Wyrazy modalne: треба, можна, мусити
A1–B1Modalność 4 min
Słowo тре́ба wyraża potrzebę, мо́жна pozwolenie, му́сити i пови́нен obowiązek; po nich stoi bezokolicznik. Słowa тре́ба i мо́жна się nie zmieniają, a osoba, która ma coś zrobić, stoi w celowniku: Мені́ тре́ба йти. Тобі́ мо́жна відпочи́ти.
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu A1: wybierz A1 lub wyższy poziom.
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu A1: wybierz A1 lub wyższy poziom.
ŚciągaA1–B1
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Potrzeba | тре́ба + bezokolicznik | Тут тре́ба поверну́ти. | Tutaj trzeba skręcić. |
| Komu trzeba | celownik: мені́ / тобі́ / нам | Тобі́ тре́ба відпочи́ти. | Musisz odpocząć. |
| Pozwolenie | мо́жна + bezokolicznik | Тут мо́жна фотографува́ти? | Czy tu można robić zdjęcia? |
| A2Zakaz | не мо́жна + bezokolicznik | Тут не мо́жна пали́ти. | Tu nie wolno palić. |
| A2Potrzeba | потрі́бно / необхі́дно: jak тре́ба | Мені́ потрі́бно вчи́тися. | Muszę się uczyć. |
| B1Obowiązek | му́шу / му́сиш / му́сять | Я му́шу йти. | Muszę iść. |
| B1Obowiązek | пови́нен / пови́нна / пови́нні | Ти пови́нен прийти́ вча́сно. | Powinieneś przyjść na czas. |
| B1Przeszłość i przyszłość | тре́ба було́ / тре́ба бу́де | Учо́ра тре́ба було́ працюва́ти. | Wczoraj trzeba było pracować. |
| Pułapka | przy тре́ба osoba zawsze stoi w celowniku: мені́ / нам | Нам тре́ба поспіша́ти. | Musimy się pospieszyć. |
PrzeglądA1
- тре́ба się nie zmienia; po nim stoi bezokolicznik: Тре́ба чита́ти бі́льше. — Trzeba więcej czytać.
- Osoba, która ma coś zrobić, stoi w celowniku: Мені́ тре́ба йти. — Muszę iść.
- Umiejętność i możliwość: Czasownik z bezokolicznikiem.
PotrzebaA1–B1
| Forma | Przykład | Polski |
|---|---|---|
| тре́ба + bezokolicznik | Тре́ба іти́ пря́мо. | Trzeba iść prosto. |
| A2потрі́бно / необхі́дно: to samo, bardziej oficjalnie | Вам необхі́дно запо́внити бланк. | Muszą Państwo wypełnić formularz. |
| B1потрі́бен / потрі́бна / потрі́бне / потрі́бні z rzeczownikiem w mianowniku | Оле́ні потрі́бна допомо́га. | Olena potrzebuje pomocy. |
B1
- потрі́бен zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju i liczbie: Нам потрі́бні квитки́. — Potrzebne są nam bilety.
Pozwolenie i zakazA1–A2
| Forma | Przykład | Polski |
|---|---|---|
| napis zakazujący: не z bezokolicznikiem | Не пали́ти! | Palenie zabronione! |
| мо́жна: pozwolenie | Мо́жна ввійти́? | Czy można wejść? |
| A2не мо́жна: zakaz | Тут не мо́жна пали́ти. | Tu nie wolno palić. |
| A2мо́жна z celownikiem: komu wolno | Ді́тям мо́жна гра́тися тут. | Dzieci mogą się tu bawić. |
ObowiązekB1
| Osoba | му́сити | пови́нен |
|---|---|---|
| я | му́шу | пови́нен / пови́нна |
| ти | му́сиш | пови́нен / пови́нна |
| він / вона́ / воно́ | му́сить | пови́нен / пови́нна / пови́нне |
| ми | му́симо | пови́нні |
| ви | му́сите | пови́нні |
| вони́ | му́сять | пови́нні |
- му́сити oznacza przymus wynikający z okoliczności; odmienia się jak czasownik, z ш w formie я: Вибача́й, я му́шу йти. — Przepraszam, muszę iść.
- пови́нен oznacza powinność; zmienia się według rodzaju i liczby, jak przymiotnik: Вона́ пови́нна зателефонува́ти ма́мі. — Ona powinna zadzwonić do mamy.
Przeszłość i przyszłośćB1
| Forma | Przykład | Polski |
|---|---|---|
| тре́ба було́ / мо́жна було́ | Мені́ тре́ба було́ рані́ше ви́йти. | Powinienem był wyjść wcześniej. |
| тре́ба бу́де / мо́жна бу́де | За́втра мо́жна бу́де відпочи́ти. | Jutro będzie można odpocząć. |
Typowe błędyA1–B1
| ✗ | ✓ | Zasada |
|---|---|---|
| Я тре́ба йти. | Мені́ тре́ба йти. | osoba, która ma coś zrobić, stoi w celowniku: мені́ |
| Мені́ тре́ба йду. | Мені́ тре́ба йти. | po тре́ба stoi bezokolicznik |
| A2Тут не мо́жно пали́ти. | Тут не мо́жна пали́ти. | мо́жна; forma мо́жно pochodzi z rosyjskiego |
| B1Я до́лжен іти́. | Я пови́нен іти́. | до́лжен to słowo rosyjskie; po ukraińsku mówimy пови́нен |
| B1Вона́ пови́нен прийти́. | Вона́ пови́нна прийти́. | пови́нен zmienia się według rodzaju: пови́нна |