Spójniki
A1–B1Budowa zdania 6 min
Spójniki і, але́, бо i тому́ що łączą wyrazy i części zdania; przed але́, бо i тому́ що stawiamy przecinek. Przed spójnikiem łączącym dwie części zdania stawiamy przecinek: Ми не гуля́ємо, бо хо́лодно.
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu A1: wybierz A1 lub wyższy poziom.
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu A1: wybierz A1 lub wyższy poziom.
ŚciągaA1–B1
| Spójnik | Znaczenie | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| і / й | i | Полта́ва й Оде́са. | Połtawa i Odessa. |
| A2та | та w znaczeniu і | Купи́ хліб та молоко́. | Kup chleb i mleko. |
| але́ | ale | Я зателефонува́в, але́ ніхто́ не відпові́в. | Zadzwoniłem, ale nikt nie odpowiedział. |
| бо / тому́ що | ponieważ, bo | Ві́ктор не при́йде, бо він хво́рий. | Wiktor nie przyjdzie, bo jest chory. |
| B1а | natomiast: dwie osoby lub rzeczy zestawione ze sobą | Я п’ю ка́ву, а сестра́ п’є чай. | Ja piję kawę, a siostra pije herbatę. |
| B1або́ / або́ … або́ | albo, lub; albo… albo | Або́ ви завіта́єте до нас, або́ ми заї́демо до вас. | Albo wy do nas zajrzycie, albo my wpadniemy do was. |
| B1хоч / незважа́ючи на те що | chociaż, mimo że | Хоч було́ пі́зно, ми пішли́ в кіно́. | Chociaż było późno, poszliśmy do kina. |
| B1Wtrącenia | мабу́ть / можли́во / здає́ться (prawdopodobnie, być może, wydaje się): oddzielamy przecinkami | Він, мабу́ть, запізни́ться. | Pewnie się spóźni. |
| Pułapka | „ale” to але́ | Я хоті́в прийти́, але́ не зміг. | Chciałem przyjść, ale nie mogłem. |
PrzeglądA1
- Spójnik łączy jednorodne wyrazy albo części zdania złożonego. Ми сі́ли в кафе́, і офіціа́нт прині́с меню́. — Usiedliśmy w kawiarni i kelner przyniósł kartę.
- Między częściami zdania przecinek stawiamy przed spójnikiem: але́, бо, тому́ що oraz przed і, gdy każda część ma własny podmiot.
- Й stoi między samogłoskami, і — między spółgłoskami. Zob. Eufonia.
Łączenie i przeciwstawianieA1–B1
| Spójnik | Przykład | Polski |
|---|---|---|
| і / й: i | Ма́ма й та́то працю́ють. | Mama i tata pracują. |
| A2та: to samo co і | У сі́чні було́ хо́лодно та ча́сто дув ві́тер. | W styczniu było zimno i często wiał wiatr. |
| але́: ale, wbrew oczekiwaniom | Оле́на зателефонува́ла Ві́кторові, але́ він не відпові́в. | Ołena zadzwoniła do Wiktora, ale on nie odpowiedział. |
| B1а: natomiast, zestawienie dwóch rzeczy | Зазвича́й я ї́жджу на мо́ре, а моя́ по́друга ї́здить у го́ри. | Zwykle jeżdżę nad morze, a moja koleżanka jeździ w góry. |
B1
- А tylko zestawia dwa różne fakty; але́ mówi, że drugi fakt przeczy pierwszemu.
Przyczyna: бо, тому щоA1–B1
| Spójnik | Przykład | Polski |
|---|---|---|
| бо | Ми не гуля́ємо, бо хо́лодно. | Nie spacerujemy, bo jest zimno. |
| тому́ що | Ві́ктор не мо́же говори́ти, тому́ що він хво́рий. | Wiktor nie może mówić, ponieważ jest chory. |
| B1че́рез те що | Ми запізни́лися, че́рез те що не було́ авто́буса. | Spóźniliśmy się, ponieważ nie było autobusu. |
- Бо i тому́ що znaczą to samo; бо jest krótsze i brzmi bardziej potocznie.
Wybór i ustępstwoB1
| Spójnik | Przykład | Polski |
|---|---|---|
| або́: albo, lub | Ви хо́чете чай або́ ка́ву? | Chcą Państwo herbatę czy kawę? |
| або́ … або́, чи … чи: jedno z dwojga | Або́ ви завіта́єте до нас у го́сті, або́ ми заї́демо до вас. | Albo wy nas odwiedzicie, albo my wpadniemy do was. |
| хоч / хоча́: chociaż | Хоч було́ пі́зно, ми пішли́ в кіно́. | Chociaż było późno, poszliśmy do kina. |
| дарма́ що / незважа́ючи на те що: mimo że, pomimo tego, że | Незважа́ючи на те що заня́ття закі́нчилися пі́зно, ми пішли́ прові́дати Ма́рту. | Mimo że zajęcia skończyły się późno, poszliśmy odwiedzić Martę. |
Wyliczenia i wtrąceniaB1
| Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|
| wyliczenie bez spójnika: przecinki między elementami | Я купи́в хліб, молоко́, сир. | Kupiłem chleb, mleko i ser. |
| і / й / та raz, przed ostatnim elementem: bez przecinka | Я купи́в хліб, молоко́ й сир. | Kupiłem chleb, mleko i ser. |
| і … і / ні … ні (i… i, ani… ani): przecinek przed drugim | Він лю́бить і ка́ву, і чай. | Lubi i kawę, i herbatę. |
| мабу́ть / можли́во / здає́ться (prawdopodobnie, być może, wydaje się): wtrącenia, oddzielone przecinkami | Він, мабу́ть, запізни́ться. / Можли́во, за́втра бу́де дощ. | Pewnie się spóźni. / Może jutro będzie padać. |
- Elementy wyliczenia odpowiadają na to samo pytanie i zależą od tego samego wyrazu.
- Wtrącenie pokazuje, jak pewny jest mówiący; bez niego zdanie nie traci sensu.
Typowe błędyA1
| ✗ | ✓ | Zasada |
|---|---|---|
| Я хоті́в прийти́, но не зміг. | Я хоті́в прийти́, але́ не зміг. | но to słowo rosyjskie; po ukraińsku mówimy але́ |
| Він не прийшо́в, потому́ що захворі́в. | Він не прийшо́в, тому́ що захворі́в. | тому́ що; потому́ що to mieszanka rosyjskiego i ukraińskiego |