Ściąga A0–C1
Podstawy
Alfabet
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| 26 liter | samogłoski a, e, i, o, u; spółgłosek jest 21; y pełni rolę obu | yes / my | tak / mój |
| A H J K | nazwy mają dźwięk /eɪ/ | H /eɪtʃ/ · J /dʒeɪ/ · K /keɪ/ | ejcz / dżej / kej |
| B C D E G P T V | nazwy kończą się na /iː/ | B /biː/ · C /siː/ · T /tiː/ | bi / si / ti |
| F L M N S X | nazwy zaczynają się od /e/ | F /ef/ · M /em/ · X /eks/ | ef / em / eks |
| I Y | nazwy kończą się na /aɪ/ | I /aɪ/ · Y /waɪ/ | aj / waj |
| O R Z | każda nazwa brzmi inaczej | O /əʊ/ · R /ɑː/ · Z /zed/ | ou / ar / zed |
| Q U W | nazwy kończą się na /juː/; W to double U | Q /kjuː/ · U /juː/ · W /ˈdʌbəljuː/ | kju / ju / dabl ju |
| Nazwa i dźwięk | nazwa litery może różnić się od jej dźwięku w słowie | A /eɪ/ ≠ apple /æ/ | jabłko |
| US | Z czyta się /ziː/, a R — /ɑːr/ | Z /ziː/ · R /ɑːr/ | zi / ar |
| Pułapka | samogłoska w nazwie odróżnia G od J oraz E od I | G /dʒiː/ · J /dʒeɪ/ · E /iː/ · I /aɪ/ | dżi / dżej / i / aj |
Dźwięki i IPA
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| IPA | jeden symbol na każdy dźwięk, zapisany między ukośnikami | book /bʊk/ | książka |
| Pisownia i dźwięk | pisownia i dźwięk często się różnią: w photo nie ma /p/ ani /h/ | photo /ˈfəʊtəʊ/ | zdjęcie |
| ː / ˈ | ː wydłuża samogłoskę; ˈ stoi przed sylabą akcentowaną | food /fuːd/ · teacher /ˈtiːtʃə/ | jedzenie / nauczyciel |
| Symbole spółgłosek | niektóre symbole różnią się od pisowni: ch → /tʃ/, j → /dʒ/, y → /j/ | chair / job / yes | krzesło / praca / tak |
| A1Akcent w wyrazach dwusylabowych | większość rzeczowników i przymiotników: pierwsza sylaba; wiele czasowników: druga | ˈteacher / beˈgin | nauczyciel / zaczynać |
| A1-tion / -sion / -ic | akcent pada na sylabę przed końcówką | inforˈmation / fanˈtastic | informacja / fantastyczny |
| A1Samogłoska słaba | samogłoski nieakcentowane często brzmią jak słabe /ə/ | about /əˈbaʊt/ | około |
| A1US | /ɒ/ zmienia się w /ɑː/, /əʊ/ w /oʊ/, a /r/ wymawia się po samogłoskach | hot /hɑːt/ · car /kɑːr/ | gorący / samochód |
| B2Rodziny wyrazów | każdy przyrostek ustala własny akcent, więc akcent się przesuwa | ˈphotograph / phoˈtographer / photoˈgraphic | fotografia / fotograf / fotograficzny |
| B2Rzeczownik i czasownik | w rzeczowniku akcent pada na pierwszą sylabę, w czasowniku na drugą | a ˈrecord ≠ to reˈcord | nagranie ≠ nagrywać |
| C1Akcent poboczny | długie wyrazy mają ˌ przed akcentem głównym ˈ | information /ˌɪnfəˈmeɪʃn/ | informacja |
| A1Pułapka | krótkie /ɪ/ i długie /iː/ tworzą różne wyrazy | ship /ʃɪp/ · sheep /ʃiːp/ | statek / owca |
| A1Pułapka | th wymawia się /θ/ lub /ð/ | think /θɪŋk/ · this /ðɪs/ | myśleć / to |
Liczebniki
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| 0–12 | każda liczba ma własne słowo; -teen zaczyna się od 13 | zero / eleven / twelve | zero / jedenaście / dwanaście |
| -teen | 13–19 mają akcentowane -teen; w 13, 15 i 18 zmienia się pierwsza część | thirteen /θɜːˈtiːn/ · fifteen · eighteen | trzynaście / piętnaście / osiemnaście |
| -ty | dziesiątki kończą się na -ty, a akcent pada na pierwszą część | thirty /ˈθɜːti/ · forty | trzydzieści / czterdzieści |
| 21–99 | ten + łącznik + jednostka | twenty-one / forty-five | dwadzieścia jeden / czterdzieści pięć |
| hundred, thousand, million | po liczbie zostają w liczbie pojedynczej, bez -s; and stoi po hundred | two hundred and fifty / five million | dwieście pięćdziesiąt / pięć milionów |
| Liczebniki porządkowe | wskazują kolejność: first, second, third; od 4 dodaje się -th | My flat is on the second floor. / the fourth of July | Moje mieszkanie jest na drugim piętrze. / czwarty lipca |
| Zapis skrócony | liczba + dwie ostatnie litery słowa | 1st / 2nd / 3rd / 4th | pierwszy / drugi / trzeci / czwarty |
| Złożone liczebniki porządkowe | zmienia się tylko ostatnie słowo | twenty-first / a hundred and second | dwudziesty pierwszy / sto drugi |
| Numery telefonów | każdą cyfrę czyta się osobno; 0 to oh; dwie takie same cyfry to double | 077 → oh double seven | zero, siedem, siedem |
| Przecinek i kropka | przecinek oddziela tysiące, kropka oddziela części dziesiętne | 1,500 / 2.5 → two point five | tysiąc pięćset / dwa przecinek pięć |
| B2Ułamki | liczba plus liczebnik porządkowy; powyżej jednego dodaje się -s | a third / three quarters | jedna trzecia / trzy czwarte |
| B2Przed rzeczownikiem | liczba + łącznik + rzeczownik w liczbie pojedynczej | a ten-minute walk / a five-year-old boy | dziesięciominutowy spacer / pięcioletni chłopiec |
| C1Proporcje | dwukropek czyta się jako to; udziały wyraża się przez in | 3:1 → three to one / one in three | trzy do jednego / jeden na trzech |
| Pułapka | five, nine, twelve i twenty zmieniają pisownię w liczebnikach porządkowych | fifth / ninth / twelfth / twentieth | piąty / dziewiąty / dwunasty / dwudziesty |
| Pułapka | forty nie ma litery u, którą zachowuje fourteen | fourteen ≠ forty | czternaście, czterdzieści |
Dni, miesiące i daty
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Dni | Monday to Friday — weekdays; Saturday i Sunday — the weekend | Monday / Friday / the weekend | poniedziałek / piątek / weekend |
| Miesiące | dwanaście miesięcy, od January do December | January / June / December | styczeń / czerwiec / grudzień |
| Dzień miesiąca | dzień podaje się liczebnikiem porządkowym, potem of i miesiąc | 5 May → the fifth of May | 5 maja |
| Kolejność w dacie | dzień, miesiąc, rok (amer.: miesiąc, dzień, rok) | 04/07/2026 = 4 July | 4 lipca 2026 roku |
| Lata | dwie pary cyfr; 00 to hundred, 01–09 z oh | nineteen ninety-nine / nineteen hundred / nineteen oh five | 1999 / 1900 / 1905 |
| Po roku 2000 | 2000–2009: two thousand (and) + jednostka; od 2010 roku używane są obie formy | two thousand and eight / twenty twenty-six | 2008 / 2026 |
| Pytanie o datę | pytanie What's the date today?, odpowiedź z liczebnikiem porządkowym | It's the tenth of October. | Dzisiaj jest dziesiąty października. |
| Wielkie litery | w angielskim nazwy dni i miesięcy pisze się wielką literą | Monday / June | poniedziałek / czerwiec |
| B2Dekady | the 1990s czyta się the nineties; numer wieku jest o jeden większy niż pierwsze dwie cyfry roku | the nineties / the early nineties | lata dziewięćdziesiąte / początek lat dziewięćdziesiątych |
| B2Ery | AD stoi przed rokiem, BC po nim | AD 2026 / 44 BC | 2026 n.e. / 44 p.n.e. |
| B2Zakresy dat | dwie daty łączy półpauza (–) albo słowa from i to | 3–5 July / from the 3rd to the 5th | 3–5 lipca / od 3 do 5 |
| Pułapka | pierwsze d w Wednesday nie jest wymawiane | Wednesday /ˈwenzdeɪ/ | środa |
Podawanie godziny
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Jak zapytać | odpowiedź według schematu It's + godzina | What time is it? — It's seven thirty. | Która godzina? — Jest siódma trzydzieści. |
| Liczby | najpierw godzina, potem minuty; przed minutami 1–9 stoi oh | 7:05 → seven oh five | 7:05 — siódma zero pięć |
| o'clock | po pełnej godzinie występuje o'clock | seven o'clock | równo siódma |
| A1past | minuty 1–30: po godzinie (past) | five past three / (a) quarter past three / half past three | pięć po trzeciej / kwadrans po trzeciej / wpół do czwartej |
| A1to | minuty 31–59: do następnej godziny (to); najpierw minuty | twenty to four / (a) quarter to four | za dwadzieścia czwarta / za kwadrans czwarta |
| A1minutes | jeśli minut nie jest 5, 10, 15…, dodaje się minutes | three minutes past six | trzy minuty po szóstej |
| A1a.m. / p.m. | a.m. to czas od północy do południa; p.m. to czas od południa do północy | seven a.m. / three p.m. | siódma rano / trzecia po południu |
| A1Pory dnia | po godzinie dodaje się porę dnia | seven in the morning / three in the afternoon / eight in the evening / eleven at night | siódma rano / trzecia po południu / ósma wieczorem / jedenasta w nocy |
| A124 godziny | w mowie używa się zegara 12-godzinnego; rozkłady jazdy używają zegara 24-godzinnego | 19:30 → nineteen thirty | 19:30 — dziewiętnasta trzydzieści |
| A1US | zamiast past używa się after, a zamiast to — of | a quarter after three / ten of four | kwadrans po trzeciej / za dziesięć czwarta |
| B2Przybliżone godziny | about, nearly i just gone stoją przed godziną; on the dot stoi po niej | about half past three / seven o'clock on the dot | około wpół do czwartej / równo siódma |
| Pułapka | minuty zastępują o'clock | seven fifteen | siódma piętnaście |
Mowa ciągła i intonacja
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Formy słabe | wyrazy funkcyjne są słabe wewnątrz zdania, a mocne na jego końcu | a cup of tea /ə ˈkʌp əv ˈtiː/ | filiżanka herbaty |
| Akcent zdaniowy | wyrazy znaczeniowe niosą akcent, wyrazy funkcyjne pozostają słabe | We want to go to the park. | Chcemy iść do parku. |
| Łączenie wyrazów | końcowa spółgłoska łączy się z następną samogłoską; /r/, /j/ i /w/ łączą samogłoski | turn off /tɜː.nɒf/ | wyłączyć |
| Elizja i asymilacja | t i d znikają między spółgłoskami; końcowa spółgłoska upodabnia się do następnej | next day /neks deɪ/ · ten boys /tem bɔɪz/ | następnego dnia / dziesięciu chłopców |
| Intonacja | opada w zdaniach oznajmujących i pytaniach z wh-, wznosi się w pytaniach ogólnych | Where do you live? ↘ / Do you live here? ↗ | Gdzie mieszkasz? / Czy mieszkasz tutaj? |
| Akcent kontrastywny | akcentuje się wyraz niosący kontrast | I didn't say he stole her money. | Nie powiedziałem, że ukradł jej pieniądze. |
| C1Redukcje potoczne | you zlewa się z d i t; gonna zamiast going to; h znika | did you /ˈdɪdʒuː/ · going to gonna | czy ty … ? / zamierzam |
| C1Nastawienie | te same słowa zmieniają znaczenie wraz z melodią | Really? ↗ / Really? ↘↗ | Naprawdę? / Naprawdę? |
| C1Fokus | nowa informacja dostaje akcent; wyrazy już znane go tracą | Who broke it? — Tom broke it. | Kto to zepsuł? — Tom to zepsuł. |
| C1Pułapka | zdania oznajmujące opadają; wznoszenie na końcu brzmi jak pytanie | I live in Leeds. ↘ | Mieszkam w Leeds. |
Zasady pisowni
| Zagadnienie | Zasada | Przykład |
|---|---|---|
| Podwojenie | podwoić końcową spółgłoskę po jednej akcentowanej samogłosce | begin → beginning / visit → visited |
| Nieme e | przed samogłoską wypada, przed spółgłoską zostaje | hope → hoping / hope → hopeful |
| spółgłoska + y | y zmienia się w i, ale przed -ing zostaje | study → studied / study → studying |
| ie i ei | ie dla /iː/, ale ei po c | believe / receive |
| -able / -ible | -able po całym wyrazie, -ible po rdzeniu, który nie jest wyrazem | comfortable / possible |
| Przedrostki | obie części zachowują wszystkie litery; in- zmienia się w il-, im-, ir- | mis + spell → misspell / in + possible → impossible |
| Litery nieme | niektóre zapisy zachowują literę, której się nie wymawia | knee / lamb / night |
| Brytyjski i amerykański | brytyjski -our, -re, -ise; amerykański -or, -er, -ize | colour (amer.: color) / centre (amer.: center) |
| Pułapka | -ful ma jedno l, więc -fully ma dwa | She works carefully. |
| C1Dźwięk /ʃn/ | -tion; -sion po l, n, r; -ssion po krótkiej samogłosce | action / tension / mission |
| C1Ten sam dźwięk | pisownię wybiera gramatyka zdania | The dog wagged its tail. / It's late. |
| C1Pułapka | dwie pary podwojonych liter: cc i rr, cc i mm | occurrence / accommodate |
Interpunkcja i wielkie litery
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Koniec zdania | kropka po pytaniu zależnym, znak zapytania po pytaniu bezpośrednim | She asked where I was going. / Where are you going? | Zapytała, dokąd idę. / Dokąd idziesz? |
| Przecinek: zdania | po zdaniu na początku; przed but, so lub yet | If it rains, we stay in. / I was tired, so I went home. | Jeśli będzie padać, zostajemy w domu. / Byłem zmęczony, więc poszedłem do domu. |
| Przecinek: wtrącenia | para przecinków wokół dodatkowej informacji | Anna, who lives here, is a nurse. | Anna, która tu mieszka, jest pielęgniarką. |
| Apostrof | skróty i przynależność; brak w liczbie mnogiej i w its | I don’t know. / two CDs / the dog wagged its tail | Nie wiem. / dwie płyty CD / pies machał ogonem |
| Dwukropek i średnik | dwukropek wprowadza; średnik łączy powiązane zdania | Two options: stay or go. / Tom likes tea; Ana likes coffee. | Dwie opcje: zostać albo iść. / Tom lubi herbatę; Ana lubi kawę. |
| Łącznik i myślnik | łącznik przed rzeczownikiem, nie po nim; półpauza w zakresach | a well-known author / the years 1990–2000 | znany autor / lata 1990–2000 |
| Cudzysłów | pojedynczy cudzysłów; przecinek stoi w środku, przed osobą mówiącą | ‘Come in,’ she said. | „Wejdź”, powiedziała. |
| Wielkie litery | w angielskim wielką literą: nazwy, narodowości, języki, dni i miesiące; pór roku nie | She teaches Spanish on Mondays in summer. | Latem uczy hiszpańskiego w poniedziałki. |
| C1Przecinki a znaczenie | z przecinkami zdanie dodaje informację; bez przecinków wskazuje, o kogo chodzi | my brother who lives in Leeds ≠ my brother, who lives in Leeds, | ten brat, który mieszka w Leeds / mój brat, który zresztą mieszka w Leeds, |
| C1Zwroty otwierające zdanie | przecinek po początkowym zwrocie imiesłowowym lub konstrukcji absolutnej; przed that go nie ma | Having finished, she left. / The work done, they went home. | Skończywszy, wyszła. / Praca skończona, poszli do domu. |
| C1Myślnik, dwukropek, średnik | dwukropek wyjaśnia, średnik równoważy, myślnik podkreśla | I knew the answer – but I said nothing. | Znałem odpowiedź – ale nic nie powiedziałem. |
| Pułapka | its wskazuje przynależność; it’s = it is lub it has | The dog wagged its tail. ≠ It’s raining. | Pies machał ogonem. / Pada deszcz. |
Rzeczowniki i określniki
Przedimki: a, an, the
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | a przed dźwiękiem spółgłoskowym, an przed dźwiękiem samogłoskowym | a book / an apple | książka / jabłko |
| a / an | jedna rzecz, zawód lub pierwsza wzmianka | She's a doctor. | Ona jest lekarką. |
| the | rzecz znana obu rozmówcom lub już wspomniana | There's a cat. The cat is black. | Jest tam kot. Ten kot jest czarny. |
| the | jedyny w swoim rodzaju; stopień najwyższy i liczebniki porządkowe | the sun / the best / the first time | słońce / najlepszy / pierwszy raz |
| A2the | rzeki, morza, oceany, pasma górskie | the Thames / the Atlantic / the Alps | Tamiza / Atlantyk / Alpy |
