antes en Madrid? | Byliście już wcześniej w Madrycie? |
| Forma | imiesłowy z czasu pretérito perfecto: hecho, dicho, roto | ¿Quién había roto la ventana? | Kto rozbił okno? |
| Użycie | czynność wcześniejsza niż inna czynność przeszła | Cuando llegué, el tren ya había salido. | Kiedy przyjechałem, pociąg już odjechał. |
| Użycie | doświadczenie do pewnego momentu w przeszłości, z nunca | Nunca había comido ceviche antes. | Nigdy wcześniej nie jadłem ceviche. |
| Użycie | przyczyna sytuacji z przeszłości | Estaba cansada porque había trabajado mucho. | Była zmęczona, bo dużo pracowała. |
| Użycie | to, co ktoś powiedział o wcześniejszej czynności | Me dijo que había perdido el tren. | Powiedziała mi, że spóźniła się na pociąg. |
| B2Użycie | myśl lub plan, który się nie spełnił | Había pensado ir al cine, pero me quedé en casa. | Zamierzałem pójść do kina, ale zostałem w domu. |
| C1Użycie | o mały włos: czynność była bliska wykonania | Esa tarde había estado a punto de renunciar. | Tego popołudnia był bliski rezygnacji. |
| Pułapka | zaimki i no stoją przed había | Ya lo había leído. | Już to czytałem. |
Tabela czasowników nieregularnych
| Bezokolicznik | Czas teraźniejszy, yo | Indefinido | Imiesłów |
|---|---|---|---|
| ser | soy | fui | sido |
| ir | voy | fui | ido |
| estar | estoy | estuve | estado |
| tener | tengo | tuve | tenido |
| hacer | hago | hice | hecho |
| ver | veo | vi | visto |
| B1decir | digo | dije | dicho |
| B1poner | pongo | puse | puesto |
| B1poder | puedo | pude | podido |
| B1querer | quiero | quise | querido |
| B1pedir | pido | pedí / pidió | pedido |
| B1conducir | conduzco | conduje | conducido |
| B2tuvieron → tuviera | — | — | — |
Czas przyszły i tryb warunkowy
Czas przyszły prosty: comeré
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | hablar: hablaré / hablarás / hablará / hablaremos / hablarán | Mañana te llamaré. | Zadzwonię do ciebie jutro. |
| Forma | vosotros: hablaréis / comeréis / viviréis | ¿Vendréis a la boda? | Przyjdziecie na wesele? |
| Tematy nieregularne | tendré / pondré / saldré / vendré / podré | No podré ir. | Nie będę mógł iść. |
| Tematy nieregularne | haré / diré / querré / sabré / habrá | Lo haré mañana. | Zrobię to jutro. |
| Użycie | przewidywanie | Mañana lloverá en el norte. | Jutro na północy będzie padać. |
| Użycie | obietnica | No se lo diré a nadie. | Nikomu tego nie powiem. |
| Użycie | przypuszczenie o teraźniejszości | ¿Dónde está Ana? Estará en casa. | Gdzie jest Ana? Pewnie jest w domu. |
| B2Użycie | niejasna przyszłość bez zobowiązania: ya + czas przyszły | Ya veremos qué hacemos. | Zobaczymy, co zrobimy. |
| C1Użycie | zastrzeżenie z pero i polecenie | Será famoso, pero conmigo fue antipático. / Primero harás la tarea. | Może i jest sławny, ale wobec mnie był niemiły. / Najpierw odrobisz lekcje. |
| Warunek | si z czasem teraźniejszym, potem czas przyszły | Si llueve, nos quedaremos en casa. | Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu. |
| Pułapka | habrá zawsze zostaje w liczbie pojedynczej | Mañana habrá mucha gente. | Jutro będzie dużo ludzi. |
| Pułapka | nigdy czas przyszły po si w warunku | Si tengo tiempo, iré. | Jeśli będę miał czas, pójdę. |
Tryb warunkowy: comería
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | hablar: hablaría / hablarías / hablaríamos / hablarían | Viviría en la playa. | Mieszkałbym na plaży. |
| Forma | vosotros: hablaríais / comeríais / viviríais | ¿Vendríais conmigo? | Poszlibyście ze mną? |
| Tematy nieregularne | tematy czasu przyszłego: tendría / podría / haría / diría | Haría cualquier cosa por ti. | Zrobiłbym dla ciebie wszystko. |
| Użycie | uprzejma prośba | ¿Podría cerrar la ventana? | Czy mógłby pan zamknąć okno? |
| Użycie | życzenie | Me gustaría ir a Cuba. | Chciałbym pojechać na Kubę. |
| Użycie | rada: deberías | Deberías descansar. | Powinieneś odpocząć. |
| B2Użycie | przypuszczenie o przeszłości; zdarzenie późniejsze niż moment w przeszłości | Cuando llegó, serían las nueve. / Dijo que vendría el lunes. | Kiedy przyszedł, była chyba dziewiąta. / Powiedział, że przyjdzie w poniedziałek. |
| B2Użycie | skutek nierzeczywistego warunku; życzenie bez warunku | Si tuviera tiempo, viajaría. / Me tomaría un café. | Gdybym miał czas, podróżowałbym. / Napiłbym się kawy. |
| C1Użycie | zastrzeżenie dotyczące przeszłości, z pero | Aquel actor sería famoso, pero fue antipático. | Ten aktor może i był sławny, ale był niesympatyczny. |
| Pułapka | każda forma ma akcent graficzny na í | Comería algo. | Zjadłbym coś. |
| Pułapka | gustar zachowuje swoją konstrukcję: me gustaría | Nos gustaría verte. | Chcielibyśmy cię zobaczyć. |
Czas przyszły uprzedni: habré comido
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | habré / habrás / habrá / habremos / habrán + III forma | Para las diez ya habremos cenado. | O dziesiątej będziemy już po kolacji. |
| Forma | vosotros: habréis + III forma | ¿Habréis llegado para las ocho? | Czy będziecie już na miejscu o ósmej? |
| Forma | imiesłowy nieregularne się nie zmieniają: hecho, dicho, visto | Esta noche ya habré hecho la maleta. | Do wieczora spakuję już walizkę. |
| Użycie | czynność zakończona przed pewnym momentem w przyszłości | Antes de las ocho ya habremos salido. | Przed ósmą już wyjdziemy. |
| Użycie | przypuszczenie o zdarzeniu z przeszłości | Habrá tenido problemas. | Pewnie miał kłopoty. |
| C1Użycie | zastrzeżenie dotyczące przeszłości, z pero | Mi vecino habrá viajado mucho, pero no habla inglés. | Mój sąsiad może i dużo podróżował, ale nie mówi po angielsku. |
| C1Użycie | niespokojna wątpliwość, z no | ¿No nos habremos equivocado de calle? | Czy aby nie pomyliliśmy ulicy? |
| Z cuando | czas teraźniejszy lub pretérito perfecto trybu łączącego po cuando | Cuando hayamos llegado, ya se habrá ido. | Kiedy dojedziemy, on już wyjdzie. |
