Tonlama, sesin yükselip alçalmasıyla cümlenin sonunu, soruyu ve vurgulamayı gösterir. Ses, tamamlanmış olumlu cümlenin sonunda alçalır, evet-hayır sorusunun sonunda yükselir: Vienes mañana. ↘, ¿Vienes mañana? ↗
Mevcut seviyede gösterilecek bilgi yok. Bu görünüm B2 seviyesinden başlar: B2 veya daha yüksek bir seviye seçin.
Mevcut seviyede gösterilecek bilgi yok. Bu görünüm B2 seviyesinden başlar: B2 veya daha yüksek bir seviye seçin.
Özet sayfaB2–C2
| Konu | Kural | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|---|
| Kadans | ses sonda alçalır: cümle tamamlanmış olur | Me voy a casa. ↘ | Eve gidiyorum. | B2 |
| Antikadans | ses sonda yükselir: evet-hayır sorusu | ¿Vienes mañana? ↗ | Yarın geliyor musun? | B2 |
| Duraklama | yan cümleyi ana cümleden ayırır | Si llueve // nos quedamos en casa. | Yağmur yağarsa evde kalırız. | B2 |
| Seçenekli soru | ses ilk bölümde yükselir, son bölümde alçalır | ¿Vamos en tren ↗ o en autobús? ↘ | Trenle mi gidelim, otobüsle mi? | B2 |
| Tam sıralama | ses her öğede biraz yükselir, sonuncuda alçalır | Compré pan, ↗ leche ↗ y queso. ↘ | Ekmek, süt ve peynir aldım. | B2 |
| Soru sözcüğü | o sözcükte ses tonu yüksektir, sonda ses alçalır | ¿Dónde vives? ↘ | Nerede yaşıyorsun? | B2 |
| Belirsizlik | duraklama cümlenin anlamını değiştirir | Los alumnos que estudian aprobarán. · Los alumnos // que estudian // aprobarán. | Çalışan öğrenciler geçecek. / Öğrenciler —hepsi çalışıyor— geçecek. | C1 |
| Yineleme sorusu | söyleneni yineler ve ses sonda yükselir | ¿Que si tengo hambre? ↗ | Aç mıyım diye mi soruyorsun? | C1 |
| Vurgulama | en güçlü vurgu öne çıkarılan sözcüğün üzerine düşer | Fui yo quien lo rompió. | Onu kıran bendim. | C1 |
| Güçlü duygu | dalgalı hareket: ses aynı grup içinde yükselir ve alçalır | Con decirte // que llevo una hora esperando el autobús. | Sana şunu söyleyeyim, bir saattir otobüs bekliyorum. | C2 |
| İroni | ezgi düzdür ve yoğunluk artışının gücünü azaltır | ¡Qué bien has dejado la cocina! | Mutfağı ne güzel bırakmışsın! | C2 |
| Ritim | atasözlerinde ve şiirlerde vurgular düzenli aralıklarla düşer | A mal tiempo, buena cara. | Zor zamanda yüzünü asma. | C2 |
Genel bakışB2
- Duraklamalar konuşmayı tonlama birimlerine böler ve her birini bir son ton kapatır: Si quieres ↗ // puedes venir. ↘İstersen gelebilirsin.
- Örneklerde // bir duraklamayı, ↗ sesin yükselmesini, ↘ ise alçalmasını gösterir.
- İspanya: İspanya’da ses az dalgalanır ve tonlama hareketleri daha dengelidir.
- Latin Amerika: Latin Amerika’da tonlamanın birçok çeşidi vardır; yükselişler ve alçalışlar daha çoktur.