| A2the | kraje o nazwie w liczbie mnogiej, Kingdom lub States | the UK / the USA / the Netherlands | Wielka Brytania / USA / Niderlandy |
| B1the | the + przymiotnik oznacza grupę osób | the rich / the young | bogaci / młodzi |
| Bez przedimka | rzeczowniki w liczbie mnogiej i niepoliczalne w znaczeniu ogólnym; posiłki; imiona i nazwiska | I like dogs. / We have lunch at two. | Lubię psy. / Obiad jemy o drugiej. |
| A2Bez przedimka | home, work, school, bed; środek transportu po by | go home / at work / by bus | iść do domu / w pracy / autobusem |
| B1Bez przedimka | hospital, prison, church w znaczeniu ich funkcji; the przy samym budynku | He's in hospital. | Leży w szpitalu. |
| B2Ogólne | liczba mnoga i rzeczowniki abstrakcyjne występują bez przedimka; the oznacza cały gatunek | Dogs are loyal. / The tiger is endangered. | Psy są wierne. / Tygrys jest zagrożony wyginięciem. |
| B2Miejsca | the przy grupach wysp, pustyniach, hotelach i statkach; bez przedimka przy jeziorach i ulicach | the Sahara / Lake Garda | Sahara / jezioro Garda |
| C1Nazwy własne | the przy rodzinie lub zespole; bez przedimka przy lotniskach | the Smiths / Heathrow | państwo Smith / Heathrow |
| C1Rzeczownik abstrakcyjny | z przymiotnikiem może przyjąć a / an | a deep understanding | głębokie zrozumienie |
| Pułapka | decyduje pierwszy dźwięk, a nie litera | a university / an hour | uniwersytet / godzina |
| Pułapka | większość krajów występuje bez przedimka | I live in Spain. | Mieszkam w Hiszpanii. |
Liczba mnoga
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Większość rzeczowników | + s | two books | dwie książki |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z | + es | bus → buses / box → boxes | autobusy / pudełka |
| spółgłoska + y | y → ies | city → cities | miasta |
| samogłoska + y | + s | boy → boys | chłopcy |
| A1-o / -f / -fe | niektóre + es; -f / -fe → ves | potato → potatoes / knife → knives | ziemniaki / noże |
| Formy nieregularne | bez -s: man, woman, child, person | three children | troje dzieci |
| A1foot, tooth, mouse | nieregularne | feet / teeth / mice | stopy / zęby / myszy |
| A1jeans, trousers, glasses | tylko liczba mnoga, czasownik w liczbie mnogiej | My jeans are new. | Moje dżinsy są nowe. |
| A1Wymowa końcówki -s | /s/ po dźwiękach bezdźwięcznych, /z/ po dźwiękach dźwięcznych, /ɪz/ po /s z ʃ tʃ dʒ/ | cups /kʌps/ · dogs /dɒɡz/ · buses /ˈbʌsɪz/ | filiżanki / psy / autobusy |
| B2Rzeczowniki złożone | liczbę mnogą tworzy rzeczownik główny; -ful dodaje -s na końcu | mother-in-law → mothers-in-law / spoonful → spoonfuls | teściowe / pełne łyżki |
| B2Wyrazy łacińskie i greckie | -is zmienia się w -es; -on i -um zmieniają się w -a | analysis → analyses / criterion → criteria / bacterium → bacteria | analizy / kryteria / bakterie |
| B2Imiona i nazwiska, dni, litery | do imion, nazwisk, dni, skrótów i dekad dodaje się -s | the Smiths / MPs / the 1990s | państwo Smithowie / posłowie / lata dziewięćdziesiąte |
| Pułapka | people łączy się z czasownikiem w liczbie mnogiej | The people are nice. | Ludzie są mili. |
| A1Pułapka | sheep i fish mają jedną formę | two sheep | dwie owce |
Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Policzalne | a / an w liczbie pojedynczej, -s w liczbie mnogiej | a book / two books | książka / dwie książki |
| Niepoliczalne | substancje, materiały, idee: bez a / an, bez liczby mnogiej | I like music. | Lubię muzykę. |
| Czasownik | czasownik w liczbie pojedynczej, także po news | The water is cold. / The news is good. | Woda jest zimna. / Wiadomości są dobre. |
| Jednostka | liczy się za pomocą jednostki; jednostka stoi w liczbie mnogiej | a glass of water / a piece of advice / two cups of coffee | szklanka wody / rada / dwie filiżanki kawy |
| A2Grupy rzeczy | grupy rzeczy też są niepoliczalne | furniture / luggage / homework | meble / bagaż / praca domowa |
| A2Oba typy | niektóre rzeczowniki należą do obu typów; znaczenie się zmienia | I like coffee. ≠ Two coffees, please. | Lubię kawę. / Dwie kawy, proszę. |
| B2Rzeczowniki zbiorowe | czasownik w liczbie pojedynczej dla grupy, w mnogiej dla jej członków | The team is winning. ≠ The team are arguing. | Drużyna wygrywa. / Drużyna się kłóci. |
| B2Rzeczowniki na -s | jedne łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej, inne w mnogiej | Mathematics is hard. / My savings are small. | Matematyka jest trudna. / Moje oszczędności są niewielkie. |
| C1Rzeczownik abstrakcyjny | z przymiotnikiem kilka z nich może mieć a / an | She has a good knowledge of French. | Ona ma dobrą znajomość francuskiego. |
| C1Rzeczowniki tylko w liczbie mnogiej | niektóre mają własne znaczenie | good manners / high spirits | dobre maniery / świetny humor |
| Pułapka | advice i information: some lub a piece of | a piece of advice / some advice | jedna rada / jakaś rada |
| Pułapka | work jest niepoliczalne; a job jest policzalne | She has a good job. | Ona ma dobrą pracę. |
Określniki ilości: some, any, much, many
| Użycie | Rzeczownik policzalny w liczbie mnogiej | Rzeczownik niepoliczalny |
|---|---|---|
| Twierdzenie | some apples / a lot of apples | some milk / a lot of milk |
| Przeczenie | not any apples / not many apples | not any milk / not much milk |
| Pytanie | any apples? / many apples? | any milk? / much milk? |
| How…? | How many apples? | How much milk? |
| A2Propozycja, prośba | Would you like some apples? | Can I have some milk? |
| A2Niewielka liczba lub ilość | a few apples | a little milk |
| A2Brak: no + rzeczownik | no apples | no milk |
| B1Za mało | few apples | little milk |
| B1Brak: none of + rzeczownik | None of the apples | None of the milk |
| B2Wszystko | all the apples | all the milk |
| B2Duża liczba lub ilość | a large number of apples | a great deal of milk |
| C1Prawie brak | hardly any apples | hardly any milk |
Zaimki wskazujące: this, that, these, those
| Użycie | Blisko | Daleko |
|---|---|---|
| Przed rzeczownikiem w liczbie pojedynczej | this bag | that bag |
| Przed rzeczownikiem w liczbie mnogiej | these shoes | those shoes |
| Samodzielnie, z is | This is my bag. | That is my bag. |
| Samodzielnie, z are | These are my keys. | Those are my shoes. |
| Przedstawianie osób | This is Ana. | — |
| W rozmowie telefonicznej | Hi, this is Tom. | Is that Ana? (amer.: Is this Ana?) |
| A1Zamiast znanego rzeczownika | I like this one. | I like that one. |
| A1Czas: teraz / wtedy | this morning | that day |
| A1Coś, co właśnie zostało powiedziane lub zrobione | — | That's great! |
| B2Wypowiedź i tekst | This is what I mean: we need time. | That's why I called. |
| B2Stopień | I didn't expect it to be this good. | It isn't that bad. |
| C1Zastępowanie rzeczownika w porównaniu | — | warmer than that of England |
| C1Rzeczownik podsumowujący | This development worried us. | — |
Dopełniacz saksoński 's
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Rzeczownik w liczbie pojedynczej | + 's | Ana's car | samochód Ani |
| Liczba mnoga na -s | + ' | my parents' house | dom moich rodziców |
| Nieregularna liczba mnoga | + 's | the children's room | pokój dzieci |
| Dwóch właścicieli | 's przy ostatnim imieniu | Tom and Ana's flat | mieszkanie Toma i Ani |
| 's czy of | 's dla osób i zwierząt, of dla rzeczy | the end of the film | koniec filmu |
| Bez rzeczownika | czyjś dom lub sklep | at the doctor's | u lekarza |
| Kolejność wyrazów | najpierw właściciel, potem rzecz, bez przedimka | my sister's phone | telefon mojej siostry |
| B2Czas i miara | 's lub ' przy okresach czasu i kwotach | a week's holiday / ten minutes' walk | tygodniowy urlop / dziesięć minut pieszo |
| B2Podwójny dopełniacz | of i właściciel z 's: jeden z kilku | a friend of Tom's | jeden z przyjaciół Toma |
| C1's klasyfikujące | 's pokazuje rodzaj rzeczy, a nie właściciela | a women's magazine | magazyn dla kobiet |
| C1Imiona i nazwiska na -s | 's lub ' po imieniu lub nazwisku na -s | Dickens's novels / Socrates' ideas | powieści Dickensa / idee Sokratesa |
| Pułapka | Whose pyta o właściciela; Who's znaczy who is | Whose bag? ≠ Who's there? | Czyja to torba? / Kto tam? |
Grupa rzeczownikowa i nominalizacja
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Pozycje | przedokreślnik, określnik, liczebnik, przymiotnik, rzeczownik jako określenie, rzeczownik nadrzędny | all the other ten new bus drivers | wszyscy pozostali dziesięciu nowych kierowców autobusów |
| Kolejność | liczebnik porządkowy przed głównym; all, both i half przed określnikiem | the first three days / all my friends | pierwsze trzy dni / wszyscy moi przyjaciele |
| Po rzeczowniku | grupa przyimkowa, bezokolicznik z to, zdanie z that, grupa z of, apozycja | a chance to win / the house on the hill | szansa na wygraną / dom na wzgórzu |
| Przed rzeczownikiem | rzeczownik w liczbie pojedynczej jako określenie, przymiotnik na -ing lub -ed; najwyżej trzy | a bus ticket / a broken window | bilet autobusowy / wybite okno |
| Jako człon nadrzędny | przymiotnik, one lub mine może zastąpić całą grupę | The injured were treated quickly. / I'll take the red one. | Rannych szybko opatrzono. / Wezmę czerwony. |
| C1Nominalizacja | rzeczownik nazywa czynność; jej dopełnienie następuje po of | They destroyed the city. → the destruction of the city | Zniszczyli miasto. → zniszczenie miasta |
| C1Czasownik funkcyjny | ogólny czasownik niesie czynność rzeczownika | make a decision / carry out an analysis | podjąć decyzję / przeprowadzić analizę |
| C1Rzeczownik-powłoka (shell noun) | rzeczownik podsumowuje wcześniejsze zdanie | The company cut prices. This move surprised its rivals. | Firma obniżyła ceny. Ten krok zaskoczył konkurencję. |
| C1Rejestr | czasowniki w mowie, rzeczowniki w piśmie formalnym i naukowym | We analysed (amer.: analyzed) the data. ≠ An analysis of the data was performed. | Przeanalizowaliśmy dane. ≠ Przeprowadzono analizę danych. |
| Pułapka | jednostka pozostaje w liczbie pojedynczej przed rzeczownikiem | a five-day course | pięciodniowy kurs |
Zaimki
Zaimki osobowe
| Zagadnienie | Zaimki | Zasada | Przykład |
|---|---|---|---|
| Podmiot | I / you / he / she / it / we / they | stoi przed czasownikiem | She's a teacher. |
| A1Dopełnienie | me / you / him / her / it / us / them | stoi po czasowniku lub przyimku | Can you help me? |
| Zaimek dzierżawczy + rzeczownik | my / your / his / her / its / our / their | stoi przed rzeczownikiem, bez przedimka | My name is Tom. |
| A1Samodzielny zaimek dzierżawczy | mine / yours / his / hers / ours / theirs | stoi samodzielnie, bez rzeczownika | This bag is mine. |
| Pogoda, godzina | it | brak rzeczywistego podmiotu: it zajmuje jego miejsce | It's cold today. |
| B2It zapowiadające | it | zastępuje bezokolicznik lub zdanie, które pojawia się dalej | It is important to rest. |
| B2They w liczbie pojedynczej | they | jedna osoba, płeć nieznana; czasownik w liczbie mnogiej | If a student is late, they must sign in. |
| C1Przypadek | I / me | po przyimku forma dopełnienia, także w parze | This is between you and me. |
| C1Zaimki ogólne | one / you / we / they | one jest oficjalne, you nieformalne | One should check the facts. / You never know. |
| Pułapka | its | its nie ma apostrofu; it's = it is | The dog wants its food. |
| A1Pułapka | yours / hers / ours / theirs | bez apostrofu | Is this yours? |
Zaimki nieokreślone
| Zagadnienie | Słowa | Zasada | Przykład |
|---|---|---|---|
| some- | somebody / someone / something / somewhere | zdania twierdzące, propozycje i prośby | I saw somebody in the garden. |
| any- | anybody / anyone / anything / anywhere | po not i w pytaniach | I didn't see anybody. / Did anyone call? |
| no- | nobody / no one / nothing / nowhere | czasownik jest w formie twierdzącej: jedno słowo przeczące | I saw nothing. |
| every- | everybody / everyone / everything / everywhere | oznacza „wszyscy, wszystko” | Everything is ready. |
| Czasownik | everybody | zaimki nieokreślone łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej | Everybody is here. |
| B2Liczba pojedyncza | another / the other | jeszcze jeden lub inny; drugi z dwóch | One bag is red; the other is blue. |
| B2Liczba mnoga | others / the others | inni, ale nie wszyscy; wszyscy pozostali | Some stayed; the others left. |
| B2Z to, who, that i of | something / someone / everything / none | może następować bezokolicznik, zdanie z who lub that albo grupa z of | I need someone to talk to. |
| B2Stałe wyrażenia | anything but / nothing but / something of a / no one but | wcale nie; tylko; trochę; nikt oprócz | The film was anything but dull. |
| Pułapka | nobody | podmiot przeczący → nobody | Nobody came. |
| B2Pułapka | another | another + rzeczownik w liczbie pojedynczej | I need another book. / I need other books. |
Zaimki zwrotne
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| myself / yourself / himself / herself / itself | formy liczby pojedynczej kończą się na -self | She talks to herself. | Ona rozmawia sama ze sobą. |
| ourselves / yourselves / themselves | formy liczby mnogiej kończą się na -selves; yourselves = kilka osób | They looked at themselves in the mirror. | Przejrzeli się w lustrze. |
| Ta sama osoba | dopełnienie to ta sama osoba co podmiot | I burnt myself in the kitchen. | Oparzyłem się w kuchni. |
| Podkreślenie | właśnie ta osoba i nikt inny | I made the cake myself. | Sam upiekłem ciasto. |
| by + zaimek zwrotny | sam, bez pomocy | He lives by himself. | Mieszka sam. |
| Czasowniki codziennych czynności | codzienne czasowniki stoją bez zaimka: get dressed, relax, sit down | I get dressed quickly. | Szybko się ubieram. |
| each other | każda osoba → inna osoba | They looked at each other. | Spojrzeli na siebie nawzajem. |
| B2Czasowniki z zaimkiem zwrotnym | zaimek zwrotny należy do czasownika: enjoy yourself, pride oneself on | Please behave yourselves. | Zachowujcie się, proszę. |
| B2Po przyimkach miejsca | zaimek osobowy, a nie zwrotny | She put the bag behind her. | Postawiła torbę za sobą. |
| B2Pozycja wzmacniająca | zaraz po podmiocie lub na końcu; itself = sam | I myself saw it. / The scenery itself is worth the trip. | Sam to widziałem. / Sam krajobraz jest wart tej podróży. |