| Pułapka | imiesłów nie zmienia się według rodzaju i liczby | Ellas habrán llegado ya. | One już pewnie dojechały. |
| Pułapka | cuando nie łączy się z czasem przyszłym | Cuando llegues, ya habré salido. | Kiedy przyjedziesz, mnie już nie będzie. |
Tryb warunkowy przeszły: habría comido
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | habría / habrías / habríamos / habrían + III forma | Yo habría hecho lo mismo. | Ja zrobiłbym to samo. |
| Warunek nierzeczywisty | si hubiera + imiesłów, habría + imiesłów | Si hubiera podido, habría ido. | Gdybym mógł, poszedłbym. |
| Życzenie lub rada | bez warunku mówi, co by się zrobiło | Yo habría llamado al médico. | Ja wezwałbym lekarza. |
| Przypuszczenie | przypuszcza fakt wcześniejszy niż inny fakt z przeszłości | La luz estaba apagada: habrían salido. | Światło było zgaszone: pewnie wyszli. |
| Mowa zależna | czas przyszły uprzedni mowy niezależnej, przekazany z perspektywy przeszłości | Dijo que para el viernes habría terminado. | Powiedział, że do piątku skończy. |
| Wyrzut | habrías podido lub deberías z bezokolicznikiem złożonym | Habrías podido avisarme. | Mogłeś mnie uprzedzić. |
| C1Zastrzeżenie, kontrast | przyznaje to, co się zakłada, i temu przeczy, albo przeciwstawia dwie osoby | Habría estudiado mucho, pero no se notó. / A ti te habría dado igual, pero a mí no. | Może i dużo się uczył, ale nie było tego widać. / Tobie mogłoby być wszystko jedno, ale mnie nie. |
| Pułapka | si łączy się z hubiera, a nie z habría | Si hubiera sabido, habría venido. | Gdybym wiedział, przyszedłbym. |
| Pułapka | zaimek stoi przed habría | Yo lo habría comprado. | Ja bym to kupił. |
Tryb rozkazujący i peryfrazy
Twierdzący tryb rozkazujący
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | tú: forma él czasu teraźniejszego | Habla más despacio, por favor. | Mów wolniej, proszę. |
| Forma | usted: czasowniki na -ar kończą się na e, czasowniki na -er i -ir na a | Pase, por favor. | Proszę wejść. |
| Forma | ustedes: forma usted z końcówką n | Abran los libros. | Otwórzcie książki. |
| Forma | vosotros: r bezokolicznika zmienia się w d | Abrid los libros. | Otwórzcie książki. |
| Czasowniki nieregularne | tú: di / haz / pon / sal / ten / ven / ve / sé | Ven aquí. | Chodź tutaj. |
| B1Czasowniki nieregularne | usted: esté / sepa, od estar i saber | Esté tranquilo, señor. | Proszę się nie martwić, panie. |
| Zaimki | zaimki dopełnienia i zwrotne łączą się z końcem czasownika | Cómpralo. / Siéntate. | Kup to. / Usiądź. |
| Użycie | polecenia, wskazówki i prośby | Sigue por esta calle y gira a la derecha. | Idź tą ulicą i skręć w prawo. |
| Użycie | zaproszenia i propozycje | Pasa y siéntate. | Wejdź i usiądź. |
| Formy utarte | mira / oye zwracają uwagę; perdona / perdone służą do przeprosin | Oye, ¿tienes un lápiz? | Słuchaj, masz ołówek? |
| B2Formy utarte | anda dodaje otuchy, vaya wyraża zdziwienie, a powtórzony rozkaz ponagla | Anda, no te preocupes tanto. | No dalej, nie martw się tak. |
| B2Użycie | przysłówek wzmacnia rozkaz; formuła grzecznościowa go łagodzi | Sal inmediatamente. / Sal, si no te importa. | Wyjdź natychmiast. / Wyjdź, jeśli ci to nie przeszkadza. |
| C1Formy utarte | mira que podkreśla cechę; mira qué bien jest ironiczne | Mira que eres terco. | Ale z ciebie uparciuch. |
| Pułapka | tryb rozkazujący dla tú nie ma końcowego s: hablas → habla | Escucha, por favor. | Posłuchaj, proszę. |
Czasowniki modalne: poder, saber, deber, tener que, hay que
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Pozwolenie | ¿Puedo + bezokolicznik: zapytać, czy coś jest dozwolone | ¿Puedo abrir la ventana? | Czy mogę otworzyć okno? |
| Prośby | ¿Puedes + bezokolicznik: poprosić kogoś o zrobienie czegoś | ¿Puedes repetir, por favor? | Możesz powtórzyć, proszę? |
| Umiejętności | saber + bezokolicznik: coś, czego ktoś się nauczył | Sé nadar. | Umiem pływać. |
| Możliwość teraz | poder: czy ktoś może coś teraz zrobić | Hoy no puedo salir. | Dziś nie mogę wyjść. |
| Obowiązek | tener que + bezokolicznik: co jedna osoba musi zrobić | Tengo que trabajar el sábado. | W sobotę muszę pracować. |
| Obowiązek | hay que + bezokolicznik: co muszą zrobić wszyscy, bez podmiotu | Hay que pagar antes de entrar. | Trzeba zapłacić przed wejściem. |
| Zaimki | przed odmienionym czasownikiem albo na końcu bezokolicznika | Lo tengo que hacer. / Tengo que hacerlo. | Muszę to zrobić. / Muszę to zrobić. |
| B1Powinność | deber + bezokolicznik: co jest słuszne lub wymagane | Debes decir la verdad. | Powinieneś mówić prawdę. |
| B1Rada | deberías + bezokolicznik: rada | Deberías descansar. | Powinieneś odpocząć. |
| B2Prawdopodobieństwo | deber de + bezokolicznik: przypuszczenie, a nie obowiązek | Debe de estar en casa. | Pewnie jest w domu. |
| C1Przybliżenie | venir a + bezokolicznik: przybliżona ilość lub znaczenie | Viene a costar unos veinte dólares. | Wychodzi to około dwudziestu dolarów. |
| Pułapka | tener wymaga que przed bezokolicznikiem | Tengo que irme. | Muszę iść. |
| B1Pułapka | no tener que: nie trzeba; no deber: nie powinno się, jako obowiązek lub rada; no poder: nie wolno | No tienes que venir. / No debes mentir. / No puedes fumar aquí. | Nie musisz przychodzić. / Nie powinieneś kłamać. / Tu nie wolno palić. |
Peryfrazy czasownikowe: acabar de, volver a, soler
| Forma | Znaczenie | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| acabar de + bezokolicznik | coś, co dopiero się stało | Acabo de llegar. | Właśnie przyjechałem. |
| empezar a + bezokolicznik | początek czynności | Empiezo a trabajar a las ocho. | Zaczynam pracę o ósmej. |
| volver a + bezokolicznik | czynność jeszcze raz | Vuelve a llover. | Znowu pada deszcz. |
| B1dejar de + bezokolicznik | koniec nawyku lub czynności | Dejé de fumar el año pasado. | Rzuciłem palenie w zeszłym roku. |
