Język: Polski

Ściąga A2

Podstawy

Znak miękki i apostrof

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Ьnie ma dźwięku: zmiękcza poprzedzającą spółgłoskęсіль / деньsól / dzień
Apostrofя po apostrofie brzmi /ja/м’ячpiłka
A1Ь na końcu wyrazupo miękkich д, т, з, с, ц, л, нти́ждень / па́лецьtydzień / palec
A1Ь w środku wyrazuprzed spółgłoską i przed оЛьвів / сього́дніLwów / dzisiaj
A1Apostrof po wargowychб, п, в, м, ф przed я, ю, є, їсім’я́ / де́в’ятьrodzina / dziewięć
A1Apostrof po рр na końcu sylaby, przed я, ю, є, їподві́р’яpodwórko
A1Pułapkabrak ь po ж, ч, ш, щніч / річnoc / rzecz
A1Pułapkabrak ь po р na końcu wyrazuлі́кар / секрета́рlekarz / sekretarz

Akcent

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Jeden akcentkażdy wyraz ma jedną sylabę akcentowanąма́ма / вода́mama / woda
Akcent swobodnymoże paść na każdą sylabęмо́ре / доро́га / молоко́morze / droga / mleko
Znak akcentupodręczniki i słowniki go zaznaczają; zwykłe teksty nieкни́жкаksiążka
A1Akcent ruchomyprzesuwa się między formami jednego wyrazuрука́ → ру́куręka → rękę
A1Liczba mnogaw liczbie mnogiej akcent często się przesuwaсестра́ → се́стриsiostra → siostry
A2Różne wyrazyakcent odróżnia wyrazy pisane tak samoза́мок ≠ замо́кzamek (budowla) ≠ zamek (w drzwiach)
A2Różne formyakcent odróżnia formy jednego wyrazuмої́ ру́ки ≠ моє́ї руки́moje ręce ≠ mojej ręki
A2Dwa wariantyniektóre wyrazy dopuszczają oba akcentyпо́милка = поми́лкаbłąd = błąd
A1Pułapkaw liczebnikach 11–19 akcent pada na -на́-одина́дцять / чотирна́дцятьjedenaście / czternaście

Eufonia: у/в, і/й, з/із/зі

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Вpo samogłosce, przed samogłoską lub spółgłoskąВона́ була́ в Оде́сі. / Вона́ жила́ в Ки́єві.Była w Odessie. / Mieszkała w Kijowie.
A2Вprzed samogłoską na początku zdania lub po spółgłosceВ Оде́сі те́пло. / Брат в Оде́сі.W Odessie jest ciepło. / Mój brat jest w Odessie.
Уmiędzy spółgłoskamiБрат у шко́лі.Mój brat jest w szkole.
A2Уprzed spółgłoską na początku zdania oraz przed в, ф, льв, св, твВона́ у Ві́нниці.Jest w Winnicy.
Йmiędzy samogłoskami oraz po samogłosce przed spółgłoskąПолта́ва й Оде́саPołtawa i Odessa
Іmiędzy spółgłoskami i na początku zdaniaбуди́нок і кімна́таbudynek i pokój
A2Іprzed й, я, ю, є, ї, nawet po samogłosceма́ма і яmama i ja
Зprzed samogłoską; przed spółgłoską, po samogłosceВона́ з Алжи́ру. / Ми з Ки́єва.Jest z Algierii. / Jesteśmy z Kijowa.
Зіprzed zbiegiem spółgłosek, najczęściej zaczynającym się od з, с, ш, щзі шко́ли / зі мно́ю / зі Льво́ваze szkoły / ze mną / ze Lwowa
Ізmiędzy spółgłoskami, zwłaszcza przed pojedynczym з, с, ц, ч, шВін із Си́рії.On jest z Syrii.

Dni, miesiące i daty

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Dni tygodniasiedem dni, małą literąпонеді́лок / субо́таponiedziałek / sobota
Który dzień?Яки́й сього́дні день? — odpowiedzią jest nazwa dniaСього́дні п’я́тниця.Dzisiaj jest piątek.
Miesiącedwanaście miesięcy, małą literąсі́чень / тра́веньstyczeń / maj
Pory rokucztery pory rokuвесна́ / лі́то / о́сінь / зима́wiosna / lato / jesień / zima
A1Kiedy? Dzieńу / в z biernikiemДо зу́стрічі в понеді́лок!Do zobaczenia w poniedziałek!
A1Kiedy? Miesiącу / в z miejscownikiemМарі́я народи́лася в тра́вні.Mariia urodziła się w maju.
A1Kiedy? Pora rokuprzysłówek, bez przyimkaнавесні́ / влі́тку / восени́ / взи́мкуwiosną / latem / jesienią / zimą
A2Datakiedy? — liczebnik porządkowy i miesiąc w dopełniaczuЯ народи́вся деся́того бе́резня.Urodziłem się dziesiątego marca.
A2Rokу / в, liczebnik porządkowy i ро́ціМи познайо́милися в дві ти́сячі чотирна́дцятому ро́ці.Poznaliśmy się w 2014 roku.
A2Następny i zeszłydopełniacz, bez przyimkaНасту́пної середи́ бу́де екску́рсія.W przyszłą środę jest wycieczka.
A1Pułapkaсереда́, ale у се́редуМи ба́чимося в се́реду.Widzimy się w środę.

