Ściąga: Podstawy
Podstawy
Alfabet i pisownia
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| 27 liter | pięć samogłosek, a, e, i, o, u; ñ jest osobną literą | niño / español | dziecko / hiszpański |
| Nazwy liter | każda nazwa to krótki wyraz; przy literowaniu mówi się nazwy liter | ¿Cómo se escribe Ana? — a, ene, a. | Jak się pisze Ana? — A, N, A. |
| v i w | litera v nazywa się ve, a litera w — doble ulitera v nazywa się uve, a litera w — uve doble | ¿Con be o con ve?¿Con be o con uve? | Przez b czy przez v? |
| Dwie litery | ch / ll / rr / qu / gu zapisują jeden dźwięk dwiema literami | chico / calle / perro | chłopiec / ulica / pies |
| Nieme h | litera h nigdy nie jest wymawiana | hola / hora | cześć / godzina |
| c i qu | c przed a, o, u, qu przed e, i — dla tego samego dźwięku, /k/ | casa / queso | dom / ser |
| g i gu | g przed a, o, u, gu przed e, i — dla tego samego dźwięku, /g/ | gato / guitarra | kot / gitara |
| z i c | z przed a, o, u, c przed e, i — dla tego samego dźwięku, /s/z przed a, o, u, c przed e, i — dla tego samego dźwięku, /θ/ | zapato / cine | but / kino |
| j i g | j przed każdą samogłoską i g przed e, i brzmią tak samo, /x/ | jamón / gente | szynka / ludzie |
| b i v | jeden dźwięk, /b/, i dwie litery; każde słowo ma swoją | bueno / vino | dobry / wino |
| ll i y | ll i y przed samogłoską brzmią tak samo, /ʝ/ | calle / yo | ulica / ja |
| Małe litery | dni tygodnia, miesiące, języki i narodowości piszemy małą literą | Los lunes estudio inglés. | W poniedziałki uczę się angielskiego. |
| ¿ ? / ¡ ! | pytania i wykrzyknienia zaczynają się od odwróconego znaku | ¿Dónde vives? / ¡Hola! | Gdzie mieszkasz? / Cześć! |
| Pułapka | u w gue i gui nie jest wymawiane; z ü jest wymawiane | pingüino | pingwin |
Wymowa i akcent
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Samogłoski | pięć samogłosek, a, e, i, o, u, każda z jednym krótkim, wyraźnym dźwiękiem | banana | banan |
| r / rr | pojedyncze r między samogłoskami to jedno uderzenie języka; rr to dźwięk drżący | pero / perro | ale / pies |
| j / ge / gi | mocny, chropawy dźwięk z głębi gardła, jak polskie ch | jardín / gente | ogród / ludzie |
| ñ | język dotyka podniebienia, jak ń w słowie „koń” | mañana | jutro |
| z / ce / ci | brzmią /s/, jak s | zapato / ciudad | but / miasto |
| z / ce / ci | brzmią /θ/, z językiem między zębami | zapato / ciudad | but / miasto |
| ll / y | jeden dźwięk, /ʝ/ | calle / yo | ulica / ja |
| A1Akcent | wyraz kończy się samogłoską, n lub s: przedostatnia sylaba | casa / hablan | dom / oni mówią |
| A1Akcent | wyraz kończy się inną spółgłoską: ostatnia sylaba | hablar / ciudad | mówić / miasto |
| A1Akcent graficzny | oznacza akcent, który nie spełnia tych dwóch reguł | café / árbol / música | kawa / drzewo / muzyka |
| A1Takie same wyrazy | akcent graficzny odróżnia dwa wyrazy zapisywane tak samo | Tú tienes tu libro. | Ty masz swoją książkę. |
| A2Takie same wyrazy | sí i si, mí i mi podlegają tej samej regule | Sí, es para mí. | Tak, to dla mnie. |
| A1Pułapka | wyrazy pytające zawsze mają akcent graficzny | ¿Dónde vives? | Gdzie mieszkasz? |
Liczebniki
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| 0–15 | każda ma własne słowo | once / quince | jedenaście / piętnaście |
| 16–29 | jeden wyraz: dieci- lub veinti- i jedność | dieciséis / veintidós | szesnaście / dwadzieścia dwa |
| 31–99 | dziesiątki, y, jedności: trzy wyrazy | treinta y uno / cuarenta y cinco | trzydzieści jeden / czterdzieści pięć |
| 100 | cien samo lub przed rzeczownikiem, ciento przed inną liczbą | cien euros / ciento veinte | sto euro / sto dwadzieścia |