| B1soler + bezokolicznik | nawyk | Suelo levantarme temprano. | Zwykle wstaję wcześnie. |
| B1seguir + gerundium | czynność, która trwa | Sigo viviendo en Lima. | Nadal mieszkam w Limie. |
| B1ponerse a + bezokolicznik | nagły początek | El niño se puso a llorar. | Dziecko zaczęło płakać. |
| B1estar a punto de + bezokolicznik | coś, co zaraz się stanie | El tren está a punto de salir. | Pociąg zaraz odjedzie. |
| B2llevar + okres + gerundium | jak długo czynność trwa do teraz | Llevo dos años viviendo en Quito. | Mieszkam w Quito od dwóch lat. |
| C1acabar por + bezokolicznik | ostateczny skutek po wahaniach lub oporze | Después de dudar, acabó por aceptar. | Po wahaniach w końcu się zgodził. |
| C1ir + gerundium | czynność, która postępuje stopniowo | El enfermo va mejorando. | Choremu stopniowo się poprawia. |
| C1tener + III forma | wynik już osiągnięty | Tengo preparadas las maletas. | Mam już spakowane walizki. |
| Pułapka | przyimek zostaje: de, a | Empiezo a entender. | Zaczynam rozumieć. |
| B1Pułapka | seguir łączy się z gerundium | Sigo estudiando. | Nadal się uczę. |
Tryb łączący (subjuntivo)
Tryb łączący: życzenia, wątpliwości i opinie
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Życzenia | querer / esperar / preferir / necesitar z que | Espero que estés bien. | Mam nadzieję, że masz się dobrze. |
| ojalá | życzenie, zawsze z trybem łączącym | Ojalá no llueva. | Oby nie padało. |
| Uczucia | me alegra / me molesta / me da miedo z que | Me alegra que estés aquí. | Cieszę się, że tu jesteś. |
| Wątpliwość | no creo que / no pienso que / dudo que | No creo que venga. | Nie sądzę, żeby przyszła. |
| Oceny | es importante que / es mejor que / es normal que | Es importante que duermas bien. | Ważne, żebyś dobrze spał. |
| Jeden podmiot | bezokolicznik, bez que | Quiero descansar. | Chcę odpocząć. |
| Przekonanie | creo que i pienso que wymagają trybu oznajmującego | Creo que viene. | Myślę, że przyjdzie. |
| B2Zdanie pojedyncze | que z trybem łączącym powtarza polecenie | ¿Qué has dicho? — Que te vayas. | Co powiedziałeś? — Żebyś sobie poszedł. |
| B2Przeszłość | przy czasowniku głównym w czasie przeszłym wpływ utrzymuje tryb łączący | Aconsejó que descansara. | Poradziła mi, żebym odpoczął. |
| B2Zdanie podmiotowe | resultar wymaga trybu oznajmującego; faltar i bastar — trybu łączącego | Resulta que encontramos el dinero. / Falta que terminemos esto. | Okazuje się, że znaleźliśmy pieniądze. / Musimy jeszcze to skończyć. |
| C1Przeczenie | zaprzeczony czasownik zmienia znaczenie w zależności od trybu | No niega que es él. / No niega que sea él. | Nie zaprzecza, że to on. / Nie zaprzecza, że to może być on. |
| C1Bezokolicznik | creer, decir i pedir dopuszczają bezokolicznik lub czasownik w formie osobowej | Dijo vivir en Zaragoza / Dijo que vivía en Zaragoza | Powiedział, że mieszka w Saragossie. |
| Pułapka | gdy chcesz, żeby ktoś coś zrobił: quiero que z trybem łączącym | Quiero que vengas. | Chcę, żebyś przyszedł. |
| Pułapka | fakt przedstawiony jako prawda wymaga trybu oznajmującego: es verdad que | Es verdad que es caro. | To prawda, że to drogie. |
Tryb łączący z cuando, para que, antes de que
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| cuando | zdarzenie przyszłe: tryb łączący | Cuando tenga dinero, viajaré. | Kiedy będę mieć pieniądze, wyjadę w podróż. |
| cuando | zwyczaj lub przeszłość: tryb oznajmujący | Cuando tengo tiempo, leo. | Kiedy mam czas, czytam. |
| hasta que | tak samo jak cuando | Espera aquí hasta que vuelva. | Poczekaj tu, aż wrócę. |
| después de que | zdarzenie przyszłe: tryb łączący | Cenaremos después de que lleguen los niños. | Zjemy kolację, kiedy przyjdą dzieci. |
| antes de que | zawsze tryb łączący | Vámonos antes de que llueva. | Chodźmy, zanim zacznie padać. |
| para que | cel z innym podmiotem: tryb łączący | Te lo explico para que lo entiendas. | Wyjaśnię ci to, żebyś zrozumiał. |
| para | cel z tym samym podmiotem: bezokolicznik | Estudio para aprender. | Uczę się, żeby się czegoś nauczyć. |
| antes de / después de | ten sam podmiot: bezokolicznik | Me lavo las manos antes de comer. | Myję ręce przed jedzeniem. |
| B2en cuanto / apenas | zdarzenie przyszłe: tryb łączący; zdarzenie przeszłe: tryb oznajmujący | En cuanto llegue el paquete, te escribo. / Apenas salí, empezó a llover. | Jak tylko przyjdzie paczka, napiszę do ciebie. / Ledwo wyszedłem, zaczęło padać. |
| B2antes de que / para que | po czasowniku w czasie przeszłym: imperfecto trybu łączącego | Se fue antes de que llegáramos. | Wyszedł, zanim dotarliśmy. |
| C1mientras | z trybem łączącym: czas i warunek, z odniesieniem do przyszłości | Seguiré aquí mientras me necesiten. | Zostanę tu, dopóki będą mnie potrzebować. |
| Pułapka | nigdy czas przyszły po cuando | Cuando sea mayor, seré médico. | Kiedy dorosnę, zostanę lekarzem. |
| Pułapka | pytajnik cuándo wymaga trybu oznajmującego | ¿Cuándo vienes? | Kiedy przyjdziesz? |
Imperfecto trybu łączącego: hablara, hablase
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | indefinido formy ellos bez -ron + ra / se | Quería que hablara. = Quería que hablase. | Chciałem, żeby mówił. |
| Czasowniki nieregularne | nieregularny rdzeń indefinido zostaje: vinieron → viniera | Esperaba que vinieras pronto. | Miałem nadzieję, że szybko przyjdziesz. |
| Nierealne życzenie | ojalá wyraża mało prawdopodobne lub niemożliwe życzenie | Ojalá tuviera más tiempo. | Gdybym tylko miał więcej czasu. |
| Odległa możliwość | quizá / tal vez przedstawiają możliwość jako mało prawdopodobną | Tal vez fuera ella. | Może to była ona. |
| Grzeczność | łagodzi życzenie lub prośbę | Quisiera pedirle un favor. | Chciałbym prosić pana o przysługę. |