Tonlama birimleri ve duraklamalarB2–C2
| Birim | Duraklama | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|---|
| Noktalama işareti | işaretin bulunduğu yere düşer: iki nokta, noktalı virgül, üç nokta veya parantez | Tengo dos hermanos: // Luis y Marta. | İki kardeşim var: Luis ve Marta. | B2 |
| Başa alınan tümleç | kendi başına bir birim oluşturabilir, duraklamalı ya da duraklamasız | En el parque // se oían pájaros. · En el parque se oían pájaros. | Parkta kuş sesleri duyuluyordu. / Parkta kuş sesleri duyuluyordu. | B2 |
| Fiil öznenin önünde | tek bir birim oluşturur, duraklama olmaz | Llegó Marta. | Marta geldi. | B2 |
| Yan cümle | ana cümleden ayrılır | Si llueve // nos quedamos en casa. | Yağmur yağarsa evde kalırız. | B2 |
| Kısaltılmış cümle veya araya girme | geri kalanından duraklamalarla ayrılır | El niño // cansado de esperar // se durmió en el sofá. | Çocuk, beklemekten yorulup kanepede uyuyakaldı. | B2 |
| Sınırlayıcı ilgi cümlesi | duraklamasız söylenir: yalnızca çalışanlar geçer | Los alumnos que estudian aprobarán. | Çalışan öğrenciler geçecek. | C1 |
| Açıklayıcı ilgi cümlesi | duraklamalar arasında söylenir: hepsi çalışır, hepsi geçer | Los alumnos // que estudian // aprobarán. | Öğrenciler —hepsi çalışıyor— geçecek. | C1 |
| İki anlamlı tümleç | duraklamalıysa fiile, duraklamasızsa isme bağlanır | Vi a la niña // con los prismáticos. · Vi a la niña con los prismáticos. | Kızı dürbünle gördüm. / Dürbünü olan kızı gördüm. | C1 |
| Konulaştırma | öne alınan konu, kısa bir duraklamayla bir birim oluşturur | A Lucía // la saludé en la calle. | Lucía’yı sokakta selamladım. | C1 |
| Odaklama | öne alınan öğe geri kalanla birleşir ve en güçlü vurguyu taşır | Muy amable fue el camarero. | Garson çok nazikti. | C1 |
C1
- Yüksek sesle okurken birimler metnin üslubuna ve düzeyine uyar.
- Ses, yazarın niyetini, metnin üstü kapalı bıraktığı niyeti de aktarır.
- Okumada duraklamalar kendiliğinden konuşmadan daha düzenli, ritim daha eşit olur.
- Noktalama işaretleri yoksa okuyucu metni anlama göre birimlere böler: Cuando llegué // los invitados // ya se habían ido.Ben geldiğimde misafirler çoktan gitmişti.
C2
| Birim | Duraklama ve konuşma hızı | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|---|
| Güçlü duygu | ses dalgalı hareketler yapar: aynı grup içinde yükselir ve alçalır | Con decirte // que llevo una hora esperando el autobús. | Sana şunu söyleyeyim, bir saattir otobüs bekliyorum. | C2 |
| Etkileyici duraklama | duraklama anlatıyı gerilim veya duyguyla yükler | Abre la puerta // da un paso // se apaga la luz // y // empieza el miedo. | Kapıyı açar, bir adım atar, ışık söner ve... korku başlar. | C2 |
| Konuşmanın başlangıcı | konuşma hızı yavaştır | Buenos días a todos // y gracias por venir. | Herkese günaydın, geldiğiniz için teşekkürler. | C2 |
| Araya girme | konuşma hızı yüksektir | Tu hermana —que es muy puntual— llegó la primera. | Kız kardeşin —çok dakik biridir— ilk gelen oldu. | C2 |
Cümlenin sonu: son tonlarB2
| Son ton | Hareket ve kullanım | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|---|
| Kadans | yaklaşık 8 yarım ton alçalır: cümle tamamlanmış olur | Me voy a casa. ↘ | Eve gidiyorum. | B2 |
| Yarı kadans | 3 veya 4 yarım ton alçalır: cümle devam eder | Llegué a las ocho, ↘ me senté y empecé a trabajar. ↘ | Sekizde geldim, oturdum ve çalışmaya başladım. | B2 |
| Antikadans | 4 veya 5 yarım ton yükselir: soru | ¿Vienes mañana? ↗ | Yarın geliyor musun? | B2 |
| Yarı antikadans | 2 veya 3 yarım ton yükselir: cümle yarım kalır | Si quieres, ↗ puedes venir. ↘ | İstersen gelebilirsin. | B2 |
| Askıda kalma | aynı yükseklikte kalır: sıralama açık kalır | En la bolsa había pan, queso, fruta, leche, etcétera. | Torbada ekmek, peynir, meyve, süt vb. vardı. | B2 |
- Aynı sözcükler, son tona göre anlam değiştirir: Es todo. ↘ / ¿Es todo? ↗Hepsi bu kadar. / Hepsi bu kadar mı?