| B2Dzierżawczość wzajemna | each other i one another przyjmują 's | They borrow each other's books. | Pożyczają od siebie książki. |
| Pułapka | him + self / them + selves | He hurt himself. / They enjoyed themselves. | Zrobił sobie krzywdę. / Dobrze się bawili. |
Czasowniki
Czasownik to be
| Czas | Pytanie | Twierdzenie | Przeczenie | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Czasownik | Podmiot | Reszta | Podmiot | Czasownik | Reszta | Podmiot | Czasownik | Reszta | |||
| A2Przyszły | Will | I | be late? | I | will be | late. | I | won't be | late. | ||
| you | You | You | |||||||||
| he | He | He | |||||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| we | We | We | |||||||||
| they | They | They | |||||||||
| Teraźniejszy | Am | I | late? | I | am | late. | I | am not | late. | ||
| Are | you | You | are | You | aren't | ||||||
| Is | he | He | is | He | isn't | ||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| Are | we | We | are | We | aren't | ||||||
| they | They | They | |||||||||
| A1Przeszły | Was | I | late? | I | was | late. | I | wasn't | late. | ||
| Were | you | You | were | You | weren't | ||||||
| Was | he | He | was | He | wasn't | ||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| Were | we | We | were | We | weren't | ||||||
| they | They | They | |||||||||
Have i have got
| Forma | have | have got |
|---|---|---|
| Twierdzenie: I / you / we / they | I have a car. | I've got a car. |
| Twierdzenie: he / she / it | She has a car. | She's got a car. |
| Przeczenie: I / you / we / they | I don't have a car. | I haven't got a car. |
| Przeczenie: he / she / it | He doesn't have a car. | He hasn't got a car. |
| Pytanie: I / you / we / they | Do you have a car? | Have you got a car? |
| Pytanie: he / she / it | Does she have a car? | Has she got a car? |
| Krótka odpowiedź | Yes, I do. / No, I don't. | Yes, I have. / No, I haven't. |
| Czynności: tylko have | I have breakfast at 8. | — |
| Styl | neutralny, także w piśmie | nieformalny, głównie w mowie |
| B2Kauzatyw: have / get + rzeczownik + III forma | I had my hair cut. / I got the car fixed. | — |
| B2Ktoś to robi | I had him check it. / I got him to help. | — |
| C1Dopełnienie + -ing | The joke had us laughing. | — |
| C1Stałe użycia | Rumour has it that she is leaving. | — |
There is i there are
| Forma | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Niepoliczalne |
|---|---|---|---|
| Twierdzenie | There is a park. | There are two parks. | There is some milk. |
| Forma skrócona | There's a park. | — | There's some milk. |
| Przeczenie | There isn't a park. | There aren't any parks. | There isn't any milk. |
| Pytanie | Is there a park? | Are there any parks? | Is there any milk? |
| How many, how much | — | How many parks are there? | How much milk is there? |
| Krótka odpowiedź | Yes, there is. / No, there isn't. | Yes, there are. / No, there aren't. | Yes, there is. / No, there isn't. |
| B2Inne czasowniki i czasy | There seems to be a problem. | There have been two accidents. | There will be some rain. |
| B2Dopełnienie | There's someone waiting. | There are two windows broken. | There's nothing to do. |
| C1Konstrukcja imiesłowowa | There being no objection, we went ahead. | — | — |
| C1Czasowniki formalne | There followed a long silence. | There are said to be ghosts here. | — |
Tryb rozkazujący
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Twierdzenie | forma podstawowa dla wszystkich osób, bez podmiotu i bez -s | Open the door. | Otwórz drzwi. |
| Przeczenie | Don't + V, także przed be | Don't be late. | Nie spóźniaj się. |
| Propozycja | Let's + V: obejmuje mówiącego, zaprasza innych do przyłączenia się | Let's go to the beach. | Chodźmy na plażę. |
| Propozycja przecząca | Let's not + V | Let's not wait. | Nie czekajmy. |
| Użycie | polecenia, wskazówki, rozkazy | Turn left and go straight on. | Skręć w lewo i idź prosto. |
| Użycie | zaproszenia, propozycje, ostrzeżenia | Come in. / Look out! | Wejdź. / Uważaj! |
| Grzeczność | please na początku lub na końcu sprawia, że prośba brzmi uprzejmie | Please sit down. | Usiądź, proszę. |
| Pułapka | po Don't i Let's: forma podstawowa, bez to | Don't open it. / Let's go. | Nie otwieraj tego. / Chodźmy. |
| B2Podkreślenie | do przed czasownikiem dodaje nacisku | Do sit down. | Śmiało, usiądź. |
| B2Podmiot | podmiot wskazuje, kto ma działać | Somebody call an ambulance. | Niech ktoś wezwie karetkę. |
| B2Trzecia osoba | let + kogoś + V nakazuje lub zezwala | Let him in. | Wpuśćcie go. |
| B2Warunek | and podaje wynik; or podaje ostrzeżenie | Hurry up or you'll miss it. | Pospiesz się, bo inaczej to przegapisz. |
Tabela czasowników nieregularnych
| Schemat | Forma podstawowa | Past Simple | Past Participle |
|---|---|---|---|
| Wszystkie trzy formy są takie same | put | put | put |
| -ought / -aught | buy | bought | bought |
| Past Simple i Past Participle kończą się na -d | make | made | made |
| B1Końcowe -d zmienia się w -t | build | built | built |
| A2Długa samogłoska skraca się, dodaje się -t | keep | kept | kept |
| /iː/ skraca się do /e/ | meet | met | met |
| Samogłoska się zmienia, Past Simple = Past Participle | sit | sat | sat |
| Past Participle = forma podstawowa | come | came | come |
| i → a → u | drink | drank | drunk |
| Past Participle na -en | take | took | taken |
| Past Participle na -n / -ne | go | went | gone |
| Użycie | — | czynności zakończone: I went to Madrid. | po have: I have gone there. |
| B2Dwie dopuszczalne formy | learn | learnt / learned | learnt / learned |
| B2Pary mylące | lie / lay | lay / laid | lain / laid |
| B2Czasownik złożony przyjmuje formy swojego czasownika podstawowego | undertake | undertook | undertaken |
| C1Rzadsze czasowniki podlegają tym samym schematom | weave | wove | woven |
Czasowniki frazowe
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Czasownik frazowy | czasownik + partykuła; partykuła nadaje czasownikowi nowe znaczenie | I'm looking for my keys. | Szukam swoich kluczy. |
| Rozdzielne | rzeczownik stoi przed partykułą lub po niej | Turn off the light. / Turn the light off. | Wyłącz światło. |
| Nierozdzielne | dopełnienie zawsze stoi po partykule | Look after the baby. | Opiekuj się dzieckiem. |
| Codzienne czynności | wake up, get up, put on, take off, turn on | She puts on her coat. | Ona zakłada płaszcz. |
| Wychodzić i przychodzić | go out, come in, come back, pick up | I pick up the children at three. | Odbieram dzieci o trzeciej. |
| Szukać i dowiadywać się | look for, look after, look up, find out, fill in | Look up the word. | Sprawdź to słowo w słowniku. |
| B1Kontynuować i przerywać | carry on, run out of, get on with, look forward to | We ran out of milk. | Skończyło nam się mleko. |
| B2Czasowniki trzyczłonowe | czasownik + partykuła + przyimek; dopełnienie stoi po przyimku | I can't put up with the noise. | Nie znoszę tego hałasu. |
| C1Rzeczowniki od czasowników frazowych | rzeczownik ma akcent na pierwszej części: breakdown | The car had a breakdown. | Samochód miał awarię. |
| Pułapka | w czasowniku rozdzielnym zaimek stoi pośrodku | Turn it off. | Wyłącz je. |
| B1Pułapka | look forward to występuje z rzeczownikiem lub formą -ing | I look forward to seeing you. | Nie mogę się doczekać spotkania z tobą. |
Gerund czy bezokolicznik
| Forma | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| czasownik + -ing | po enjoy, finish, mind, avoid, suggest | I enjoy cooking. | Lubię gotować. |
| czasownik + to + V | po want, decide, hope, plan, need | They decided to move. | Postanowili się przeprowadzić. |
| want / need / would like + kogoś + to + V | przed to może stać osoba | I want you to come. | Chcę, żebyś przyszedł. |
| przyimek + -ing | po przyimku: interested in, before, without | Wash your hands before eating. | Umyj ręce przed jedzeniem. |
| -ing jako podmiot | forma -ing pełni funkcję rzeczownika | Swimming is good for you. | Pływanie dobrze ci robi. |
| look forward to + -ing | to jest tu przyimkiem | I look forward to seeing you. | Nie mogę się doczekać spotkania z tobą. |
| stop + -ing / to + V | -ing oznacza, że rzucił; to oznacza, że zatrzymał się, żeby zapalić | He stopped smoking. / He stopped to smoke. | Rzucił palenie. / Zatrzymał się, żeby zapalić. |
| remember + -ing / to + V | -ing oznacza przypomnienie sobie czynności; to oznacza: nie zapomnieć | I remember locking it. / Remember to lock it. | Pamiętam, że go zamknąłem na klucz. / Pamiętaj, żeby go zamknąć na klucz. |
| try + -ing / to + V | -ing oznacza sprawdzenie, co z tego wyjdzie; to oznacza włożenie wysiłku | Try adding salt. / I tried to open it. | Spróbuj dodać soli. / Próbowałem go otworzyć. |
| Obie formy | like, love, hate, prefer: znaczenie prawie takie samo | I like swimming. / I like to swim. | Lubię pływać. / Lubię pływać. |
| B2czasownik + kogoś + to + V | po advise, tell, allow, warn, force | She told me to wait. | Powiedziała mi, żebym poczekał. |
| B2make / let / have + kogoś + V | dalej stoi forma podstawowa, bez to | The film made me cry. | Ten film mnie wzruszył do łez. |
| B2Stałe schematy z -ing | no use, no point in, can't help, object to | It's no use complaining. | Narzekanie nie ma sensu. |
| B2Formy Perfect i bierne | to have done, having done, to be done, being done | I'm glad to have met you. | Cieszę się, że cię poznałem. |
| B2słowo pytające + to + V | po know, ask, tell, show, decide | I don't know what to do. | Nie wiem, co robić. |
| C1seem / appear / tend + to + V | także to be doing i to have done | She appears to have been crying. | Wygląda na to, że płakała. |
| C1Bezokolicznik bez to po stałych wyrażeniach | had better, would rather, rather than, why not | You had better leave now. | Lepiej już idź. |
Dopełnienia i uzupełnienia
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Dwa dopełnienia | osoba na początku albo na końcu, po to lub for | He gave her a book. / He gave a book to her. | Dał jej książkę. / Dał jej książkę. |
| To czy for | to po give, send, show; for po buy, make, cook | She sent a card to him. / He made a cake for her. | Wysłała mu kartkę. / Upiekł dla niej ciasto. |
| Dopełnienie i uzupełnienie | po dopełnieniu stoi przymiotnik, rzeczownik albo as z rzeczownikiem | This makes me happy. / They elected him president. / They regard him as a hero. | To mnie uszczęśliwia. / Wybrali go na prezydenta. / Uważają go za bohatera. |
| Oba użycia | break, open, start, move: z dopełnieniem lub bez | The window broke. / He broke the window. | Okno się stłukło. / Stłukł okno. |
| Pary czasowników | rise, lie i arrive nie mają dopełnienia; raise, lay i reach go wymagają | Prices rise. / They raise prices. | Ceny rosną. / Podnoszą ceny. |
| Czasowniki wzajemne | meet, marry i kiss łączą się bezpośrednio z drugą osobą | We met. / I met him. | Spotkaliśmy się. / Spotkałem go. |
| C1Dopełnienie i forma -ing | catch, find, keep i leave łączą się z dopełnieniem i formą -ing | I caught him stealing. / Don't keep me waiting. | Przyłapałem go na kradzieży. / Nie każ mi czekać. |
| C1Wynik | przymiotnik po dopełnieniu mówi, w jakim stanie zostawia je czynność | She wiped the table clean. / He shouted himself hoarse. | Wytarła stół do czysta. / Krzyczał, aż ochrypł. |
| C1Okolicznik | put, live, last i cost wymagają określenia miejsca, czasu lub ilości | Put it on the table. / It costs five pounds. | Połóż to na stole. / To kosztuje pięć funtów. |
| C1Pozorne dopełnienia | rzeczownik od rdzenia samego czasownika albo it bez znaczenia | She lived a happy life. / They hit it off. | Przeżyła szczęśliwe życie. / Od razu przypadli sobie do gustu. |
| Pułapka | explain, suggest i say mają osobę po to | She explained the rule to me. | Wyjaśniła mi zasadę. |
| C1Pułapka | last łączy się bezpośrednio z okresem czasu, bez for | The film lasts two hours. | Film trwa dwie godziny. |
Czasy
Mapa czasów
| Czas | Forma | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|---|
| Present Simple | V / V-s | zwyczaje, fakty, stałe stany | I always walk to work. |
| Present Continuous | am / is / are + V-ing | teraz, sytuacje tymczasowe | I'm working now. |
| A2Present Perfect | have / has + V-ed | przeszłe zdarzenia ważne teraz | I've never been to Rome. |
| Past Simple | V-ed / irregular | zdarzenia zakończone | I worked yesterday. |
| A2Past Continuous | was / were + V-ing | trwa w określonym momencie w przeszłości | I was working at eight. |
| A2Used to | used to + V | dawne zwyczaje i stany, które już się skończyły | I used to swim when I was a child. |
| B1Past Perfect | had + V-ed | przed innym zdarzeniem z przeszłości | She had left before I arrived. |
| Going to | am / is / are going to + V | plany, przewidywania na podstawie widocznych oznak | We're going to cook tonight. |
| Present Continuous dla przyszłości | am / is / are + V-ing | ustalenia | I'm leaving tomorrow. |
| A2Will | will + V | decyzje, propozycje, obietnice, opinie | I think it'll rain. |
| A2Present Simple dla przyszłości | V / V-s | rozkłady jazdy | The train leaves at six. |
| B1Future continuous | will be + V-ing | trwa w określonym momencie w przyszłości | This time tomorrow I'll be flying. |
| B2Present perfect continuous | have / has + been + V-ing | czynność trwająca do teraz | I've been working all day. |
| B2Past perfect continuous | had been + V-ing | przyczyna lub czas trwania przed pewnym momentem w przeszłości | She was tired. She had been working all night. |
| B2Future perfect | will have + III forma | zakończone do pewnego momentu w przyszłości | By Friday I'll have finished. |
| C1Future perfect continuous | will have been + V-ing | czas trwania czynności do pewnego momentu w przyszłości | By June I'll have been working here for ten years. |
| C1Historic present | V / V-s | żywa narracja o wydarzeniach z przeszłości | Suddenly the door opens. |
Czasy proste (Simple)
| Czas | Pytanie | Twierdzenie | Przeczenie | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pomocn. | Podmiot | Czasownik | Podmiot | Pomocn. | Czasownik | Podmiot | Pomocn. | Czasownik | |||
| A2Przyszły | Will | I | work? | I | will | work. | I | won't | work. | ||
| you | You | You | |||||||||