| Czasownik główny w czasie przeszłym | przeszłe życzenie, wpływ, uczucie lub wątpliwość wymagają imperfecto trybu łączącego | Me pidió que llamara antes. | Poprosił mnie, żebym zadzwonił wcześniej. |
| Warunek | si wymaga imperfecto trybu łączącego, a skutek — trybu warunkowego | Si tuviera tiempo, iría. | Gdybym miał czas, poszedłbym. |
| C1Nierealne porównanie | como si / igual que si porównują z czymś nierealnym | Habla como si lo supiera todo. | Mówi, jakby wszystko wiedział. |
| C1Inne zdania podrzędne | zdania względne, czasowe, celowe i przyzwalające odnoszące się do przeszłości | Esperó hasta que llegaras. | Czekał, aż przyjdziesz. |
| Pułapka | a lo mejor wymaga trybu oznajmującego | A lo mejor voy mañana. | Może pójdę jutro. |
| Pułapka | forma nosotros ma akcent graficzny | Si tuviéramos tiempo, iríamos. | Gdybyśmy mieli czas, poszlibyśmy. |
Perfecto i pluscuamperfecto w trybie łączącym: haya hablado, hubiera hablado
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | haya / hayas / hayamos / hayan + III forma | Me alegro de que hayas venido. | Cieszę się, że przyszedłeś. |
| Forma | hubiera / hubieras / hubiéramos / hubieran + III forma | Ojalá hubiera venido. | Gdyby tylko przyszedł! |
| Użycie | haya: czynność zakończona w okresie sięgającym teraźniejszości | Espero que hayas dormido bien. | Mam nadzieję, że dobrze spałeś. |
| Użycie | hubiera: czynność wcześniejsza niż inna przeszła albo taka, która się nie stała | No creía que hubiera llegado. | Nie sądziłem, że przyjechał. |
| Czas | po cuando czynność przyszła wcześniejsza niż inna | Cuando el jefe se haya ido, hablamos. | Kiedy szef wyjdzie, porozmawiamy. |
| Warunek | si + hubiera + III forma | Si hubieras llegado antes, habrías visto el inicio. | Gdybyś przyszedł wcześniej, zobaczyłbyś początek. |
| C1Forma | czasownik utworzony od nieregularnego zachowuje jego imiesłów | Dudo que lo haya descrito. / Ojalá lo hubiera devuelto. | Wątpię, czy to opisał. / Gdyby tylko to oddał! |
| C1Użycie | po zanegowanym przekonaniu haya zastępuje futuro perfecto | No pienso que se haya quedado dormido. | Nie sądzę, żeby zasnął. |
| Pułapka | po czasowniku w czasie przeszłym hubiera, a nie había | Dudaba que lo hubiera hecho. | Wątpiłem, czy to zrobił. |
| Pułapka | po cuando haya, a nie habrá | Cuando haya terminado, te llamo. | Kiedy skończę, zadzwonię do ciebie. |
Następstwo czasów z trybem łączącym
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Czasownik główny w czasie teraźniejszym | presente trybu łączącego: czynność równoczesna lub późniejsza | Quiero que vengas mañana. | Chcę, żebyś przyszedł jutro. |
| Czasownik główny w czasie teraźniejszym | pretérito perfecto trybu łączącego: czynność wcześniejsza | Espero que hayas llegado bien. | Mam nadzieję, że dobrze dojechałeś. |
| Czasownik główny w czasie przeszłym | imperfecto trybu łączącego: czynność równoczesna lub późniejsza | Pidió que esperáramos. | Poprosił, żebyśmy poczekali. |
| Czasownik główny w czasie przeszłym | czas zaprzeszły trybu łączącego: czynność wcześniejsza | Esperaba que hubieras llegado. | Miałem nadzieję, że już dotarłeś. |
| Mowa zależna | po dice presente; po dijo imperfecto | Dice que me siente. / Dijo que me sentara. | Mówi, żebym usiadł. / Powiedział, żebym usiadł. |
| Zdania okolicznikowe | po czasie przeszłym imperfecto trybu łączącego | Se fue antes de que llegaras. | Wyszedł, zanim przyjechałeś. |
| C1Condicional compuesto | czas zaprzeszły trybu łączącego | Me habría gustado que hubieras venido. | Chciałbym, żebyś wtedy przyszedł. |
| C1Presente i zdarzenie przeszłe | pretérito perfecto lub imperfecto trybu łączącego | No creo que haya llegado. / No creo que llegara ayer. | Nie sądzę, żeby przyjechał. / Nie sądzę, żeby przyjechał wczoraj. |
| Pułapka | po czasie przeszłym imperfecto trybu łączącego | Quería que vinieras. | Chciałem, żebyś przyszedł. |
| C1Pułapka | po habría gustado stoi hubieras | Habría preferido que hubieras avisado. | Wolałbym, żebyś mnie uprzedził. |
Przyimki
Czasowniki, przymiotniki i rzeczowniki z przyimkiem: contar con, capaz de
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| czasownik + a + bezokolicznik | czasownik wymaga przyimka przed bezokolicznikiem | Se negó a responder. | Odmówił odpowiedzi. |
| czasownik + przyimek + que + zdanie | przyimek zostaje; tryb zależy od znaczenia | Cuento con que vengas. | Liczę na to, że przyjdziesz. |
| Z przyimkiem i bez przyimka | przyimek zmienia znaczenie czasownika | Cuento un chiste. / Cuento con mi hermano. | Opowiadam dowcip. / Liczę na mojego brata. |
| Stała konstrukcja | przyimek jest częścią czasownika | Me di cuenta de mi error. | Zdałem sobie sprawę ze swojego błędu. |
| difícil + de + bezokolicznik | podmiot jest odbiorcą czynności bezokolicznika | Este texto es difícil de leer. | Ten tekst jest trudny do czytania. |
| C1Dwie konstrukcje | niektóre czasowniki dopuszczają dopełnienie bliższe lub przyimkowe | Cuida a Ana. / Cuida de Ana. | Opiekuje się Aną. / Troszczy się o Anę. |
| C1rzeczownik + przyimek + bezokolicznik | rzeczownik wymaga de lub a przed bezokolicznikiem | Siento el deseo de volver. | Czuję pragnienie powrotu. |
| C1przymiotnik + przyimek + bezokolicznik | przed bezokolicznikiem lub pytaniem zależnym | Estoy deseoso de verte. | Bardzo chcę cię zobaczyć. |
| C1Pułapka | przed que czasownik zachowuje swój przyimek | Me alegro de que hayas ido. | Cieszę się, że poszedłeś. |
| C1Pułapka | jeśli czasownik nie wymaga przyimka, nie dodaje się go przed que | Pienso que tienes razón. | Myślę, że masz rację. |
Budowa zdania
Pytania i przeczenie
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Znaki zapytania | ¿ otwiera, a ? zamyka każde pytanie | ¿Hablas inglés? | Czy mówisz po angielsku? |
| Przeczenie | no stoi tuż przed czasownikiem | No hablo inglés. | Nie mówię po angielsku. |
