Polski

Bezokolicznik, gerundio i imiesłów

B2–C2Budowa zdania 16 min

Bezokolicznik, gerundio i imiesłów wyrażają czynność bez własnej osoby i odnoszą ją do czasownika głównego: llegar, llegando, llegado. Czynność późniejszą niż czynność czasownika głównego wyraża się za pomocą y i czasownika w formie osobowej: Abrí la puerta y me encontré con él.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

ŚciągaB2–C2

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Bezokolicznikdomyślnym podmiotem jest dopełnienie czasownika głównegoEl profesor recomendó al estudiante trabajar más.Nauczyciel poradził studentowi, żeby więcej pracował.B2
haber + III formaczynność wcześniejsza niż czynność czasownika głównegoEl profesor le regañó por no haber estudiado.Nauczyciel zbeształ go za to, że się nie uczył.B2
Gerundioczynność jednoczesna z czynnością czasownika głównego lub wcześniejszaMe lo confesó yendo por la calle.Przyznał mi się do tego, idąc ulicą.B2
Imiesłówdopowiedzenie: zgadza się z rzeczownikiem, który opisujeEncontré a Sara cansada por el esfuerzo.Zastałem Sarę zmęczoną wysiłkiem.B2
Następstwo w czasienada más łączy się z bezokolicznikiem, a una vez z imiesłowemNada más llegar, nos pusimos a comer. / Una vez estudiado el problema, decidiremos.Zaraz po przyjeździe zabraliśmy się do jedzenia. / Gdy problem zostanie przeanalizowany, zdecydujemy.B2
Bezokolicznik samodzielnyżyczenie lub odrzucenie w wykrzyknieniu albo pytaniu¡Descansar tres meses!Żeby tak odpocząć trzy miesiące!C1
Gerundiosposób, czas lub warunek; także samodzielnyMe pidieron perdón cantando.Prosili mnie o wybaczenie, śpiewając.C1
Imiesłów absolutnyimiesłów zgadza się ze swoim podmiotemTerminada la investigación, se cerró el caso.Po zakończeniu śledztwa sprawę zamknięto.C1
Czasownik percepcjibezokolicznik pokazuje czynność zakończoną, a gerundio czynność trwającąLa vi bajar del autobús. / La vi bajando del autobús.Widziałem, jak wysiadła z autobusu. / Widziałem, jak wysiadała z autobusu.C1
Gerundioprzyczyna i przyzwolenieLloviendo y todo salió sin paraguas.Mimo że padało, wyszedł bez parasola.C2
Imiesłów ze spójnikiemhasta i apenas stoją przed imiesłowem absolutnymHasta concluidas las tres horas no nos pudimos mover.Dopóki nie minęły trzy godziny, nie mogliśmy się ruszyć.C2
Pułapkaczynność późniejsza wymaga czasownika w formie osobowejAbrí la puerta y me encontré con él.Otworzyłem drzwi i natknąłem się na niego.B2

