Polski

Środki składniowe

B2–C2Stylistyka 10 min

Zwrot do adresata, elipsa, powtórzenie, porównanie, dopowiedzenie i pytanie retoryczne wzmacniają myśl; każdy środek ma swoją budowę i interpunkcję. Po stopniu wyższym stosuje się trzy konstrukcje: ніж + mianownik, за + biernik, від + dopełniacz: Він ви́щий, ніж я. Він ви́щий за мене́. Він ви́щий від мене́.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

ŚciągaB2–C2

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Zwrot do adresataw dowolnym miejscu zdania, między przecinkamiПрочита́йте, Ві́кторе, цю кни́жку.Proszę, Viktorze, przeczytać tę książkę.B2
Elipsaw odpowiedzi zostaje tylko to, co noweЩасли́вої доро́ги! — Дя́кую, і вам.Szczęśliwej drogi! — Dziękuję, wzajemnie.B2
Powtórzeniepodwojony zaimek pytajny dopytujeОкса́на ви́грала олімпіа́ду! — Хто-хто?Oksana wygrała olimpiadę! — Kto, kto?B2
Stopień wyższyніж, за lub відОкса́на моло́дша, ніж я. / Окса́на моло́дша за мене́. / Окса́на моло́дша від мене́.Oksana jest młodsza niż ja. / Oksana jest młodsza ode mnie. / Oksana jest młodsza ode mnie.B2
Porównanie obrazoweяк lub мов i obrazВода́ чи́ста, як сльоза́.Woda jest czysta jak łza.B2
Dopowiedzenieapozycja stoi w tym samym przypadkuМій брат, лі́кар, живе́ в Оде́сі.Mój brat, lekarz, mieszka w Odessie.B2
Pytanie retoryczneodpowiedź jest oczywista i nikt jej nie oczekujeХто ж не лю́бить рі́дне мі́сто?Któż nie kocha rodzinnego miasta?C1
Tekstpytanie otwiera, powtórzenie podkreślaЩо ми зна́ємо про рі́дне мі́сто?Co wiemy o naszym rodzinnym mieście?C1
Zwrot do adresataprzymiotnik stoi w mianowniku, rzeczownik w wołaczuШано́вний па́не го́лово!Szanowny Panie Przewodniczący!C2
Pytanie potwierdzająceчи не так po twierdzeniuМи всі хо́чемо ми́ру, чи не так?..Wszyscy pragniemy pokoju, prawda?..C2
Pułapkaвід wymaga dopełniaczaОкса́на моло́дша від мене́.Oksana jest młodsza ode mnie.B2
Pułapkaw miejscu pominiętego czasownika stawia się myślnikЯ люблю́ я́блука, а Макси́м — гру́ші.Ja lubię jabłka, a Maksym — gruszki.C2

PrzeglądB2

  • Zwrot do adresata, apozycję i wyrażenie porównawcze w środku zdania wydziela się przecinkami z obu stron: Дя́кую, Окса́но, за допомо́гу. / Андрі́й, мій сусі́д, ча́сто гуля́є тут. / Дити́на, мов а́нгел, спить.Dziękuję, Oksano, za pomoc. / Andrii, mój sąsiad, często tu spaceruje. / Dziecko, jak anioł, śpi.

Zwrot do adresataB2–C2

MiejscePrzykładPolski
na początku zdaniaВі́кторе, прочита́йте цю кни́жку.Viktorze, proszę przeczytać tę książkę.B2
w środku zdaniaПрочита́йте, Ві́кторе, цю кни́жку.Proszę, Viktorze, przeczytać tę książkę.B2
na końcu zdaniaПрочита́йте цю кни́жку, Ві́кторе.Proszę przeczytać tę książkę, Viktorze.B2
C2
Do kogoFormułaPolski
do słuchaczy na saliПа́ні і пано́ве!Panie i Panowie!C2
do przewodniczącego zebraniaШано́вний па́не го́лово!Szanowny Panie Przewodniczący!C2
do przyjacielaДороги́й дру́же!Drogi przyjacielu!C2
C2
  • Przymiotnik w zwrocie do adresata ma formę mianownika, rzeczownik — wołacza: Шано́вна па́ні Окса́но!Szanowna Pani Oksano!

ElipsaB2–C2

PominięciePrzykładPolski
w odpowiedzi brakuje słów życzeniaЩасли́вої доро́ги! — Дя́кую, і вам.Szczęśliwej drogi! — Dziękuję, wzajemnie.B2
w drugiej części brakuje tego, co już powiedzianoІ́гор іде́ на ле́кцію, і О́ля тако́ж збира́ється.Ihor idzie na wykład, a Olia też się wybiera.B2
w łańcuchu replik zostaje tylko to, co noweО́ля вже поверну́лася з Ха́ркова? — Так. — А коли́? — У субо́ту.Olia już wróciła z Charkowa? — Tak. — A kiedy? — W sobotę.C1
zmienia się okolicznik, orzeczenie jest wspólneМи вже були́ в музе́ї, і в теа́трі тако́ж.Byliśmy już w muzeum, w teatrze też.C1
orzeczenia brak, w jego miejscu stoi myślnikЯ люблю́ я́блука, а Макси́м — гру́ші.Ja lubię jabłka, a Maksym — gruszki.C2
pominięte jest całe orzeczenie, zmienia się podmiotЯ вже прочита́в цю кни́жку, і Ві́ктор тако́ж.Przeczytałem już tę książkę, Viktor też.C2