| Odpowiedzi | pierwsze no jest odpowiedzią, drugie neguje czasownik | ¿Tienes hermanos? — No, no tengo hermanos. | Czy masz rodzeństwo? — Nie, nie mam rodzeństwa. |
| Zaimki pytajne | qué / quién / dónde / cómo / cuánto / por qué otwierają pytanie i mają akcent pisany | ¿Dónde vives? | Gdzie mieszkasz? |
| Zgadzanie się | también po zdaniu twierdzącym, tampoco po przeczeniu | No hablo francés. — Yo tampoco. | Nie mówię po francusku. — Ja też nie. |
| Przyimki | przyimek stoi na początku, przed zaimkiem pytajnym | ¿Con quién trabajas? | Z kim pracujesz? |
| A2Czas | cuándo pyta o czas | ¿Cuándo empiezas las vacaciones? | Kiedy zaczynasz urlop? |
| A2Wybór | dwie możliwości połączone przez o | ¿Prefieres té o café? | Wolisz herbatę czy kawę? |
| A2Podwójne przeczenie | no przed czasownikiem, nunca / nada / nadie po nim | No he estado nunca en México. | Nigdy nie byłem w Meksyku. |
| A2Wykrzyknienia | qué + przymiotnik lub przysłówek, między ¡ i ! | ¡Qué bonito! | Jak pięknie! |
| B1Który | qué przed rzeczownikiem, cuál samodzielnie | ¿Qué libro quieres? / ¿Cuál quieres? | Którą książkę chcesz? / Którą chcesz? |
| B2Pytanie echo | zaimek pytajny zostaje na miejscu powtarzanej informacji | ¿Marta llegó cuándo? | Marta przyjechała kiedy? |
| B2Wykrzyknienie ze zdaniem | qué + przymiotnik / przysłówek + que + zdanie ocenia fakt | ¡Qué bien que ya estés en casa! | Jak dobrze, że już jesteś w domu! |
| C1Dwa zaimki pytajne | o różnych funkcjach drugi stoi na końcu | ¿Quién te regaló eso y por qué? | Kto ci to podarował i dlaczego? |
| A2Pułapka | nunca przed czasownikiem nie przyjmuje no | Nunca como carne. | Nigdy nie jem mięsa. |
Słowa łączące
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Dodawanie | y łączy dwa wyrazy lub dwa zdania | Soy americana y vivo en Los Ángeles. | Jestem Amerykanką i mieszkam w Los Angeles. |
| Wybór | o daje wybór | ¿Eres americano o inglés? | Jesteś Amerykaninem czy Anglikiem? |
| Przeciwstawienie | pero przeciwstawia dwa fakty, po przecinku | Soy alemán, pero vivo en Suiza. | Jestem Niemcem, ale mieszkam w Szwajcarii. |
| Przeczenie | po przeczeniu ni dodaje kolejny element | No me gusta el otoño ni el invierno. | Nie lubię ani jesieni, ani zimy. |
| Przyczyna | porque podaje przyczynę, po zdaniu głównym | Estoy en España porque me gusta. | Jestem w Hiszpanii, bo mi się tu podoba. |
| A2Pisownia | y → e przed i, o → u przed o | padre e hijo / siete u ocho | ojciec i syn / siedem lub osiem |
| A2Skutek | por eso wprowadza skutek | Está enfermo. Por eso no ha venido. | Jest chory. Dlatego nie przyszedł. |
| A2Czas | cuando z czasem teraźniejszym dla tego, co zwykle się dzieje | Cuando llueve, me quedo en casa. | Kiedy pada, zostaję w domu. |
| A2Kolejność | primero / luego / después porządkują czynności | Primero desayuno, luego me ducho y después salgo. | Najpierw jem śniadanie, potem biorę prysznic, a potem wychodzę. |
| B1Najpierw przyczyna | como podaje przyczynę przed zdaniem głównym | Como no venías, empecé a cenar. | Skoro nie przychodziłeś, zacząłem jeść kolację. |
| B1Przeciwstawienie | aunque / sin embargo: fakt, który przeczy drugiemu | Lo entiendo todo, aunque no hablo bien. | Wszystko rozumiem, chociaż nie mówię dobrze. |
| B1Skutek | así que łączy skutek z przyczyną | No había entradas, así que no la vimos. | Nie było biletów, więc tego nie obejrzeliśmy. |
| B2Sprostowanie | sino koryguje to, co zostało zaprzeczone | No quiero té, sino café. | Nie chcę herbaty, tylko kawy. |
| B2Dwa przeczenia | ni … ni przed czasownikiem stoi bez no | Ni me escribió ni me llamó. | Nie napisał do mnie ani nie zadzwonił. |
| C1Niuans | ahora bien zawęża to, co przed chwilą stwierdzono | Es un buen plan. Ahora bien, no es barato. | To dobry plan. Z drugiej strony, nie jest tani. |
Zdania warunkowe
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | si + czas teraźniejszy, potem czas teraźniejszy | Si quieres, puedes venir. | Jeśli chcesz, możesz przyjść. |
| Użycie | co zwykle się dzieje, gdy warunek jest spełniony | Si como mucho, me duele el estómago. | Jeśli dużo jem, boli mnie żołądek. |
| Przecinek | przecinek stoi po zdaniu z si, gdy jest pierwsze | Si llueve, no salgo. / No salgo si llueve. | Jeśli pada, nie wychodzę. / Nie wychodzę, jeśli pada. |
| Pisownia | si jest warunkowe, sí z akcentem to potwierdzenie | Si quieres, vamos. / Sí, claro. | Jeśli chcesz, chodźmy. / Tak, jasne. |
| B1Forma | si + czas teraźniejszy, potem czas przyszły | Si tengo tiempo, iré. | Jeśli będę mieć czas, pójdę. |
| B1Forma | si + czas teraźniejszy, potem tryb rozkazujący | Si puedes, ayúdame. | Jeśli możesz, pomóż mi. |
| B2Nierzeczywista teraźniejszość | si + imperfecto trybu łączącego + tryb warunkowy | Si estuviera libre, iría contigo. | Gdybym był wolny, poszedłbym z tobą. |
| B2Nierzeczywista przeszłość | si + pluscuamperfecto trybu łączącego + tryb warunkowy przeszły | Si hubiera salido antes, habría llegado. | Gdybym wyszedł wcześniej, dotarłbym na czas. |
| B2Słowa łączące | siempre que i a no ser que wymagają trybu łączącego | Te presto el coche siempre que lo cuides. | Pożyczę ci samochód, pod warunkiem że będziesz o niego dbać. |
| C1Bez si | gerundio i tryb rozkazujący ze spójnikiem y wyrażają warunek | Caminando cada día, te sentirás mejor. | Jeśli będziesz chodzić codziennie, poczujesz się lepiej. |
| B1Pułapka | nigdy czas przyszły po si warunkowym | Si viene Carlota, iremos al cine. | Jeśli przyjdzie Carlota, pójdziemy do kina. |
Zdania względne
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Podmiot | que jest podmiotem zdania | Tengo una amiga que vive en Lima. | Mam przyjaciółkę, która mieszka w Limie. |
| Dopełnienie | que jest dopełnieniem zdania | La profesora que tengo es muy buena. | Nauczycielka, którą mam, jest bardzo dobra. |