Bezokolicznik: podmiot, wartość czasownikowa i rzeczownikowaB2–C2

SchematZasadaPrzykładPolski
czasownik + dopełnienie + bezokolicznikDomyślnym podmiotem bezokolicznika jest dopełnienie czasownika głównego.El profesor recomendó al estudiante trabajar más. / Mi madre me prohibió salir de noche.Nauczyciel poradził studentowi, żeby więcej pracował. / Matka zabroniła mi wychodzić wieczorem.B2
haber + III formaBezokolicznik złożony wyraża czynność wcześniejszą niż czynność czasownika głównego.El profesor le regañó por no haber estudiado. / Me alegro de haberte conocido.Nauczyciel zbeształ go za to, że się nie uczył. / Cieszę się, że cię poznałem.B2
Krótka odpowiedźPrzyimek, którego wymaga czasownik, stoi przed bezokolicznikiem.¿Te ayudo? — Sí, a hacer este ejercicio.Pomóc ci? — Tak, w zrobieniu tego ćwiczenia.B2
czasownik + przyimek + bezokolicznikBezokolicznik uzupełnia czasownik, który wymaga przyimka.El director me invitó a salir de la sala. / Me niego a responder.Dyrektor poprosił, żebym wyszedł z sali. / Odmawiam odpowiedzi.B2
ser + bezokolicznikPrzy ser bezokolicznik pełni funkcję orzecznika.Eso es bailar. / Lo importante es participar.To jest taniec. / Ważne jest, żeby uczestniczyć.B2
przyimek + podmiot + bezokolicznikAmeryka ŁacińskaW regionie Karaibów podmiot stoi przed bezokolicznikiem po przyimku.Al yo llegar, ya habían cenado. / Con ella volver, todo cambió. / Sin tú querer, rompiste el plato.Kiedy przyszedłem, już zjedli kolację. / Kiedy wróciła, wszystko się zmieniło. / Stłukłeś talerz niechcący.B2
Bezokolicznik samodzielnyWykrzyknienie z bezokolicznikiem prostym lub złożonym wyraża życzenie.¡Descansar tres meses! / ¡Haber descansado tres meses!Żeby tak odpocząć trzy miesiące! / Gdybym tylko odpoczął trzy miesiące!C1
Bezokolicznik samodzielny w pytaniuPytanie z bezokolicznikiem i wyrażonym podmiotem odrzuca pomysł.¿Decirle yo lo que pienso? Ni loco.Ja mam mu powiedzieć, co myślę? Nigdy w życiu.C1
rzeczownik lub przymiotnik + przyimek + bezokolicznikBezokolicznik uzupełnia rzeczownik lub przymiotnik za pomocą przyimka.Tiene ganas de viajar. / Estoy cansado de esperar.Ma ochotę podróżować. / Mam dość czekania.C1
nieokreślony poprzednik + que + bezokolicznikW zdaniu względnym bezokolicznik następuje po nieokreślonym poprzedniku.Tengo un problema que resolver. / No tengo nada que decir.Mam problem do rozwiązania. / Nie mam nic do powiedzenia.C1
el + bezokolicznikZ rodzajnikiem bezokolicznik działa jak rzeczownik i przyjmuje dopełnienie z de albo przysłówek.El cantar de los pájaros me despierta. / El cantar bien es una ventaja.Śpiew ptaków mnie budzi. / Dobry śpiew to zaleta.C1
Bezokolicznik zleksykalizowanyNiektóre bezokoliczniki są rzeczownikami z liczbą mnogą i przymiotnikami.los deberes conyugales / los quehaceres domésticosobowiązki małżeńskie / prace domoweC1
Podmiot taki sam jak dopełnienie dalszeDopełnienie dalsze jest podmiotem bezokolicznika; wyrażony podmiot jest opcjonalny.Me es difícil (yo) recomendarle un libro bueno.Trudno mi polecić mu dobrą książkę.C2
Bezokolicznik złożony samodzielnyZ wyrażonym podmiotem wyraża żal z powodu czegoś, czego nie zrobiono.¡Haberte presentado tú antes!Gdybyś tylko przedstawił się wcześniej!C2
el + bezokolicznik + przysłówekRodzajnik wraz z dopełnieniami czasownika przedstawia czynność jako fakt.El esperar angustiosamente durante horas la agotó.Wielogodzinne trwożne czekanie wyczerpało ją.C2
Bezokolicznik zamiast trybu rozkazującego w liczbie mnogiejW języku potocznym bezokolicznik zajmuje miejsce trybu rozkazującego w liczbie mnogiej.Seguir todo derecho hasta la plaza.Seguir todo recto hasta la plaza.Iść prosto aż do placu.C2
Bezokolicznik zamiast trybu rozkazującego vosotrosHiszpaniaW Hiszpanii bezokolicznik zastępuje formę vosotros, a zaimek idzie za nim.Perdonarme, por favor. / Sentaros ya, que empieza la película.Wybaczcie mi, proszę. / Siadajcie już, bo film się zaczyna.C2

