Ściąga B1
Podstawy
Znak miękki i apostrof
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Ь | nie ma dźwięku: zmiękcza poprzedzającą spółgłoskę | сіль / день | sól / dzień |
| Apostrof | я po apostrofie brzmi /ja/ | м’яч | piłka |
| A1Ь na końcu wyrazu | po miękkich д, т, з, с, ц, л, н | ти́ждень / па́лець | tydzień / palec |
| A1Ь w środku wyrazu | przed spółgłoską i przed о | Львів / сього́дні | Lwów / dzisiaj |
| A1Apostrof po wargowych | б, п, в, м, ф przed я, ю, є, ї | сім’я́ / де́в’ять | rodzina / dziewięć |
| A1Apostrof po р | р na końcu sylaby, przed я, ю, є, ї | подві́р’я | podwórko |
| A1Pułapka | brak ь po ж, ч, ш, щ | ніч / річ | noc / rzecz |
| A1Pułapka | brak ь po р na końcu wyrazu | лі́кар / секрета́р | lekarz / sekretarz |
| B1Apostrof po przedrostku | przedrostek zakończony spółgłoską, przed я, ю, є, ї | з’ї́сти / під’ї́зд | zjeść / wejście |
Podawanie godziny
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Która godzina? | odpowiedzią jest liczebnik porządkowy rodzaju żeńskiego | Котра́ годи́на? — Дру́га | Która godzina? — Druga. |
| Godziny | годи́на (godzina) można pominąć | Зара́з сьо́ма (годи́на). | Teraz jest siódma. |
| A1Minuty | najpierw godzina, potem minuty, jak na zegarze | Зара́з деся́та два́дцять. | Teraz jest dziesiąta dwadzieścia. |
| A1Rozkłady | godziny od 13 do 24 | Зара́з чотирна́дцята три́дцять. | Teraz jest czternasta trzydzieści. |
| A1Pory dnia | ра́нку / дня / ве́чора / но́чі po godzinie | Зара́з сьо́ма ве́чора. | Jest siódma wieczorem. |
| A1Grzecznie | pytanie do nieznajomego | Скажі́ть, будь ла́ска, котра́ годи́на? | Przepraszam, która godzina? |
| A2Od … do … | з i до z dopełniaczem | Магази́н працю́є з дев’я́тої до шо́стої. | Sklep jest otwarty od dziewiątej do osiemnastej. |
| B1O której godzinie? | о z miejscownikiem | Заня́ття почина́ються о дев’я́тій. | Zajęcia zaczynają się o dziewiątej. |
| B1Об | об przed samogłoską | Зу́стріч об одина́дцятій. | Spotkanie jest o jedenastej. |
| Pułapka | o godzinę pyta się: котра́ годи́на | Котра́ за́раз годи́на? | Która jest teraz godzina? |
Rzeczownik i przypadki
Liczba mnoga
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Temat twardy | rodzaj męski i żeński: -и | студе́нти / ма́ми | studenci / mamy |
| Temat miękki | -і; po samogłosce -ї | бабу́сі / музе́ї | babcie / muzea |
| Rodzaj nijaki | -о → -а, -е → -я | міста́ / моря́ | miasta / morza |
| Oboczność | samogłoska tematu się zmienia: рік → ро́ки | Мину́ли ро́ки. | Minęły lata. |
| Zgodność | jedna forma liczby mnogiej dla wszystkich rodzajów | Мої́ брати́ і се́стри тут. | Moi bracia i siostry są tutaj. |
| A2Nieregularna liczba mnoga | люди́на → лю́ди, дити́на → ді́ти | У па́рку гра́ються ді́ти. | W parku bawią się dzieci. |
| A2Akcent | akcent odróżnia formy | мої́ ру́ки ≠ моє́ї руки́ | moje ręce ≠ mojej ręki |
| B1Tylko liczba mnoga | niektóre rzeczowniki występują tylko w liczbie mnogiej | Де мої́ окуля́ри? | Gdzie są moje okulary? |
| B1Rzeczowniki na -ин | -ин znika w liczbie mnogiej | Ми громадя́ни Украї́ни. | Jesteśmy obywatelami Ukrainy. |
| Pułapka | po г / к / х piszemy -и | Це мої́ книжки́. | To są moje książki. |
| Pułapka | nazwy osób na -ар mają -і | Тут працю́ють лікарі́. | Tutaj pracują lekarze. |
Siedem przypadków
| Przypadek | Pytania i funkcja | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Mianownik | хто? / що?: podmiot | Студе́нт чита́є. | Student czyta. |
| Biernik | кого́? / що?: dopełnienie bliższe; куди́? | Я чита́ю кни́жку. | Czytam książkę. |
| Miejscownik | де?: miejsce, zawsze z przyimkiem | Ми живемо́ в Ки́єві. | Mieszkamy w Kijowie. |
| Wołacz | zwracanie się do kogoś | Оле́но, приві́т! | Cześć, Olena! |
| A2Dopełniacz | кого́? / чого́?: ilość, з, до | Тут бага́то студе́нтів. | Jest tu dużo studentów. |
| A2Celownik | кому́? / чому́?: adresat | Я дару́ю ма́мі кві́ти. | Daję mamie kwiaty. |
| A2Narzędnik | ким? / чим?: narzędzie; з kimś | Я пишу́ ру́чкою. | Piszę długopisem. |
| B1Przyimek | jeden przyimek, różne przypadki, różne znaczenia | за годи́ну ≠ за буди́нком | w godzinę ≠ za domem |
| Pułapka | де? wymaga miejscownika, куди́? biernika | Я в кімна́ті ≠ Я йду в кімна́ту | Jestem w pokoju ≠ Idę do pokoju |
| A2Pułapka | з: skąd? wymaga dopełniacza, z kim? narzędnika | Я з Ки́єва ≠ Я з бра́том | Jestem z Kijowa ≠ Jestem z bratem |
Mianownik
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | forma ze słownika | стіл / кни́жка / мі́сто | stół / książka / miasto |
| Podmiot | хто? / що? wykonuje czynność | Студе́нт чита́є текст. | Student czyta tekst. |
| Це … | po це (to jest) i ось (oto) | Це нови́й телеві́зор. | To jest nowy telewizor. |
| Imię | po мене́ зва́ти | Мене́ зва́ти Оста́п. | Mam na imię Ostap. |
| A2Lubienie | to, co подо́бається (się podoba) | Мені́ подо́бається ка́ва. | Lubię kawę. |
| B1Orzecznik | rzeczownik jako orzecznik; po zaimku bez myślnika | Він інжене́р. | On jest inżynierem. |
| B1Posiadanie | po у ме́не є (mam) | У ме́не є брат. | Mam brata. |
| B1Czas | dzień, święto, wydarzenie | Сього́дні п’я́тниця. | Dzisiaj jest piątek. |
| Pułapka | w czasie teraźniejszym pomija się є (jestem, jest) | Я студе́нт. | Jestem studentem. |
Biernik
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rodzaj żeński | -а → -у | Я чита́ю кни́жку. | Czytam książkę. |