| he | He | He | |||||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| we | We | We | |||||||||
| they | They | They | |||||||||
| Teraźniejszy | Do | I | work? | I | work. | I | don't | work. | |||
| you | You | You | |||||||||
| Does | he | He | works. | He | doesn't | ||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| Do | we | We | work. | We | don't | ||||||
| they | They | They | |||||||||
| Przeszły | Did | I | work? | I | worked. | I | didn't | work. | |||
| you | You | You | |||||||||
| he | He | He | |||||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| we | We | We | |||||||||
| they | They | They | |||||||||
B2–C1
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Czas teraźniejszy w narracji | dowcipy, nagłówki, streszczenia fabuły, komentarz na żywo, czasowniki relacjonujące | A man walks into a pub. | Mężczyzna wchodzi do pubu. |
| C1Czas teraźniejszy historyczny | żywe przejście do teraźniejszości w opowieści o przeszłości | Suddenly the door opens. | Nagle drzwi się otwierają. |
| C1Dystans i grzeczność | Past Simple łagodzi prośbę lub pytanie o teraźniejszość | Did you want to see me? | Czy chciał pan ze mną rozmawiać? |
| C1Czasowniki performatywne | wypowiedzenie czasownika jest wykonaniem czynności | I promise to be on time. | Obiecuję być punktualnie. |
Czasy ciągłe (Continuous)
| Czas | Pytanie | Twierdzenie | Przeczenie | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pomocn. | Podmiot | Czasownik | Podmiot | Pomocn. | Czasownik | Podmiot | Pomocn. | Czasownik | |||
| B1Przyszły | Will | I | be working? | I | will be | working. | I | won't be | working. | ||
| you | You | You | |||||||||
| he | He | He | |||||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| we | We | We | |||||||||
| they | They | They | |||||||||
| Teraźniejszy | Am | I | working? | I | am | working. | I | am not | working. | ||
| Are | you | You | are | You | aren't | ||||||
| Is | he | He | is | He | isn't | ||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| Are | we | We | are | We | aren't | ||||||
| they | They | They | |||||||||
| A2Przeszły | Was | I | working? | I | was | working. | I | wasn't | working. | ||
| Were | you | You | were | You | weren't | ||||||
| Was | he | He | was | He | wasn't | ||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| Were | we | We | were | We | weren't | ||||||
| they | They | They | |||||||||
B2–C1
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Always z formą Continuous | powtarzane czynności, które irytują lub zaskakują | He's always losing his keys. | Wiecznie gubi klucze. |
| Czasowniki o dwóch znaczeniach | tylko znaczenie czynności przyjmuje formę Continuous | I think so. / I'm thinking about it. | Tak myślę. / Zastanawiam się nad tym. |
| Grzecznie i ostrożnie | Continuous łagodzi prośbę lub nadzieję | I was wondering if you could help. | Zastanawiałem się, czy mógłby pan pomóc. |
| Bezokolicznik Continuous | przypuszczenie o teraźniejszości: czasownik modalny lub seem, potem be i czasownik z -ing | She must be working. | Ona pewnie teraz pracuje. |
| C1Czas teraźniejszy w narracji | anegdoty, komentarz na żywo i didaskalia | So I'm walking home and I see Tom. | Więc idę sobie do domu i widzę Toma. |
| C1Czasowniki stanu dla podkreślenia | uczucie podkreślane jako nowe lub chwilowe | I'm loving it. | Uwielbiam to! |
Czasy Perfect
| Czas | Pytanie | Twierdzenie | Przeczenie | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pomocn. | Podmiot | Czasownik | Podmiot | Pomocn. | Czasownik | Podmiot | Pomocn. | Czasownik | |||
| Present Perfect | Have | I | worked? | I | have | worked. | I | haven't | worked. | ||
| you | You | You | |||||||||
| Has | he | He | has | He | hasn't | ||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| Have | we | We | have | We | haven't | ||||||
| they | They | They | |||||||||
| B2Present Perfect Continuous | Have | I | been working? | I | have been | working. | I | haven't been | working. | ||
| you | You | You | |||||||||
| Has | he | He | has been | He | hasn't been | ||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| Have | we | We | have been | We | haven't been | ||||||
| they | They | They | |||||||||
| B1Past Perfect | Had | I | worked? | I | had | worked. | I | hadn't | worked. | ||
| you | You | You | |||||||||
| he | He | He | |||||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| we | We | We | |||||||||
| they | They | They | |||||||||
| B2Past Perfect Continuous | Had | I | been working? | I | had been | working. | I | hadn't been | working. | ||
| you | You | You | |||||||||
| he | He | He | |||||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| we | We | We | |||||||||
| they | They | They | |||||||||
| B2Future Perfect | Will | I | have worked? | I | will have | worked. | I | won't have | worked. | ||
| you | You | You | |||||||||
| he | He | He | |||||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| we | We | We | |||||||||
| they | They | They | |||||||||
| C1Future Perfect Continuous | Will | I | have been working? | I | will have been | working. | I | won't have been | working. | ||
| you | You | You | |||||||||
| he | He | He | |||||||||
| she | She | She | |||||||||
| it | It | It | |||||||||
| we | We | We | |||||||||
| they | They | They | |||||||||
B2–C1
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Wynik lub czas trwania | Perfect Simple: wynik lub liczba; Continuous: proces lub jego czas trwania | I've written five emails. / I've been writing all morning. | Napisałem pięć e-maili. / Piszę od rana. |
| Pierwszy raz i stopień najwyższy | Present Perfect po it's the first time i po stopniu najwyższym z ever | It's the first time I've flown. | Po raz pierwszy lecę samolotem. |
| Zakończone przed przyszłym momentem | Future Perfect, z by lub by the time | By Friday I'll have finished. | Do piątku skończę. |
| C1Wiadomości i szczegóły | Present Perfect ogłasza; Past Simple podaje szczegóły | The minister has resigned. He said the pressure was too great. | Minister podał się do dymisji. Powiedział, że presja była zbyt duża. |
| Pułapka | czasowniki stanu występują w Perfect Simple | I've known her for years. | Znam ją od lat. |
Sposoby wyrażania przyszłości
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| am / is / are going to + V | plany i zamiary; przewidywania oparte na dowodach | We're going to visit Granada. / Look at those clouds. It's going to rain. | Zamierzamy odwiedzić Granadę. / Spójrz na te chmury. Będzie padać. |
| am / is / are + V-ing | Present Continuous: ustalony plan, z określeniem przyszłości | I'm seeing the dentist on Friday. | W piątek idę do dentysty. |
| A2will / 'll / won't + V | decyzje podejmowane w chwili mówienia, propozycje, obietnice, opinie (I think) | It's cold. I'll close the window. / I think she'll win. | Jest zimno. Zamknę okno. / Myślę, że ona wygra. |
| A2V / V-s | Present Simple: rozkłady jazdy | The train leaves at 6:15. | Pociąg odjeżdża o 6:15. |
| B1Przewidywanie | opinia lub przypuszczenie (I think): will; dowody w chwili obecnej: going to | I think it'll be a good year. / Watch out! You're going to fall. | Myślę, że to będzie dobry rok. / Uważaj! Zaraz upadniesz. |
| B1Ustalony plan lub zamiar | ustalony plan: Present Continuous; zamiar: going to | I'm meeting Sam at 8. / I'm going to learn Italian. | Spotykam się z Samem o 8. / Zamierzam nauczyć się włoskiego. |
| B2About to i due to | najbliższa chwila; zaplanowany termin | The film is about to start. / The train is due to arrive at nine. | Film zaraz się zacznie. / Pociąg ma przyjechać o dziewiątej. |
| B2Zdania czasowe | po when, until i as soon as następuje czas teraźniejszy | I'll call you as soon as I've finished. | Zadzwonię do ciebie, jak tylko skończę. |
| B2Przyszłość w przeszłości | was going to, would lub was z czasownikiem na -ing | I was going to call you, but I forgot. | Miałem do ciebie zadzwonić, ale zapomniałem. |
| C1Styl oficjalny i prasowy | be to, set to, expected to: oficjalne plany i prawdopodobne wydarzenia | The Prime Minister is to visit Rome. | Premier odwiedzi Rzym. |
| Pułapka | plany wymagają going to | I'm going to buy a car tomorrow. | Jutro zamierzam kupić samochód. |
| A2Pułapka | will samo tworzy pytania | Will you come? | Czy przyjdziesz? |
Used to
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Twierdzenie | used to + V: taka sama dla wszystkich podmiotów | She used to live in Rome. | Kiedyś mieszkała w Rzymie. |
| Przeczenie | didn't use to + V | We didn't use to have a car. | Kiedyś nie mieliśmy samochodu. |
| Pytanie | Did + podmiot + use to + V | Did you use to walk to school? — Yes, I did. | Chodziłeś do szkoły pieszo? — Tak, chodziłem. |
| Użycie | dawne zwyczaje i stany, które już się skończyły | I used to walk to school. / We used to have a dog. | Kiedyś chodziłem do szkoły pieszo. / Kiedyś mieliśmy psa. |
| Past Simple | jedno zdarzenie albo podany czas lub liczba razy | I lived in Paris for two years. | Mieszkałem w Paryżu przez dwa lata. |
| Pozycja | always, often i never stoją przed used to | He always used to be late. | Zawsze się spóźniał. |
| Dźwięk | litera d jest niema: used to brzmi jak use-ta | I used to swim. | Kiedyś pływałem. |
| B2Be used to | coś znanego teraz; potem rzeczownik lub czasownik z -ing | He's used to getting up early. | Jest przyzwyczajony do wczesnego wstawania. |
| B2Get used to | oswajanie się; w każdym czasie; potem rzeczownik lub czasownik z -ing | I'm getting used to the noise. | Przyzwyczajam się do hałasu. |
| Pułapka | w twierdzeniu d zostaje: used to | I used to play football. | Kiedyś grałem w piłkę nożną. |
| Pułapka | po did i didn't d znika: use to | I didn't use to like it. | Kiedyś mi się to nie podobało. |
Czasowniki modalne
Can i could
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | podmiot + can + forma podstawowa; jedna forma dla wszystkich podmiotów | She can swim. | Ona umie pływać. |
| Przeczenie | can't; forma pełna to cannot, jedno słowo | I can't swim. | Nie umiem pływać. |
| Pytanie | Can + podmiot + forma podstawowa; bez do | Can you swim? | Czy umiesz pływać? |
| Umiejętność | can dla umiejętności | I can cook pasta. | Umiem gotować makaron. |
| Pozwolenie | can pozwala, can't zabrania; prośba o pozwolenie: Can I…? | You can park here. / Can I open the window? | Możesz tu zaparkować. / Czy mogę otworzyć okno? |
| Prośba | Can you…? prosi o pomoc | Can you help me, please? | Czy możesz mi pomóc, proszę? |
| A2Umiejętność w przeszłości | could dla ogólnej umiejętności w przeszłości | I could run fast when I was young. | Potrafiłem szybko biegać, kiedy byłem młody. |
| A2Uprzejma prośba | Could jest uprzejmiejsze niż can | Could you open the door, please? | Czy mógłbyś otworzyć drzwi, proszę? |
| A2Możliwość | could mówi, co może się zdarzyć | It could rain later. | Później może padać. |
| A2Inne czasy | be able to zastępuje can | I'll be able to help you tomorrow. | Jutro będę mógł ci pomóc. |
| B2Sukces w przeszłości | managed to lub was able to dla jednorazowego sukcesu; couldn't w przeczeniu | We managed to book a table. | Udało nam się zarezerwować stolik. |
| C1Przysłówki | can hardly znaczy ledwie; could well znaczy całkiem możliwe | I can hardly believe it. | Ledwo mogę w to uwierzyć. |
| A2Pułapka | jednorazowy sukces w przeszłości wymaga was / were able to | The fire was big, but we were able to escape. | Pożar był duży, ale udało nam się uciec. |
Must i have to
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma: must | podmiot + must + V; jedna forma dla wszystkich podmiotów | She must study. | Ona musi się uczyć. |
| Forma: have to | have to, ale has to z he, she, it | We have to leave. / He has to leave. | Musimy wyjść. / On musi wyjść. |
| Pytanie, przeczenie | have to łączy się z do / does / did, a potem następuje forma podstawowa | Do you have to leave? / She doesn't have to leave. | Czy musisz wyjść? / Ona nie musi wychodzić. |
| must | opinia samego mówiącego lub zapisana zasada | I must save more money. / Visitors must sign in. | Muszę oszczędzać więcej pieniędzy. / Odwiedzający muszą się zarejestrować. |
| have to | decyduje sytuacja lub inna osoba; częste w mowie | I have to get up at six for work. | Muszę wstawać o szóstej do pracy. |
| mustn't | zabronione | You mustn't use your phone here. | Nie wolno tu używać telefonu. |
| don't have to | nie jest konieczne: można wybierać | You don't have to come. | Nie musisz przychodzić. |
| B2Have got to | have got to znaczy to samo co have to w potocznej brytyjskiej angielszczyźnie | I've got to go. | Muszę iść. |
| B2Inne formy | will have to to czas przyszły; have had to to Present Perfect | You will have to pay by Friday. | Do piątku będziesz musiał zapłacić. |
| B2Inne wyrażenia | be supposed to i be required to mówią, czego wymagają przepisy | You are supposed to arrive at nine. | Masz przyjść o dziewiątej. |
| C1Naleganie | must może wyrażać nalegania lub irytację | You must come for dinner. | Musisz przyjść na kolację. |
| Pułapka | had to to czas przeszły od must | I had to work on Saturday. | W sobotę musiałem pracować. |
Should
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | podmiot + should + forma podstawowa; jedna forma dla wszystkich podmiotów | You should see a doctor. | Powinieneś pójść do lekarza. |
| Przeczenie | shouldn't; bez do | You shouldn't work so late. | Nie powinieneś pracować tak późno. |
| Pytanie | Should + podmiot + forma podstawowa; bez do | Should I take the bus? / What should I do? | Czy powinienem pojechać autobusem? / Co powinienem zrobić? |
| Rada | should dla dobrego pomysłu, shouldn't dla złego | You should drink more water. / You shouldn't eat so much sugar. | Powinieneś pić więcej wody. / Nie powinieneś jeść tyle cukru. |
| Opinia | to, co ktoś uważa za słuszne lub dobre | I think the government should build more parks. | Uważam, że rząd powinien budować więcej parków. |
| Should czy must | should: rada lub łagodny obowiązek; must: silny obowiązek lub zasada | You should wear a coat. / You must wear a seat belt. | Powinieneś włożyć płaszcz. / Musisz zapiąć pas bezpieczeństwa. |
| B2Ought to | ought to znaczy to samo co should; pytania z nim są rzadkie | You ought to rest. | Powinieneś odpocząć. |
