Ściąga A0
Podstawy
Alfabet cyrylicki
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| 33 litery | 10 liter samogłoskowych: а, е, є, и, і, ї, о, у, ю, я | о́зеро / мо́ре | jezioro / morze |
| Я, ю, є, ї | dwa dźwięki na początku wyrazu: /ja/ · /ju/ · /jɛ/ · /ji/ | я́блуко / ї́жа | jabłko / jedzenie |
| Щ | jedna litera, dwa dźwięki: /ʃt͡ʃ/ | ща́стя | szczęście |
| Ь | nie ma dźwięku: zmiękcza poprzedzającą spółgłoskę | сіль / день | sól / dzień |
| Г i ґ | г to /ɦ/, a ґ to /ɡ/ | гора́ / ґу́дзик | góra / guzik |
| И i і | и to /ɪ/, a і to /i/: to dwa różne dźwięki | ри́ба / лі́то | ryba / lato |
| Wielka litera | imiona, miasta, kraje i początek zdania | Оле́на живе́ в Ки́єві. | Ołena mieszka w Kijowie. |
| Mała litera | języki i narodowości | Я украї́нець, я говорю́ украї́нською. | Jestem Ukraińcem, mówię po ukraińsku. |
| Pismo odręczne | pisane т wygląda jak łacińskie m; д ma na dole pętlę | — | |
| Pułapka | w alfabecie ukraińskim nie ma liter ы, э, ъ ani ё | ми / йо́гурт | my / jogurt |
Samogłoski i spółgłoski
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Dźwięki samogłoskowe | sześć: /a/ · /ɔ/ · /u/ · /ɛ/ · /ɪ/ · /i/ | о́зеро / лі́то | jezioro / lato |
| И i і | и to /ɪ/, і to /i/ | ми / мі́сто | my / miasto |
Znak miękki i apostrof
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Ь | nie ma dźwięku: zmiękcza poprzedzającą spółgłoskę | сіль / день | sól / dzień |
| Apostrof | я po apostrofie brzmi /ja/ | м’яч | piłka |
Akcent
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Jeden akcent | każdy wyraz ma jedną sylabę akcentowaną | ма́ма / вода́ | mama / woda |
| Akcent swobodny | może paść na każdą sylabę | мо́ре / доро́га / молоко́ | morze / droga / mleko |
| Znak akcentu | podręczniki i słowniki go zaznaczają; zwykłe teksty nie | кни́жка | książka |
Liczebniki
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| 0–10 | osobne słowa | оди́н / чоти́ри / де́сять | jeden / cztery / dziesięć |
| 11–19 | liczba plus -на́дцять | двана́дцять / п’ятна́дцять | dwanaście / piętnaście |
| Dziesiątki | -дцять w 20 i 30, -деся́т w 50–80; со́рок i дев’яно́сто są osobne | два́дцять / со́рок / п’ятдеся́т | dwadzieścia / czterdzieści / pięćdziesiąt |
| Liczebniki złożone | osobne wyrazy, od największego | два́дцять оди́н | dwadzieścia jeden |
| Setki | сто, дві́сті, три́ста, чоти́риста, dalej -со́т | дві́сті / п’ятсо́т | dwieście / pięćset |
| Tysiąc i milion | ти́сяча, мільйо́н | ти́сяча / мільйо́н | tysiąc / milion |
| Pułapka | 11–19, 20 i 30 piszemy z -дцять, z literą я | сімна́дцять | siedemnaście |
| Pułapka | w setkach i dziesiątkach nie ma ь | п’ятсо́т / шістдеся́т | pięćset / sześćdziesiąt |
Dni, miesiące i daty
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Dni tygodnia | siedem dni, małą literą | понеді́лок / субо́та | poniedziałek / sobota |
| Który dzień? | Яки́й сього́дні день? — odpowiedzią jest nazwa dnia | Сього́дні п’я́тниця. | Dzisiaj jest piątek. |
| Miesiące | dwanaście miesięcy, małą literą | сі́чень / тра́вень | styczeń / maj |
| Pory roku | cztery pory roku | весна́ / лі́то / о́сінь / зима́ | wiosna / lato / jesień / zima |
Podawanie godziny
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Która godzina? | odpowiedzią jest liczebnik porządkowy rodzaju żeńskiego | Котра́ годи́на? — Дру́га | Która godzina? — Druga. |
| Godziny | годи́на (godzina) można pominąć | Зара́з сьо́ма (годи́на). | Teraz jest siódma. |
| Pułapka | o godzinę pyta się: котра́ годи́на | Котра́ за́раз годи́на? | Która jest teraz godzina? |