Podawanie godziny

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Która godzina?odpowiedzią jest liczebnik porządkowy rodzaju żeńskiegoКотра́ годи́на? — Дру́гаKtóra godzina? — Druga.
Godzinyгоди́на (godzina) można pominąćЗара́з сьо́ма (годи́на).Teraz jest siódma.
A1Minutynajpierw godzina, potem minuty, jak na zegarzeЗара́з деся́та два́дцять.Teraz jest dziesiąta dwadzieścia.
A1Rozkładygodziny od 13 do 24Зара́з чотирна́дцята три́дцять.Teraz jest czternasta trzydzieści.
A1Pory dniaра́нку / дня / ве́чора / но́чі po godzinieЗара́з сьо́ма ве́чора.Jest siódma wieczorem.
A1Grzeczniepytanie do nieznajomegoСкажі́ть, будь ла́ска, котра́ годи́на?Przepraszam, która godzina?
A2Od … do …з i до z dopełniaczemМагази́н працю́є з дев’я́тої до шо́стої.Sklep jest otwarty od dziewiątej do osiemnastej.
Pułapkao godzinę pyta się: котра́ годи́наКотра́ за́раз годи́на?Która jest teraz godzina?

Rzeczownik i przypadki

Rodzaj rzeczownika

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Rodzaj męskispółgłoska na końcu, także -й / -ьЦе мій брат.To jest mój brat.
Rodzaj żeńskikońcówka -а / -яЦе моя́ ма́ма.To jest moja mama.
Rodzaj nijakikońcówka -о / -е / -яЦе моє́ вікно́.To jest moje okno.
A2-ння, -ття, -ччяrodzaj nijakiЦе моє́ завда́ння.To jest moje zadanie.
Sprawdzeniezastąpienie przez він / вона́ / воно́Де кни́жка? — Вона́ тут.Gdzie jest książka? — Jest tutaj.
Osobyrodzaj zależy od płci osobyЦе мій та́то.To jest mój tata.
Zawodynazwa żeńska ma przyrostek -к- lub -иняВін студе́нт. / Вона́ студе́нтка.On jest studentem. / Ona jest studentką.
Pułapkarzeczowniki na -ь lub spółgłoskę mogą być też rodzaju żeńskiego; te na -ість zawsze są żeńskieмій день / моя́ сіль / моя́ ніч / моя́ ра́дістьmój dzień / moja sól / moja noc / moja radość
Pułapkaбіль (ból) jest rodzaju męskiego; соба́ка (pies) jest najczęściej rodzaju męskiegoЦе вели́кий соба́ка.To jest duży pies.

Liczba mnoga

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Temat twardyrodzaj męski i żeński: -истуде́нти / ма́миstudenci / mamy
Temat miękki-і; po samogłosce -їбабу́сі / музе́їbabcie / muzea
Rodzaj nijaki-о → -а, -е → -яміста́ / моря́miasta / morza
Obocznośćsamogłoska tematu się zmienia: рік → ро́киМину́ли ро́ки.Minęły lata.
Zgodnośćjedna forma liczby mnogiej dla wszystkich rodzajówМої́ брати́ і се́стри тут.Moi bracia i siostry są tutaj.
A2Nieregularna liczba mnogaлюди́на → лю́ди, дити́на → ді́тиУ па́рку гра́ються ді́ти.W parku bawią się dzieci.
A2Akcentakcent odróżnia formyмої́ ру́ки ≠ моє́ї руки́moje ręce ≠ mojej ręki
Pułapkapo г / к / х piszemy -иЦе мої́ книжки́.To są moje książki.
Pułapkanazwy osób na -ар mają -іТут працю́ють лікарі́.Tutaj pracują lekarze.

Siedem przypadków

PrzypadekPytania i funkcjaPrzykładPolski
Mianownikхто? / що?: podmiotСтуде́нт чита́є.Student czyta.
Biernikкого́? / що?: dopełnienie bliższe; куди́?Я чита́ю кни́жку.Czytam książkę.
Miejscownikде?: miejsce, zawsze z przyimkiemМи живемо́ в Ки́єві.Mieszkamy w Kijowie.
Wołaczzwracanie się do kogośОле́но, приві́т!Cześć, Olena!
A2Dopełniaczкого́? / чого́?: ilość, з, доТут бага́то студе́нтів.Jest tu dużo studentów.
A2Celownikкому́? / чому́?: adresatЯ дару́ю ма́мі кві́ти.Daję mamie kwiaty.
A2Narzędnikким? / чим?: narzędzie; з kimśЯ пишу́ ру́чкою.Piszę długopisem.
Pułapkaде? wymaga miejscownika, куди́? biernikaЯ в кімна́ті ≠ Я йду в кімна́туJestem w pokoju ≠ Idę do pokoju
A2Pułapkaз: skąd? wymaga dopełniacza, z kim? narzędnikaЯ з Ки́єва ≠ Я з бра́томJestem z Kijowa ≠ Jestem z bratem

Mianownik

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Formaforma ze słownikaстіл / кни́жка / мі́стоstół / książka / miasto
Podmiotхто? / що? wykonuje czynnośćСтуде́нт чита́є текст.Student czyta tekst.
Це …po це (to jest) i ось (oto)Це нови́й телеві́зор.To jest nowy telewizor.
Imiępo мене́ зва́тиМене́ зва́ти Оста́п.Mam na imię Ostap.
A2Lubienieto, co подо́бається (się podoba)Мені́ подо́бається ка́ва.Lubię kawę.
Pułapkaw czasie teraźniejszym pomija się є (jestem, jest)Я студе́нт.Jestem studentem.