| B2Had better | had better daje radę z ostrzeżeniem, na teraz lub na później | You'd better leave now. | Lepiej już idź. |
| B2Oczekiwanie | should mówi o tym, co prawdopodobnie jest prawdą | She should be home by now. | Powinna już być w domu. |
| C1Komentarz | should występuje po odd, strange i surprising w zdaniu z that | It's odd that he should say that. | Dziwne, że to mówi. |
| Pułapka | opinię przeczącą wyraża don't przy think | I don't think you should go. | Nie sądzę, że powinieneś iść. |
May i might
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | podmiot + might / may + forma podstawowa; jedna forma dla wszystkich podmiotów | She might come. | Być może ona przyjdzie. |
| Przeczenie | might not / may not | He might not come. | Być może on nie przyjdzie. |
| Możliwość | coś możliwego teraz lub w przyszłości | She might be at home. / We might go to the beach. | Być może jest w domu. / Być może pójdziemy na plażę. |
| Might czy may | might brzmi nieco mniej pewnie | It might rain. / It may rain. | Może będzie padać. / Być może będzie padać. |
| Pytanie o możliwość | pytanie tworzy się za pomocą think + will | Do you think it will rain? | Myślisz, że będzie padać? |
| B1Pozwolenie | May + podmiot + forma podstawowa prosi o pozwolenie; may zezwala w oficjalnych zasadach | May I use your phone? / Guests may use the pool until 10. | Czy mogę skorzystać z twojego telefonu? / Goście mogą korzystać z basenu do dziesiątej. |
| B1Stopień pewności | will — pewność, probably — bardzo prawdopodobne, may / might — możliwe | She will come. / She'll probably come. / She may come. | Ona przyjdzie. / Ona prawdopodobnie przyjdzie. / Być może ona przyjdzie. |
| B2Wnioskowanie o teraźniejszości | must be mówi, że to prawda; can't be — że to nieprawda | The lights are on. She must be home. | Światła się palą. Ona musi być w domu. |
| B2Prawdopodobne | be likely to i may well pokazują, że to całkiem prawdopodobne | She is likely to win. | Ona prawdopodobnie wygra. |
| C1Ustępstwo | may przyznaje rację, zanim pojawi się but | He may be rich, but he isn't happy. | Może i jest bogaty, ale nie jest szczęśliwy. |
| Pułapka | may be stoi po podmiocie; maybe zaczyna zdanie | He may be late. / Maybe he is late. | On może być spóźniony. / Może on jest spóźniony. |
Would
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Chęć | would like + rzeczownik / to forma podstawowa; forma skrócona 'd | I'd like a coffee, please. / I'd like to book a table. | Chciałbym kawę, proszę. / Chciałbym zarezerwować stolik. |
| Pytanie i propozycja | Would + podmiot + V; bez do | Would you like some cake? | Czy chciałbyś trochę ciasta? |
| B1Forma | podmiot + would / 'd + V; forma przecząca wouldn't | She would help. / I wouldn't go. | Ona by pomogła. / Nie poszedłbym. |
| B1Uprzejma prośba | Would you…? prosi uprzejmie o pomoc | Would you pass the salt, please? | Czy mógłbyś podać mi sól, proszę? |
| B1Sytuacja wyobrażona | z if: if + Past Simple, would + forma podstawowa | I would buy a boat. / If I had more time, I would learn Italian. | Kupiłbym łódź. / Gdybym miał więcej czasu, uczyłbym się włoskiego. |
| B1Zwyczaj z przeszłości | czynności powtarzane; zdanie wymaga przeszłego kontekstu czasowego | When I was a child, we would play outside every day. | Kiedy byłem dzieckiem, bawiliśmy się na dworze codziennie. |
| B2Would rather | would rather wyraża preferencję; forma przecząca to would rather not | I'd rather stay in tonight. | Wolałbym dziś wieczorem zostać w domu. |
| B2Would you mind | Would you mind łączy się z formą -ing; z if wymaga Past Simple | Would you mind opening the window? | Czy miałbyś coś przeciwko otwarciu okna? |
| B2Złagodzona opinia | I would say i I would think łagodzą opinię | I would say it's too expensive. | Powiedziałbym, że to za drogo. |
| C1Pośrednie sformułowania | would be grateful if wprowadza oficjalną prośbę | We would be grateful if you could reply. | Bylibyśmy wdzięczni, gdyby mogli Państwo odpowiedzieć. |
| B1Pułapka | used to dla stanu z przeszłości: live, be, have, know | When I was young, I used to live in Paris. | Kiedy byłem młody, mieszkałem w Paryżu. |
Czasowniki modalne w przeszłości: must have, should have
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | podmiot + must / should / could + have + III forma; have nigdy się nie zmienia | She should have called. | Powinna była zadzwonić. |
| Wnioskowanie: pewność | must have: to się stało; can't have: tego nie było | She must have left. / He can't have known. | Ona musiała wyjść. / On nie mógł tego wiedzieć. |
| Wnioskowanie: możliwość | may have, might have lub could have: być może to się stało | They might have missed the bus. | Mogli spóźnić się na autobus. |
| Żal i krytyka | should have: nie zrobiono; shouldn't have: zrobiono i to był błąd | I should have asked. / I shouldn't have shouted. | Powinienem był zapytać. / Nie powinienem był krzyczeć. |
| Niewykorzystana szansa | could have lub might have: szansa, z której nikt nie skorzystał | You could have told me. | Mogłeś mi powiedzieć. |
| Niepotrzebna czynność | needn't have: zrobiono to, choć nie było to konieczne | I needn't have hurried. | Niepotrzebnie się spieszyłem. |
| Nierealna przeszłość | would have dla skutku nierealnego warunku w przeszłości | If I had known, I would have called. | Gdybym wiedział, zadzwoniłbym. |
| C1Strona bierna i forma ciągła | po każdym czasowniku modalnym: have been + III forma / V-ing | It must have been lost. / She can't have been sleeping. | Musiało się zgubić. / Nie mogła spać. |
| C1Przysłówek wewnątrz formy | may well have: całkiem prawdopodobne; can't possibly have: niemożliwe | She may well have forgotten. / You can't possibly have finished. | Mogła równie dobrze zapomnieć. / Nie mogłeś w żaden sposób skończyć. |
| C1Oczekiwanie i szacunek | should have: spodziewane do tej pory; would have: szacunek | It should have arrived by now. / That would have been ten years ago. | Powinno już dotrzeć. / To było chyba dziesięć lat temu. |
| C1Plan, który się nie udał | was to have + III forma: zaplanowane, ale się nie stało | The bridge was to have opened in May. | Most miał zostać otwarty w maju. |
| Pułapka | pisze się have lub 've, nigdy of | You should've called. | Powinieneś był zadzwonić. |
Need i dare
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Need: czasownik główny | podmiot + need / needs + to + V; w pytaniach i przeczeniach używa się do | She needs to rest. | Ona musi odpocząć. |
| Need: czasownik modalny | podmiot + needn't + V; bez -s, bez to | You needn't come. | Nie musisz przychodzić. |
| Nie jest konieczne | needn't = don't need to = don't have to | You don't need to pay. | Nie musisz płacić. |
| Need i praca do wykonania | needs washing = needs to be washed | The car needs washing. | Samochód wymaga mycia. |
| Needn't have | zrobiono to, a nie było to konieczne | I needn't have waited. | Niepotrzebnie czekałem. |
| Dare: czasownik główny | podmiot + dare / dares + to + V; w pytaniach i przeczeniach używa się do | He didn't dare to ask. | Nie odważył się zapytać. |
| Dare: czasownik modalny | daren't lub dare not + forma podstawowa; Dare I…? | I daren't ask. / Dare I ask? | Nie śmiem pytać. / Czy śmiem zapytać? |
| Stałe wyrażenia | I dare say: prawdopodobnie; How dare you: oburzenie | I dare say you are right. / How dare you speak to me like that! | Przypuszczam, że masz rację. / Jak śmiesz tak do mnie mówić! |
| C1Need w stylu formalnym | need hardly say, need not, if need be, needs must | We can stay longer, if need be. | Możemy zostać dłużej, jeśli zajdzie potrzeba. |
| C1Dare: wyzwanie | dare + kogoś + to + V rzuca komuś wyzwanie | She dared him to jump. | Wyzwała go, żeby skoczył. |
| Pułapka | need jako czasownik główny łączy się z to i formą podstawową | He needs to go. | On musi iść. |
Will i shall
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Przypuszczenie | will przypuszcza, co jest prawdą teraz, na podstawie wiedzy mówiącego | That'll be Tom at the door. / She won't be home yet. | To pewnie Tom przy drzwiach. / Jej pewnie jeszcze nie ma w domu. |
| Zwyczaj | to, co jest zawsze lub zwykle prawdą | Oil will float on water. / He will sit there for hours. | Olej unosi się na wodzie. / Potrafi siedzieć tam godzinami. |
| Gotowość | will wyraża gotowość, a won't odmowę, w odniesieniu do osób i rzeczy | The shop will change it. / The car won't start. | Sklep to wymieni. / Samochód nie chce odpalić. |
| Prośba | Will you…? prosi wprost, Would you…? brzmi łagodniej | Will you open the window? | Otworzysz okno? |
| Pytanie z shall | Shall + I / we + V proponuje pomoc, sugeruje lub pyta, co robić | Shall I open the window? / Let's go, shall we? | Otworzyć okno? / Chodźmy, dobrze? |
| C1Przypuszczenie o czynności w toku | will be + V-ing przypuszcza, co dzieje się teraz | Don't call yet. They'll be having dinner. | Jeszcze nie dzwoń. Pewnie jedzą kolację. |
| C1Przypuszczenie o przeszłości | will have + III forma przypuszcza coś o zakończonej czynności | You'll have heard the news. | Pewnie słyszałeś już tę wiadomość. |
| C1Uporczywy zwyczaj | akcentowane will pokazuje irytujący zwyczaj | He will keep interrupting. | On ciągle przerywa. |
| C1Formalne shall | shall po I lub we oraz w zasadach i obietnicach | I shall be there. / Passengers shall not smoke. | Będę tam. / Pasażerom nie wolno palić. |
| Pułapka | propozycja z I wymaga shall | Shall I carry your bag? | Czy mam zanieść twoją torbę? |
Budowa zdania
Szyk zdania
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Kolejność | podmiot + czasownik + dopełnienie + miejsce + czas | My sister buys bread in the shop every day. | Moja siostra codziennie kupuje chleb w sklepie. |
| Podmiot | podmiot jest zawsze obecny | It is cold. | Jest zimno. |
| Przymiotnik | stoi przed rzeczownikiem | I have a red car. | Mam czerwony samochód. |
| A1Czas na początku | wyrażenie czasu może otwierać zdanie, często z przecinkiem | Last summer, we went to Italy. | Zeszłego lata pojechaliśmy do Włoch. |
| A1Przysłówek częstotliwości | przed czasownikiem głównym, po be | I always eat breakfast. / She is always late. | Zawsze jem śniadanie. / Ona zawsze się spóźnia. |
| B2Okoliczniki | na początku, w środku (po czasowniku pomocniczym lub be) albo na końcu | She is probably late. | Ona prawdopodobnie się spóźnia. |
| B2Kilka okoliczników | sposób + miejsce + czas | She sang beautifully at the party last night. | Wczoraj wieczorem pięknie śpiewała na przyjęciu. |
| B2Czasownik frazowy | dopełnienie będące zaimkiem stoi między czasownikiem a partykułą | She turned it off. | Wyłączyła to. |
| C1Informacja | najpierw informacja znana; części nowe i długie na końcu | She told the class what had happened on the trip. | Opowiedziała klasie, co się wydarzyło podczas wycieczki. |
| C1Fokus | only, even i just stoją przed wyrazem, który ograniczają | Only Tom borrowed the car. ≠ Tom borrowed only the car. | Samochód pożyczył tylko Tom. ≠ Tom pożyczył tylko samochód. |
| A1Pułapka | miejsce stoi przed czasem | I went to London yesterday. | Wczoraj pojechałem do Londynu. |
Pytania i przeczenia
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Przeczenie: be, czasowniki modalne | podmiot + be / modal + not | They are not at home. / He can't drive. | Oni nie są w domu. / On nie potrafi prowadzić samochodu. |
| Pytanie: be, czasowniki modalne | be / modal + podmiot | Are they at home? / Can he drive? | Czy oni są w domu? / Czy on potrafi prowadzić samochód? |
| Przeczenie: pozostałe czasowniki | podmiot + don't / doesn't / didn't + forma podstawowa | He doesn't like jazz. | On nie lubi jazzu. |
| Pytanie: pozostałe czasowniki | do / does / did + podmiot + forma podstawowa | Did you call her? | Czy dzwoniłeś do niej? |
| do, does, did | I / you / we / they → do, he / she / it → does, przeszły → did | Do you like jazz? | Czy lubisz jazz? |
| Pytanie szczegółowe | słowo pytające + czasownik pomocniczy + podmiot + forma podstawowa | Where do you live? / Where are you from? | Gdzie mieszkasz? / Skąd jesteś? |
| Pytanie o podmiot | bez do / does / did; czasownik sam przyjmuje formę czasu | Who called you? | Kto do ciebie zadzwonił? |
| Krótka odpowiedź | powtarza się be, czasownik modalny lub pomocniczy | Yes, she can. / No, she can't. | Tak, potrafi. / Nie, nie potrafi. |
| B2Pytanie przeczące | czasownik pomocniczy + n't + podmiot; oczekuje odpowiedzi „tak” lub wyraża zdziwienie | Isn't it lovely? / Haven't you finished? | Czy to nie piękne? / Czy jeszcze nie skończyłeś? |
| C1Przeczenie na początku zdania | po not only / no sooner / nowhere na pierwszym miejscu stoi czasownik pomocniczy | No sooner had we sat down than the phone rang. | Ledwo usiedliśmy, zadzwonił telefon. |
| Pułapka | po do / does / did czasownik ma formę podstawową | Did you go? | Czy poszedłeś? |
Spójniki i słowa łączące
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| and, or | and dodaje myśl, or daje wybór; przed nimi zwykle nie ma przecinka | I like tea and coffee. / Do you want tea or coffee? | Lubię herbatę i kawę. / Chcesz herbatę czy kawę? |
| but, so | but przeciwstawia, so podaje skutek; przed nimi zwykle stawia się przecinek | I like tea, but I don't like coffee. / I'm tired, so I go to bed. | Lubię herbatę, ale nie lubię kawy. / Jestem zmęczony, więc idę spać. |
| because | podaje przyczynę; dalej następuje zdanie | I'm tired because I work late. | Jestem zmęczony, bo pracuję do późna. |
| A2when, before, after | zdanie podrzędne czasu; Present Simple mówi o przyszłości | When I arrive, I'll call you. | Kiedy przyjadę, zadzwonię do ciebie. |
| A2also, too | also stoi przed czasownikiem głównym i po be; too stoi na końcu | I also speak French. / I speak French too. | Mówię również po francusku. / Mówię po francusku także. |
| B1however | zaczyna nowe zdanie; dalej następuje przecinek | It was raining. However, we went out. | Padało. Mimo to wyszliśmy. |
| B1so that | podaje cel; dalej następuje zdanie | I left early so that I could catch the bus. | Wyszedłem wcześniej, żeby zdążyć na autobus. |
| B1unless | unless znaczy if … not | We stay in unless it stops raining. | Zostajemy w domu, chyba że przestanie padać. |