| Rodzaj żeński | -я → -ю | Я ба́чу бабу́сю. | Widzę babcię. |
| Rodzaj męski, nieożywiony | ta sama forma co w mianowniku | Ми купу́ємо стіл. | Kupujemy stół. |
| Rodzaj męski, ożywiony | -а / -я, jak w dopełniaczu | Я ма́ю бра́та. | Mam brata. |
| Rodzaj nijaki | ta sama forma co w mianowniku | Ми лю́бимо це мі́сто. | Kochamy to miasto. |
| Zaimki | мене́ / тебе́ / нас / вас | Ти мене́ чу́єш? | Słyszysz mnie? |
| A2Zaimki | його́ / її́ / їх | Я її́ ду́же люблю́. | Bardzo ją kocham. |
| Dokąd? | у / в / на z biernikiem | Ми ї́демо в Ки́їв. | Jedziemy do Kijowa. |
| A2Liczba mnoga | nieożywione jak w mianowniku, ożywione jak w dopełniaczu | Я ба́чу книжки́. / Я ба́чу студе́нтів. | Widzę książki. / Widzę studentów. |
| B1Czas | че́рез / за / на: za, w ciągu, na jak długo | Оле́на поверне́ться че́рез ти́ждень. | Olena wróci za tydzień. |
| Pułapka | dokąd? wymaga biernika, gdzie? miejscownika | Я йду в кімна́ту ≠ Я в кімна́ті | Idę do pokoju ≠ Jestem w pokoju |
Miejscownik
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | większość rzeczowników: -і | Я живу́ в мі́сті. | Mieszkam w mieście. |
| Forma | niektóre rzeczowniki rodzaju męskiego: -у | Ми в па́рку. | Jesteśmy w parku. |
| Forma | -ія → -ії | Вони́ в Іспа́нії. | Są w Hiszpanii. |
| Miesiąc | у z nazwą miesiąca: kiedy? | Мій день наро́дження у тра́вні. | Moje urodziny są w maju. |
| На | miejsce otwarte, wydarzenie, wyrazy utarte | Та́то на робо́ті. | Tata jest w pracy. |
| A2Oboczność | г / к / х → з / ц / с przed -і | Ру́чка в руці́. | Długopis jest w ręce. |
| A2По | ruch po powierzchni | Кі́шка бі́гає по кімна́ті. | Kot biega po pokoju. |
| A2Liczba mnoga | -ах / -ях | У міста́х бага́то па́рків. | W miastach jest dużo parków. |
| B1Godzina | о / об: o której godzinie? | Уро́к о дев’я́тій. | Lekcja jest o dziewiątej. |
| Pułapka | nazwa kraju: в Украї́ні | Я живу́ в Украї́ні. | Mieszkam w Ukrainie. |
Dopełniacz
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rodzaj żeński | -а → -и, -я → -і | Я ї́ду до ма́ми. | Jadę do mamy. |
| Rodzaj męski | osoby, przedmioty, miasta: -а (-я) | Ми з Ки́єва. | Jesteśmy z Kijowa. |
| Rodzaj męski | substancje, pojęcia, instytucje: -у (-ю) | Парк бі́ля теа́тру. | Park jest obok teatru. |
| Rodzaj nijaki | -о → -а, -е → -я | Ми ви́їхали з мі́ста. | Wyjechaliśmy z miasta. |
| Liczba mnoga | -ів, -ей lub bez końcówki | Тут бага́то студе́нтів. | Jest tu dużo studentów. |
| Data | dzień i miesiąc w dopełniaczu | Я народи́вся деся́того бе́резня. | Urodziłem się dziesiątego marca. |
| Przeczenie | dopełnienie po не (nie) | Я не ба́чив дру́зів. | Nie widziałem przyjaciół. |
| Przyimki | з / до / для / бі́ля / навпро́ти | Це подару́нок для ма́ми. | To jest prezent dla mamy. |
| B1Przynależność | czyj? właściciel po nazwie rzeczy | Це кни́жка бра́та. | To jest książka brata. |
| B1Brak | нема́є / без (nie ma, bez) | У ме́не нема́є ча́су. | Nie mam czasu. |
| Pułapka | po бага́то / ма́ло używa się dopełniacza liczby mnogiej | Я ма́ю бага́то дру́зів. | Mam dużo przyjaciół. |
Celownik
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| A2Rodzaj męski | -ові lub -у | Я дзвоню́ бра́тові. | Dzwonię do brata. |
| A2Rodzaj żeński | końcówka -і | Я пишу́ сестрі́. | Piszę do siostry. |
| A2Rodzaj nijaki | -у (-ю) | Цьому́ мі́сту п’ятсо́т ро́ків. | To miasto ma pięćset lat. |
| A2Liczba mnoga | -ам / -ям | Я допомага́ю дру́зям. | Pomagam przyjaciołom. |
| Zaimki | мені́ / тобі́ / нам / вам | Да́йте мені́ ка́ву, будь ла́ска. | Proszę mi dać kawę. |
| A2Zaimki | йому́ / їй / їм | Я допомага́ю їй. | Pomagam jej. |
| A2Wiek | komu? i liczba lat | Дідусе́ві вісімдеся́т ро́ків. | Dziadek ma osiemdziesiąt lat. |
| A2Czasowniki | допомага́ти / дзвони́ти / дя́кувати komu? | Я допомага́ю бабу́сі. | Pomagam babci. |
| B1Stan | komu jak? | Мені́ хо́лодно. | Jest mi zimno. |
| B1Potrzeba | тре́ба / потрі́бно: komu potrzebne? | Тобі́ тре́ба відпочи́ти. | Musisz odpocząć. |
| Pułapka | дя́кувати komu?: дя́кую вам | Дя́кую вам! | Dziękuję! |
Narzędnik
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rodzaj męski | -ом; po spółgłosce miękkiej lub ж, ч, ш, щ — -ем | Він працю́є лі́карем. | Pracuje jako lekarz. |
| Rodzaj żeński | -а → -ою, -я → -ею | Я пишу́ ру́чкою. | Piszę długopisem. |
| Rodzaj nijaki | -ом, -ем, -ям | Я ціка́влюся мисте́цтвом. | Interesuję się sztuką. |
| Liczba mnoga | -ами / -ями | Ді́ти малю́ють олівця́ми. | Dzieci rysują ołówkami. |
| Zaimki | мно́ю / тобо́ю / ним / не́ю / на́ми / ва́ми / ни́ми | Ході́ зі мно́ю! | Chodź ze mną! |
| Zawód | працюва́ти / ста́ти jako kto? | Мико́ла хо́че ста́ти викладаче́м. | Mykoła chce zostać wykładowcą. |
| З | з: z kim? z czym? | Я п’ю чай із лимо́ном. | Piję herbatę z cytryną. |
| Miejsce | над / під / пе́ред / за / між | Ла́мпа над столо́м. | Lampa jest nad stołem. |
| B1Droga i środek transportu | którą drogą lub jakim środkiem transportu? | Ми ї́здимо трамва́єм. | Jeździmy tramwajem. |
| B1Sposób | з: jak? | Він розмовля́є з акце́нтом. | Mówi z akcentem. |
| Pułapka | język: украї́нською мо́вою | Ми розмовля́ємо украї́нською мо́вою. | Rozmawiamy po ukraińsku. |
Wołacz
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rodzaj męski | temat twardy: -е | Оста́пе, ході́ сюди́! | Ostap, chodź tutaj! |
| Rodzaj męski | temat miękki lub -й: -ю | Андрі́ю, приві́т! | Cześć, Andrii! |