Cümleler: bildirme ve sıralamaB2–C1
| Bildirme | Tonlama | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|---|
| Sıradan | ses sonda normal bir kadansla alçalır | Me levanto a las siete. ↘ | Saat yedide kalkarım. | B2 |
| Kesin | bir duraklama konuyu öne çıkarır ve ses sonda iyice alçalır | Este problema // tiene una sola solución. ↘ | Bu sorunun tek bir çözümü var. | B2 |
| İma eden | ses sonda yüksek kalır ve söylenenden fazlasını sezdirir | Es una idea muy lógica. ↗ | Bu çok mantıklı bir fikir. | B2 |
| Kuşkulu | ses sonda biraz yükselir: konuşan kuşku duyar | Quizá venga mañana. ↗ | Belki yarın gelir. | B2 |
| Vurgulu başlangıç | ses daha ilk sözcükte yüksek başlar | ¡Pero si ya es de noche! / ¡Por Dios, qué susto! | Ama zaten gece oldu! / Aman Tanrım, ne korku! | C1 |
| Sıralama | Tonlama | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|---|
| Tam | ses her öğede biraz yükselir, sonuncuda alçalır | En la nevera hay leche, ↗ huevos, ↗ queso ↗ y jamón. ↘ | Buzdolabında süt, yumurta, peynir ve jambon var. | B2 |
| Eksik | ses aynı yükseklikte kalır, son öğede de | Había sillas, mesas, bancos, etcétera. | Sandalyeler, masalar, banklar vb. vardı. | B2 |
| Betimleyici | her eylem kısa bir birim oluşturur ve sonuncusunda ses alçalır | Me levanto, me visto, desayuno y salgo a trabajar. ↘ | Kalkarım, giyinirim, kahvaltı ederim ve işe çıkarım. | B2 |
| Dağıtıcı | her grubu bir duraklama ayırır ve aynı ton her grupta tekrarlanır | Unos estudian, // otros trabajan, // otros descansan. | Kimi okur, kimi çalışır, kimi dinlenir. | B2 |
| İç | sıralama cümlenin içindedir: ses kapanmaz, kadans cümlenin sonunda gelir | En una mudanza, las cajas, el polvo, las prisas cansan a cualquiera. | Taşınırken kolilerle, tozla, telaşla herkes yorulur. | C1 |
| Birikimli | öğeler y ile bağlanır ve ses her birinde aynı hareketi tekrarlar | Gritó y lloró y pataleó hasta quedarse dormido. | Bağırdı da ağladı da tepindi de, sonunda uyuyakaldı. | C1 |
| Güçlendirici | her öğe bir öncekinden daha yükseğe çıkar | No me dio ni un consejo, ni una ayuda, ni un saludo. | Bana ne bir öğüt verdi, ne bir yardım etti, ne de bir selam. | C1 |
| Ayrıntılandıran | her öğe bir öncekini inceltir ve ses her birinde biraz alçalır | Es amable, atento, algo tímido. | Nazik, ilgili, biraz çekingen. | C1 |
| Değerlendirici | son öğe öncekilerin hepsini değerlendirir ve ses iyice alçalır | Llegamos tarde, mojados y sin maletas: un desastre. | Geç kaldık, ıslak ve bavulsuz geldik: tam bir felaket. | C1 |
| Vurgulu | ses her öğede güçlü biçimde yükselir, sonuncuda alçalır | Y me entran unas ganas de llorar y una rabia y un cansancio enormes. | Bir de öyle büyük bir ağlama isteği, bir öfke, bir yorgunluk geliyor ki. | C1 |
C1
- Yoğunluk arttıkça sesin hareketi genişler: Hace frío. / ¡Hace un frío horrible!Hava soğuk. / Hava korkunç soğuk!