Biernik

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Rodzaj żeński-а → -уЯ чита́ю кни́жку.Czytam książkę.
Rodzaj żeński-я → -юЯ ба́чу бабу́сю.Widzę babcię.
Rodzaj męski, nieożywionyta sama forma co w mianownikuМи купу́ємо стіл.Kupujemy stół.
Rodzaj męski, ożywiony-а / -я, jak w dopełniaczuЯ ма́ю бра́та.Mam brata.
Rodzaj nijakita sama forma co w mianownikuМи лю́бимо це мі́сто.Kochamy to miasto.
Zaimkiмене́ / тебе́ / нас / васТи мене́ чу́єш?Słyszysz mnie?
A2Zaimkiйого́ / її́ / їхЯ її́ ду́же люблю́.Bardzo ją kocham.
Dokąd?у / в / на z biernikiemМи ї́демо в Ки́їв.Jedziemy do Kijowa.
A2Liczba mnoganieożywione jak w mianowniku, ożywione jak w dopełniaczuЯ ба́чу книжки́. / Я ба́чу студе́нтів.Widzę książki. / Widzę studentów.
Pułapkadokąd? wymaga biernika, gdzie? miejscownikaЯ йду в кімна́ту ≠ Я в кімна́тіIdę do pokoju ≠ Jestem w pokoju

Miejscownik

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Formawiększość rzeczowników: -іЯ живу́ в мі́сті.Mieszkam w mieście.
Formaniektóre rzeczowniki rodzaju męskiego: -уМи в па́рку.Jesteśmy w parku.
Forma-ія → -іїВони́ в Іспа́нії.Są w Hiszpanii.
Miesiącу z nazwą miesiąca: kiedy?Мій день наро́дження у тра́вні.Moje urodziny są w maju.
Наmiejsce otwarte, wydarzenie, wyrazy utarteТа́то на робо́ті.Tata jest w pracy.
A2Obocznośćг / к / х → з / ц / с przed -іРу́чка в руці́.Długopis jest w ręce.
A2Поruch po powierzchniКі́шка бі́гає по кімна́ті.Kot biega po pokoju.
A2Liczba mnoga-ах / -яхУ міста́х бага́то па́рків.W miastach jest dużo parków.
Pułapkanazwa kraju: в Украї́ніЯ живу́ в Украї́ні.Mieszkam w Ukrainie.

Dopełniacz

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Rodzaj żeński-а → -и, -я → -іЯ ї́ду до ма́ми.Jadę do mamy.
Rodzaj męskiosoby, przedmioty, miasta: -а (-я)Ми з Ки́єва.Jesteśmy z Kijowa.
Rodzaj męskisubstancje, pojęcia, instytucje: -у (-ю)Парк бі́ля теа́тру.Park jest obok teatru.
Rodzaj nijaki-о → -а, -е → -яМи ви́їхали з мі́ста.Wyjechaliśmy z miasta.
Liczba mnoga-ів, -ей lub bez końcówkiТут бага́то студе́нтів.Jest tu dużo studentów.
Datadzień i miesiąc w dopełniaczuЯ народи́вся деся́того бе́резня.Urodziłem się dziesiątego marca.
Przeczeniedopełnienie po не (nie)Я не ба́чив дру́зів.Nie widziałem przyjaciół.
Przyimkiз / до / для / бі́ля / навпро́тиЦе подару́нок для ма́ми.To jest prezent dla mamy.
Pułapkapo бага́то / ма́ло używa się dopełniacza liczby mnogiejЯ ма́ю бага́то дру́зів.Mam dużo przyjaciół.

Celownik

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
A2Rodzaj męski-ові lub -уЯ дзвоню́ бра́тові.Dzwonię do brata.
A2Rodzaj żeńskikońcówka -іЯ пишу́ сестрі́.Piszę do siostry.
A2Rodzaj nijaki-у (-ю)Цьому́ мі́сту п’ятсо́т ро́ків.To miasto ma pięćset lat.
A2Liczba mnoga-ам / -ямЯ допомага́ю дру́зям.Pomagam przyjaciołom.
Zaimkiмені́ / тобі́ / нам / вамДа́йте мені́ ка́ву, будь ла́ска.Proszę mi dać kawę.
A2Zaimkiйому́ / їй / їмЯ допомага́ю їй.Pomagam jej.
A2Wiekkomu? i liczba latДідусе́ві вісімдеся́т ро́ків.Dziadek ma osiemdziesiąt lat.
A2Czasownikiдопомага́ти / дзвони́ти / дя́кувати komu?Я допомага́ю бабу́сі.Pomagam babci.
Pułapkaдя́кувати komu?: дя́кую вамДя́кую вам!Dziękuję!

Narzędnik

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Rodzaj męski-ом; po spółgłosce miękkiej lub ж, ч, ш, щ — -емВін працю́є лі́карем.Pracuje jako lekarz.
Rodzaj żeński-а → -ою, -я → -еюЯ пишу́ ру́чкою.Piszę długopisem.
Rodzaj nijaki-ом, -ем, -ямЯ ціка́влюся мисте́цтвом.Interesuję się sztuką.
Liczba mnoga-ами / -ямиДі́ти малю́ють олівця́ми.Dzieci rysują ołówkami.
Zaimkiмно́ю / тобо́ю / ним / не́ю / на́ми / ва́ми / ни́миХоді́ зі мно́ю!Chodź ze mną!
Zawódпрацюва́ти / ста́ти jako kto?Мико́ла хо́че ста́ти викладаче́м.Mykoła chce zostać wykładowcą.
Зз: z kim? z czym?Я п’ю чай із лимо́ном.Piję herbatę z cytryną.
Miejsceнад / під / пе́ред / за / міжЛа́мпа над столо́м.Lampa jest nad stołem.
Pułapkajęzyk: украї́нською мо́воюМи розмовля́ємо украї́нською мо́вою.Rozmawiamy po ukraińsku.

