Ściąga: Stylistyka
Stylistyka
Środki składniowe
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Zwrot do adresata | w dowolnym miejscu zdania, między przecinkami | Прочита́йте, Ві́кторе, цю кни́жку. | Proszę, Viktorze, przeczytać tę książkę. |
| Elipsa | w odpowiedzi zostaje tylko to, co nowe | Щасли́вої доро́ги! — Дя́кую, і вам. | Szczęśliwej drogi! — Dziękuję, wzajemnie. |
| Powtórzenie | podwojony zaimek pytajny dopytuje | Окса́на ви́грала олімпіа́ду! — Хто-хто? | Oksana wygrała olimpiadę! — Kto, kto? |
| Stopień wyższy | ніж, за lub від | Окса́на моло́дша, ніж я. / Окса́на моло́дша за мене́. / Окса́на моло́дша від мене́. | Oksana jest młodsza niż ja. / Oksana jest młodsza ode mnie. / Oksana jest młodsza ode mnie. |
| Porównanie obrazowe | як lub мов i obraz | Вода́ чи́ста, як сльоза́. | Woda jest czysta jak łza. |
| Dopowiedzenie | apozycja stoi w tym samym przypadku | Мій брат, лі́кар, живе́ в Оде́сі. | Mój brat, lekarz, mieszka w Odessie. |
| C1Pytanie retoryczne | odpowiedź jest oczywista i nikt jej nie oczekuje | Хто ж не лю́бить рі́дне мі́сто? | Któż nie kocha rodzinnego miasta? |
| C1Tekst | pytanie otwiera, powtórzenie podkreśla | Що ми зна́ємо про рі́дне мі́сто? | Co wiemy o naszym rodzinnym mieście? |
| C2Zwrot do adresata | przymiotnik stoi w mianowniku, rzeczownik w wołaczu | Шано́вний па́не го́лово! | Szanowny Panie Przewodniczący! |
| C2Pytanie potwierdzające | чи не так po twierdzeniu | Ми всі хо́чемо ми́ру, чи не так?.. | Wszyscy pragniemy pokoju, prawda?.. |
| Pułapka | від wymaga dopełniacza | Окса́на моло́дша від мене́. | Oksana jest młodsza ode mnie. |
| C2Pułapka | w miejscu pominiętego czasownika stawia się myślnik | Я люблю́ я́блука, а Макси́м — гру́ші. | Ja lubię jabłka, a Maksym — gruszki. |
Style języka
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Potoczny | zdrobnienia, elipsa | Дай, бабу́сю, води́чки! | Babciu, daj mi troszkę wody! |
| Urzędowy | formuły, rzeczowniki, bezokolicznik w funkcji rozkazu | Пода́ти докуме́нти до пе́ршого ве́ресня. | Złożyć dokumenty do 1 września. |
| Naukowy | terminy i imiesłowy bierne | Отри́маний розчи́н нагрі́ли до со́рока гра́дусів. | Otrzymany roztwór ogrzano do czterdziestu stopni. |
| Publicystyczny | pytania retoryczne, epitety oceniające | Чому́ мі́сто так до́вго мовчи́ть про цю пробле́му? | Dlaczego miasto tak długo milczy o tym problemie? |
| Artystyczny | tropy i inwersja | Реве́ та стогне́ Дніпр широ́кий. | Huczy i jęczy szeroki Dniepr. |
| Religijny | wołacz i dawne formy | Благослови́, Го́споди, на́шу зе́млю. | Błogosław, Panie, naszą ziemię. |
| Epistolarny | Ви wielką literą, formuły powitania i pożegnania | Сподіва́юся на Ва́шу ві́дповідь. | Z nadzieją czekam na odpowiedź. |
| Plan tekstu | wstęp, rozwinięcie, zakończenie | Чи гото́ве мі́сто до зими́? | Czy miasto jest gotowe na zimę? |
| C2Słownictwo nacechowane | wyrazy neutralne, przestarzałe, gwarowe i fachowe | говори́ти ≠ просторі́кувати | mówić ≠ perorować |
| C2Zmiana stylu | strona bierna zmienia się w czynną, formuły znikają | Ми нагрі́ли розчи́н до со́рока гра́дусів. | Ogrzaliśmy roztwór do czterdziestu stopni. |
| C2Referat | stałe zwroty o treści i poglądzie autora | У статті́ йде́ться про вплив му́зики на на́стрій. | Artykuł dotyczy wpływu muzyki na nastrój. |
| C2Pułapka | згі́дно з łączy się z narzędnikiem | Згі́дно з нака́зом відпу́стка почина́ється в ли́пні. | Zgodnie z zarządzeniem urlop zaczyna się w lipcu. |