PowtórzenieB2–C2

FormaZnaczeniePrzykładPolski
хто-хто, що-щоdopytuje ze zdziwieniemОкса́на ви́грала олімпіа́ду! — Хто-хто?Oksana wygrała olimpiadę! — Kto, kto?B2
де-де, коли́‑коли́dopytuje o miejsce lub czasЗустрі́немося бі́ля фонта́на. — Де-де?Spotkajmy się przy fontannie. — Gdzie, gdzie?C1
куди́‑куди́, а…to, co wymienione, jest pewne, reszta — wątpliwaКуди́‑куди́, а до Льво́ва я пої́ду обов’язко́во.Dokąd jeszcze, tego nie wiem, ale do Lwowa pojadę na pewno.C2

PorównanieB2–C2

Stopień wyższyPrzykładPolski
ніж + mianownikОкса́на моло́дша, ніж я.Oksana jest młodsza niż ja.B2
за + biernikОкса́на моло́дша за мене́.Oksana jest młodsza ode mnie.B2
від + dopełniaczОкса́на моло́дша від мене́.Oksana jest młodsza ode mnie.B2
przysłówek w tych samych konstrukcjachВона́ бі́гає шви́дше, ніж я. / Вона́ бі́гає шви́дше за мене́. / Вона́ бі́гає шви́дше від мене́.Ona biega szybciej niż ja. / Ona biega szybciej ode mnie. / Ona biega szybciej ode mnie.C2
Porównanie obrazowePrzykładPolski
як po przymiotnikuВода́ в о́зері чи́ста, як сльоза́.Woda w jeziorze jest czysta jak łza.B2
мов po przymiotnikuЛіс стої́ть ти́хо, мов зачаро́ваний.Las stoi cicho, jakby zaczarowany.B2
як po czasownikuМаши́на працю́є, як годи́нник.Maszyna działa jak zegarek.C1
мов po czasownikuХло́пчик стриба́є, мов м’яч.Chłopiec skacze jak piłka.C1
obraz jest rzeczownikiem, czasem rozbudowanymВона́ висо́ка, як топо́ля. / Її́ го́лос затремті́в, мов лист на вітрі́.Jest wysoka jak topola. / Jej głos zadrżał jak liść na wietrze.C2

DopowiedzeniaB2–C2

ŚrodekPrzykładPolski
там, де i zdanie podrzędneМи зустрі́лися там, де коли́сь стоя́в стари́й млин.Spotkaliśmy się tam, gdzie kiedyś stał stary młyn.B2
apozycja po rzeczownikuМій брат, лі́кар, живе́ в Оде́сі.Mój brat, lekarz, mieszka w Odessie.B2
wyraz miejsca i grupa wyrazów, która go dopowiadaМи зупини́лися там, бі́ля старо́го мо́сту, і чека́ли дру́зів.Zatrzymaliśmy się tam, przy starym moście, i czekaliśmy na przyjaciół.C1
apozycja rozbudowanaІва́н Франко́, відо́мий письме́нник і вче́ний, жив у Льво́ві.Iwan Franko, znany pisarz i uczony, mieszkał we Lwowie.C1
apozycja po я w tekście urzędowymЯ, Окса́на Ковале́нко, студе́нтка дру́гого ку́рсу, прошу́ нада́ти мені́ гурто́житок.Ja, Oksana Kovalenko, studentka drugiego roku, proszę o przyznanie mi miejsca w akademiku.C2
  • Apozycja stoi w tym samym przypadku co wyraz, który dopowiada: Я розмовля́в із Андрі́єм, на́шим сусі́дом.Rozmawiałem z Andrii, naszym sąsiadem.

Pytanie retoryczneC1–C2

FormaPrzykładPolski
хто ж: odpowiedź jest oczywistaХто ж не лю́бить рі́дне мі́сто?Któż nie kocha rodzinnego miasta?C1
хто б i tryb warunkowy: zdziwienieІ хто б міг це передба́чити?I któż mógłby to przewidzieć?C1
чи не так po twierdzeniuМи всі хо́чемо ми́ру, чи не так?..Wszyscy pragniemy pokoju, prawda?..C2
Як Ви вважа́єте: uprzejme pytanie do rozmówcyЧи справедли́ве це рі́шення? Як Ви вважа́єте?Czy ta decyzja jest sprawiedliwa? Jak Pan uważa?C2

Środki w tekścieC1

ŚrodekCo robiPrzykładPolski
pytanie na początkuotwiera tematЩо ми зна́ємо про рі́дне мі́сто?Co wiemy o naszym rodzinnym mieście?C1
pytanie w środkuprowadzi do nowej myśliЩо ж ста́лося да́лі?I co się stało dalej?C1
pytanie na końcuzostawia czytelnika z myśląЧи не час нам заду́матися?Czy nie czas, żebyśmy się zastanowili?C1
powtórzeniepodkreśla to, co najważniejszeМи ві́рили. Ми ві́рили в перемо́гу. Ми ві́рили, коли́ всі мовча́ли.Wierzyliśmy. Wierzyliśmy w zwycięstwo. Wierzyliśmy, gdy wszyscy milczeli.C1

Typowe błędyB2–C2

ŹleDobrzeZasada
Окса́на моло́дша від я.Окса́на моло́дша від мене́.від wymaga dopełniaczaB2
Окса́на моло́дша за я.Окса́на моло́дша за мене́.за wymaga biernikaB2
Вода́ чи́ста, ніж сльоза́.Вода́ чи́ста, як сльоза́.ніж stoi po stopniu wyższym; obraz wprowadzają słowa як lub мовB2
Я люблю́ я́блука, а Макси́м гру́ші.Я люблю́ я́блука, а Макси́м — гру́ші.w miejscu pominiętego czasownika stawia się myślnikC2
Шано́вний па́не голова́!Шано́вний па́не го́лово!rzeczownik w zwrocie do adresata ma formę wołaczaC2

Poziom

Treści powyżej wybranego poziomu są ukryte.