| B2despite, in spite of | po nim następuje rzeczownik lub forma z -ing; despite the fact that wymaga zdania | Despite the rain, we went out. | Mimo deszczu wyszliśmy. |
| B2Przysłówki łączące | przed nim kropka lub średnik, po nim przecinek | It was late; however, we stayed. | Było późno; mimo to zostaliśmy. |
| C1Przyzwolenie z członem na początku zdania | though lub as stoi po przymiotniku, który otwiera zdanie | Young though he was, he led the team. | Choć był młody, prowadził drużynę. |
| A2Pułapka | because of wymaga po sobie rzeczownika | We stayed in because of the rain. | Zostaliśmy w domu z powodu deszczu. |
| B1Pułapka | although łączy dwie części zdania i zastępuje but | Although it was raining, we went out. | Chociaż padał deszcz, wyszliśmy. |
Zdania warunkowe
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Zerowy: fakty | if + czas teraźniejszy, czas teraźniejszy | If you mix blue and yellow, you get green. | Jeśli zmieszasz niebieski i żółty, otrzymasz zielony. |
| Pierwszy: realne możliwości | if + czas teraźniejszy, will + V | If you study, you'll pass. | Jeśli będziesz się uczyć, zdasz. |
| B1Drugi: sytuacje nierealne | if + Past Simple, would + V | If I won the lottery, I'd buy a house. | Gdybym wygrał na loterii, kupiłbym dom. |
| B2Trzeci: nierealna przeszłość | if + had + III forma, would have + III forma | If I had known, I would have called. | Gdybym wiedział, zadzwoniłbym. |
| B2Mieszany | warunek przeszły ze skutkiem teraźniejszym lub odwrotnie | If I had taken the job, I would be rich now. | Gdybym przyjął tę pracę, byłbym teraz bogaty. |
| Zdanie podrzędne z if | Present Simple, także dla przyszłości | If it rains, we'll stay in. | Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu. |
| Kolejność | zdanie z if na początku: przecinek; na końcu: bez przecinka | If it rains, we'll stay in. / We'll stay in if it rains. | Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu. / Zostaniemy w domu, jeśli będzie padać. |
| B2Inne słowa zamiast if | as long as znaczy tylko jeśli; in case znaczy na wszelki wypadek | Take a coat in case it gets cold. | Weź płaszcz na wypadek, gdyby się ochłodziło. |
| C1Inwersja | Had, were lub should na początku zastępuje if; styl formalny | Had I known, I would have called. | Gdybym wiedział, zadzwoniłbym. |
| B1Pułapka | were dla wszystkich osób, także w radach | If I were you, I'd take the train. | Gdybym był tobą, pojechałbym pociągiem. |
| B1Pułapka | unless znaczy if … not; czasownik jest w formie twierdzącej | Unless you hurry, you'll miss the bus. | Jeśli się nie pospieszysz, spóźnisz się na autobus. |
Zdania względne
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | rzeczownik + who / which / that + zdanie; zaraz po rzeczowniku | The woman who lives next door is a nurse. | Kobieta, która mieszka obok, jest pielęgniarką. |
| who, which | who dla osób, which dla rzeczy | The woman who lives next door is a nurse. / The book which I bought was cheap. | Kobieta, która mieszka obok, jest pielęgniarką. / Książka, którą kupiłem, była tania. |
| that | osoby lub rzeczy, tylko w zdaniach definiujących | The film that we saw was long. | Film, który oglądaliśmy, był długi. |
| whose | przynależność; dalej następuje rzeczownik | The man whose car was stolen called the police. | Mężczyzna, którego samochód skradziono, zadzwonił na policję. |
| where | miejsca | The café where we met has closed. | Kawiarnia, w której się spotkaliśmy, została zamknięta. |
| Zaimek w roli podmiotu | zostaje: dalej następuje czasownik | The girl who speaks French is my cousin. | Dziewczyna, która mówi po francusku, jest moją kuzynką. |
| Zaimek w roli dopełnienia | można pominąć tylko w zdaniu definiującym | The film I saw was long. | Film, który widziałem, był długi. |
| Definiujące | wskazuje, o którą osobę lub rzecz chodzi; bez przecinków | The man who called is my uncle. | Mężczyzna, który dzwonił, jest moim wujkiem. |
| Niedefiniujące | dodatkowa informacja w przecinkach; who / which / whose / where | Paris, which I visited in May, is beautiful. | Paryż, który odwiedziłem w maju, jest piękny. |
| B2Przyimek na początku | przyimek stoi przed whom / which; styl formalny | The woman to whom I spoke was kind. | Kobieta, z którą rozmawiałem, była miła. |
| C1Zdanie z bezokolicznikiem | rzeczownik + to + V; przyimek zostaje na końcu | I need someone to talk to. | Potrzebuję kogoś, z kim mógłbym porozmawiać. |
| Pułapka | where już zawiera przyimek | The house where I live is old. | Dom, w którym mieszkam, jest stary. |
Strona bierna
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | dopełnienie staje się podmiotem; be + III forma | Shakespeare wrote Hamlet. → Hamlet was written by Shakespeare. | Szekspir napisał „Hamleta”. → „Hamlet” został napisany przez Szekspira. |
| Present Simple | am / is / are + V-ed | English is spoken here. | Tutaj mówi się po angielsku. |
| Past Simple | was / were + V-ed | The bridge was built in 1990. | Most został zbudowany w 1990 roku. |
| Present Perfect | has / have been + V-ed | The window has been broken. | Okno zostało rozbite. |
| will, can, must | will / can / must be + V-ed | The results will be sent tomorrow. | Wyniki zostaną wysłane jutro. |
| Przeczenie, pytanie | przeczenie: be + not + V-ed; pytanie: be + podmiot + V-ed | The room wasn't cleaned. / Was the room cleaned? | Pokój nie został posprzątany. / Czy pokój został posprzątany? |
| Użycie | nieznany lub nieistotny wykonawca, procesy, wiadomości, pismo formalne | My phone was stolen on the train. / Wine is made from grapes. | Mój telefon został skradziony w pociągu. / Wino robi się z winogron. |
| by / with | by wskazuje nowego lub ważnego wykonawcę; with wskazuje narzędzie | The song was written by Adele. | Tę piosenkę napisała Adele. |
| B2Inne formy | z czasownikiem modalnym: be + V-ed; forma ciągła: being + V-ed | The form must be signed. / The road is being repaired. | Formularz musi zostać podpisany. / Droga jest naprawiana. |
| B2Strona bierna z czasownikami mówienia i myślenia | podmiot + be said + to + forma podstawowa przekazuje, co ludzie mówią lub myślą | He is said to be rich. | Podobno jest bogaty. |
| C1Pismo formalne | strona bierna bez wykonawcy opisuje metodę i wyniki | The samples were heated to 80 degrees. | Próbki podgrzano do 80 stopni. |
| Pułapka | czasowniki bez dopełnienia zostają w stronie czynnej: happen / arrive / die | The accident happened yesterday. | Wypadek wydarzył się wczoraj. |
| Pułapka | używa się III formy czasownika: made, written, sold, taken | The window was broken. | Okno było rozbite. |
Mowa zależna
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| say | say + (that) + zdanie; bez osoby lub to + kogoś | She said (that) she was tired. | Powiedziała, że jest zmęczona. |
| tell | tell + kogoś + (that) + zdanie | She told me (that) she was tired. | Powiedziała mi, że jest zmęczona. |
| Present Simple / Present Continuous | → Past Simple / Past Continuous | He said he worked there. / She said she was waiting. | Powiedział, że tam pracuje. / Powiedziała, że czeka. |
| Past Simple / Present Perfect | → Past Perfect | He said he had left. / She said she had finished. | Powiedział, że wyszedł. / Powiedziała, że skończyła. |
| will / can / must | → would / could / had to | He said he would call. / She said she could swim. | Powiedział, że zadzwoni. / Powiedziała, że umie pływać. |
| Bez zmian | would, could, should, might; fakt, który nadal jest prawdziwy; po says (czas teraźniejszy) | She said she lives in Paris. / She says she is tired. | Powiedziała, że mieszka w Paryżu. / Mówi, że jest zmęczona. |
| Zaimki i określenia czasu | zaimki odpowiadają mówiącemu; today → that day, tomorrow → the next day | Anna said she was tired. | Anna powiedziała, że ona jest zmęczona. |
| Pytania | pytania ogólne łączą się z if lub whether; pytania z wh- zachowują słowo pytające | She asked if I liked tea. | Zapytała, czy lubię herbatę. |
| Polecenia | told / asked + kogoś + (not) to + V | He told us not to be late. | Powiedział nam, żebyśmy się nie spóźnili. |
| B2Czasowniki wprowadzające | każdy czasownik ma własny schemat: that + zdanie, to + bezokolicznik lub -ing | She advised me to rest. | Poradziła mi, żebym odpoczął. |
| C1Dystansowanie się | claim, allege, reportedly: osoba relacjonująca nie ręczy za to | The witness claims that she saw the car. | Świadek twierdzi, że widziała samochód. |
| Pułapka | pytanie w mowie zależnej ma szyk zdania oznajmującego, bez do / does / did | She asked me where I lived. | Zapytała mnie, gdzie mieszkam. |
Pytania rozłączne
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | zdanie twierdzące, tag przeczący; zdanie przeczące, tag twierdzący | It's cold, isn't it? / It isn't cold, is it? | Jest zimno, prawda? / Nie jest zimno, prawda? |
| Zaimek | czasownik pomocniczy + zaimek; zaimek zastępuje podmiot | Tom is late, isn't he? | Tom się spóźnia, prawda? |
| be | isn't / aren't / wasn't / weren't | They were late, weren't they? | Spóźnili się, prawda? |
| Inne czasowniki | czas teraźniejszy: don't / doesn't; czas przeszły: didn't | She works here, doesn't she? / He left early, didn't he? | Ona tu pracuje, prawda? / Wyszedł wcześnie, prawda? |
| have, modals | powtarza się czasownik pomocniczy lub modalny | You've finished, haven't you? / You can swim, can't you? | Skończyłeś, prawda? / Umiesz pływać, prawda? |
| I am | aren't I | I'm right, aren't I? | Mam rację, prawda? |
| Let's, polecenie | Let's → shall we; polecenie → will you | Let's go, shall we? / Open the door, will you? | Chodźmy, dobrze? / Otwórz drzwi, dobrze? |
| Użycie | sprawdzić coś, podtrzymać rozmowę lub uprzejmie o coś poprosić | You're from Madrid, aren't you? | Jesteś z Madrytu, prawda? |
| Intonacja | opadająca ↘: mówiący jest pewny; wznosząca ↗: prawdziwe pytanie | It's a lovely day, isn't it? ↘ / You haven't seen my keys, have you? ↗ | To piękny dzień, prawda? / Nie widziałeś moich kluczy, prawda? |
| B2Twierdzenie i ta sama polarność | tag odpowiada twierdzeniu; ta sama polarność wyraża podejrzliwość | I don't think he's coming, is he? / So you're a doctor, are you? | Nie sądzę, że przyjdzie, prawda? / Więc jesteś lekarzem, tak? |
| C1Echo i nieformalne sprawdzenia | echo powtarza czasownik pomocniczy; right / OK / yeah sprawdzają nieformalnie | I've been to Peru. — Have you? | Byłem w Peru. — Naprawdę? |
| Pułapka | nobody / nothing / never czynią zdanie przeczącym: tag twierdzący | Nobody called, did they? | Nikt nie dzwonił, prawda? |
Życzenia i czasy nierealne
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Życzenie: nierealny czas przeszły | wish + Past Simple: teraz lub później; Past Perfect: wcześniej | I wish I knew her name. / I wish I had called her. | Chciałbym znać jej imię. / Szkoda, że do niej nie zadzwoniłem. |
| Życzenie zmiany | zmiana, której ktoś chce u kogoś lub w czymś | I wish it would stop raining. | Chciałbym, żeby przestało padać. |
| If only | schematy wish z silniejszym uczuciem | If only I had listened. | Gdybym tylko posłuchał. |
| It's time | It's time + podmiot + Past Simple odnosi się do chwili obecnej | It's time we left. | Pora, żebyśmy wyszli. |
| As if | Past Simple: nieprawda teraz; Past Perfect: nieprawda wcześniej; czas teraźniejszy: może być prawdą | He talks as if he knew everything. | Mówi tak, jakby wszystko wiedział. |
| Would rather | inny podmiot wymaga Past Simple | I'd rather you stayed. | Wolałbym, żebyś został. |
| Suppose, what if | suppose + Past Simple: mało prawdopodobne; what if + czas teraźniejszy: możliwe | Suppose you won the lottery? / What if he says no? | A gdybyś wygrał na loterii? / A co, jeśli powie nie? |
| C1Życzenie o przeszłości | could have dla straconej okazji; had been + V-ing dla czynności | I wish I could have come. / I wish I hadn't been working so hard. | Szkoda, że nie mogłem przyjść. / Szkoda, że tak ciężko pracowałem. |
| C1W mowie zależnej | wish zmienia się w wished; czas nierealny zostaje | He said he wished he had more time. | Powiedział, że chciałby mieć więcej czasu. |
| C1Życzenie formalne | wish for + rzeczownik; wish (that) + zdanie z were | I wish that he were here. | Chciałbym, żeby tu był. |
| Pułapka | stan wymaga Past Simple, a nie would | I wish I had more time. | Chciałbym mieć więcej czasu. |
| Pułapka | it's time + podmiot wymaga Past Simple | It's time we went. | Czas, żebyśmy poszli. |
Tryb łączący
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Forma | that + podmiot + forma podstawowa; jedna forma dla wszystkich osób | The school insists that he wear a tie. | Szkoła nalega, żeby nosił krawat. |
| Przeczenie i strona bierna | not stoi przed czasownikiem; strona bierna to be + III forma | I suggest that he not go. / It is vital that it be checked. | Proponuję, żeby nie szedł. / Konieczne jest, żeby to sprawdzono. |
| Po czasownikach | suggest, recommend, insist, demand, require i request wymagają tej formy | The doctor recommends that she rest more. | Lekarz zaleca, żeby więcej odpoczywała. |
| Po przymiotnikach i rzeczownikach | essential, vital, important i necessary; rzeczowniki takie jak requirement i proposal | It is essential that everyone be on time. | Jest niezbędne, żeby wszyscy byli na czas. |
| Brytyjski i amerykański | Amerykański angielski woli samą formę podstawową; brytyjski często dodaje should | We recommend that she should apply. (amer.: apply) | Zalecamy, żeby złożyła podanie. |
| Were | were stoi przy każdym podmiocie po if, as if i wish | I wish it were Friday. | Żeby już był piątek. |
| Lest | lest jest formalne i łączy się z formą podstawową lub z should | She whispered lest the baby wake. | Szeptała, żeby nie obudzić dziecka. |
| Pułapka | suggest łączy się ze zdaniem z that albo z -ing | I suggest that he go. / I suggest going early. | Proponuję, żeby poszedł. / Proponuję pójść wcześnie. |
Zdania rzeczownikowe
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Zdanie z that | that + podmiot + czasownik; that można pominąć po częstych czasownikach | I know (that) he left. | Wiem, że wyszedł. |
| Zdanie z wh- | słowo pytające + podmiot + czasownik; bez do, does i did | Tell me where he lives. | Powiedz mi, gdzie mieszka. |