Wołacz

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Rodzaj męskitemat twardy: -еОста́пе, ході́ сюди́!Ostap, chodź tutaj!
Rodzaj męskitemat miękki lub -й: -юАндрі́ю, приві́т!Cześć, Andrii!
Rodzaj żeński-а → -оОле́но, допоможи́, будь ла́ска.Olena, pomóż mi, proszę.
Rodzaj żeński-я → -ю, -ія → -ієНаді́є, до́брий день!Dzień dobry, Nadiia!
Panie, paniпа́не; па́ні nie zmienia sięПа́не, скажі́ть, будь ла́ска, котра́ годи́на?Przepraszam pana, która jest godzina?
A2Tytuł i imięoba wyrazy w wołaczuПа́не Ю́рію, повторі́ть, будь ла́ска.Panie Yurii, proszę powtórzyć.
A2Zdrobnienia-ка → -коОле́нко, будь щасли́вою!Olenka, bądź szczęśliwa!
Pułapkazwrot do osoby oddziela się przecinkamiДя́кую, ма́мо!Dzięki, mamo!

Grupy deklinacyjne i oboczności

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Grupa twardaspółgłoska twarda: -ом, -оюЯ гуля́ю з бра́том.Spaceruję z bratem.
Grupa miękkaspółgłoska miękka lub -й: -ем, -еюЯ розмовля́ю з учи́телем.Rozmawiam z nauczycielem.
Grupa mieszanaж / ч / ш / щ: dopełniacz jak w twardej, narzędnik jak w miękkiejЯ чека́ю това́риша.Czekam na kolegę.
Samogłoskiі → о / е w sylabie otwartejДе мої́ ре́чі?Gdzie są moje rzeczy?
Spółgłoskiг / к / х → з / ц / с przed -іПодару́й жі́нці кві́ти.Podaruj żonie kwiaty.
Pułapkapo ж, ч, ш, щ: -ем, nigdy -омЯ говори́в з викладаче́м.Rozmawiałem z wykładowcą.

Przymiotniki i przysłówki

Odmiana przymiotnika

PrzypadekRodzaj męski i nijakiRodzaj żeńskiLiczba mnoga
Mianownikнови́й / нове́нова́нові́
Dopełniaczново́гоново́їнови́х
Celownikново́мунові́йнови́м
Biernikнови́й / ново́го / нове́нову́нові́ / нови́х
Narzędnikнови́мново́юнови́ми
Miejscownikна ново́муна нові́йна нови́х

Stopniowanie

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Stopień wyższy-іш- / -ш-Ця кни́жка ціка́віша.Ta książka jest ciekawsza.
Stopień najwyższyнай- + stopień wyższyЦе найсмачні́ший торт.To jest najsmaczniejszy tort.
Forma złożonaбільш / меншЦей сік менш ки́слий.Ten sok jest mniej kwaśny.
Formy szczególneвели́кий → бі́льшийЦей буди́нок бі́льший.Ten budynek jest większy.

Przysłówki

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Miejsceтут / там / вдо́маМа́ма вдо́ма.Mama jest w domu.
Czasсього́дні / за́втра / учо́ра / за́разЗа́втра я працю́ю.Jutro pracuję.
Sposóbдо́бре / пога́но / шви́дкоВін до́бре гра́є у футбо́л.On dobrze gra w piłkę nożną.
Stopieńду́же przed przymiotnikiem, przysłówkiem lub czasownikiemЯ ду́же люблю́ Ки́їв.Bardzo lubię Kijów.
A2Dokąd?сюди́ / туди́ / додо́муМи йдемо́ додо́му.Idziemy do domu.
A2Skąd?зві́дси / зві́дтиМи ї́демо зві́дси за́втра.Jutro stąd wyjeżdżamy.
A2Jak często?за́вжди / ча́сто / рі́дкоЯ ча́сто ї́жджу до Льво́ва.Często jeżdżę do Lwowa.

Zaimki

Zaimki osobowe

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Podmiotя / ти / він / вона́ / воно́Вона́ студе́нтка.Ona jest studentką.
Biernikмене́ / тебе́ / нас / васМене́ зва́ти Оле́г.Mam na imię Oleh.
Celownikмені́ / тобі́ / нам / вамДа́йте мені́, будь ла́ска, ка́ву.Dla mnie kawa, proszę.
A2Trzecia osobaйого́ / її́ / їхЯ її́ ча́сто ба́чу.Często ją widzę.
A2Narzędnikмно́ю / тобо́ю / на́ми / ва́миХоді́ з на́ми!Chodź z nami!
A2Po przyimkuдо ньо́го / з не́ю / у нихЯ говорю́ з не́ю.Rozmawiam z nią.
Pułapkaвін, вона́ i воно́ zależą od rodzaju rzeczownika, także w odniesieniu do rzeczyДе мій стіл? — Він тут.Gdzie jest mój stół? — Jest tutaj.

Ти i Ви

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
тиrodzina, przyjaciele, dzieciЯк ти?Jak się masz?
Виnieznajomi, osoby starsze, w pracyЯк у Вас спра́ви?Jak się Pan miewa?
Czasownikзна́єш → зна́єтеВи зна́єте, де вокза́л?Czy Pan wie, gdzie jest dworzec?
Prośbaсіда́й → сіда́йтеСіда́йте, будь ла́ска!Proszę usiąść!
Zwrotпа́не / па́ні + imię w wołaczuПа́ні Оле́но, скажі́ть, будь ла́ска, котра́ годи́на?Pani Oleno, proszę powiedzieć, która godzina?
ListВи wielką literą do jednej osobyДя́кую Вам за лист.Dziękuję za Pański list.
A2Imię i imię odojcowskiegrzecznie, wobec starszych i w pracyІва́не Петро́вичу, до́брий день!Dzień dobry, Ivan Petrovych!