| A2Czas | zdanie przyjmuje czas, którego potrzebuje | El libro que compré ayer es muy bueno. | Książka, którą kupiłem wczoraj, jest bardzo dobra. |
| B1Osoby | po przyimku quien dla osób | El chico con quien trabajo es de Chile. | Chłopak, z którym pracuję, jest z Chile. |
| B1Miejsca | aquí / allí + es donde: aby wskazać miejsce | Allí es donde vivo. | To tam mieszkam. |
| B2Niedefiniujące | w przecinkach, dodaje informację i wymaga trybu oznajmującego | Esa chica, que es mi vecina, es muy simpática. | Ta dziewczyna, która jest moją sąsiadką, jest bardzo sympatyczna. |
| B2Tryb | znany poprzednik, tryb oznajmujący; nieznany lub nieistniejący, tryb łączący | Busco un libro que sea divertido. | Szukam książki, która byłaby zabawna. |
| C1Posiadanie | cuyo zgadza się z rzeczą posiadaną | La chica cuyos padres viven en mi calle es argentina. | Dziewczyna, której rodzice mieszkają na mojej ulicy, jest Argentynką. |
| C1Całe zdanie | lo cual podsumowuje to, co zostało powiedziane wcześniej | Me dijo que no, lo cual no me gustó nada. | Powiedział mi, że nie, co mi się wcale nie spodobało. |
| Pułapka | que nigdy nie jest pomijane | El libro que leo es interesante. | Książka, którą czytam, jest ciekawa. |
| B1Pułapka | tuż po rzeczowniku osoby wymagają que, a nie quien | El médico que vino ayer es muy simpático. | Lekarz, który przyszedł wczoraj, jest bardzo miły. |
Mowa zależna i strona bierna z se
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Przekazywanie teraz | dice que: ten sam czas, zmienia się osoba | Dice que tiene hambre. | Mówi, że jest głodna. |
| Przekazywanie w przeszłości | dijo que: czas teraźniejszy zmienia się w imperfecto | Dijo que tenía sueño. | Powiedział, że chce mu się spać. |
| Polecenia | dice que z czasem teraźniejszym trybu łączącego | Dice que te sientes. | Mówi, żebyś usiadł. |
| Pytania | si dla pytań rozstrzygnięcia; słowa pytające zostają z akcentem | Pregunta si vienes. / Me preguntó dónde vivía. | Pyta, czy przyjdziesz. / Zapytał mnie, gdzie mieszkam. |
| B2Cofnięcie czasów | perfecto i indefinido zmieniają się w czas zaprzeszły; czas przyszły w warunkowy | Dijo que había llegado tarde. / Dijo que vendría el lunes. | Powiedział, że przyjechał późno. / Powiedział, że przyjdzie w poniedziałek. |
| Strona bierna z se | se z czasownikiem zgodnym z rzeczą | Se vende casa. / Se venden casas. | Dom na sprzedaż. / Domy na sprzedaż. |
| Bezosobowe se | se z czasownikiem w liczbie pojedynczej: ludzie w ogóle | En este restaurante se come muy bien. | W tej restauracji je się bardzo dobrze. |
| B2Strona bierna z ser i estar | ser z imiesłowem — czynność; estar z imiesłowem — wynik | Las puertas fueron abiertas a las diez. / Las puertas están abiertas desde las diez. | Drzwi zostały otwarte o dziesiątej. / Drzwi są otwarte od dziesiątej. |
| C1Strona bierna rezultatu | estar z imiesłowem nie ma wykonawcy z por | La tienda estará cerrada el domingo. | Sklep będzie zamknięty w niedzielę. |
| C1Se z osobą | se z czasownikiem w liczbie pojedynczej i a przed osobą | Se saludó a los conferenciantes. | Powitano prelegentów. |
| Pułapka | zaimki i zaimki dzierżawcze zmieniają się wraz z mówiącym | Mi casa es pequeña. → Dice que su casa es pequeña. | Mój dom jest mały. → Mówi, że jej dom jest mały. |
| Pułapka | rzecz w liczbie mnogiej wymaga czasownika w liczbie mnogiej: se venden | Aquí se hablan tres idiomas. | Mówi się tu trzema językami. |
Zdania przyzwalające: aunque, a pesar de que, por más que
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Aunque z trybem oznajmującym | prawdziwy fakt lub nowa informacja | Aunque me duele la cabeza, voy a trabajar. | Chociaż boli mnie głowa, idę do pracy. |
| Aunque z czasem teraźniejszym trybu łączącego | znany fakt bez znaczenia lub możliwość | Aunque esté lloviendo, voy a correr. / Aunque me lo pidas mil veces, no lo haré. | Nawet jeśli pada, idę biegać. / Nawet jeśli poprosisz mnie tysiąc razy, nie zrobię tego. |
| Aunque z imperfecto trybu łączącego | hipoteza, z trybem warunkowym w zdaniu głównym | Aunque me lo pidieras mil veces, no lo haría. | Nawet gdybyś prosił mnie tysiąc razy, nie zrobiłbym tego. |
| Inne słowa łączące | a pesar de que i por más que dopuszczają tryb oznajmujący i tryb łączący | Por más que lo intenté, no pude abrirla. / Por más que lo intente, no podrá abrirla. | Choć bardzo się starałem, nie zdołałem jej otworzyć. / Choćby bardzo się starał, nie zdoła jej otworzyć. |
| Z si | incluso si i tanto si … como si łączą się z trybem oznajmującym | Tanto si llueve como si no, saldremos. | Czy będzie padać, czy nie, wyjdziemy. |
| C1Z powtórzeniem | czasownik powtarza się w trybie łączącym z zaimkiem względnym | Pase lo que pase, te ayudaré. | Cokolwiek się stanie, pomogę ci. |
| C1Formalne słowa łączące | si bien i aun cuando wprowadzają przeszkodę w języku formalnym | Si bien lo sabía, no dijo nada. | Chociaż to wiedział, nic nie powiedział. |
| C1Wzmacniające | con lo que z trybem oznajmującym podkreśla ilość | Con lo que llueve, ¿vas a salir? | Przy takim deszczu zamierzasz wyjść? |
| Pułapka | aunque już przeciwstawia: nie dodaje się pero | Aunque llueve, salgo. | Chociaż pada, wychodzę. |
Zdania przyczynowe: porque, ya que, puesto que
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Po zdaniu głównym | porque i debido a que stoją po zdaniu głównym | Salgo temprano porque mañana tengo examen. | Wychodzę wcześnie, bo jutro mam egzamin. |
| Przed lub po | ya que i puesto que przedstawiają znany fakt | Puesto que nadie protestó, se aprobó el plan. | Ponieważ nikt nie zaprotestował, plan zatwierdzono. |
| Dwa rodzaje przyczyny | bez przecinka — przyczyna faktu, z przecinkiem — przyczyna tego, co się mówi | Cierro la ventana porque hace frío. / Cierra la ventana, porque hace frío. | Zamykam okno, bo jest zimno. / Zamknij okno, bo jest zimno. |