SorularB2–C1
| Soru | Tonlama | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|---|
| Olumlu cümle biçiminde | sözcük sırası olumlu cümleninkidir, soruyu sondaki yükselme belirtir | ¿A que esta sopa está buena? ↗ | Bu çorba güzel, değil mi? | B2 |
| Nazik | sondaki yükselme yumuşaktır ve fiil koşul kipindedir | ¿Podrías ayudarme con la maleta? ↗ | Bavulla bana yardım edebilir misin? | B2 |
| Seçenekli | ses ilk bölümde yükselir, son bölümde alçalır | ¿Fue sin querer ↗ o fue adrede? ↘ | Kazara mıydı, yoksa bilerek mi? | B2 |
| Soru sözcüklü | o sözcükte ses tonu yüksektir, sonda ses alçalır | ¿Dónde vives? ↘ | Nerede yaşıyorsun? | B2 |
| Sınırlayıcı | belirli bir bilginin doğrulanmasını ister ve ses sonda yükselir | ¿Eres tú el que dejó la puerta abierta? ↗ | Kapıyı açık bırakan sen misin? | C1 |
| Yineleme | söyleneni doğrulamak için yineler ve ses sonda yükselir | ¿Que si tengo hambre? ↗ / ¿Cuántos años he dicho que tengo? ↗ | Aç mıyım diye mi soruyorsun? / Kaç yaşında olduğumu söylemiştim? | C1 |
| Ünlem biçimli | şaşkınlık ya da itiraz bildirir; ünlemin ezgisini taşır | ¿Eso lo llamas tú cocinar? | Sen buna yemek yapmak mı diyorsun? | C1 |
| Varsayımsal | bir şeyi varsayar ve sondaki yükselmeyle onay ister | ¿Imagino que ya has hablado con ella? ↗ | Herhalde onunla konuştun? | C1 |
| Uzun | birkaç gruba ayrılır ve en büyük yükselme sonda gelir | ¿Si te llamo mañana por la tarde, cuando salgas del trabajo, podrás hablar un rato? | Yarın öğleden sonra, işten çıktığında seni arasam, biraz konuşabilir misin? | C1 |
| Araya giren soruyla | soru bir bildirimin arasına girer, bildirim sonra devam eder | Dijiste —¿te acuerdas?— que vendrías pronto. | Dedin ki —hatırlıyor musun?— yakında gelecektin. | C1 |
| Hitap sözcüğüyle | hitap sözcüğü soru içinde ayrı bir birim oluşturur | ¿No te parece, Marta, que es muy tarde? ↗ | Sence, Marta, çok geç olmadı mı? | C1 |
Emir, rica ve nezaketB2
| Söz edimi | Tonlama | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|---|
| Emir | ses sonda alçalır | Siéntate aquí. ↘ | Buraya otur. | B2 |
| Acil ünlem | vurgu güçlüdür ve ses hızla alçalır | ¡Entra! / ¡Date prisa! | Gir! / Acele et! | B2 |
| Yumuşatılmış emir | ses daha az alçalır ve daha yumuşak duyulur | No te preocupes tanto. | Bu kadar endişelenme. | B2 |
| İroni dolu emir | zamir yüksek bir tonla söylenir ve emir bir uyarı gibi duyulur | ¡Tú sigue gastando y ya verás! | Sen harcamaya devam et, göreceksin! | B2 |
| que ile emir | baştaki que yüksek tonla söylenir ve ses sert biçimde alçalır | ¡Que te vayas ya, por favor! | Artık git, lütfen! | B2 |
| Selamlama ve nezaket kalıbı | ses sonda yumuşakça alçalır | ¿Cómo está usted? ↘ / ¿Qué tal te fue? ↘ | Nasılsınız? / Nasıl geçti? | B2 |
Duygu bildiren söz edimleriC1–C2
| Söz edimi | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|
| Dilek | ¡Lo que daría yo por tener un día libre! | Bir gün izin için neler vermezdim! | C1 |
| Hayal kırıklığı | ¡Yo que pensaba que ibas a venir! | Ben de geleceksin sanıyordum! | C1 |