Zaimki dzierżawcze, свій i себе

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Mójмій / моя́ / моє́ / мої́Це моя́ кімна́та.To mój pokój.
Naszнаш / на́ша / на́ше / на́шіЦе на́ше мі́сто.To nasze miasto.
Jego, jejnie zmieniają sięЦе її́ брат і її́ сестра́.To jej brat i jej siostra.
Ichї́хній / ї́хня / ї́хнє / ї́хніЦе ї́хня кварти́ра.To ich mieszkanie.
A2Przypadkijak przymiotnikЯ гуля́ю з мої́м соба́кою.Spaceruję z moim psem.

Zaimki wskazujące: цей, той

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Bliskoцей / ця / це / ціЦя су́мка нова́.Ta torba jest nowa.
Dalekoтой / та / те / тіТой буди́нок вели́кий.Tamten budynek jest duży.
Це„to jest”, nie zmienia sięЦе мій брат. / Це мої́ дру́зі.To jest mój brat. / To są moi przyjaciele.

Zaimki pytajne

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Kto? Co?хто / щоХто це? / Що це?Kto to? / Co to?
Miejsceде / куди́ / зві́дкиКуди́ ви ї́дете?Dokąd jedziecie?
Czas, przyczyna, sposóbколи́ / чому́ / як / скі́лькиСкі́льки це ко́штує?Ile to kosztuje?
Tak czy nieчи na początkuЧи ти вдо́ма?Jesteś w domu?
A2Przypadkiкого́ / кому́ / з ким / про щоКому́ ти телефону́єш?Do kogo dzwonisz?
Pułapkao godzinę pyta się w rodzaju żeńskimКотра́ годи́на?Która godzina?

Liczebniki

Liczebniki z rzeczownikami

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Jedenоди́н / одна́ / одне́ według rodzaju; rzeczownik w liczbie pojedynczejУ ме́не одна́ сестра́.Mam jedną siostrę.
Dwa, trzy, czterymianownik liczby mnogiejДва квитки́, будь ла́ска.Dwa bilety, proszę.
Два i двідві z rzeczownikiem rodzaju żeńskiegoКа́ва ко́штує дві гри́вні.Kawa kosztuje dwie hrywny.
Pięć i więcejdopełniacz liczby mnogiejКвито́к ко́штує п’ятдеся́т гри́вень.Bilet kosztuje pięćdziesiąt hrywien.
Liczebniki złożonedecyduje ostatni wyrazУ гру́пі два́дцять два студе́нти.W grupie jest dwudziestu dwóch studentów.
Dużo i kilkaбага́то / кі́лька z dopełniaczemТре́ба ї́сти бага́то фру́ктів.Trzeba jeść dużo owoców.
Pułapkanazwa waluty po п’ять też stoi w dopełniaczu liczby mnogiej: п’ять гри́веньХліб ко́штує п’ять гри́вень.Chleb kosztuje pięć hrywien.

Liczebniki porządkowe

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Rodzajпе́рший / пе́рша / пе́ршеЦе мій пе́рший уро́к.To moja pierwsza lekcja.
Temat miękkiтре́тій / тре́тя / тре́тєТре́тя ву́лиця право́руч.Trzecia ulica po prawej.
A2Dopełniaczдеся́того / деся́тоїЯ народи́вся деся́того бе́резня.Urodziłem się dziesiątego marca.
A2Miejscownikна тре́тьому / на тре́тійЯ живу́ на тре́тьому по́версі.Mieszkam na trzecim piętrze.
A2Od 11.одина́дцятий / двадця́тийСього́дні двадця́те тра́вня.Dziś jest dwudziesty maja.

Wiek: мені двадцять років

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Schematcelownik + liczba + рік / ро́ки / ро́ківМені́ два́дцять ро́ків.Mam dwadzieścia lat.
Pytanieскі́льки + celownik + ро́ківСкі́льки тобі́ ро́ків?Ile masz lat?
1, 21, 31рікСи́нові оди́н рік.Mój syn ma rok.
2–4, 22–24ро́киДочці́ три ро́ки.Moja córka ma trzy lata.
5–20, 25–30ро́ківДідусе́ві вісімдеся́т ро́ків.Dziadek ma osiemdziesiąt lat.
Miasto, rzeczten sam schematКи́єву по́над півтори́ ти́сячі ро́ків.Kijów ma ponad tysiąc pięćset lat.
Pułapkacelownik i żadnego czasownikaМені́ вісімна́дцять ро́ків.Mam osiemnaście lat.

Czasownik: czas teraźniejszy

Czas teraźniejszy: koniugacje I i II

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Koniugacja Iчита́ти: чита́ю / чита́єш / чита́ютьЯ чита́ю текст.Czytam tekst.
Koniugacja I, -ува-, -юва-працюва́ти → працю́юМи працю́ємо в о́фісі.Pracujemy w biurze.
Koniugacja IIсиді́ти: сиджу́ / сиди́ш / сидя́тьСтуде́нти сидя́ть у кла́сі.Studenci siedzą w sali.
KońcówkiI: -еш / -уть; II: -иш / -атьти чита́єш / ти сиди́шczytasz / siedzisz
A2Zmiana tematuказа́ти: кажу́ / ка́жеш / ка́жутьЩо ти ка́жеш?Co mówisz?
A2Zmiana w formie яходи́ти: ходжу́ / хо́дишЯ ходжу́ на робо́ту пі́шки.Chodzę do pracy pieszo.
A2Apostrofпи́ти: п’ю / п’єш / п’ютьТи п’єш чай?Pijesz herbatę?
Pułapkaхоті́ти należy do koniugacji I: хо́чешТи хо́чеш чай?Chcesz herbaty?