| C1Inne słowa łączące | gracias a que podaje przyczynę korzystną, por culpa de que — niekorzystną | Gracias a que me avisaste, llegué a tiempo. / Perdimos el tren por culpa de que el taxi llegó tarde. | Dzięki temu, że mnie uprzedziłeś, dotarłem na czas. / Spóźniliśmy się na pociąg przez to, że taksówka przyjechała późno. |
| C1Przyczyna uwydatniona | porque przed zdaniem głównym uwypukla przyczynę | Porque habla cuatro idiomas, lo contrataron. | Właśnie dlatego, że mówi czterema językami, go zatrudnili. |
| C1Przeczenie | po no tryb oznajmujący neguje czasownik, a tryb łączący — przyczynę | No se va porque llueve. ≠ No se va porque llueva, sino porque es tarde. | Nie wychodzi, bo pada deszcz. ≠ Wychodzi nie dlatego, że pada deszcz, tylko dlatego, że jest późno. |
| Pułapka | przyczyna przedstawiona jako fakt wymaga trybu oznajmującego | Ya que sabes tanto, explícalo tú. | Skoro tyle wiesz, to ty to wyjaśnij. |
| Pułapka | debido a que zawiera przyimek a | Se retrasó debido a que había niebla. | Spóźnił się, bo była mgła. |
Zdania skutkowe: tan… que, de modo que, de ahí que
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Między zdaniami | słowo łączące wprowadza skutek: de modo que, por lo tanto | Perdí el tren, de modo que llegué tarde. | Nie zdążyłem na pociąg, więc przyjechałem późno. |
| Z przymiotnikiem lub przysłówkiem | tan przed przymiotnikiem lub przysłówkiem, potem que | Es tan alto que no cabe en la cama. | Jest tak wysoki, że nie mieści się w łóżku. |
| Z rzeczownikiem | tanto zgadza się z rzeczownikiem | Tenía tantas dudas que no pudo decidir. | Miała tyle wątpliwości, że nie mogła się zdecydować. |
| Z czasownikiem | tanto stoi po czasowniku i się nie zmienia | Estudia tanto que no tiene tiempo para nada. | Uczy się tak dużo, że nie ma na nic czasu. |
| Tryb | tryb oznajmujący dla skutku, tryb łączący dla celu | Perdí el tren, de modo que llegué tarde. / Habla de modo que te entiendan. | Nie zdążyłem na pociąg, więc przyjechałem późno. / Mów tak, żeby cię zrozumiano. |
| C1Styl wysoki | luego, así pues i consecuentemente łączą dwa zdania | No hay billetes; así pues, iremos en tren. | Nie ma biletów, zatem pojedziemy pociągiem. |
| C1Tryb łączący | de ahí que łączy się z trybem łączącym | El puente está cerrado; de ahí que haya tanto tráfico. | Most jest zamknięty; stąd taki duży ruch. |
| C1Wzmocnienie w stylu wysokim | tal stoi przed rzeczownikiem, bez przedimka | Tenía tal prisa que olvidó las llaves. | Tak się spieszył, że zapomniał kluczy. |
| C1Wystarczająco, żeby | como para łączy się z bezokolicznikiem po lo bastante lub tanto | Eres lo bastante mayor como para decidir solo. | Jesteś wystarczająco dorosły, żeby decydować sam. |
| Pułapka | tan zapowiada skutek; muy tylko wzmacnia | Está tan cansado que se duerme de pie. | Jest tak zmęczony, że zasypia na stojąco. |
Bezokolicznik, gerundio i imiesłów
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Bezokolicznik | domyślnym podmiotem jest dopełnienie czasownika głównego | El profesor recomendó al estudiante trabajar más. | Nauczyciel poradził studentowi, żeby więcej pracował. |
| haber + III forma | czynność wcześniejsza niż czynność czasownika głównego | El profesor le regañó por no haber estudiado. | Nauczyciel zbeształ go za to, że się nie uczył. |
| Gerundio | czynność jednoczesna z czynnością czasownika głównego lub wcześniejsza | Me lo confesó yendo por la calle. | Przyznał mi się do tego, idąc ulicą. |
| Imiesłów | dopowiedzenie: zgadza się z rzeczownikiem, który opisuje | Encontré a Sara cansada por el esfuerzo. | Zastałem Sarę zmęczoną wysiłkiem. |
| Następstwo w czasie | nada más łączy się z bezokolicznikiem, a una vez z imiesłowem | Nada más llegar, nos pusimos a comer. / Una vez estudiado el problema, decidiremos. | Zaraz po przyjeździe zabraliśmy się do jedzenia. / Gdy problem zostanie przeanalizowany, zdecydujemy. |
| C1Bezokolicznik samodzielny | życzenie lub odrzucenie w wykrzyknieniu albo pytaniu | ¡Descansar tres meses! | Żeby tak odpocząć trzy miesiące! |
| C1Gerundio | sposób, czas lub warunek; także samodzielny | Me pidieron perdón cantando. | Prosili mnie o wybaczenie, śpiewając. |
| C1Imiesłów absolutny | imiesłów zgadza się ze swoim podmiotem | Terminada la investigación, se cerró el caso. | Po zakończeniu śledztwa sprawę zamknięto. |
| C1Czasownik percepcji | bezokolicznik pokazuje czynność zakończoną, a gerundio czynność trwającą | La vi bajar del autobús. / La vi bajando del autobús. | Widziałem, jak wysiadła z autobusu. / Widziałem, jak wysiadała z autobusu. |
| Pułapka | czynność późniejsza wymaga czasownika w formie osobowej | Abrí la puerta y me encontré con él. | Otworzyłem drzwi i natknąłem się na niego. |
Szyk wyrazów
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Podmiot bez określnika | stoi po czasowniku | Han llegado trenes a la estación. / Se venden casas. | Na stację przyjechały pociągi. / Sprzedaje się domy. |
| Dopełnienie wysunięte na początek | zaimek nieakcentowany podejmuje znany temat | Los libros los tiene Juan. | Książki ma Juan. |
| Słowo przeczące | zaimek nieakcentowany pozostaje obowiązkowy | El alcohol ni lo prueba. | Alkoholu nawet nie tyka. |
| C1Nowy podmiot | stoi na końcu zdania | Llega mañana Pedro. | Jutro przyjeżdża Pedro. |
| C1Temat bez określnika | zaimek nieokreślony podejmuje go po czasowniku | Abrigo, tengo uno viejo. | Płaszcz? Mam stary. |
| C1Kontrast lub nieokreśloność | wysunięte dopełnienie nie ma zaimka | Este vestido he elegido, no aquel. / Discos tienen a montones. | Tę sukienkę wybrałam, nie tamtą. / Płyt mają mnóstwo. |
| C1Temat i pytanie | temat otwiera pytanie, a zaimek go podejmuje | A María, ¿la has visto últimamente? | Marię widziałeś ostatnio? |