| If i whether | if lub whether po ask i wonder; whether po przyimku lub przed to | I wonder whether she knows. | Zastanawiam się, czy ona wie. |
| Słowo pytające i to | słowo pytające + to + V | I don't know what to do. | Nie wiem, co robić. |
| Pytanie zależne | uprzejme pytanie zaczyna się od Could you tell me i ma szyk zdania oznajmującego | Could you tell me where the station is? | Czy mógłby mi pan powiedzieć, gdzie jest dworzec? |
| Słowa z końcówką -ever | słowa z końcówką -ever znaczą: ktokolwiek, cokolwiek, kiedykolwiek, gdziekolwiek, jakkolwiek | Take whatever you like. | Weź, co chcesz. |
| Wykrzyknienie | zaczyna się od what lub how; podmiot stoi przed czasownikiem | I can't believe how beautiful it is. | Nie mogę uwierzyć, jakie to piękne. |
| C1Rzeczownik i zdanie | rzeczownik nazywa treść zdania: the fact that, the question whether | Despite the fact that it was late, we stayed. | Chociaż było późno, zostaliśmy. |
| C1Po be | The problem is, This is why, That's what + zdanie | The problem is where to park. | Problem w tym, gdzie zaparkować. |
| C1Po przyimku | następuje słowo pytające lub whether; przed that przyimek znika | It depends on whether we can park. | To zależy od tego, czy będziemy mogli zaparkować. |
| C1Czasowniki żądania | insist / demand / recommend + that + podmiot + forma podstawowa; brytyjski angielski często dodaje should | She recommends that he rest. | Ona zaleca, żeby odpoczął. |
| Pułapka | zdanie rzeczownikowe ma szyk zdania oznajmującego, bez do | I don't know where the station is. | Nie wiem, gdzie jest dworzec. |
Konstrukcje imiesłowowe
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Formy | -ing jest czynne, having + III forma oznacza czynność wcześniejszą, III forma czasownika jest bierna | Walking home, I met Tom. / Having finished lunch, we left. / Written in 1990, the book is old. | Idąc do domu, spotkałem Toma. / Skończywszy lunch, wyszliśmy. / Napisana w 1990 roku, książka jest stara. |
| Znaczenia | czas, przyczyna, skutek lub czynność towarzysząca | Feeling tired, she went to bed. / He dropped the plate, breaking it. | Czując zmęczenie, poszła spać. / Upuścił talerz i go stłukł. |
| Po spójniku | while, when, before, after, since, on i by łączą się z -ing | Before signing, read the contract. | Przed podpisaniem przeczytaj umowę. |
| C1Z rzeczownikiem | with i without dają rzeczownikowi własny imiesłów lub określenie | She sat with her arms crossed. / With the lights off, the room felt cold. | Siedziała ze skrzyżowanymi rękami. / Przy zgaszonym świetle pokój wydawał się zimny. |
| C1Własny podmiot | being dodaje do konstrukcji własny podmiot | It being Sunday, the shops were closed. | Ponieważ była niedziela, sklepy były zamknięte. |
| C1Warunek i ustępstwo | otwiera ją III forma czasownika, provided, supposing lub though | Used properly, the product is safe. / Though warned, he went anyway. | Używany prawidłowo, produkt jest bezpieczny. / Choć ostrzegany, i tak poszedł. |
| C1Skutek | thereby + V-ing podaje skutek całego zdania głównego | Prices rose, thereby forcing shops to close. | Ceny wzrosły, co zmusiło sklepy do zamknięcia. |
| Podmiot | konstrukcja ma wspólny podmiot ze zdaniem głównym | Opening the box, Maria found a note. | Otwierając pudełko, Maria znalazła kartkę. |
| Pułapka | inny wykonawca wymaga pełnego zdania lub nowego podmiotu głównego | Walking down the road, he was hit by a car. | Idąc drogą, został potrącony przez samochód. |
Uwypuklanie i zdania rozszczepione
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Emfatyczne do | do / does / did + forma podstawowa dostaje akcent | She did tell me. | Ona mi to naprawdę powiedziała. |
| Zdanie rozszczepione z it | It + be + fokus + who / that + zdanie | It was Tom who broke it. | To Tom to zepsuł. |
| Zdanie pseudorozszczepione z wh- | What + zdanie + be + fokus; lub odwrotnie: fokus + be + what + zdanie | What I need is a holiday. | To, czego potrzebuję, to urlop. |
| Formuły z rzeczownikiem | all, the thing, the reason i the place otwierają zdanie podrzędne | All I want is peace and quiet. | Wszystko, czego chcę, to spokój i cisza. |
| C1Zdanie jako fokus | fokusem może być zdanie podrzędne: only when, not until, because | It was only when she left that I realised. | Dopiero gdy odeszła, zdałem sobie z tego sprawę. |
| C1Zdanie rozszczepione wyjaśniające | odrzuca jeden powód i podaje prawdziwy | It isn't that I don't like her; it's that I'm busy. | Nie chodzi o to, że jej nie lubię; chodzi o to, że jestem zajęty. |
| C1Odpowiedzi | zdanie rozszczepione odpowiada na pytanie z wh-; główny akcent pada na fokus | Who broke it? — It was Tom. | Kto to zepsuł? — To był Tom. |
| Pułapka | who lub that zastępuje fokus: nie ma drugiego podmiotu ani dopełnienia | It was Ana that I met. | To Anę spotkałem. |
Inwersja i wysunięcie na początek zdania
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Kolejność | okolicznik przeczący + czasownik pomocniczy + podmiot + czasownik; do, does lub did, gdy go brak | Never have I seen such a crowd. / Rarely does she complain. | Takiego tłumu jeszcze nigdy nie widziałem. / Rzadko kiedy się skarży. |
| Okoliczniki przeczące | never, rarely, little, nowhere, not once, on no account | Little did he know what was coming. | Nawet się nie domyślał, co go czeka. |
| Hardly i no sooner | hardly i scarcely łączą się z when, no sooner z than; najpierw Past Perfect | No sooner had he arrived than it began to rain. | Ledwo przyjechał, zaczął padać deszcz. |
| Not only, not until, only | szyk przestawia się w zdaniu głównym; druga część zachowuje zwykły szyk | Not until he left did I understand. | Dopiero gdy wyszedł, zrozumiałem. |
| So i such | so + przymiotnik lub przysłówek albo such + be, potem that | So tired was she that she fell asleep. | Tak zmęczona była, że zasnęła. |
| Nor i neither | czasownik pomocniczy pierwszego zdania, potem podmiot | She didn't call, nor did she write. | Nie zadzwoniła ani nie napisała. |
| Pułapka | podmiot idzie po czasowniku pomocniczym, a nie po okoliczniku | Not only did she win, but she also set a record. | Nie dość, że wygrała, to jeszcze pobiła rekord. |
| Pułapka | po do, does i did czasownik ma formę podstawową | Rarely does he come late. | Rzadko się spóźnia. |
Elipsa i zastępowanie
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Zgoda | So / Neither + czasownik pomocniczy + podmiot; nieformalnie Me too / Me neither | I like tea. — So do I. | Lubię herbatę. — Ja też. |
| so i not | so lub not zastępuje zdanie po think, hope i suppose | Is it open? — I think so. | Czy jest otwarte? — Chyba tak. |
| one | one lub ones zastępuje rzeczownik policzalny | I like the red one. | Podoba mi się ten czerwony. |
| do so | do so jest formalne; do it i do that są nieformalne | I asked him to leave, and he did so. | Poprosiłem go, żeby wyszedł, i tak zrobił. |
| Połączenia współrzędne | drugie zdanie pomija powtórzony czasownik lub czasownik pomocniczy | Tom likes tea and Ann coffee. | Tom lubi herbatę, a Anna kawę. |
| to | to zostaje, gdy znika jego czasownik | Come if you want to. | Przyjdź, jeśli chcesz. |
| Zdanie skrócone | po if, when i although znikają podmiot i be | If necessary, call me. | W razie potrzeby zadzwoń do mnie. |
| C1Rzeczowniki | those, that of i the latter wracają do rzeczownika | Prices here are higher than those in town. | Ceny tu są wyższe niż te w mieście. |
| C1Mowa | znika początek zdania: podmiot i pierwszy czasownik pomocniczy | Got a minute? | Masz chwilę? |
| C1Całe zdanie | it, this, that i which odnoszą się do całego zdania | He passed, which surprised us. | Zdał, co nas zaskoczyło. |
| C1Krótkie odpowiedzi | na pytanie z wh- odpowiada się samą brakującą frazą; zdanie skrócone dodaje jedną frazę | Tom left, and Ann too. | Tom wyszedł, i Anna też. |
| Pułapka | neither i nor są już przeczące, więc czasownik pomocniczy zostaje twierdzący | I can't swim. — Neither can I. | Nie umiem pływać. — Ja też nie. |
Markery dyskursu i łagodzenie wypowiedzi
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Markery mówione | każdy ma swoje zadanie: zacząć, zmienić temat, wrócić, sprawdzić, poprawić, zakończyć | By the way, did you call Anna? | Przy okazji, dzwoniłeś do Anny? |
| Wyrażenia łagodzące | osłabiają słowo lub twierdzenie: sort of, a bit, I'd say | I'd say it's a bit late. | Powiedziałbym, że jest trochę późno. |
| Język niedookreślony | or so, and so on i or something pozostawiają szczegóły otwarte | Let's have a coffee or something. | Napijmy się kawy czy coś. |
| Zmiana mówcy | stałe zwroty pozwalają zatrzymać głos, przerwać, zgodzić się i pokazać, że się słucha | Sorry to interrupt, but the shop closes at five. | Przepraszam, że przerywam, ale sklep zamykają o piątej. |
| C1Postawa mówiącego | frankly, to be fair i in fact pokazują, jak mówiący widzi daną kwestię | To be fair, he did say sorry. | Żeby być sprawiedliwym, on jednak przeprosił. |
| C1Łagodzenie w tekście naukowym | tend to, may i suggest dopasowują twierdzenie do dowodów; wzmacniacze je wzmacniają | Prices tend to rise in summer. | Latem ceny mają tendencję do wzrostu. |
| C1Pośredniość | łagodzą prośbę lub sprzeciw: I was wondering if, with all due respect | I was wondering if you could help me. | Zastanawiałem się, czy mógłby mi pan pomóc. |
| C1Dystansowanie się | allegedly, reportedly i so-called przypisują twierdzenie innym | The man allegedly took the car. | Mężczyzna rzekomo zabrał samochód. |
| C1Pułapka | according to wskazuje źródło; własne zdanie wyraża się przez in my opinion | In my opinion, the plan is weak. | Moim zdaniem plan jest słaby. |
Przymiotniki i przysłówki
Przymiotniki i ich kolejność
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| przymiotnik + rzeczownik | przymiotnik stoi przed rzeczownikiem | She has a new phone. | Ona ma nowy telefon. |
| czasownik + przymiotnik | czasownikiem jest be, look, feel, sound, taste lub smell | You look tired. | Wyglądasz na zmęczonego. |
| A2Kilka przymiotników | opinia, rozmiar, wiek, kształt, kolor, pochodzenie, materiał, przeznaczenie | a nice old wooden chair | ładne stare drewniane krzesło |
| A2-ed / -ing | -ed: jak czuje się osoba; -ing: co to uczucie wywołuje | I'm bored. / The film is boring. | Nudzę się. / Film jest nudny. |
| B2Jedna pozycja | asleep stoi tylko po czasowniku, main tylko przed rzeczownikiem | The baby is asleep. / Use the main door. | Dziecko śpi. / Skorzystaj z głównych drzwi. |
| B2Po rzeczowniku | stoi po wyrazach z -thing i -one; niektóre przymiotniki stoją po rzeczowniku | I want something new. / the seats available | Chcę czegoś nowego. / dostępne miejsca |
| B2the + przymiotnik | oznacza całą grupę i łączy się z czasownikiem w liczbie mnogiej | The rich are not always happy. | Bogaci nie zawsze są szczęśliwi. |
| B2Uzupełnienie | to i czasownik, zdanie z that lub -ing; kind łączy się z of | It is kind of you to help. | To miło z twojej strony, że pomagasz. |
| C1Określenia | wyrażenie z łącznikami stoi przed rzeczownikiem, długie — po nim | an easy-to-use app / a man proud of his son | łatwa w obsłudze aplikacja / mężczyzna dumny ze swojego syna |
| C1Podkreślenie | niektóre przymiotniki wzmacniają rzeczownik i stoją przed nim | a complete idiot / a sheer waste of time | kompletny idiota / czysta strata czasu |
| Pułapka | jedna forma dla liczby pojedynczej i mnogiej | two red cars | dwa czerwone samochody |
| A2Pułapka | rozmiar przed kolorem, wiek przed materiałem | a big red bag / an old wooden table | duża czerwona torba / stary drewniany stół |
Stopniowanie przymiotników
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Jedna sylaba lub dwie sylaby z końcówką -y | + er / + est | Trains are faster than buses. / It's the cheapest. | Pociągi są szybsze niż autobusy. / To jest najtańsze. |
| Pisownia | po -e dodaje się r; y zmienia się w i; jedną końcową spółgłoskę podwaja się | nice → nicer / happy → happier / big → bigger | miły, milszy / szczęśliwy, szczęśliwszy / duży, większy |
| Pozostałe przymiotniki o dwóch lub więcej sylabach | more + przymiotnik / the most + przymiotnik | This bag is more expensive. | Ta torba jest droższa. |
| Formy nieregularne | good → better → the best / bad → worse → the worst | It's the best film of the year. | To najlepszy film roku. |
| stopień wyższy + than | porównuje dwie rzeczy; w mowie po than stoi zaimek dopełnieniowy | She is taller than me. | Ona jest wyższa ode mnie. |
| the + stopień najwyższy + in / of | pierwsze miejsce wśród trzech lub więcej; in — miejsce lub grupa, of — liczba | She is the tallest in the class. | Ona jest najwyższa w klasie. |
| as + przymiotnik + as / not as + przymiotnik + as | równość; nierówność | My flat is as big as yours. / Tea is not as strong as coffee. | Moje mieszkanie jest tak samo duże jak twoje. / Herbata nie jest tak mocna jak kawa. |
| B2Modyfikatory | much i far wzmacniają stopień wyższy, a by far — najwyższy | It is far cheaper. / It is by far the best. | To jest znacznie tańsze. / To zdecydowanie najlepsze. |
| B2the + stopień wyższy + the + stopień wyższy | jedna zmiana pociąga za sobą drugą | The more you practise, the better you get. | Im więcej ćwiczysz, tym lepiej ci idzie. |
| B2Like czy as | like oznacza podobieństwo; as wskazuje rolę lub wprowadza zdanie | She sings like a professional. / She works as a nurse. | Ona śpiewa jak zawodowiec. / Ona pracuje jako pielęgniarka. |
| C1Stałe zwroty | all the more, none the wiser, the less said the better | I read it and I am none the wiser. | Przeczytałem to i wiem tyle samo co przedtem. |
| Pułapka | better i worse to już stopień wyższy | This is better. | To jest lepsze. |
Przysłówki częstotliwości i sposobu
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Częstotliwość | jak często: always (100%), usually, often, sometimes, never (0%) | I always walk to work. | Zawsze chodzę do pracy pieszo. |
| A2Sposób | jak się dzieje: przymiotnik + ly; y → ily | He walks slowly. / They sing happily. | On chodzi powoli. / Śpiewają radośnie. |
| A2Sposób: wyjątki | fast, hard, late i early mają taką samą formę jak przymiotnik | He runs fast. | On biega szybko. |