Gerundio: czas i orzeczenieB2–C2

UżyciePrzykładPolski
Jednoczesność: gerundio zachodzi w tym samym czasie co czasownik główny.Me lo confesó yendo por la calle. = Me lo confesó mientras íbamos por la calle.Przyznał mi się do tego, idąc ulicą. = Przyznał mi się do tego, gdy szliśmy ulicą.B2
Uprzedniość: gerundio wyraża etap poprzedzający czasownik główny.Estudiando siempre como hoy, aprobarás.Ucząc się zawsze tak jak dzisiaj, zdasz.B2
Następczość: czynność późniejsza wymaga y i czasownika w formie osobowej.Abrí la puerta y me encontré con él.Otworzyłem drzwi i natknąłem się na niego.B2
Dopowiedzenie podmiotu: gerundio mówi, jak działa podmiot.Ella habló tartamudeando.Mówiła, jąkając się.B2
Dopowiedzenie dopełnienia bliższego: gerundio opisuje dopełnienie w trakcie czynności.Tengo todo el cuerpo temblando. = Tengo todo el cuerpo que me tiembla. = Tengo todo el cuerpo tembloroso.Całe ciało mi się trzęsie. = Całe ciało mi drży. = Całe ciało mam drżące.B2
Gerundio samodzielne: w wykrzyknieniu lub pytaniu wyraża wyrzut, odmowę albo polecenie.¡Siempre protestando por todo! / ¿Yo pidiéndole perdón? Ni loco. / ¡Andando que es gerundio!Wiecznie na wszystko narzekasz! / Ja mam go przepraszać? Nigdy w życiu. / Ruszajmy, no już!C1
Dopowiedzenie grupy nominalnej: gerundio opisuje trwającą czynność rzeczownika.Sus ojos mirándome con esa pena me conmovieron.Jej oczy, patrzące na mnie z takim smutkiem, wzruszyły mnie.C1
Okolicznik sposobu: gerundio mówi, jak przebiega czynność.Me pidieron perdón cantando.Prosili mnie o wybaczenie, śpiewając.C1
Okolicznik czasu z własnym podmiotem: podmiot stoi za gerundio.Llegando yo, apareció él.Gdy ja przyszedłem, pojawił się on.C1
Warunek: gerundio odpowiada zdaniu z si.Estudiando más lograrás aprobar. = Si estudias más, lograrás aprobar.Ucząc się więcej, uda ci się zdać. = Jeśli będziesz się uczyć więcej, uda ci się zdać.C1
Gerundio złożone: habiendo + III forma wyraża czynność wcześniejszą.Habiendo terminado el informe, salió de la oficina.Skończywszy raport, wyszła z biura.C2
Zdrobnienie o znaczeniu przysłówkowym: gerundio z ‑ito wyraża łagodny lub czuły sposób.Ameryka ŁacińskaSalió callandito de la casa. / Llegó corriendito a contarme todo. / Va andandito hasta la escuela.Wyszła z domu cichutko. / Przybiegł truchcikiem, żeby mi wszystko opowiedzieć. / Idzie sobie powolutku do szkoły.C2
Gerundio samodzielne w pytaniu albo w podpisie pod zdjęciem: komentuje scenę.Vaya, ¿paseando por aquí, eh? / El presidente, saludando a los embajadores.No proszę, spacerujemy sobie tutaj, co? / Prezydent witający ambasadorów.C2
Przyczyna: gerundio, często przeczące, wyjaśnia powód czynności głównej.No teniendo qué comer, se puso a pedir por las calles.Nie mając co jeść, zaczął żebrać na ulicach.C2
Przyzwolenie: gerundio z y todo lub w formie złożonej wyraża przeszkodę, którą czynność pokonuje.Lloviendo y todo salió sin paraguas. / Habiendo volado tanto, todavía le tiene miedo al avión.Mimo że padało, wyszedł bez parasola. / Choć tyle latał, nadal boi się samolotów.C2
Warunek z własnym podmiotem: podmiot stoi po estando.Estando yo, no se comportarán mal.Jeśli ja tam będę, nie będą się źle zachowywać.C2
Gerundio zleksykalizowane: w języku potocznym przyjmuje tan jak przysłówek.Salió tan corriendo que dejó la puerta abierta.Wybiegł tak szybko, że zostawił drzwi otwarte.C2