Czasowniki nieregularne: бути, могти, дати, їсти

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
бути: czas teraźniejszyє dla wszystkich osóbУ ме́не є брат.Mam brata.
бути: czas przyszłyбу́ду / бу́деш / бу́дутьЗа́втра я бу́ду вдо́ма.Jutro będę w domu.
могтимо́жу / мо́жеш / мо́жутьЯ не мо́жу сього́дні.Dziś nie mogę.
ітиіду́ / іде́ш / іду́тьКуди́ ти йдеш?Dokąd idziesz?
їхатиї́ду / ї́деш / ї́дутьМи ї́демо додо́му.Jedziemy do domu.
хотітихо́чу / хо́чеш / хо́чутьЯ хо́чу ї́сти.Chce mi się jeść.
житиживу́ / живе́ш / живу́тьДе ти живе́ш?Gdzie mieszkasz?
Pułapkagdy mówimy, kim ktoś jest, bez єЯ студе́нт.Jestem studentem.

Czasowniki z -ся

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Formaдиви́тися: дивлю́ся / ди́вишся / ди́влятьсяЯ дивлю́ся фільм.Oglądam film.
Formaнавча́тися: навча́юся / навча́єшся / навча́ютьсяЯ навча́юся в університе́ті.Studiuję na uniwersytecie.
Wymowa-ться → /t͡sʲːɐ/, -шся → /sʲːɐ/Що ти ди́вишся?Co oglądasz?
Czas przeszłyдиви́вся / диви́лася / диви́лисяУчо́ра він диви́вся футбо́л.Wczoraj oglądał piłkę nożną.
A2Nawzajemзустріча́ти → зустріча́тисяМи зустріча́ємося о шо́стій.Spotykamy się o szóstej.
A2Bez wykonawcyпочина́ти → почина́тисяУро́к почина́ється о дев’я́тій.Lekcja zaczyna się o dziewiątej.
Pułapkaz filmem диви́тися zachowuje -сяМи ди́вимося серіа́л.Oglądamy serial.

Podobać się: мені подобається

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Utarty zwrotmówimy, że coś się podobaМені́ подо́бається.Podoba mi się.
Przeczenieне przed czasownikiemМені́ не подо́бається.Nie podoba mi się.
A2Budowacelownik + подо́бається + mianownikЙому́ подо́бається Ки́їв.Podoba mu się Kijów.
A2Liczba mnogaподо́баються z liczbą mnogąНам подо́баються ці пісні́.Podobają nam się te piosenki.
A2Bezokolicznikподо́бається z bezokolicznikiemЇй подо́бається гуля́ти.Lubi spacerować.
A2Czas przeszłyсподо́бався / сподо́балася / сподо́балося / сподо́балисяСтуде́нтам сподо́балася екску́рсія.Studentom spodobała się wycieczka.
Любитиtrwała, silna sympatiaЯ люблю́ кіно́.Uwielbiam kino.
A2Pułapkato, co się podoba, stoi w mianowniku: му́зикаТобі́ подо́бається му́зика?Lubisz muzykę?

Czasownik z bezokolicznikiem

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Chęćхоті́ти + bezokolicznikЯ хо́чу ї́сти.Chcę jeść.
Możliwośćмогти́ + bezokolicznikТи мо́жеш допомогти́?Możesz pomóc?
Bezokolicznikkońcówka -ти / -тисяМи хо́чемо навча́тися.Chcemy się uczyć.
Upodobanieлюби́ти + bezokolicznikЯ люблю́ чита́ти.Lubię czytać.
A2Umiejętnośćвмі́ти + bezokolicznikЯ вмі́ю пла́вати.Umiem pływać.
A2Początek i koniecпочина́ти / закі́нчувати + bezokolicznik niedokonanyМи почина́ємо працюва́ти о дев’я́тій.Zaczynamy pracować o dziewiątej.
A2Planyпланува́ти + bezokolicznikЯ плану́ю пої́хати до Льво́ва.Planuję pojechać do Lwowa.
Pułapkadrugi czasownik jest bezokolicznikiem: спа́тиЯ хо́чу спа́ти.Chcę spać.

Czas przeszły i aspekt

Czas przeszły

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Rodzaj męski-ти → -вУчо́ра Тара́с чита́в.Wczoraj Taras czytał.
Rodzaj żeński-ти → -лаОле́на працюва́ла вдо́ма.Olena pracowała w domu.
Rodzaj nijaki-ти → -лоУчо́ра було́ хо́лодно.Wczoraj było zimno.
Liczba mnoga-ти → -лиМи гуля́ли в па́рку.Spacerowaliśmy po parku.
Grzecznościowe Виprzy grzecznościowym Ви czasownik jest w liczbie mnogiejВи були́ в Ки́єві?Czy był Pan w Kijowie?
Czasowniki z -ся-вся / -лася / -лисяВін ду́же смія́вся.On bardzo się śmiał.
A2Formy szczególneіти́ → ішо́в, могти́ → мігЯ не міг прийти́.Nie mogłem przyjść.
Pułapkakobieta mówi я була́Оле́на: «Я була́ вдо́ма».Olena: „Byłam w domu.”

Aspekt: dokonany i niedokonany

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Przedrostekроби́ти → зроби́тиЯ вже зроби́в завда́ння.Już zrobiłem zadanie.
Przyrostekзабува́ти → забу́тиЯ забу́ла ключі́.Zapomniałam kluczy.
Aspekt niedokonanyproces, powtarzanie, fakt ogólnyЯ ча́сто пишу́ листи́.Często piszę listy.
Aspekt dokonanyjeden zakończony wynikЯ написа́в лист.Napisałem list.
Czas przyszłyniedokonany: бу́ду писа́ти; dokonany: напишу́За́втра я напишу́ лист.Jutro napiszę list.
Pułapkaczynność trwająca teraz wymaga aspektu niedokonanegoЗа́раз я чита́ю кни́жку.Teraz czytam książkę.