| Rodzaj żeński | -а → -о | Оле́но, допоможи́, будь ла́ска. | Olena, pomóż mi, proszę. |
| Rodzaj żeński | -я → -ю, -ія → -іє | Наді́є, до́брий день! | Dzień dobry, Nadiia! |
| Panie, pani | па́не; па́ні nie zmienia się | Па́не, скажі́ть, будь ла́ска, котра́ годи́на? | Przepraszam pana, która jest godzina? |
| A2Tytuł i imię | oba wyrazy w wołaczu | Па́не Ю́рію, повторі́ть, будь ла́ска. | Panie Yurii, proszę powtórzyć. |
| A2Zdrobnienia | -ка → -ко | Оле́нко, будь щасли́вою! | Olenka, bądź szczęśliwa! |
| B1Oboczność | г / к → ж / ч przed -е | Дру́же, дя́кую! | Dzięki, przyjacielu! |
| B1Liczba mnoga | forma mianownika | Шано́вні пасажи́ри, зберіга́йте спо́кій. | Szanowni pasażerowie, prosimy zachować spokój. |
| Pułapka | zwrot do osoby oddziela się przecinkami | Дя́кую, ма́мо! | Dzięki, mamo! |
Grupy deklinacyjne i oboczności
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Grupa twarda | spółgłoska twarda: -ом, -ою | Я гуля́ю з бра́том. | Spaceruję z bratem. |
| Grupa miękka | spółgłoska miękka lub -й: -ем, -ею | Я розмовля́ю з учи́телем. | Rozmawiam z nauczycielem. |
| Grupa mieszana | ж / ч / ш / щ: dopełniacz jak w twardej, narzędnik jak w miękkiej | Я чека́ю това́риша. | Czekam na kolegę. |
| Samogłoski | і → о / е w sylabie otwartej | Де мої́ ре́чі? | Gdzie są moje rzeczy? |
| Spółgłoski | г / к / х → з / ц / с przed -і | Подару́й жі́нці кві́ти. | Podaruj żonie kwiaty. |
| B1Samogłoski ruchome | о / е wypadają w pozostałych przypadkach | Я не ба́чу олівця́. | Nie widzę ołówka. |
| B1Wołacz | г / к → ж / ч przed -е | Дру́же, дя́кую! | Dziękuję, przyjacielu! |
| B1Grupa mieszana | rzeczowniki rodzaju żeńskiego i nijakiego też mają grupę mieszaną | Ми зустрі́немося на пло́щі. | Spotkamy się na placu. |
| Pułapka | po ж, ч, ш, щ: -ем, nigdy -ом | Я говори́в з викладаче́м. | Rozmawiałem z wykładowcą. |
Przymiotniki i przysłówki
Odmiana przymiotnika
| Przypadek | Rodzaj męski i nijaki | Rodzaj żeński | Liczba mnoga |
|---|---|---|---|
| Mianownik | нови́й / нове́ | нова́ | нові́ |
| Dopełniacz | ново́го | ново́ї | нови́х |
| Celownik | ново́му | нові́й | нови́м |
| Biernik | нови́й / ново́го / нове́ | нову́ | нові́ / нови́х |
| Narzędnik | нови́м | ново́ю | нови́ми |
| Miejscownik | на ново́му | на нові́й | на нови́х |
| B1Forma krótka | потрі́бен / здоро́в | — | — |
Stopniowanie
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Stopień wyższy | -іш- / -ш- | Ця кни́жка ціка́віша. | Ta książka jest ciekawsza. |
| Stopień najwyższy | най- + stopień wyższy | Це найсмачні́ший торт. | To jest najsmaczniejszy tort. |
| Forma złożona | більш / менш | Цей сік менш ки́слий. | Ten sok jest mniej kwaśny. |
| Formy szczególne | вели́кий → бі́льший | Цей буди́нок бі́льший. | Ten budynek jest większy. |
| B1Formy szczególne | га́рний → кра́щий | Ця ка́ва кра́ща. | Ta kawa jest lepsza. |
| B1Oboczności | дороги́й → доро́жчий | Цей квито́к доро́жчий. | Ten bilet jest droższy. |
| B1Niż | ніж + mianownik | Оле́на моло́дша, ніж я. | Ołena jest młodsza niż ja. |
| B1Niż | за + biernik | Брат ста́рший за мене́. | Mój brat jest starszy ode mnie. |
| B1Przysłówki | шви́дко → шви́дше | Говорі́ть пові́льніше, будь ла́ска. | Proszę mówić wolniej. |
Przysłówki
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Miejsce | тут / там / вдо́ма | Ма́ма вдо́ма. | Mama jest w domu. |
| Czas | сього́дні / за́втра / учо́ра / за́раз | За́втра я працю́ю. | Jutro pracuję. |
| Sposób | до́бре / пога́но / шви́дко | Він до́бре гра́є у футбо́л. | On dobrze gra w piłkę nożną. |
| Stopień | ду́же przed przymiotnikiem, przysłówkiem lub czasownikiem | Я ду́же люблю́ Ки́їв. | Bardzo lubię Kijów. |
| A2Dokąd? | сюди́ / туди́ / додо́му | Ми йдемо́ додо́му. | Idziemy do domu. |
| A2Skąd? | зві́дси / зві́дти | Ми ї́демо зві́дси за́втра. | Jutro stąd wyjeżdżamy. |
| A2Jak często? | за́вжди / ча́сто / рі́дко | Я ча́сто ї́жджу до Льво́ва. | Często jeżdżę do Lwowa. |
| B1Tworzenie | -ий → -о / -е | Ді́ти бі́гають шви́дко. | Dzieci biegają szybko. |
| B1Język | по- + -ськи | Ви гово́рите по-украї́нськи? | Czy mówicie po ukraińsku? |
Zaimki
Zaimki dzierżawcze, свій i себе
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Mój | мій / моя́ / моє́ / мої́ | Це моя́ кімна́та. | To mój pokój. |
| Nasz | наш / на́ша / на́ше / на́ші | Це на́ше мі́сто. | To nasze miasto. |
| Jego, jej | nie zmieniają się | Це її́ брат і її́ сестра́. | To jej brat i jej siostra. |
| Ich | ї́хній / ї́хня / ї́хнє / ї́хні | Це ї́хня кварти́ра. | To ich mieszkanie. |
| A2Przypadki | jak przymiotnik | Я гуля́ю з мої́м соба́кою. | Spaceruję z moim psem. |
| B1свій | właściciel jest podmiotem | Він ба́чить свого́ бра́та. | Widzi swojego brata. |
| B1себе́ | себе́ / собі́ / собо́ю | Розкажі́ть про се́бе. | Opowiedzcie o sobie. |
Zaimki wskazujące: цей, той
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Blisko | цей / ця / це / ці | Ця су́мка нова́. | Ta torba jest nowa. |
| Daleko | той / та / те / ті | Той буди́нок вели́кий. | Tamten budynek jest duży. |
| Це | „to jest”, nie zmienia się | Це мій брат. / Це мої́ дру́зі. | To jest mój brat. / To są moi przyjaciele. |
| B1Przypadki | цього́ / ціє́ї / цих | Я живу́ в цьому́ буди́нку. | Mieszkam w tym budynku. |
| B1Czas | dopełniacz bez przyimka | Цього́ ро́ку я ї́ду до Ки́єва. | W tym roku jadę do Kijowa. |
