Mowa niezależna i zależna
B1Budowa zdania 4 min
Mowa zależna przekazuje cudze słowa za pomocą що, чи, zaimka pytajnego lub щоб, a czasownik zachowuje czas z mowy niezależnej. Czas czasownika w mowie zależnej się nie zmienia: Оле́г сказа́в: «Я вто́млений». ≠ Оле́г сказа́в, що він уто́млений.
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B1: wybierz B1 lub wyższy poziom.
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B1: wybierz B1 lub wyższy poziom.
ŚciągaB1
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Mowa niezależna | dwukropek i cudzysłów «» | Ма́ма запита́ла: «Ти вдо́ма?» | Mama zapytała: „Jesteś w domu?” |
| Stwierdzenie | що (że) | Він сказа́в, що працю́є в ба́нку. | Powiedział, że pracuje w banku. |
| Pytanie typu tak/nie | чи (czy) | Ма́ма запита́ла І́горя, чи він задово́лений. | Mama zapytała Ihora, czy jest zadowolony. |
| Pytanie z zaimkiem pytajnym | ten sam zaimek pytajny | Він запита́в, де я живу́. | Zapytał, gdzie mieszkam. |
| Prośba | щоб z czasem przeszłym | Він попроси́в, щоб я прийшо́в за́втра. | Poprosił, żebym przyszedł jutro. |
| Osoba | zaimek i czasownik zmieniają osobę | Андрі́й: «Я люблю́ ка́ву». ≠ Андрі́й сказа́в, що він лю́бить ка́ву. | Andrii: „Lubię kawę.” ≠ Andrii powiedział, że lubi kawę. |
| Pułapka | pytanie zależne typu tak/nie wprowadza się przez чи | Вона́ запита́ла, чи я прийду́. | Zapytała, czy przyjdę. |
PrzeglądB1
- Mowa niezależna podaje słowa dosłownie, w cudzysłowie; mowa zależna przekazuje je w zdaniu podrzędnym. Виклада́ч сказа́в: «Ви пови́нні ува́жно прочита́ти текст». ≠ Виклада́ч сказа́в, що ми пови́нні ува́жно прочита́ти текст. — Nauczyciel powiedział: „Musicie uważnie przeczytać tekst.” ≠ Nauczyciel powiedział, że musimy uważnie przeczytać tekst.
- Gdy słowa narratora stoją przed mową niezależną, po nich stawiamy dwukropek. Gdy stoją po niej: po zdaniu oznajmującym — przecinek i myślnik, po pytaniu lub wykrzyknieniu — sam myślnik. «Я вдо́ма», — сказа́ла ма́ма. ≠ «Ти вдо́ма?» — запита́ла ма́ма. — „Jestem w domu”, powiedziała mama. ≠ „Jesteś w domu?” — zapytała mama.
Mowa zależnaB1
| Forma | Przykład | Polski |
|---|---|---|
| що: stwierdzenie | Він сказа́в, що працю́є в ба́нку. | Powiedział, że pracuje w banku. |
| чи: pytanie typu tak/nie | Ма́ма запита́ла І́горя, чи він задово́лений результа́том. | Mama zapytała Ihora, czy jest zadowolony z wyniku. |
| zaimek pytajny zostaje | Він запита́в, де я живу́. | Zapytał, gdzie mieszkam. |
| щоб z czasem przeszłym: prośba, polecenie | Він попроси́в, щоб я прийшо́в за́втра. | Poprosił, żebym przyszedł jutro. |
| попроси́ти z bezokolicznikiem: prośba | Він попроси́в мене́ прийти́ за́втра. | Poprosił mnie, żebym przyszedł jutro. |
- Czasownik zachowuje czas z mowy niezależnej: czas teraźniejszy oznacza „w chwili, gdy ktoś mówił”. Він сказа́в: «Я працю́ю в ба́нку». ≠ Він сказа́в, що працю́є в ба́нку. — Powiedział: „Pracuję w banku.” ≠ Powiedział, że pracuje w banku.
- Zaimki i czasowniki zmieniają osobę, jak w każdym przekazie cudzych słów. Андрі́й: «Я люблю́ ка́ву». ≠ Андрі́й сказа́в, що він лю́бить ка́ву. — Andrii: „Lubię kawę.” ≠ Andrii powiedział, że lubi kawę.
Typowe błędyB1
| ✗ | ✓ | Zasada |
|---|---|---|
| Він спроси́в, де я живу́. | Він запита́в, де я живу́. | запита́ти lub спита́ти; спроси́ти to słowo rosyjskie |