Czas przyszły, tryb rozkazujący i warunkowy

Czas przyszły: буду читати, скажу

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
бу́тибу́ду / бу́деш / бу́де / бу́демо / бу́дете / бу́дутьЗа́втра я бу́ду вдо́ма.Jutro będę w domu.
Niedokonanyбу́ду + bezokolicznikУве́чері ми бу́демо диви́тися фільм.Wieczorem będziemy oglądać film.
Dokonanykońcówki osobowe oznaczają czas przyszłyЯ скажу́ тобі́ за́втра.Powiem ci jutro.
змогти́змо́жу to czas przyszły od могти́ (móc)Я змо́жу прийти́ о шо́стій.Będę mógł przyjść o szóstej.
A2Proces albo wynikбу́ду писа́ти ≠ напишу́Я напишу́ вам уве́чері.Napiszę do was wieczorem.
A2Obietnicajedna czynność z wynikiem wymaga aspektu dokonanegoЯ подзвоню́ тобі́ пі́сля робо́ти.Zadzwonię do ciebie po pracy.
Pułapkanigdy бу́ду z czasownikiem dokonanymЯ прочита́ю цей текст.Przeczytam ten tekst.

Tryb rozkazujący

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Rdzeń na samogłoskę-й / -йтеЧита́йте текст.Przeczytajcie tekst.
Akcent na końcówce w formie я-и / -ітьНапиші́ть своє́ ім’я́.Napiszcie swoje imię.
Grzecznośćforma Ви z будь ла́ска (proszę)Да́йте, будь ла́ска, ка́ву.Poproszę kawę.
A2Trzecia osobaхай / неха́й + czasownikХай він подзво́нить за́втра.Niech zadzwoni jutro.
A2Czasowniki na -ся-ся po końcówceПосміхні́ться!Uśmiechnijcie się!
Pułapkapo spółgłosce forma Ви kończy się na -ітьПиші́ть сюди́.Piszcie tutaj.

Czasowniki ruchu

W jedną stronę czy tam i z powrotem: іти/ходити, їхати/їздити

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Paryіти́ → ходи́ти, ї́хати → ї́здити, леті́ти → літа́тиЯ йду в банк ≠ Я ча́сто ходжу́ в банкIdę do banku ≠ Często chodzę do banku
ходи́тиходжу́ / хо́диш / хо́дить / хо́дятьДі́ти хо́дять у шко́лу пі́шки.Dzieci chodzą do szkoły pieszo.
ї́здитиї́жджу / ї́здиш / ї́здить / ї́здятьЯ ї́жджу на робо́ту метро́.Jeżdżę do pracy metrem.
Regularnieходи́ти / ї́здити / літа́тиМи ї́здимо на мо́ре щолі́та.Co lato jeździmy nad morze.
Tam i z powrotemczas przeszły od ходи́ти i ї́здитиУчо́ра ми ходи́ли в кіно́.Wczoraj byliśmy w kinie.
Umiejętność, fakt ogólnyходи́ти / літа́тиСин уже́ хо́дить.Mój syn już chodzi.
Pułapkacodziennie, często: ходи́тиЩора́нку я ходжу́ в парк.Co rano chodzę do parku.

Modalność

Wyrazy modalne: треба, можна, мусити

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Potrzebaтре́ба + bezokolicznikТут тре́ба поверну́ти.Tutaj trzeba skręcić.
Komu trzebacelownik: мені́ / тобі́ / намТобі́ тре́ба відпочи́ти.Musisz odpocząć.
Pozwolenieмо́жна + bezokolicznikТут мо́жна фотографува́ти?Czy tu można robić zdjęcia?
A2Zakazне мо́жна + bezokolicznikТут не мо́жна пали́ти.Tu nie wolno palić.
A2Potrzebaпотрі́бно / необхі́дно: jak тре́баМені́ потрі́бно вчи́тися.Muszę się uczyć.
Pułapkaprzy тре́ба osoba zawsze stoi w celowniku: мені́ / намНам тре́ба поспіша́ти.Musimy się pospieszyć.

Przyimki

Gdzie, dokąd, skąd: де, куди, звідки

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Gdzie?у / в / на z miejscownikiemМа́ма на робо́ті.Mama jest w pracy.
Dokąd?у / в / на z biernikiemМа́ма йде на робо́ту.Mama idzie do pracy.
Skąd?з / із / зі z dopełniaczemЗві́дки ви? — Я з Украї́ни.Skąd Pan jest? — Jestem z Ukrainy.
Domвдо́ма / додо́му / з до́му: w domu, do domu, z domuДі́ти вдо́ма, а та́то йде додо́му.Dzieci są w domu, a tata idzie do domu.
У czy нана: робо́та (praca), по́шта (poczta), вокза́л (dworzec), ри́нок (rynek), конце́рт (koncert), уро́к (lekcja)Ми на вокза́лі.Jesteśmy na dworcu.
A2Додо z dopełniaczem: do kogoś lub do jakiegoś miejscaЯ йду до бабу́сі.Idę do babci.
A2Біля, навпротиz dopełniaczem: gdzie dokładnie?Авто́бус зупиня́ється бі́ля теа́тру.Autobus zatrzymuje się przy teatrze.
A2Над, під, перед, за, міжz narzędnikiem: gdzie?Над столо́м виси́ть ла́мпа.Nad stołem wisi lampa.
Pułapkaв Украї́ні, в Украї́ну, z у/вЯ живу́ в Украї́ні.Mieszkam w Ukrainie.