| İtiraz | ¡Si yo siempre llego puntual! | Ama ben her zaman zamanında gelirim! | C1 |
| Boyun eğme | ¡Qué remedio! | Başka çare yok! | C1 |
| Sitem | ¡Vaya manera de hablarme! | Benimle konuşma şekline bak! | C1 |
| Şaşkınlık | ¡Que no me hayan avisado! | Bana haber vermemişler! | C1 |
| İkna edici cesaretlendirme | Ya verás como todo sale bien. | Göreceksin, her şey yoluna girecek. | C1 |
| Telkin | ¡Hay que ayudarse entre todos! | Hepimiz birbirimize yardım etmeliyiz! | C1 |
| Kalıplaşmış ifadelerle rica | Quisiera hablar con la directora. / Le agradecería una respuesta pronto. | Müdire hanımla görüşmek istiyorum. / Kısa sürede yanıt verirseniz minnettar olurum. | C1 |
| İroni: düşünülenin tersi söylenir; ezgi düzdür ve yoğunluk artışının gücünü azaltır | ¡Qué bien has dejado la cocina! | Mutfağı ne güzel bırakmışsın! | C2 |
| Güçlü duyguyu anlatan dalgalı ünlem | ¡Mira que lo sé, Ana, que lo sé! | Biliyorum Ana, biliyorum! | C2 |
| Yakınma | ¡Si pudiera volver atrás! / ¡Vaya semana me espera! | Keşke geri dönebilsem! / Beni nasıl bir hafta bekliyor! | C2 |
| Zarif selamlama ve dilek | Que tengas un buen viaje. / Que todo salga muy bien. | İyi yolculuklar. / Her şey çok iyi geçsin. | C2 |
VurgulamaC1
- En güçlü vurgu ve en yüksek ton öne çıkarılan sözcüğün üzerine düşer.
| Vurgulama | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | Hace un calor insoportable. | Hava dayanılmaz sıcak. | C1 |
| Karşıtlık | Fui yo quien lo rompió, no mi hermano. | Onu kıran bendim, kardeşim değil. | C1 |
| Soru | ¿Que Pedro se ha ido sin avisar? | Ne, Pedro haber vermeden mi gitti? | C1 |
| Ciddiyet | Esto —créeme— es muy serio. | Bu —inan bana— çok ciddi. | C1 |
Atasözlerinde, şarkılarda ve şiirlerde ritimC2
| Metin | Ritim | Örnek | Türkçe | |
|---|---|---|---|---|
| Atasözü | vurgular düzenli aralıklarla düşer ve akılda kalmasına yardım eder | A mal tiempo, buena cara. | Zor zamanda yüzünü asma. | C2 |
| Şiir | dizenin hece sayısı sabittir ve vurguları sabit yerlere düşer | Caminante, no hay camino, / se hace camino al andar. | Yolcu, yol yok, / yol yürüdükçe oluşur. | C2 |
| Şarkı | müziğin ölçüsü bir sözcüğün vurgusunu kaydırabilir | mirala, mirala | Ona bak, ona bak. | C2 |
Sık yapılan hatalarB2–C1
| Yanlış | Doğru | Kural | |
|---|---|---|---|
| Me levanto a las ocho. ↗ | Me levanto a las ocho. ↘ | tamamlanmış olumlu cümle kadansla biter: ses alçalır | B2 |
| ¿Vienes mañana? ↘ | ¿Vienes mañana? ↗ | evet-hayır sorusu antikadansla biter: ses yükselir | B2 |
| Si // quieres puedes venir. | Si quieres // puedes venir. | duraklama yan cümle ile ana cümle arasına düşer | B2 |
| ¿Fue sin querer ↗ o fue adrede? ↗ | ¿Fue sin querer ↗ o fue adrede? ↘ | seçenekli soruda ses son bölümde alçalır | B2 |
| ¿Que si tengo hambre? ↘ | ¿Que si tengo hambre? ↗ | söyleneni yineleyen soru sonda yükselir | C1 |
| Ya te he dicho que eres tú quien debe disculparse. | Ya te he dicho que eres tú quien debe disculparse. | karşıtlık vurgusu en güçlü vurguyu karşıt konulan öğenin üzerine koyar | C1 |