Zaimki pytajne
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Kto? Co? | хто / що | Хто це? / Що це? | Kto to? / Co to? |
| Miejsce | де / куди́ / зві́дки | Куди́ ви ї́дете? | Dokąd jedziecie? |
| Czas, przyczyna, sposób | коли́ / чому́ / як / скі́льки | Скі́льки це ко́штує? | Ile to kosztuje? |
| Tak czy nie | чи na początku | Чи ти вдо́ма? | Jesteś w domu? |
| A2Przypadki | кого́ / кому́ / з ким / про що | Кому́ ти телефону́єш? | Do kogo dzwonisz? |
| B1Jaki? Czyj? | zgadzają się jak przymiotnik | Чия́ це су́мка? | Czyja to torba? |
| Pułapka | o godzinę pyta się w rodzaju żeńskim | Котра́ годи́на? | Która godzina? |
Nikt, nic: ніхто, ніщо
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Podwójne zaprzeczenie | ні- + не + czasownik | Ніхто́ не зна́є. | Nikt nie wie. |
| Osoba | ніхто́ / нікого́ / нікому́ | Я нікого́ тут не зна́ю. | Nikogo tu nie znam. |
| Rzecz | ніщо́ / нічо́го / нічи́м | Вона́ нічо́го не зрозумі́ла. | Nic nie zrozumiała. |
| Miejsce, czas | ніде́ / ніку́ди / ніко́ли | Ми ніко́ли не були́ в Ри́мі. | Nigdy nie byliśmy w Rzymie. |
| Z przyimkiem | ні з ким: trzy osobne wyrazy | Він ні з ким не гово́рить. | On z nikim nie rozmawia. |
Liczebniki
Liczebniki z rzeczownikami
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Jeden | оди́н / одна́ / одне́ według rodzaju; rzeczownik w liczbie pojedynczej | У ме́не одна́ сестра́. | Mam jedną siostrę. |
| Dwa, trzy, cztery | mianownik liczby mnogiej | Два квитки́, будь ла́ска. | Dwa bilety, proszę. |
| Два i дві | дві z rzeczownikiem rodzaju żeńskiego | Ка́ва ко́штує дві гри́вні. | Kawa kosztuje dwie hrywny. |
| Pięć i więcej | dopełniacz liczby mnogiej | Квито́к ко́штує п’ятдеся́т гри́вень. | Bilet kosztuje pięćdziesiąt hrywien. |
| Liczebniki złożone | decyduje ostatni wyraz | У гру́пі два́дцять два студе́нти. | W grupie jest dwudziestu dwóch studentów. |
| Dużo i kilka | бага́то / кі́лька z dopełniaczem | Тре́ба ї́сти бага́то фру́ктів. | Trzeba jeść dużo owoców. |
| B1Przypadki | двох / двом / двома́ | Ми ї́хали з двома́ дру́зями. | Jechaliśmy z dwoma przyjaciółmi. |
| B1Osoby | biernik = dopełniacz: двох | Я ба́чу двох студе́нтів. | Widzę dwóch studentów. |
| Pułapka | nazwa waluty po п’ять też stoi w dopełniaczu liczby mnogiej: п’ять гри́вень | Хліб ко́штує п’ять гри́вень. | Chleb kosztuje pięć hrywien. |
Liczebniki porządkowe
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rodzaj | пе́рший / пе́рша / пе́рше | Це мій пе́рший уро́к. | To moja pierwsza lekcja. |
| Temat miękki | тре́тій / тре́тя / тре́тє | Тре́тя ву́лиця право́руч. | Trzecia ulica po prawej. |
| A2Dopełniacz | деся́того / деся́тої | Я народи́вся деся́того бе́резня. | Urodziłem się dziesiątego marca. |
| A2Miejscownik | на тре́тьому / на тре́тій | Я живу́ на тре́тьому по́версі. | Mieszkam na trzecim piętrze. |
| A2Od 11. | одина́дцятий / двадця́тий | Сього́дні двадця́те тра́вня. | Dziś jest dwudziesty maja. |
| B1Liczebniki porządkowe złożone | tylko ostatni wyraz jest porządkowy | Це сто тре́тя кімна́та. | To pokój numer sto trzy. |
| B1Skróty | po cyfrze — końcówka wyrazu: 1-й / 3-тя / 5-му | Він навча́ється в 5-му кла́сі. | Chodzi do piątej klasy. |
Czasownik: czas teraźniejszy
Czas teraźniejszy: koniugacje I i II
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Koniugacja I | чита́ти: чита́ю / чита́єш / чита́ють | Я чита́ю текст. | Czytam tekst. |
| Koniugacja I, -ува-, -юва- | працюва́ти → працю́ю | Ми працю́ємо в о́фісі. | Pracujemy w biurze. |
| Koniugacja II | сиді́ти: сиджу́ / сиди́ш / сидя́ть | Студе́нти сидя́ть у кла́сі. | Studenci siedzą w sali. |
| Końcówki | I: -еш / -уть; II: -иш / -ать | ти чита́єш / ти сиди́ш | czytasz / siedzisz |
| A2Zmiana tematu | каза́ти: кажу́ / ка́жеш / ка́жуть | Що ти ка́жеш? | Co mówisz? |
| A2Zmiana w formie я | ходи́ти: ходжу́ / хо́диш | Я ходжу́ на робо́ту пі́шки. | Chodzę do pracy pieszo. |
| A2Apostrof | пи́ти: п’ю / п’єш / п’ють | Ти п’єш чай? | Pijesz herbatę? |
| B1Wstawne л | po б / в / м / п / ф: люблю́ / лю́блять | Ді́ти лю́блять мо́ре. | Dzieci uwielbiają morze. |
| B1Samogłoska w temacie | бра́ти: беру́ / бере́ш / беру́ть | Я беру́ таксі́. | Biorę taksówkę. |
| Pułapka | хоті́ти należy do koniugacji I: хо́чеш | Ти хо́чеш чай? | Chcesz herbaty? |
Czasowniki nieregularne: бути, могти, дати, їсти
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| бути: czas teraźniejszy | є dla wszystkich osób | У ме́не є брат. | Mam brata. |
| бути: czas przyszły | бу́ду / бу́деш / бу́дуть | За́втра я бу́ду вдо́ма. | Jutro będę w domu. |
| могти | мо́жу / мо́жеш / мо́жуть | Я не мо́жу сього́дні. | Dziś nie mogę. |
| іти | іду́ / іде́ш / іду́ть | Куди́ ти йдеш? | Dokąd idziesz? |
| їхати | ї́ду / ї́деш / ї́дуть | Ми ї́демо додо́му. | Jedziemy do domu. |
| хотіти | хо́чу / хо́чеш / хо́чуть | Я хо́чу ї́сти. | Chce mi się jeść. |
| жити | живу́ / живе́ш / живу́ть | Де ти живе́ш? | Gdzie mieszkasz? |
| B1дати | дам / даси́ / даду́ть | Я дам тобі́ ключ. | Dam ci klucz. |
| B1їсти | їм / їси́ / їдя́ть | Що ти їси́? | Co jesz? |
| Pułapka | gdy mówimy, kim ktoś jest, bez є | Я студе́нт. | Jestem studentem. |
Czasowniki z -ся
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | диви́тися: дивлю́ся / ди́вишся / ди́вляться | Я дивлю́ся фільм. | Oglądam film. |