Przyimki czasu

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Dzieńу / в z biernikiemДо зу́стрічі в понеді́лок!Do zobaczenia w poniedziałek!
Miesiącу / в z miejscownikiemМи ї́демо в се́рпні.Jedziemy w sierpniu.
A2Rokу / в z miejscownikiem: у … ро́ціМи познайо́милися у дві ти́сячі чотирна́дцятому ро́ці.Poznaliśmy się w 2014 roku.
A2Od … do …з i до z dopełniaczemЯ працю́ю з понеді́лка до п’я́тниці.Pracuję od poniedziałku do piątku.
A2Перед, післяпе́ред z narzędnikiem: przed zdarzeniem; пі́сля z dopełniaczem: po nimПе́ред обі́дом тре́ба ми́ти ру́ки. / Пі́сля обі́ду ми гуля́ємо в па́рку.Przed obiadem trzeba umyć ręce. / Po obiedzie spacerujemy po parku.

Inne przyimki: для, про, без, від

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Пропро (o) z biernikiemЯ ду́маю про відпочи́нок.Myślę o wypoczynku.
A2З: razemз / із / зі z narzędnikiem: z kim?Дмитро́ розмовля́є з Оле́ною.Dmytro rozmawia z Oleną.
A2З: cechaз / із / зі z narzędnikiem: z czym?Я люблю́ чай із лимо́ном.Lubię herbatę z cytryną.
A2Длядля (dla) z dopełniaczemСпорт кори́сний для здоро́в’я.Sport jest dobry dla zdrowia.
A2З: materiałз / із / зі z dopełniaczem: z czego?компо́т зі сві́жих фру́ктівkompot ze świeżych owoców

Budowa zdania

Szyk wyrazów

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Zdaniepodmiot + orzeczenie + dopełnienieСтуде́нт пи́ше лист.Student pisze list.
Przymiotnikprzed rzeczownikiemЦе нови́й буди́нок.To nowy budynek.
Czas, miejsceczęsto na początku zdaniaУве́чері ми гуля́ємо в па́рку.Wieczorem spacerujemy po parku.
Przeczenieне przed czasownikiemЯ не розумі́ю.Nie rozumiem.
A2Przysłówekдо́бре / ду́же / шви́дко przed czasownikiemВін до́бре гово́рить украї́нською.On dobrze mówi po ukraińsku.
A2Zaimekzaimek w roli dopełnienia zwykle stoi przed czasownikiemЯ тебе́ ба́чу.Widzę cię.
A2Nowa informacjana końcu zdaniaЦю кни́жку написа́ла Лі́на Косте́нко.Tę książkę napisała Lina Kostenko.
Pułapkaprzymiotnik stoi przed rzeczownikiem; po nim tylko jako środek stylistycznyЯ ма́ю черво́ну су́мку.Mam czerwoną torbę.

Pytania i przeczenie

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Intonacjaten sam szyk, głos idzie w góręЦе наш авто́бус?↗To nasz autobus?
чичи na początku pytania ogólnego (tak/nie)Чи студе́нт відповіда́є?Czy student odpowiada?
Wyraz pytającyхто / що / де / куди́ / зві́дки na początkuКуди́ ви ї́дете?Dokąd jedziecie?
A2Wyraz pytającyкому́ / з ким / про кого́: przyimek stoi przed wyrazemЗ ким ти розмовля́єш?Z kim rozmawiasz?
A2Wyraz pytającyяки́й / яка́ / яке́ / які́ według rodzaju i liczbyЯка́ сього́дні пого́да?Jaka jest dzisiaj pogoda?
Przeczenieне przed czasownikiemВін не чека́є.On nie czeka.
Odpowiedźтак / ні i czasownikТи зна́єш? — Так, зна́ю.Wiesz? — Tak, wiem.
Pułapka„tak” to такТак, я тут.Tak, jestem tutaj.

Mieć: у мене є

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Osobaу мене́ / у тебе́ / у ньо́го / у не́ї / у нас / у вас / у нихУ ньо́го є маши́на.On ma samochód.
Pytanieodpowiedź: Так, єУ вас є ру́чка? — Так, є.Czy ma pan długopis? — Tak, mam.
ма́тима́ти z biernikiem: to samo znaczenieЯ ма́ю сестру́.Mam siostrę.
A2Odpowiedź „nie”Ні, нема́є: gotowa krótka odpowiedźУ тебе́ є оліве́ць? — Ні, нема́є.Masz ołówek? — Nie, nie mam.

Spójniki

SpójnikZnaczeniePrzykładPolski
і / йiПолта́ва й Оде́са.Połtawa i Odessa.
A2тата w znaczeniu іКупи́ хліб та молоко́.Kup chleb i mleko.
але́aleЯ зателефонува́в, але́ ніхто́ не відпові́в.Zadzwoniłem, ale nikt nie odpowiedział.
бо / тому́ щоponieważ, boВі́ктор не при́йде, бо він хво́рий.Wiktor nie przyjdzie, bo jest chory.
Pułapka„ale” to але́Я хоті́в прийти́, але́ не зміг.Chciałem przyjść, ale nie mogłem.

Zdania z що i щоб

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
щоco ktoś wie, myśli lub mówiЯ зна́ю, що ми зроби́ли це пра́вильно.Wiem, że zrobiliśmy to dobrze.
де / куди́ / зві́дкиpytanie zależneВи не зна́єте, де мій словни́к?Czy wie pan, gdzie jest mój słownik?
щобщоб z bezokolicznikiem: cel, ten sam podmiotЯ вчу мо́ву, щоб працюва́ти в Украї́ні.Uczę się języka, żeby pracować na Ukrainie.
Pułapkaprzecinek przed що i щобЯ ду́маю, що він уже́ вдо́ма.Myślę, że on już jest w domu.

Język

Autorzy