| How often? | wyrażenia częstotliwości stoją na końcu | How often do you swim? — I swim every day. | Jak często pływasz? — Pływam codziennie. |
| Częstotliwość: miejsce | przed czasownikiem głównym, po be | I often walk. / She is always late. | Często chodzę pieszo. / Ona zawsze się spóźnia. |
| A2Częstotliwość: z czasownikiem pomocniczym | między czasownikiem pomocniczym a głównym | I can never find my keys. | Nigdy nie mogę znaleźć swoich kluczy. |
| A2Sposób: miejsce | po czasowniku lub po dopełnieniu | He opened the door slowly. | Powoli otworzył drzwi. |
| B2Dwa przysłówki | forma taka jak przymiotnik i forma na -ly mogą mieć różne znaczenia | They work hard. / I hardly know him. | Ciężko pracują. / Ledwo go znam. |
| B2Częstotliwość: wyrażenia | seldom, scarcely ever, every other day, now and then | We meet twice a week. | Spotykamy się dwa razy w tygodniu. |
| B2Częstotliwość: pytania | między podmiotem a czasownikiem głównym | Do you often eat out? | Czy często jadasz w restauracjach? |
| B2Stopniowanie przysłówków | -er przy jednej sylabie, more przy przysłówkach na -ly | She types faster than me. / Drive more carefully. | Ona pisze szybciej niż ja. / Jedź ostrożniej. |
| A2Pułapka | good opisuje rzeczownik, well — czasownik | She sings well. | Ona dobrze śpiewa. |
Too, enough, so i such
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| too + adjective / adverb | więcej, niż trzeba; wynik wprowadza to + V | The box is too heavy for me to lift. | Pudełko jest zbyt ciężkie, żebym mógł je podnieść. |
| przymiotnik + enough / enough + rzeczownik | enough stoi po przymiotniku i przed rzeczownikiem | She is old enough to drive. / We have enough chairs. | Jest wystarczająco dorosła, żeby prowadzić samochód. / Mamy wystarczająco dużo krzeseł. |
| so + adjective / adverb | wynik wprowadza that | I was so tired that I fell asleep. | Byłem tak zmęczony, że zasnąłem. |
| such a + przymiotnik + rzeczownik w liczbie pojedynczej / such + przymiotnik + rzeczownik w liczbie mnogiej | such łączy się z rzeczownikiem, so z przymiotnikiem lub przysłówkiem | It's such a good film. / They are such nice people. | To taki dobry film. / To tacy mili ludzie. |
| B2Mocniej lub słabiej | far too i a little too; more than enough, not nearly enough | It is far too hot. / We have more than enough food. | Jest stanowczo za gorąco. / Mamy aż nadto jedzenia. |
| B2Wynik lub cel | so wyraża wynik; so that i so as to wyrażają cel | It was so cold that the lake froze. / We left early so that we could get seats. | Było tak zimno, że jezioro zamarzło. / Wyszliśmy wcześnie, żebyśmy mogli dostać miejsca. |
| C1Stopień w stylu formalnym | so much so that, to such an extent that, so foolish as to | He was nervous, so much so that he could not speak. | Był zdenerwowany, i to do tego stopnia, że nie mógł mówić. |
| C1something of a + rzeczownik | enough of a, not much of a, something of a | She is something of an expert. | Jest w pewnym sensie ekspertką. |
| Pułapka | not + przymiotnik + enough | The room is not big enough. | Pokój nie jest wystarczająco duży. |
| Pułapka | so many + rzeczownik w liczbie mnogiej | I have so many friends. | Mam tak wielu przyjaciół. |
Przysłówki stopnia, wyróżniające i postawy mówiącego
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Stopień z przymiotnikami | very łączy się z przymiotnikami stopniowalnymi, absolutely ze skrajnymi | It's very cold. / It's absolutely freezing. | Jest bardzo zimno. / Jest lodowato. |
| Quite | quite przed przymiotnikiem stopniowalnym oznacza stopień umiarkowany, przed skrajnym — pełny | It's quite good. / I'm quite sure. | To całkiem dobre. / Jestem całkiem pewien. |
| Stopień z czasownikami | większość stoi przed czasownikiem; very much i a lot — po nim | I totally agree. / I like it very much. | Całkowicie się zgadzam. / Bardzo mi się to podoba. |
| Wyróżnienie | przysłówek wyróżniający stoi obok słowa, które wyróżnia | Only Tom came. / Tom came only on Monday. | Przyszedł tylko Tom. / Tom przyszedł tylko w poniedziałek. |
| Still i no longer | still oznacza, że coś trwa; no longer i any more — że się skończyło | She still lives here. / She no longer lives here. | Ona nadal tu mieszka. / Ona już tu nie mieszka. |
| Przysłówki zdaniowe | komentują całe zdanie; na początku zdania następuje po nich przecinek | Luckily, nobody was hurt. | Na szczęście nikt nie ucierpiał. |
| C1Osłabiacze | hardly, scarcely i barely są negatywne: bez drugiego przeczenia | I can hardly see. | Ledwo widzę. |
| C1Kolokacje | wzmacniacz zależy od znaczenia przymiotnika | highly unlikely / deeply concerned | wysoce nieprawdopodobne / głęboko zaniepokojony |
| C1Przysłówki postawy | pokazują, jak pewny lub jak sprawiedliwy jest mówiący | Arguably, it is her best book. | Można twierdzić, że to jej najlepsza książka. |
| Pułapka | przymiotnik skrajny łączy się z absolutely lub really | The soup is absolutely delicious. | Zupa jest absolutnie pyszna. |
Przyimki
Przyimki czasu: in, on, at
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| at | godziny zegarowe, night, midday, Christmas, Easter | at 9:30 / at night | o 9:30 / w nocy |
| on | dni, daty oraz dzień z porą dnia | on Monday morning / on 5 May | w poniedziałek rano / 5 maja |
| in | miesiące, pory roku, lata, morning, afternoon, evening | in January / in summer | w styczniu / latem |
| Długość okresu | okres wydłuża się od at przez on do in | at 7 o'clock / on Monday / in July | o siódmej / w poniedziałek / w lipcu |
| Bez przyimka | przed this, next, last, every, today, tomorrow | I'm busy this week. / I walk every morning. | Jestem zajęty w tym tygodniu. / Spaceruję każdego ranka. |
| B2By i until | by podaje termin ostateczny, until — stan, który trwa | Send it by Friday. / I'm away until Friday. | Wyślij to najpóźniej w piątek. / Nie ma mnie do piątku. |
| B2For, during, while | for podaje czas trwania, during łączy się z rzeczownikiem, a while ze zdaniem | We waited for two hours. / He slept during the film. / The phone rang while he slept. | Czekaliśmy dwie godziny. / Spał podczas filmu. / Telefon zadzwonił, gdy spał. |
| B2In, within, after | in two days to po upływie dwóch dni, within two days to przed ich końcem | It arrives in two days. ≠ It arrives within two days. | Dotrze za dwa dni. ≠ Dotrze w ciągu dwóch dni. |
| C1Styl formalny | prior to, following, upon i as of są formalne | Prior to the meeting, read the report. / Upon arrival, call the office. | Przed spotkaniem przeczytaj raport. / Po przyjeździe zadzwoń do biura. |
| C1Okresy | dekady, pory roku i przybliżone godziny | She was born in the early 1990s. / I'll arrive around six. | Urodziła się na początku lat dziewięćdziesiątych. / Będę koło szóstej. |
| Pułapka | daty wymagają on, miesiące wymagają in | My birthday is on 5 May. / It's cold in January. | Moje urodziny są 5 maja. / W styczniu jest zimno. |
| Pułapka | the weekend wymaga at | We relax at the weekend. (amer.: on the weekend) | Odpoczywamy w weekend. |
Przyimki miejsca i ruchu
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| in | wewnątrz przestrzeni, w mieście lub kraju | in the bag / in Madrid | w torbie / w Madrycie |
| on | kontakt z powierzchnią | on the table / on the wall | na stole / na ścianie |
| at | punkt lub miejsce o określonym przeznaczeniu | at the door / at home | przy drzwiach / w domu |
| Stałe wyrażenia | bez the: at home, at work, in bed, to school | She's at work. / I go to work. | Ona jest w pracy. / Idę do pracy. |
| behind, near | stoją bezpośrednio przed rzeczownikiem | I live near the park. | Mieszkam blisko parku. |
| to / from | ruch do miejsca i z miejsca; home stoi bezpośrednio po go | We go to the beach. / I go home. | Idziemy na plażę. / Idę do domu. |
| A2in → into / on → onto / at → to | miejsce zmienia się w ruch | She goes into the kitchen. / The cat jumps onto the sofa. | Ona wchodzi do kuchni. / Kot wskakuje na kanapę. |
| A2along, across, through | droga ruchu | We walk across the bridge. / The train goes through a tunnel. | Przechodzimy przez most. / Pociąg jedzie przez tunel. |
| A2arrive | arrive in — dla miasta lub kraju; arrive at — dla budynku | We arrive in Paris. / I arrive at the office. | Przyjeżdżamy do Paryża. / Przychodzę do biura. |
| A2Transport | get on a bus, train, plane, bike; get in a car, taxi | I get on the bus. / She gets in the taxi. | Wsiadam do autobusu. / Ona wsiada do taksówki. |
| B2Położenie i kierunek | pary takie jak between i among, towards i to | She sat between Tom and Ana. / He ran towards the gate. | Usiadła między Tomem a Aną. / Pobiegł w stronę bramy. |
| C1Abstrakcyjne i formalne | stany, np. under control, i grupy wyrazów, np. on behalf of | The fire is under control. / I write on behalf of the team. | Pożar jest pod kontrolą. / Piszę w imieniu zespołu. |
| Pułapka | next to i in front of zachowują to oraz of | next to the café / in front of the school | obok kawiarni / przed szkołą |
Stałe połączenia z przyimkami
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Czasownik | czasownik + przyimek + rzeczownik; czasownik wybiera przyimek | I depend on my parents. | Zależę od rodziców. |
| Przymiotnik | przymiotnik + przyimek + rzeczownik; parę uczy się razem | She is afraid of spiders. | Ona boi się pająków. |
| Rzeczownik | rzeczownik + przyimek + rzeczownik; parę uczy się razem | What is the reason for the delay? | Jaka jest przyczyna opóźnienia? |
| Po przyimku | rzeczownik, zaimek w formie dopełnienia lub forma -ing | She insisted on paying. | Nalegała, żeby zapłacić. |
| Pytania i strona bierna | przyimek zostaje przy swoim czasowniku | What are you waiting for? | Na co czekasz? |
| Dwa przyimki | przyimek zmienia znaczenie | I'm looking for a map. / She looks after her brother. | Szukam mapy. / Ona opiekuje się bratem. |
| C1Imiesłowy | imiesłowy mają stałe przyimki; po committed to występuje -ing | The film is based on a true story. / We are committed to helping. | Film jest oparty na prawdziwej historii. / Jesteśmy zdecydowani pomagać. |
| C1Subtelniejsze różnice | jedno słowo, dwa znaczenia: responsible for łączy się z zadaniem, responsible to z osobą | He is responsible to the manager. / I prefer tea to coffee. | Podlega kierownikowi. / Wolę herbatę od kawy. |
| C1Rzeczowniki akademickie | każdy rzeczownik abstrakcyjny zachowuje jeden przyimek | the impact on small shops / a link between sleep and memory | wpływ na małe sklepy / związek między snem a pamięcią |
| C1Czasowniki formalne | czasowniki formalne mają stałe przyimki | Staff must comply with the rules. / Costs amount to ten thousand pounds. | Pracownicy muszą przestrzegać przepisów. / Koszty wynoszą dziesięć tysięcy funtów. |
| Pułapka | discuss, mention, enter i attend występują bez przyimka | We discussed the plan. | Omówiliśmy plan. |
| C1Pułapka | comprise i emphasise występują bez przyimka | The course comprises six units. | Kurs składa się z sześciu modułów. |
Słowotwórstwo
Przedrostki i przyrostki
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Przyrostki | -tion / -ment / -ness tworzą rzeczowniki; -able / -ful / -ous tworzą przymiotniki | educate → education / kind → kindness / enjoy → enjoyable | edukacja / życzliwość / przyjemny |
| Tworzenie czasowników | -ise / -ify / -en / en- tworzą czasowniki | simple → simplify / short → shorten / rich → enrich | upraszczać / skracać / wzbogacać |
| Przedrostki przeczące | un- / in- / dis- / non- / mis- wyrażają przeczenie; in- zmienia się w im-, il-, ir- | happy → unhappy / agree → disagree | nieszczęśliwy / nie zgadzać się |
| Inne przedrostki | re- ponownie, over- za dużo, under- za mało, ex- były | write → rewrite / cook → overcook / wife → ex-wife | przepisywać / rozgotować / była żona |
| Dźwięk | niektóre przyrostki przesuwają akcent i skracają samogłoskę | ˈphotograph → photoˈgraphic / divide → division | fotograficzny / podział |
| Pułapka | possible przyjmuje in-, które przed p zmienia się w im- | It is impossible to finish today. | Nie da się skończyć dzisiaj. |
| C1Produktywne przyrostki | -ish / -y / -able / -ify / -ism łączą się swobodnie z nowymi podstawami | download → downloadable / solid → solidify | do pobrania / zestalać |
| C1-ity / -ness | -ity zwykle łączy się z przymiotnikiem pochodzenia łacińskiego, -ness z germańskim | possible → possibility / kind → kindness | możliwość / życzliwość |
| C1Elementy słowotwórcze | greckie i łacińskie elementy tworzą wyrazy specjalistyczne | biology / geography / telephone | biologia / geografia / telefon |
| C1Rejestr | wyrazy pochodzenia łacińskiego brzmią bardziej formalnie niż ich germańskie odpowiedniki | begin = commence / enough = sufficient | rozpocząć / wystarczający |
Wyrazy złożone i konwersja
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Złożony rzeczownik | ostatni wyraz jest nadrzędny; pierwszy go doprecyzowuje | a bus stop / a swimming pool | przystanek autobusowy / basen |
| Złożony przymiotnik | rzeczownik w liczbie pojedynczej po liczebniku; imiesłów po rzeczowniku lub przysłówku | a ten-minute walk / home-made jam / a well-known author | dziesięciominutowy spacer / domowy dżem / znany autor |
| Konwersja | wyraz zmienia część mowy bez zmiany formy; końcówki są regularne | I'll email you. / Let's go for a run. | Wyślę ci maila. / Chodźmy pobiegać. |
| Formy skrócone | skrócenia i kontaminacje są wyrazami; przed skrótowcem stoi a lub an zależnie od dźwięku | I go to the gym. / an MP | Chodzę na siłownię. / poseł |
| C1Relacja znaczeniowa | pierwszy rzeczownik podaje materiał, cel, miejsce, wykonawcę czynności lub czas | a gold ring / a bus driver | złoty pierścionek / kierowca autobusu |
| C1Określenie w liczbie mnogiej | kilka określeń zachowuje formę liczby mnogiej | a sports car / a women's magazine | samochód sportowy / magazyn dla kobiet |
| C1Reduplikacja | w powtórzeniu zmienia się samogłoska; i stoi przed a lub o | zigzag / ping-pong | zygzak / ping-pong |
| C1Produktywny element | element taki jak -free, -proof czy -led tworzy nowe przymiotniki | a sugar-free drink | napój bez cukru |
| Pułapka | rzeczownik po liczebniku pozostaje w liczbie pojedynczej | a five-year-old boy | pięcioletni chłopiec |