| Forma | навча́тися: навча́юся / навча́єшся / навча́ються | Я навча́юся в університе́ті. | Studiuję na uniwersytecie. |
| Wymowa | -ться → /t͡sʲːɐ/, -шся → /sʲːɐ/ | Що ти ди́вишся? | Co oglądasz? |
| Czas przeszły | диви́вся / диви́лася / диви́лися | Учо́ра він диви́вся футбо́л. | Wczoraj oglądał piłkę nożną. |
| A2Nawzajem | зустріча́ти → зустріча́тися | Ми зустріча́ємося о шо́стій. | Spotykamy się o szóstej. |
| A2Bez wykonawcy | почина́ти → почина́тися | Уро́к почина́ється о дев’я́тій. | Lekcja zaczyna się o dziewiątej. |
| B1Siebie | ми́ти → ми́тися | Я ми́юся вра́нці. | Myję się rano. |
| B1Stan | celownik i -ться | Мені́ не спи́ться. | Nie mogę spać. |
| Pułapka | z filmem диви́тися zachowuje -ся | Ми ди́вимося серіа́л. | Oglądamy serial. |
Podobać się: мені подобається
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Utarty zwrot | mówimy, że coś się podoba | Мені́ подо́бається. | Podoba mi się. |
| Przeczenie | не przed czasownikiem | Мені́ не подо́бається. | Nie podoba mi się. |
| A2Budowa | celownik + подо́бається + mianownik | Йому́ подо́бається Ки́їв. | Podoba mu się Kijów. |
| A2Liczba mnoga | подо́баються z liczbą mnogą | Нам подо́баються ці пісні́. | Podobają nam się te piosenki. |
| A2Bezokolicznik | подо́бається z bezokolicznikiem | Їй подо́бається гуля́ти. | Lubi spacerować. |
| A2Czas przeszły | сподо́бався / сподо́балася / сподо́балося / сподо́балися | Студе́нтам сподо́балася екску́рсія. | Studentom spodobała się wycieczka. |
| Любити | trwała, silna sympatia | Я люблю́ кіно́. | Uwielbiam kino. |
| B1Pierwsze wrażenie | сподо́батися: zaczęło się podobać | Вам сподо́бався фільм? | Czy film się Państwu podobał? |
| A2Pułapka | to, co się podoba, stoi w mianowniku: му́зика | Тобі́ подо́бається му́зика? | Lubisz muzykę? |
Czas przeszły i aspekt
Czas przeszły
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rodzaj męski | -ти → -в | Учо́ра Тара́с чита́в. | Wczoraj Taras czytał. |
| Rodzaj żeński | -ти → -ла | Оле́на працюва́ла вдо́ма. | Olena pracowała w domu. |
| Rodzaj nijaki | -ти → -ло | Учо́ра було́ хо́лодно. | Wczoraj było zimno. |
| Liczba mnoga | -ти → -ли | Ми гуля́ли в па́рку. | Spacerowaliśmy po parku. |
| Grzecznościowe Ви | przy grzecznościowym Ви czasownik jest w liczbie mnogiej | Ви були́ в Ки́єві? | Czy był Pan w Kijowie? |
| Czasowniki z -ся | -вся / -лася / -лися | Він ду́же смія́вся. | On bardzo się śmiał. |
| A2Formy szczególne | іти́ → ішо́в, могти́ → міг | Я не міг прийти́. | Nie mogłem przyjść. |
| B1Aspekt | oba aspekty mają czas przeszły | Я чита́в кни́жку ≠ Я прочита́в кни́жку | Czytałem książkę ≠ Przeczytałem książkę do końca |
| Pułapka | kobieta mówi я була́ | Оле́на: «Я була́ вдо́ма». | Olena: „Byłam w domu.” |
Aspekt: dokonany i niedokonany
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Przedrostek | роби́ти → зроби́ти | Я вже зроби́в завда́ння. | Już zrobiłem zadanie. |
| Przyrostek | забува́ти → забу́ти | Я забу́ла ключі́. | Zapomniałam kluczy. |
| Aspekt niedokonany | proces, powtarzanie, fakt ogólny | Я ча́сто пишу́ листи́. | Często piszę listy. |
| Aspekt dokonany | jeden zakończony wynik | Я написа́в лист. | Napisałem list. |
| Czas przyszły | niedokonany: бу́ду писа́ти; dokonany: напишу́ | За́втра я напишу́ лист. | Jutro napiszę list. |
| B1Inny rdzeń | бра́ти → взя́ти, говори́ти → сказа́ти | Він сказа́в пра́вду. | Powiedział prawdę. |
| Pułapka | czynność trwająca teraz wymaga aspektu niedokonanego | За́раз я чита́ю кни́жку. | Teraz czytam książkę. |
Czas przyszły, tryb rozkazujący i warunkowy
Czas przyszły na -му: читатиму
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | bezokolicznik + му | За́втра я працюва́тиму. | Jutro będę pracować. |
| Końcówki | -му / -меш / -ме / -мемо / -мете / -муть | Що ти роби́тимеш уве́чері? | Co będziesz robić wieczorem? |
| Czasowniki na -ся | смія́тися → смія́тимуся | Насту́пного ро́ку він учи́тиметься у Льво́ві. | W przyszłym roku będzie się uczył we Lwowie. |
| Znaczenie | чита́тиму = бу́ду чита́ти | Ми чека́тимемо на вас. | Będziemy na was czekać. |
| Pułapka | tylko czasowniki niedokonane | Я прочита́ю лист. | Przeczytam list. |
Tryb rozkazujący
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rdzeń na samogłoskę | -й / -йте | Чита́йте текст. | Przeczytajcie tekst. |
| Akcent na końcówce w formie я | -и / -іть | Напиші́ть своє́ ім’я́. | Napiszcie swoje imię. |
| Grzeczność | forma Ви z будь ла́ска (proszę) | Да́йте, будь ла́ска, ка́ву. | Poproszę kawę. |
| A2Trzecia osoba | хай / неха́й + czasownik | Хай він подзво́нить за́втра. | Niech zadzwoni jutro. |
| A2Czasowniki na -ся | -ся po końcówce | Посміхні́ться! | Uśmiechnijcie się! |
| B1My | -мо / -імо | Ході́мо в кіно́! | Chodźmy do kina! |
| B1Aspekt | zakaz wymaga aspektu niedokonanego, ostrzeżenie — dokonanego | Не відчиня́й вікно́. | Nie otwieraj okna. |
| Pułapka | po spółgłosce forma Ви kończy się na -іть | Пиші́ть сюди́. | Piszcie tutaj. |
Tryb warunkowy z би
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | czas przeszły + би / б | Я говори́в би з ним. | Rozmawiałbym z nim. |
| Rodzaj i liczba | jak w czasie przeszłym | Вона́ ви́пила б ча́ю. | Wypiłaby herbaty. |
| Życzenie | я б хоті́в / я б хоті́ла + co | Я б хоті́ла ка́ви. | Chciałabym kawy. |
