Polski

Style języka

C1–C2Stylistyka 9 min

Język ukraiński ma siedem stylów: potoczny, urzędowy, naukowy, publicystyczny, artystyczny, religijny i epistolarny, każdy z własnymi formami. Ta sama prośba ma w rozmowie i w tekście urzędowym różne formy: Мо́жна, я за́втра не прийду́? ≠ Прошу́ нада́ти мені́ вихідни́й день.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu C1: wybierz C1 lub wyższy poziom.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu C1: wybierz C1 lub wyższy poziom.

ŚciągaC1–C2

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Potocznyzdrobnienia, elipsaДай, бабу́сю, води́чки!Babciu, daj mi troszkę wody!C1
Urzędowyformuły, rzeczowniki, bezokolicznik w funkcji rozkazuПода́ти докуме́нти до пе́ршого ве́ресня.Złożyć dokumenty do 1 września.C1
Naukowyterminy i imiesłowy bierneОтри́маний розчи́н нагрі́ли до со́рока гра́дусів.Otrzymany roztwór ogrzano do czterdziestu stopni.C1
Publicystycznypytania retoryczne, epitety oceniająceЧому́ мі́сто так до́вго мовчи́ть про цю пробле́му?Dlaczego miasto tak długo milczy o tym problemie?C1
Artystycznytropy i inwersjaРеве́ та стогне́ Дніпр широ́кий.Huczy i jęczy szeroki Dniepr.C1
Religijnywołacz i dawne formyБлагослови́, Го́споди, на́шу зе́млю.Błogosław, Panie, naszą ziemię.C1
EpistolarnyВи wielką literą, formuły powitania i pożegnaniaСподіва́юся на Ва́шу ві́дповідь.Z nadzieją czekam na odpowiedź.C1
Plan tekstuwstęp, rozwinięcie, zakończenieЧи гото́ве мі́сто до зими́?Czy miasto jest gotowe na zimę?C1
Słownictwo nacechowanewyrazy neutralne, przestarzałe, gwarowe i fachoweговори́ти ≠ просторі́куватиmówić ≠ perorowaćC2
Zmiana stylustrona bierna zmienia się w czynną, formuły znikająМи нагрі́ли розчи́н до со́рока гра́дусів.Ogrzaliśmy roztwór do czterdziestu stopni.C2
Referatstałe zwroty o treści i poglądzie autoraУ статті́ йде́ться про вплив му́зики на на́стрій.Artykuł dotyczy wpływu muzyki na nastrój.C2
Pułapkaзгі́дно з łączy się z narzędnikiemЗгі́дно з нака́зом відпу́стка почина́ється в ли́пні.Zgodnie z zarządzeniem urlop zaczyna się w lipcu.C2

PrzeglądC1

  • Tę samą myśl wyraża się w różnych stylach różnymi formami: Ну й спе́ка! ≠ Температу́ра пові́тря переви́щила три́дцять гра́дусів.Ale upał! ≠ Temperatura powietrza przekroczyła trzydzieści stopni.
  • Zwracanie się w różnych stylach: Ти i Ви.

Siedem stylówC1

StylCelPrzykład
potocznycodzienna komunikacjaПриві́т! Ти вже сні́дав?Cześć! Jadłeś już śniadanie?C1
urzędowydokumenty i zarządzeniaПрошу́ нада́ти мені́ відпу́стку.Proszę o udzielenie mi urlopu.C1
naukowywyjaśnianie i dowodzenieВода́ кипи́ть за температу́ри сто гра́дусів.Woda wrze w temperaturze stu stopni.C1
publicystycznywpływ na opinię czytelnikówЧи гото́ве мі́сто до зими́?Czy miasto jest gotowe na zimę?C1
artystycznyobraz i uczucieНад рі́чкою стоя́ла ти́ха ніч.Nad rzeką stała cicha noc.C1
religijnymodlitwa i kazanieО́тче наш, що єси́ на небеса́х.Ojcze nasz, któryś jest w niebie.C1
epistolarnykorespondencja prywatna i służbowaШано́вна па́ні Окса́но! Дя́кую Вам за лист.Szanowna Pani Oksano! Dziękuję za list.C1

Cechy stylówC1

CechaStylPrzykład
zdrobnieniapotocznyДай, бабу́сю, води́чки!Babciu, daj mi troszkę wody!C1
skrócone formy imionpotocznyХоді́мо на ка́ву, Са́ню?Idziemy na kawę, Sania?C1
elipsapotocznyТи в кіно́? — Ага́, з Оле́ною.Idziesz do kina? — Aha, z Oleną.C1
formuły kancelaryjneurzędowyПрошу́ розгля́нути мою́ зая́ву.Proszę o rozpatrzenie mojego podania.C1
konstrukcje rzeczownikoweurzędowyПрове́дення переві́рки відбу́деться в п’я́тницю.Przeprowadzenie kontroli odbędzie się w piątek.C1
bezokolicznik w funkcji rozkazuurzędowyПода́ти докуме́нти до пе́ршого ве́ресня.Złożyć dokumenty do 1 września.C1
terminynaukowyУ хлоропла́стах відбува́ється фотоси́нтез.W chloroplastach zachodzi fotosynteza.C1
imiesłowy biernenaukowyОтри́маний розчи́н нагрі́ли до со́рока гра́дусів.Otrzymany roztwór ogrzano do czterdziestu stopni.C1
pytania retorycznepublicystycznyЧому́ мі́сто так до́вго мовчи́ть про цю пробле́му?Dlaczego miasto tak długo milczy o tym problemie?C1
epitety oceniającepublicystycznyЦе гане́бне рі́шення вла́ди.To haniebna decyzja władz.C1
tropyartystycznyНіч накри́ла село́ чо́рною ху́сткою.Noc okryła wieś czarną chustą.C1
inwersjaartystycznyРеве́ та стогне́ Дніпр широ́кий.Huczy i jęczy szeroki Dniepr.C1
formy wysokiereligijnyБлагослови́, Го́споди, на́шу зе́млю.Błogosław, Panie, naszą ziemię.C1
Ви wielką literąepistolarnyСподіва́юся на Ва́шу ві́дповідь.Z nadzieją czekam na odpowiedź.C1
powitania i pożegnaniaepistolarnyДороги́й Андрі́ю! / З пова́гою, Оле́на.Drogi Andrii! / Z poważaniem, Olena.C1

