Polski

Zdrobnienia i zgrubienia: -ito, -illo, -ón

B2–C1Rzeczowniki i określniki 8 min

Zdrobnienia ‑ito i ‑illo oraz zgrubienia ‑ón, ‑ote i ‑azo nadają wyrazowi rozmiar, czułość lub pogardę: casita, grandón. Zdrobnienie zastępuje końcową samogłoskę przez ‑ito, a po ‑e, ‑n lub ‑r dodaje ‑cito: casa → casita, joven → jovencito

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

ŚciągaB2–C1

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Zdrobnieniezastępuje końcową samogłoskę przez ‑ito lub ‑illocasa → casita / pájaro → pajarillodomek / ptaszekB2
‑cito, ‑ecito‑cito po ‑e, ‑n, ‑r; ‑ecito po wyrazie jednosylabowymjoven → jovencito / pan → panecitomłodzieniec / bułeczkaB2
Pisowniac → qu / g → gu / z → cpoco → poquito / amigo → amiguito / lápiz → lapicitotroszeczkę / koleżka / ołóweczekB2
Zgrubienie‑ón, ‑ote i ‑azo zastępują końcową samogłoskęgrande → grandote / golpe → golpazopokaźny / potężny ciosB2
Zgodnośćprzymiotnik z przyrostkiem zgadza się z rzeczownikiem; przymiotniki na ‑a się nie zmieniająuna chica grandona / una mujer hipócritawielka dziewczyna / obłudna kobietaB2
Znaczeniarozmiar, czułość, złagodzenie i pogardaEspera un momentito. / Mi abuelito cocina muy bien.Poczekaj chwileczkę. / Mój dziadzio gotuje bardzo dobrze.B2
Wzmocnieniezdrobnienie wzmacnia przymiotnik i przysłówekNo te imaginas lo contentita que se puso.Nie wyobrażasz sobie, jaka była szczęśliwa.C1
Przysłówki i formy gerundio‑ito dodaje się też do przysłówków, form gerundio i imionahora → ahorita / callando → callanditood razu / cichutkoC1
Formy pogardliwe‑ucho, ‑ajo i ‑ote nadają znaczenie pogardliweuna casucha / un latinajorudera / łacina kuchennaC1
Pułapkasillón jest rodzaju męskiego, chociaż pochodzi od sillaMe siento en el sillón de la sala.Siadam w fotelu w salonie.B2
Pułapkac zmienia się w qu także w przysłówkachVivo cerquita de aquí.Mieszkam całkiem blisko stąd.C1

PrzeglądB2

  • Przyrostek wartościujący dodaje się do tematu i nadaje wyrazowi rozmiar, czułość lub pogardę: un perrito / un perrazopiesek / wielki pies
  • Wyraz z przyrostkiem tworzy liczbę mnogą jak inne wyrazy: zob. Liczba mnoga.
  • Przyrostek ‑ísimo, który tworzy stopień najwyższy, omówiono w temacie Stopniowanie przymiotników.

Forma: zdrobnienia i zgrubieniaB2–C1

PrzyrostekTworzeniePrzykładyPolski
‑ito / ‑itazastępują końcową samogłoskę; po innej spółgłosce dodaje się je do wyrazucasa → casita / libro → librito / papel → papelitodomek / książeczka / karteczkaB2
‑illo / ‑illatworzy się je tak jak ‑ito i ‑itapájaro → pajarillo / mesa → mesillaptaszek / stoliczekB2
‑cito / ‑citapo ‑e, ‑n lub ‑r dodaje się je do całego wyrazujoven → jovencito / mujer → mujercita / coche → cochecito / madre → madrecitamłodzieniec / kobietka / samochodzik / mateczkaB2
‑cillo / ‑cillapodlegają tej samej zasadzie co ‑citopobre → pobrecillo / joven → jovencillobiedaczek / młodzikB2
‑ecito / ‑ecitapo wyrazie jednosylabowym dodaje się je do całego wyrazupan → panecito / flor → florecitabułeczka / kwiatekB2
‑ón / ‑onazgrubiają; zastępują końcową samogłoskęgrande → grandón / casa → casonawielki / wielki domB2
‑ote / ‑otazgrubiają; zastępują końcową samogłoskęgrande → grandote / libro → librotepokaźny / opasła księgaB2
‑azo / ‑azazgrubiają; zastępują końcową samogłoskęgolpe → golpazo / mano → manazapotężny cios / łapaB2
‑ito en adverbioszastępują końcową samogłoskę przysłówkaahora → ahorita / cerca → cerquitaod razu / całkiem bliskoC1
‑ito en gerundioszastępuje końcowe ‑o formy gerundiocallando → callandito / corriendo → corrienditocichutko / biegiemC1
‑ito en nombres propiostworzą czułe przezwiskoAna → Anita / Manolo → ManolitoAnia / ManolekC1

Pisownia: c, g i z przed ‑itoB2

ZmianaPrzykładyPolski
c → qupoco → poquito / chico → chiquillotroszeczkę / chłopczykB2
g → guamigo → amiguito / largo → larguitokoleżka / długawyB2
z → clápiz → lapicito / taza → tacitaołóweczek / filiżaneczkaB2
  • Końcowa spółgłoska tematu zmienia się przed e lub i, aby zachować swoje brzmienie.