| Uprzejma prośba | Ви не могли́ б + bezokolicznik | Ви не могли́ б допомогти́? | Czy mógłby Pan pomóc? |
| Rada | на твоє́му мі́сці + я б | На твоє́му мі́сці я б відпочи́в. | Na twoim miejscu odpocząłbym. |
| Warunek nierzeczywisty | якби́ z czasem przeszłym, potem би | Якби́ я мав час, я б прийшо́в. | Gdybym miał czas, przyszedłbym. |
| Pułapka | zdanie z якби́ nie ma drugiego би | Якби́ я знав, я б сказа́в. | Gdybym wiedział, powiedziałbym. |
Czasowniki ruchu
Czasowniki ruchu z przedrostkami: прийти, вийти, доїхати
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| при- | przybyć | Друг приї́хав із Ха́ркова. | Przyjaciel przyjechał z Charkowa. |
| ви- | wyjść na zewnątrz | Я ви́йшов із до́му о сьо́мій. | Wyszedłem z domu o siódmej. |
| за- | wejść do środka, wpaść na chwilę | Зайди́ до ме́не вве́чері. | Wpadnij do mnie wieczorem. |
| пере- | przejść przez coś, przeprowadzić się | Ми перейшли́ ву́лицю. | Przeszliśmy przez ulicę. |
| до- | dojść do celu | Як дійти́ до вокза́лу? | Jak dojść do dworca? |
| від- | oddalić się | По́тяг від’ї́хав від платфо́рми. | Pociąg odjechał od peronu. |
| по- | wyruszyć | Він пішо́в додо́му. | Poszedł do domu. |
| Aspekt | прийти́ ≠ прихо́дити | Я прихо́джу додо́му о шо́стій. | Przychodzę do domu o szóstej. |
| Pułapka | opuścić miejsce to піти́, пішо́в | Вона́ вже пішла́. | Ona już poszła. |
Modalność
Wyrazy modalne: треба, можна, мусити
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Potrzeba | тре́ба + bezokolicznik | Тут тре́ба поверну́ти. | Tutaj trzeba skręcić. |
| Komu trzeba | celownik: мені́ / тобі́ / нам | Тобі́ тре́ба відпочи́ти. | Musisz odpocząć. |
| Pozwolenie | мо́жна + bezokolicznik | Тут мо́жна фотографува́ти? | Czy tu można robić zdjęcia? |
| A2Zakaz | не мо́жна + bezokolicznik | Тут не мо́жна пали́ти. | Tu nie wolno palić. |
| A2Potrzeba | потрі́бно / необхі́дно: jak тре́ба | Мені́ потрі́бно вчи́тися. | Muszę się uczyć. |
| B1Obowiązek | му́шу / му́сиш / му́сять | Я му́шу йти. | Muszę iść. |
| B1Obowiązek | пови́нен / пови́нна / пови́нні | Ти пови́нен прийти́ вча́сно. | Powinieneś przyjść na czas. |
| B1Przeszłość i przyszłość | тре́ба було́ / тре́ба бу́де | Учо́ра тре́ба було́ працюва́ти. | Wczoraj trzeba było pracować. |
| Pułapka | przy тре́ба osoba zawsze stoi w celowniku: мені́ / нам | Нам тре́ба поспіша́ти. | Musimy się pospieszyć. |
Przyimki
Gdzie, dokąd, skąd: де, куди, звідки
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Gdzie? | у / в / на z miejscownikiem | Ма́ма на робо́ті. | Mama jest w pracy. |
| Dokąd? | у / в / на z biernikiem | Ма́ма йде на робо́ту. | Mama idzie do pracy. |
| Skąd? | з / із / зі z dopełniaczem | Зві́дки ви? — Я з Украї́ни. | Skąd Pan jest? — Jestem z Ukrainy. |
| Dom | вдо́ма / додо́му / з до́му: w domu, do domu, z domu | Ді́ти вдо́ма, а та́то йде додо́му. | Dzieci są w domu, a tata idzie do domu. |
| У czy на | на: робо́та (praca), по́шта (poczta), вокза́л (dworzec), ри́нок (rynek), конце́рт (koncert), уро́к (lekcja) | Ми на вокза́лі. | Jesteśmy na dworcu. |
| A2До | до z dopełniaczem: do kogoś lub do jakiegoś miejsca | Я йду до бабу́сі. | Idę do babci. |
| A2Біля, навпроти | z dopełniaczem: gdzie dokładnie? | Авто́бус зупиня́ється бі́ля теа́тру. | Autobus zatrzymuje się przy teatrze. |
| A2Над, під, перед, за, між | z narzędnikiem: gdzie? | Над столо́м виси́ть ла́мпа. | Nad stołem wisi lampa. |
| B1Серед, посеред, недалеко від | z dopełniaczem: wśród, pośrodku, niedaleko od | Ми живемо́ недале́ко від вокза́лу. | Mieszkamy niedaleko dworca. |
| B1Від | від z dopełniaczem: od kogoś, z dala od | Він поверну́вся від лі́каря. | Wrócił od lekarza. |
| B1Droga i środek transportu | narzędnik, bez przyimka | Щодня́ ми ї́здимо трамва́єм. | Codziennie jeździmy tramwajem. |
| Pułapka | в Украї́ні, в Украї́ну, z у/в | Я живу́ в Украї́ні. | Mieszkam w Ukrainie. |
Przyimki czasu
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Dzień | у / в z biernikiem | До зу́стрічі в понеді́лок! | Do zobaczenia w poniedziałek! |
| Miesiąc | у / в z miejscownikiem | Ми ї́демо в се́рпні. | Jedziemy w sierpniu. |
| A2Rok | у / в z miejscownikiem: у … ро́ці | Ми познайо́милися у дві ти́сячі чотирна́дцятому ро́ці. | Poznaliśmy się w 2014 roku. |
| A2Od … do … | з i до z dopełniaczem | Я працю́ю з понеді́лка до п’я́тниці. | Pracuję od poniedziałku do piątku. |
| A2Перед, після | пе́ред z narzędnikiem: przed zdarzeniem; пі́сля z dopełniaczem: po nim | Пе́ред обі́дом тре́ба ми́ти ру́ки. / Пі́сля обі́ду ми гуля́ємо в па́рку. | Przed obiadem trzeba umyć ręce. / Po obiedzie spacerujemy po parku. |
| B1Через | че́рез z biernikiem: za ile czasu | Оле́на поверне́ться че́рез ти́ждень. | Olena wróci za tydzień. |
| B1За | за z biernikiem: w jakim czasie coś się kończy | Ви́вчити нові́ слова́ за мі́сяць. | Nauczyć się nowych słów w miesiąc. |
| B1На | на z biernikiem: na jak długo coś zaplanowano | Оле́г підписа́в контра́кт на рік. | Oleh podpisał kontrakt na rok. |
| B1Тому | тому́ po okresie czasu: ile czasu temu | Вона́ приї́хала три дні тому́. | Przyjechała trzy dni temu. |
| B1О | о z miejscownikiem: o której godzinie? | Заня́ття почина́ються о дев’я́тій годи́ні. | Zajęcia zaczynają się o dziewiątej. |
Inne przyimki: для, про, без, від
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Про | про (o) z biernikiem | Я ду́маю про відпочи́нок. | Myślę o wypoczynku. |