Plan tekstuC1

  • Plan tekstu publicystycznego ma trzy części, a w każdej działają własne środki:
CzęśćZadaniePrzykład
wstęppytanie lub zwrot do adresata przyciąga uwagęЧи гото́ве мі́сто до зими́?Czy miasto jest gotowe na zimę?C1
rozwinięciefakty; powtórzenie podkreśla rzecz głównąУ мі́сті не вистача́є лопа́т. У мі́сті не вистача́є лю́дей.W mieście brakuje łopat. W mieście brakuje ludzi.C1
zakończenieapel lub pytanie bez odpowiedziЧи не час готува́тися вже за́раз?Czy to nie czas przygotowywać się już teraz?C1

Słownictwo nacechowaneC2

RodzajCechaPrzykład
neutralne i nacechowanewyraz bez oceny i wyraz z ocenąговори́ти ≠ просторі́куватиmówić ≠ perorowaćC2
archaizmy i historyzmywyrazy minionych epokбоя́рин / клейно́дbojar / klejnotC2
neologizmy autorskiewyrazy stworzone przez pisarzaзлотоці́нноcenny jak złotoC2
dialektyzmywyrazy gwar lokalnychва́тра / коли́баognisko / szałasC2
profesjonalizmywyrazy określonego zawoduконтро́льна / кані́кулиklasówka / ferieC2
kancelaryzmywyrazy tekstów urzędowychзгі́дно з / відпові́дно до / у зв’я́зку зzgodnie z / stosownie do / w związku zC2
  • згі́дно з i у зв’я́зку з łączą się z narzędnikiem, відпові́дно до z dopełniaczem: Згі́дно з нака́зом відпу́стка почина́ється в ли́пні. / Відпові́дно до зако́ну ми ма́ємо пра́во на відпу́стку.Zgodnie z zarządzeniem urlop zaczyna się w lipcu. / Stosownie do ustawy mamy prawo do urlopu.
  • Przyimki tekstów urzędowych: Przyimki złożone.

Zmiana styluC2

Co się zmieniaByłoJest
terminy się wyjaśniaХлоропла́сти поглина́ють сві́тло.Chloroplasty pochłaniają światło.Хлоропла́сти — зеле́ні части́нки кліти́ни — поглина́ють сві́тло.Chloroplasty, zielone części komórki, pochłaniają światło.C2
rzeczowniki zmieniają się w czasownikiПі́сля закі́нчення навча́ння студе́нт отри́мує дипло́м.Po ukończeniu nauki student otrzymuje dyplom.Коли́ студе́нт закі́нчує навча́ння, він отри́мує дипло́м.Gdy student kończy naukę, otrzymuje dyplom.C2
strona bierna zmienia się w czynnąРозчи́н було́ нагрі́то до со́рока гра́дусів.Roztwór ogrzano do czterdziestu stopni.Ми нагрі́ли розчи́н до со́рока гра́дусів.Ogrzaliśmy roztwór do czterdziestu stopni.C2
formuły znikająЗгі́дно з нака́зом студе́нти ма́ють прийти́ о дев’я́тій.Zgodnie z zarządzeniem studenci mają przyjść o dziewiątej.Студе́нти ма́ють прийти́ о дев’я́тій.Studenci mają przyjść o dziewiątej.C2

Teksty wtórneC2

TekstBudowaTypowy zwrot
referattemat, główne myśli autora, wniosekУ статті́ йде́ться про вплив му́зики на на́стрій. А́втор дово́дить, що му́зика допомага́є працюва́ти.Artykuł dotyczy wpływu muzyki na nastrój. Autor dowodzi, że muzyka pomaga w pracy.C2
krótkie wystąpienietemat, fakty, wniosekХо́чу розпові́сти про істо́рію на́шого мі́ста.Chcę opowiedzieć o historii naszego miasta.C2
zaświadczenietytuł, fakt, podstawaЦю до́відку ви́дано Окса́ні Ковале́нко в то́му, що вона́ навча́ється в університе́ті.Niniejsze zaświadczenie wydano Oksanie Kovalenko na potwierdzenie, że studiuje na uniwersytecie.C2
  • Początkowe У przed spółgłoską: Eufonia.

Typowe błędyC1–C2

ŹleDobrzeZasada
Прошу́ да́ти мені́ відпу́сточку.Прошу́ нада́ти мені́ відпу́стку.w tekście urzędowym nie ma zdrobnień ani wyrazów potocznychC1
Згі́дно нака́зу відпу́стка почина́ється в ли́пні.Згі́дно з нака́зом відпу́стка почина́ється в ли́пні.згі́дно з łączy się z narzędnikiemC2
В статті́ йде́ться про вплив му́зики.У статті́ йде́ться про вплив му́зики.na początku zdania przed spółgłoską stoi УC2

Poziom

Treści powyżej wybranego poziomu są ukryte.