| Pułapka | gdy pytające dopełnienie stoi na początku, nie ma zaimka | ¿Qué regalo has comprado? | Jaki prezent kupiłeś? |
| C1Pułapka | we wtrąceniu w cytacie czasownik stoi przed podmiotem | María, dijo Luis, no sabe nada. | María, powiedział Luis, nic nie wie. |
Zgodność: la mayoría piensa o piensan
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rzeczownik zbiorowy | rzeczownik zbiorowy z de i liczba mnoga: liczba pojedyncza lub mnoga | Llegó un grupo de turistas. / Llegaron un grupo de turistas. | Przyjechała grupa turystów. / Przyjechała grupa turystów. |
| Wyliczenie | czasownik stoi w liczbie pojedynczej, zgodnie z pierwszym elementem | Me preocupa el ruido, el tráfico y la contaminación. | Martwią mnie hałas, ruch uliczny i zanieczyszczenie. |
| o i ni | o i ni dopuszczają liczbę pojedynczą lub mnogą | Vendrá Ana o Luis. / Vendrán Ana o Luis. | Przyjdzie Ana lub Luis. / Przyjdzie Ana lub Luis. |
| Osoba | grupa, do której należy mówiący, wymaga pierwszej osoby | Los vecinos pensamos que el parque necesita luz. | My, sąsiedzi, uważamy, że park potrzebuje oświetlenia. |
| Dopowiedzenie | zgadza się z podmiotem | María bailó la cumbia descalza. | María zatańczyła cumbię boso. |
| Wyrażenie partytywne | wyrażenie partytywne i liczba mnoga: czasownik zgadza się z jednym z nich | La mayoría de los compañeros piensa igual. / La mayoría de los compañeros piensan igual. | Większość kolegów myśli tak samo. / Większość kolegów myśli tak samo. |
| C1Emfatyczna liczba mnoga | liczba mnoga podkreśla każdą osobę z osobna | La mitad de los invitados se fueron temprano. | Połowa gości wyszła wcześnie. |
| C1Grupa nominalna | przymiotnik stoi w liczbie mnogiej przy dwóch rzeczach, a w pojedynczej, gdy tworzą całość | una conducta y unas palabras inaceptables / lengua y literatura alemana | niedopuszczalne zachowanie i słowa / język i literatura niemiecka |
| C1Pułapka | gente i familia wymagają czasownika w liczbie pojedynczej | La gente piensa que el precio es alto. | Ludzie uważają, że cena jest wysoka. |
| C1Pułapka | po el grupo de czasownik stoi w liczbie pojedynczej | El grupo de políticos votó a favor. | Grupa polityków zagłosowała za. |
Pisownia
Interpunkcja
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Kropka | kropka kończy akapit; następny zaczyna się wcięciem | Aquí termina el primer tema. | Tu kończy się pierwszy temat. |
| Przecinek | dwa przecinki obejmują wtrącenie, wyjaśnienie lub zdanie względne wyjaśniające | El viaje, dice Marta, será largo. | Podróż, mówi Marta, będzie długa. |
| Dwukropek | zapowiadają wyliczenie lub cytat; zamykają wyliczenie | El curso tiene tres partes: gramática, escritura y lectura. / Pan, queso, aceitunas: eso era toda la cena. | Kurs ma trzy części: gramatykę, pisanie i czytanie. / Chleb, ser, oliwki – to była cała kolacja. |
| Średnik | oddziela zdania zawierające już przecinki oraz zdania z pominiętym czasownikiem | Mi tía, muy cansada, se sentó; llevaba horas de pie. / Ana es abogada; Luis, ingeniero. | Moja ciotka, bardzo zmęczona, usiadła; stała na nogach od wielu godzin. / Ana jest adwokatką; Luis – inżynierem. |
| Wielokropek | zostawiają zdanie niedokończone; [...] oznacza pominięcie w cytacie | Si hubiera llegado antes... | Gdybym przyjechał wcześniej... |
| Cudzysłów i myślnik | cudzysłowy zagnieżdża się w kolejności « », “ ”, ‘ ’; myślnik obejmuje wtrącenia i otwiera dialog | Luis dijo: «Ana gritó “¡Gol!”». / El cambio —que llegó rápido— nos sorprendió. | Luis powiedział: „Ana krzyknęła «Gol!»”. / Zmiana – która nastąpiła szybko – zaskoczyła nas. |
| C1Przecinek | zdanie podrzędne na początku kończy się przecinkiem | Si tuviera tiempo, te ayudaría. | Gdybym miał czas, pomógłbym ci. |
| C1Dwukropek i średnik | dwukropek wyjaśnia; średnik stoi przed sin embargo | La paella es valenciana: lleva arroz y azafrán. / Trabajó todo el día; sin embargo, aceptó salir. | Paella pochodzi z Walencji: zawiera ryż i szafran. / Pracował cały dzień; mimo to zgodził się wyjść. |
| C1Inne znaki | gwiazdka stoi przed formą niepoprawną; kropka następuje po numerze przypisu | *Me alegro que hayas ido. ≠ Me alegro de que hayas ido. | Cieszę się, że poszedłeś. |
| Pułapka | tytuły i wers z miejscem i datą w liście kończą się bez kropki | Lima, 10 de mayo de 2026 | Lima, 10 maja 2026 roku |
Skróty, skrótowce i symbole
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Litery początkowe | pierwsze litery albo pierwsza litera każdego wyrazu, z kropką | adj. = adjetivo / a. C. = antes de Cristo | adj. = przymiotnik / a. C. = przed Chrystusem |
| Kontrakcja | pomija się litery ze środka, a kropka kończy skrót | Fdo. = firmado / Sra. = señora | Fdo. = podpisano / Sra. = pani |
| Litery w indeksie górnym | pierwsza litera, kropka i ostatnia litera w indeksie górnym | M.ª = María / n.º = número | M.ª = María / n.º = numer |
| Ukośnik | dwie pierwsze litery połączone ukośnikiem, bez kropki | s/n = sin número · c/c = cuenta corriente | s/n = bez numeru · c/c = rachunek bieżący |
| Skrótowce | za pierwszym razem skrótowiec stoi w nawiasie po pełnej nazwie | La Organización Mundial de la Salud (OMS) publicó un informe. | Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała raport. |
| Symbole | znak bez liter oznacza wyraz lub pojęcie | © = derechos de autor | © = prawa autorskie |
| C1Pierwiastki chemiczne | wielka litera na początku, bez kropki i bez liczby mnogiej | Fe = hierro / Ca = calcio | Fe = żelazo / Ca = wapń |
| C1Ukośnik i znak numeru | / zapowiada kolejne strony, a # oznacza „numer” | Soy el jugador #7. | Jestem zawodnikiem #7. |
| Pułapka | kropka stoi przed literą w indeksie górnym | M.ª Luisa vive aquí. | María Luisa mieszka tutaj. |
| Pułapka | skrótowiec pisze się wielkimi literami i bez kropek | La OMS publicó un informe. | WHO opublikowała raport. |