| A2З: razem | з / із / зі z narzędnikiem: z kim? | Дмитро́ розмовля́є з Оле́ною. | Dmytro rozmawia z Oleną. |
| A2З: cecha | з / із / зі z narzędnikiem: z czym? | Я люблю́ чай із лимо́ном. | Lubię herbatę z cytryną. |
| A2Для | для (dla) z dopełniaczem | Спорт кори́сний для здоро́в’я. | Sport jest dobry dla zdrowia. |
| A2З: materiał | з / із / зі z dopełniaczem: z czego? | компо́т зі сві́жих фру́ктів | kompot ze świeżych owoców |
| B1Без | без (bez) z dopełniaczem | Я п’ю ка́ву без цу́кру. | Piję kawę bez cukru. |
| B1Від | від z dopełniaczem: przyczyna, porównanie | Брат ви́щий від ме́не. | Mój brat jest wyższy ode mnie. |
| B1З: dziedzina | з / із / зі z dopełniaczem: z jakiego przedmiotu? | Це підру́чник із фі́зики. | To jest podręcznik do fizyki. |
| B1До | до z dopełniaczem: do czego coś należy | Шука́ємо дета́лі до автомобі́ля. | Szukamy części do samochodu. |
| B1За, через | за z biernikiem: w imię czegoś; че́рез z biernikiem: z powodu | Вони́ боро́лися за свобо́ду. / Ми не ви́йшли че́рез дощ. | Walczyli o wolność. / Nie wyszliśmy z powodu deszczu. |
| B1На | на z biernikiem: схо́жий на / хворі́ти на (być podobnym do, chorować na) | Син схо́жий на ба́тька. | Syn jest podobny do ojca. |
| B1Крім, замість | крім (oprócz) i замі́сть (zamiast) z dopełniaczem | Я п’ю чай замі́сть ка́ви. | Piję herbatę zamiast kawy. |
Budowa zdania
Pytania i przeczenie
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Intonacja | ten sam szyk, głos idzie w górę | Це наш авто́бус?↗ | To nasz autobus? |
| чи | чи na początku pytania ogólnego (tak/nie) | Чи студе́нт відповіда́є? | Czy student odpowiada? |
| Wyraz pytający | хто / що / де / куди́ / зві́дки na początku | Куди́ ви ї́дете? | Dokąd jedziecie? |
| A2Wyraz pytający | кому́ / з ким / про кого́: przyimek stoi przed wyrazem | З ким ти розмовля́єш? | Z kim rozmawiasz? |
| A2Wyraz pytający | яки́й / яка́ / яке́ / які́ według rodzaju i liczby | Яка́ сього́дні пого́да? | Jaka jest dzisiaj pogoda? |
| Przeczenie | не przed czasownikiem | Він не чека́є. | On nie czeka. |
| Odpowiedź | так / ні i czasownik | Ти зна́єш? — Так, зна́ю. | Wiesz? — Tak, wiem. |
| B1нема́є | нема́є / не було́ / не бу́де i dopełniacz | За́втра конце́рту не бу́де. | Jutro nie będzie koncertu. |
| B1Podwójne przeczenie | ніхто́ / нічо́го / ніко́ли z не | Ми ще нічо́го не приготува́ли. | Jeszcze niczego nie przygotowaliśmy. |
| Pułapka | „tak” to так | Так, я тут. | Tak, jestem tutaj. |
Mieć: у мене є
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Osoba | у мене́ / у тебе́ / у ньо́го / у не́ї / у нас / у вас / у них | У ньо́го є маши́на. | On ma samochód. |
| Pytanie | odpowiedź: Так, є | У вас є ру́чка? — Так, є. | Czy ma pan długopis? — Tak, mam. |
| ма́ти | ма́ти z biernikiem: to samo znaczenie | Я ма́ю сестру́. | Mam siostrę. |
| A2Odpowiedź „nie” | Ні, нема́є: gotowa krótka odpowiedź | У тебе́ є оліве́ць? — Ні, нема́є. | Masz ołówek? — Nie, nie mam. |
| B1Przeczenie | нема́є z dopełniaczem | У нас нема́є ча́су. | Nie mamy czasu. |
| B1Czas przeszły | був / була́ / було́ / були́ zgadzają się z tym, co się ma | У нас була́ кі́шка. | Mieliśmy kotkę. |
| B1Czas przyszły | бу́де / бу́дуть (będzie) | У мене́ бу́де ві́льний час. | Będę mieć wolny czas. |
| B1Przeczenie | не було́ / не бу́де z dopełniaczem | У мене́ не було́ ча́су. | Nie miałem czasu. |
| B1Pułapka | po нема́є — dopełniacz | У мене́ нема́є бра́та. | Nie mam brata. |
Spójniki
| Spójnik | Znaczenie | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| і / й | i | Полта́ва й Оде́са. | Połtawa i Odessa. |
| A2та | та w znaczeniu і | Купи́ хліб та молоко́. | Kup chleb i mleko. |
| але́ | ale | Я зателефонува́в, але́ ніхто́ не відпові́в. | Zadzwoniłem, ale nikt nie odpowiedział. |
| бо / тому́ що | ponieważ, bo | Ві́ктор не при́йде, бо він хво́рий. | Wiktor nie przyjdzie, bo jest chory. |
| B1а | natomiast: dwie osoby lub rzeczy zestawione ze sobą | Я п’ю ка́ву, а сестра́ п’є чай. | Ja piję kawę, a siostra pije herbatę. |
| B1або́ / або́ … або́ | albo, lub; albo… albo | Або́ ви завіта́єте до нас, або́ ми заї́демо до вас. | Albo wy do nas zajrzycie, albo my wpadniemy do was. |
| B1хоч / незважа́ючи на те що | chociaż, mimo że | Хоч було́ пі́зно, ми пішли́ в кіно́. | Chociaż było późno, poszliśmy do kina. |
| B1Wtrącenia | мабу́ть / можли́во / здає́ться (prawdopodobnie, być może, wydaje się): oddzielamy przecinkami | Він, мабу́ть, запізни́ться. | Pewnie się spóźni. |
| Pułapka | „ale” to але́ | Я хоті́в прийти́, але́ не зміг. | Chciałem przyjść, ale nie mogłem. |
Zdania z що i щоб
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| що | co ktoś wie, myśli lub mówi | Я зна́ю, що ми зроби́ли це пра́вильно. | Wiem, że zrobiliśmy to dobrze. |
| де / куди́ / зві́дки | pytanie zależne | Ви не зна́єте, де мій словни́к? | Czy wie pan, gdzie jest mój słownik? |
| щоб | щоб z bezokolicznikiem: cel, ten sam podmiot | Я вчу мо́ву, щоб працюва́ти в Украї́ні. | Uczę się języka, żeby pracować na Ukrainie. |
| B1щоб | щоб z czasem przeszłym: inny podmiot | Я хо́чу, щоб ти прийшо́в. | Chcę, żebyś przyszedł. |
| B1що ≠ щоб | що: fakt; щоб: prośba lub polecenie | Він сказа́в, що я працю́ю. ≠ Він сказа́в, щоб я працюва́в. | Powiedział, że pracuję. ≠ Powiedział, żebym pracował. |