Rodzaj i zgodnośćB2

PrzymiotnikRodzaj męskiRodzaj żeński
‑ón / ‑onaun chico grandónuna chica grandonaB2
‑ajo / ‑ajaun chico pequeñajouna chica pequeñajaB2
przymiotnik na ‑aun hombre hipócrita / un acto homicidauna mujer hipócrita / una acción homicidaB2
  • Przyrostek zachowuje rodzaj rzeczownika podstawowego: la casa → la casita / el libro → el libritodomek / książeczka
  • Z ‑ón niektóre rzeczowniki rodzaju żeńskiego zmieniają rodzaj na męski: la silla → el sillón / la caja → el cajónfotel / szuflada
  • Rodzaj rzeczowników: zob. Rodzaj; zgodność przymiotnika: zob. Przymiotnik: zgodność i pozycja.

ZnaczeniaB2–C1

ZnaczeniePrzykładPolski
mały rozmiarCompraron una casita en la playa.Kupili domek na plaży.B2
czułośćMi abuelito cocina muy bien.Mój dziadzio gotuje bardzo dobrze.B2
złagodzenie prośby lub złej wiadomości¿Puedes esperar un momentito? / Hay un problemita con el pedido.Możesz chwileczkę poczekać? / Jest mały problem z zamówieniem.B2
pogarda lub kpinaEse pequeñajo se cree el jefe.Ten smarkacz myśli, że jest szefem.B2
wyraz, który już nie znaczy „mały”cama → camilla / ventana → ventanilla / bolsa → bolsillonosze / okienko / kieszeńB2
wzmocnienie przymiotnika, przysłówka lub ilościNo te imaginas lo contentita que se puso. / Prefiero el té bien calentito. / Ese reloj vale un dinerillo.Nie wyobrażasz sobie, jaka była szczęśliwa. / Wolę herbatę ciepluteńką. / Ten zegarek jest wart niemałych pieniędzy.C1
uderzenie danym przedmiotem lub wybitny okaz, z ‑azoEl pelotazo del delantero rompió el cristal. / ¡Qué golazo metió!Mocne uderzenie napastnika rozbiło szybę. / Jaki wspaniały gol strzelił!C1
ironia: forma mówi coś przeciwnego, niż się wydaje¡Vaya nochecita pasamos! / ¡Qué cochecito se compró!No i ładną noc mieliśmy! / Jaki ładny samochodzik sobie kupił!C1
przyrostki pogardliwe: ‑ucho, ‑ajo i ‑oteViven en una casucha. / Soltó un latinajo que nadie entendió. / Dijo una palabrota.Mieszkają w ruderze. / Wypalił jakąś łacinę kuchenną, której nikt nie zrozumiał. / Powiedział przekleństwo.C1

Odmiany języka hiszpańskiegoB2

  • Ameryka Łacińska: W Meksyku, Ameryce Środkowej i Kolumbii ‑ito jest bardzo częste w rozmowie: ¿Quieres un cafecito?Chcesz kawkę?
  • Ameryka Łacińska: Na Karaibach, w Kostaryce i Kolumbii pojawia się też ‑ico, zwłaszcza w wyrazach z t: Espera un momentico. / Es un niño chiquitico.Poczekaj chwileczkę. / To malutki chłopiec.
  • Hiszpania: W Hiszpanii ‑ito jest przyrostkiem ogólnym; ‑illo słychać w Andaluzji, a ‑ín w Asturii: Siéntate un ratillo. / Qué niño tan pequeñín.Usiądź na chwileczkę. / Jaki maleńki chłopiec.

Typowe błędyB2–C1

ŹleDobrzeZasada
mi amigitomi amiguitog → gu przed i przyrostkaB2
un chicitoun chiquitoc → qu przed i przyrostkaB2
un lapizitoun lapicitoz → c przed i przyrostkaB2
un jovenitoun jovencitopo ‑n dodaje się ‑citoB2
un golpasoun golpazo‑azo pisze się przez zB2
la sillónel sillónz ‑ón słowo silla zmienia rodzaj na męskiB2
una mujer grandónuna mujer grandonaprzymiotnik z przyrostkiem zgadza się w rodzajuB2
Vivo cercita de aquí.Vivo cerquita de aquí.c → qu przed i przyrostka, także w przysłówkachC1

Poziom

Treści powyżej wybranego poziomu są ukryte.

Odmiana