| 1000 | mil nie przyjmuje un i nie zmienia się po żadnej liczbie | mil / tres mil | tysiąc / trzy tysiące |
| A1Setki | od 200 zgadzają się z rzeczownikiem | doscientas personas | dwieście osób |
| A1millón | rzeczownik: millones w liczbie mnogiej, de przed tym, co się liczy | dos millones de personas | dwa miliony osób |
| A1uno | un przed rzeczownikiem rodzaju męskiego, una przed rzeczownikiem rodzaju żeńskiego | veintiún años / veintiuna casas | dwadzieścia jeden lat / dwadzieścia jeden domów |
| A1Liczebniki porządkowe | od primero do décimo; zgadzają się z rzeczownikiem i stoją przed nim | la segunda calle | druga ulica |
| A2primer / tercer | primero i tercero tracą -o przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej | el primer día / el tercer piso | pierwszy dzień / trzecie piętro |
| Pułapka | 500, 700 i 900 zmieniają pierwszą część | quinientos / setecientos / novecientos | pięćset / siedemset / dziewięćset |
| Pułapka | bez y po setkach | ciento veinte / doscientos cinco | sto dwadzieścia / dwieście pięć |
Dni, miesiące i daty
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Dni | tydzień zaczyna się od lunes, a kończy na domingo | lunes / domingo | poniedziałek / niedziela |
| W dany dzień | el przed dniem, bez przyimka; los — co tydzień | el lunes / los lunes | w poniedziałek / w poniedziałki |
| Miesiące | dwanaście miesięcy, od enero do diciembre | enero / diciembre | styczeń / grudzień |
| W danym miesiącu | en przed nazwą miesiąca, pory roku lub rokiem | en mayo / en verano | w maju / latem |
| Małe litery | dni tygodnia i miesiące piszemy małą literą | Hoy es martes. | Dzisiaj jest wtorek. |
| Data | el + liczba + de + miesiąc; dzień to liczebnik główny | el 22 de marzo | 22 marca |
| Pierwszy dzień | el primero / el uno na pierwszy dzień miesiąca: obie formy są poprawne | el primero de mayo | 1 maja |
| Lata | liczba całkowita, przed którą w pełnej dacie stoi de | el 2 de mayo de 2026 | 2 maja 2026 roku |
| Jak zapytać | ¿Qué día es hoy? — o dzień tygodnia, ¿Qué fecha es hoy? — o datę | ¿Qué día es hoy? — Hoy es martes. | Jaki jest dzisiaj dzień? — Dzisiaj jest wtorek. |
| Daty zapisane | dzień, miesiąc, rok | 04/07/2026 → el 4 de julio de 2026 | |
| Pułapka | data wymaga el, nigdy en | Llego el 3 de junio. | Przyjeżdżam 3 czerwca. |
Podawanie godziny
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Jak zapytać | pytamy ¿Qué hora es?, a odpowiadamy z es lub son | ¿Qué hora es? — Son las tres. | Która godzina? — Jest trzecia. |
| Godzina | es la una; pozostałe godziny wymagają son las | Es la una. / Son las dos. | Jest pierwsza. / Jest druga. |
| en punto | równa godzina | Son las cinco en punto. | Jest równo piąta. |
| Minuty 1–30 | godzina, y, minuty | las dos y diez | dziesięć po drugiej |
| cuarto / media | cuarto to 15 minut, media to 30 | las tres y cuarto / las tres y media | kwadrans po trzeciej / wpół do czwartej |
| A1Minuty 31–59 | następna godzina, menos, brakujące minuty | las cuatro menos diez / las cuatro menos cuarto | za dziesięć czwarta / za kwadrans czwarta |
| A1Minuty 31–59 | także brakujące minuty, para, następna godzina | diez para las cuatro | za dziesięć czwarta |
| A1a las | a las i godzina — mówią, kiedy coś się dzieje; a la una | La clase empieza a las nueve. | Zajęcia zaczynają się o dziewiątej. |
| A1Pory dnia | de la mañana / de la tarde / de la noche po godzinie | las ocho de la noche | ósma wieczorem |
| A124 godziny | w mowie używa się 12 godzin; rozkłady używają 24 | 18:30 → las dieciocho treinta | |
| Pułapka | przy godzinie zawsze stoi la lub las | Son las tres. | Jest trzecia. |