| B1чому́ / скі́льки / наві́що | pytanie zależne | Скажи́, скі́льки ко́штує квито́к. | Powiedz, ile kosztuje bilet. |
| Pułapka | przecinek przed що i щоб | Я ду́маю, що він уже́ вдо́ма. | Myślę, że on już jest w domu. |
| B1Pułapka | po щоб z innym podmiotem — czas przeszły | Ма́ма хо́че, щоб ми подзвони́ли. | Mama chce, żebyśmy zadzwonili. |
Zdania względne z який
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rodzaj i liczba | takie jak rzeczownik, który opisuje | Це студе́нтка, яка́ вивча́є украї́нську. | To jest studentka, która uczy się ukraińskiego. |
| Podmiot | mianownik | Це студе́нт, яки́й живе́ по́руч. | To jest student, który mieszka obok. |
| Dopełnienie | biernik | Кни́жка, яку́ я чита́ю, ціка́ва. | Książka, którą czytam, jest ciekawa. |
| Przyimek | przyimek stoi przed яки́й | Це друг, з яки́м я працю́ю. | To jest przyjaciel, z którym pracuję. |
| Przecinki | dwa przecinki, gdy zdanie stoi w środku wypowiedzenia; jeden, gdy na końcu | Мі́сто, в яко́му я живу́, ду́же га́рне. | Miasto, w którym mieszkam, jest bardzo ładne. |
| Pułapka | яки́й nigdy się nie pomija | Фільм, яки́й ми диви́лися, був сумни́й. | Film, który oglądaliśmy, był smutny. |
Kiedy i jeśli: коли, якщо, якби
| Spójnik | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| коли́ | czynności równoczesne: aspekt niedokonany | Коли́ ми йшли до університе́ту, пішо́в дощ. | Gdy szliśmy na uniwersytet, zaczął padać deszcz. |
| коли́ | jedna czynność po drugiej: aspekt dokonany | Коли́ ми прийшли́, уро́к уже́ поча́вся. | Gdy przyszliśmy, lekcja już się zaczęła. |
| коли́ | o przyszłości: czas przyszły | Коли́ ти при́йдеш, ми пообі́даємо. | Gdy przyjdziesz, zjemy obiad. |
| якщо́ | warunek realny; zdanie główne często zaczyna się od то | Якщо́ ви ви́вчите слова́, то ле́гко зрозумі́єте текст. | Jeśli nauczycie się słów, łatwo zrozumiecie tekst. |
| якщо́ | prawda ogólna: czas teraźniejszy | Якщо́ йде дощ, ми сидимо́ вдо́ма. | Jeśli pada deszcz, siedzimy w domu. |
| якби́ | warunek nierealny: czas przeszły i би | Якби́ я мав час, я пої́хав би до Льво́ва. | Gdybym miał czas, pojechałbym do Lwowa. |
| Pułapka | po якщо́ o przyszłości — czas przyszły | Якщо́ за́втра пі́де дощ, ми зали́шимося вдо́ма. | Jeśli jutro będzie padać, zostaniemy w domu. |
| Pułapka | би także w zdaniu głównym | Якби́ я знав, я прийшо́в би. | Gdybym wiedział, przyszedłbym. |
Mowa niezależna i zależna
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Mowa niezależna | dwukropek i cudzysłów «» | Ма́ма запита́ла: «Ти вдо́ма?» | Mama zapytała: „Jesteś w domu?” |
| Stwierdzenie | що (że) | Він сказа́в, що працю́є в ба́нку. | Powiedział, że pracuje w banku. |
| Pytanie typu tak/nie | чи (czy) | Ма́ма запита́ла І́горя, чи він задово́лений. | Mama zapytała Ihora, czy jest zadowolony. |
| Pytanie z zaimkiem pytajnym | ten sam zaimek pytajny | Він запита́в, де я живу́. | Zapytał, gdzie mieszkam. |
| Prośba | щоб z czasem przeszłym | Він попроси́в, щоб я прийшо́в за́втра. | Poprosił, żebym przyszedł jutro. |
| Osoba | zaimek i czasownik zmieniają osobę | Андрі́й: «Я люблю́ ка́ву». ≠ Андрі́й сказа́в, що він лю́бить ка́ву. | Andrii: „Lubię kawę.” ≠ Andrii powiedział, że lubi kawę. |
| Pułapka | pytanie zależne typu tak/nie wprowadza się przez чи | Вона́ запита́ла, чи я прийду́. | Zapytała, czy przyjdę. |
Wyrażenia imiesłowowe
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| -ний / -тий | imiesłów przymiotnikowy: jaki? odmienia się jak przymiotnik | Лист, напи́саний олівце́м, лежи́ть на столі́. | List, napisany ołówkiem, leży na stole. |
| -ючи / -учи | imiesłów przysłówkowy: czynność jednoczesna | Чита́ючи текст, вона́ випи́сувала нові́ слова́. | Czytając tekst, wypisywała nowe słowa. |
| -вши / -ши | imiesłów przysłówkowy: czynność wcześniejsza | Прочита́вши лист, ма́ма всміхну́лася. | Przeczytawszy list, mama się uśmiechnęła. |
| Znaczenie | wyrażenie = zdanie podrzędne z яки́й / коли́ | лист, напи́саний олівце́м = лист, яки́й написа́ли олівце́м | list napisany ołówkiem = list, który został napisany ołówkiem |
| Pułapka | czynność imiesłowu przysłówkowego wykonuje podmiot | Поверну́вшись додо́му, ми повече́ряли. | Wróciwszy do domu, zjedliśmy kolację. |
| Pułapka | o osobie, która coś robi, zdanie podrzędne z яки́й | Я ба́чу студе́нта, яки́й чита́є кни́жку. | Widzę studenta, który czyta książkę. |
Słowotwórstwo
Słowotwórstwo
| Przyrostek | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| -ач / -ак | osoba, która coś robi | виклада́ти → виклада́ч |
| -ець | skąd ktoś pochodzi albo kto coś robi | Украї́на → украї́нець |
| -ка | kobieta | виклада́ч → виклада́чка / украї́нець → украї́нка |
| -ння / -ення | czynność; rodzaj nijaki | чита́ти → чита́ння |
| -льня | miejsce, w którym coś się robi | спа́ти → спа́льня |
| -ість | cecha jako rzeczownik; rodzaj żeński | ра́дий → ра́дість |
| -н- | przymiotnik od słowa oznaczającego czas, z końcówką -ій | ве́чір → вечі́рній |
| -ськ- | przymiotnik od nazwy miejsca | Львів → льві́вський |
| -о / по-…-ськи | przysłówek od przymiotnika | швидки́й → шви́дко / украї́нський → по-украї́нськи |
| -ик / -к- / -чк- | coś małego lub miłego | стіл → сто́лик / сестра́ → сестри́чка |
| Pułapka | нн, gdy temat kończy się na н | о́сінь → осі́нній |
| Pułapka | с tematu i с przyrostka dają jedno с | Оде́са → оде́ський |