Imiesłów: dopowiedzenie i konstrukcja absolutnaB2–C2

UżyciePrzykładPolski
Dopowiedzenie podmiotu: imiesłów zgadza się z podmiotem i przyjmuje dopełnienia.Me miró sorprendido de mi respuesta.Spojrzał na mnie zaskoczony moją odpowiedzią.B2
Dopowiedzenie dopełnienia bliższego: imiesłów zgadza się z dopełnieniem i przyjmuje dopełnienia.Encontré a Sara cansada por el esfuerzo.Zastałem Sarę zmęczoną wysiłkiem.B2
Imiesłów samodzielny: w wykrzyknieniu lub pytaniu wyraża stan.¡Encerrada en estas cuatro paredes! / ¿Confundido? No, estoy segurísimo.Zamknięta w czterech ścianach! / Zmieszany? Nie, jestem pewien na sto procent.C1
Konstrukcja absolutna: imiesłów zgadza się ze swoim podmiotem i wyraża czas lub przyczynę.Terminada la investigación, se cerró el caso.Po zakończeniu śledztwa sprawę zamknięto.C1
Konstrukcja absolutna ze spójnikiem: hasta i apenas precyzują moment.Hasta concluidas las tres horas no nos pudimos mover. / Apenas terminada la reunión, salimos corriendo.Dopóki nie minęły trzy godziny, nie mogliśmy się ruszyć. / Ledwie zebranie się skończyło, wybiegliśmy.C2
W języku potocznym ‑ado → ‑ao traci d.Ya he comprao el pan.Już kupiłem chleb.C2

Czas i formy nieosoboweB2

SchematZasadaPrzykładPolski
nada más + bezokolicznikWyraża bezpośrednie następstwo: druga czynność następuje po pierwszej.Nada más llegar, nos pusimos a comer.Zaraz po przyjeździe zabraliśmy się do jedzenia.B2
una vez + III formaWyraża czynność już zakończoną; imiesłów zgadza się z rzeczownikiem.Una vez estudiado el problema, decidiremos.Gdy problem zostanie przeanalizowany, zdecydujemy.B2
al + bezokolicznikDomyślnym podmiotem jest podmiot czasownika głównego.Al saber la noticia, María me llamó.Gdy María usłyszała nowinę, zadzwoniła do mnie.B2
al + bezokolicznik + podmiotPodmiot inny niż główny stoi za bezokolicznikiem.Al saber la jefa la noticia, María me llamó. = María me llamó cuando la jefa supo la noticia.Gdy szefowa usłyszała nowinę, María zadzwoniła do mnie. = María zadzwoniła do mnie, gdy szefowa usłyszała nowinę.B2

Dopowiedzenie przy czasowniku percepcjiC1

  • Czasowniki percepcji to ver, mirar, oír, escuchar, sentir i notar.
FormaZnaczeniePrzykładPolski
czasownik + dopełnienie bliższe + bezokolicznikBezokolicznik przedstawia czynność zakończoną.La vi bajar del autobús.Widziałem, jak wysiadła z autobusu.C1
czasownik + dopełnienie bliższe + gerundioGerundio przedstawia czynność trwającą.La vi bajando del autobús.Widziałem, jak wysiadała z autobusu.C1
czasownik + dopełnienie bliższe + III formaImiesłów przedstawia stan i przyjmuje dopełnienie sprawcze.Vi a la corredora aclamada por el público. / El corredor llegó a la meta aclamado por el público.Zobaczyłem biegaczkę oklaskiwaną przez publiczność. / Biegacz dobiegł do mety oklaskiwany przez publiczność.C1

Typowe błędyB2–C1

ŹleDobrzeZasada
Abrí la puerta encontrándome con él.Abrí la puerta y me encontré con él.czynność późniejsza wymaga y i czasownika w formie osobowejB2
Encontré a Sara cansado por el esfuerzo.Encontré a Sara cansada por el esfuerzo.imiesłów zgadza się z rzeczownikiem, który opisujeB2
Nada más de llegar, nos pusimos a comer.Nada más llegar, nos pusimos a comer.nada más łączy się z bezokolicznikiem bez przyimkaB2
Una vez estudiar el problema, decidiremos.Una vez estudiado el problema, decidiremos.una vez łączy się z imiesłowemB2
Tengo el problema que resolver.Tengo un problema que resolver.que z bezokolicznikiem następuje po nieokreślonym poprzednikuC1
Hay una caja conteniendo libros.Hay una caja que contiene libros.cecha rzeczownika wymaga zdania względnegoC1

Poziom

Treści powyżej wybranego poziomu są ukryte.

Odmiana