Mowa zależnaB1
Mowa zależna przekazuje czyjeś słowa bez cytowania, za pomocą czasowników say, tell i ask. Po czasowniku w czasie przeszłym czas cofa się o jeden krok, a pytania mają szyk zdania oznajmującego: She asked where I lived.
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B1: wybierz B1 lub wyższy poziom.
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B1: wybierz B1 lub wyższy poziom.
ŚciągaB1
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| say | say + (that) + zdanie; bez osoby lub to + kogoś | She said (that) she was tired. | Powiedziała, że jest zmęczona. |
| tell | tell + kogoś + (that) + zdanie | She told me (that) she was tired. | Powiedziała mi, że jest zmęczona. |
| Present Simple / Present Continuous | → Past Simple / Past Continuous | He said he worked there. / She said she was waiting. | Powiedział, że tam pracuje. / Powiedziała, że czeka. |
| Past Simple / Present Perfect | → Past Perfect | He said he had left. / She said she had finished. | Powiedział, że wyszedł. / Powiedziała, że skończyła. |
| will / can / must | → would / could / had to | He said he would call. / She said she could swim. | Powiedział, że zadzwoni. / Powiedziała, że umie pływać. |
| Bez zmian | would, could, should, might; fakt, który nadal jest prawdziwy; po says (czas teraźniejszy) | She said she lives in Paris. / She says she is tired. | Powiedziała, że mieszka w Paryżu. / Mówi, że jest zmęczona. |
| Zaimki i określenia czasu | zaimki odpowiadają mówiącemu; today → that day, tomorrow → the next day | Anna said she was tired. | Anna powiedziała, że ona jest zmęczona. |
| Pytania | pytania ogólne łączą się z if lub whether; pytania z wh- zachowują słowo pytające | She asked if I liked tea. | Zapytała, czy lubię herbatę. |
| Polecenia | told / asked + kogoś + (not) to + V | He told us not to be late. | Powiedział nam, żebyśmy się nie spóźnili. |
| Pułapka | pytanie w mowie zależnej ma szyk zdania oznajmującego, bez do / does / did | She asked me where I lived. | Zapytała mnie, gdzie mieszkam. |
Forma: say i tellB1
| Czasownik | Schemat | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| say | say + (that) + zdanie | She said (that) she was tired. | Powiedziała, że jest zmęczona. |
| tell | tell + kogoś + (that) + zdanie | She told me (that) she was tired. | Powiedziała mi, że jest zmęczona. |
| say | say + to + kogoś | She said to me that she was tired. | Powiedziała mi, że jest zmęczona. |
- tell zawsze ma po sobie osobę. say występuje bez osoby lub z to + kogoś.
Forma: cofnięcie czasu (backshift)B1
Po czasowniku wprowadzającym w czasie przeszłym (said, told, asked) czas zwykle cofa się o jeden krok.
| Mowa niezależna | Mowa zależna | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Present Simple | Past Simple | “I work here.” → He said he worked there. | „Pracuję tutaj.” Powiedział, że tam pracuje. |
| Present Continuous | Past Continuous | “I'm waiting.” → She said she was waiting. | „Czekam.” Powiedziała, że czeka. |
| Past Simple | Past Perfect | “I left.” → He said he had left. | „Wyszedłem.” Powiedział, że wyszedł. |
| Present Perfect | Past Perfect | “I've finished.” → She said she had finished. | „Skończyłam.” Powiedziała, że skończyła. |
| will | would | “I'll call.” → He said he would call. | „Zadzwonię.” Powiedział, że zadzwoni. |
| must | had to | “I must go.” → She said she had to go. | „Muszę iść.” Powiedziała, że musi iść. |
| can | could | “I can swim.” → She said she could swim. | „Umiem pływać.” Powiedziała, że umie pływać. |
- would, could, should i might nie zmieniają się.
- Czas może się nie zmieniać, jeśli fakt jest nadal prawdziwy: She said she lives in Paris. — Powiedziała, że mieszka w Paryżu.
- Po says (czas teraźniejszy) czas się nie zmienia: She says she is tired. — Mówi, że jest zmęczona.
Forma: zaimki i określenia czasuB1
| Mowa niezależna | Mowa zależna |
|---|---|
| I / my | he / she / his / her |
| we / our | they / their |
| this / these | that / those |
| here | there |
| now | then |
| today | that day |
| tomorrow | the next day / the following day |
| yesterday | the day before / the previous day |
| last week | the week before |
| next week | the week after / the following week |
| ago | before |
- Zaimki odpowiadają mówiącemu: “I'm tired,” said Anna → Anna said she was tired. — „Jestem zmęczona” — powiedziała Anna. Anna powiedziała, że ona jest zmęczona.
- Określenia czasu się nie zmieniają, jeśli relacja jest podawana tego samego dnia.
Forma: pytania w mowie zależnejB1
| Pytanie | Mowa niezależna | Mowa zależna |
|---|---|---|
| Yes / no | “Do you like tea?” — „Lubisz herbatę?” | She asked if I liked tea. — Zapytała, czy lubię herbatę. |
| Wh- | “Where do you live?” — „Gdzie mieszkasz?” | She asked where I lived. — Zapytała, gdzie mieszkam. |
| Wh- | “What is your name?” — „Jak masz na imię?” | She asked what my name was. — Zapytała, jak mam na imię. |
- Pytanie w mowie zależnej ma szyk zdania oznajmującego: podmiot + czasownik, bez do / does / did.
- Pytania Yes / no łączą się z if lub whether. Zdanie kończy się kropką.
- Czasy i zaimki zmieniają się tak jak w zdaniach oznajmujących.
Forma: polecenia w mowie zależnejB1
| Typ | Schemat | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| Polecenie | told + kogoś + to + V | “Sit down.” → He told me to sit down. | „Usiądź.” Powiedział mi, żebym usiadł. |
| Prośba | asked + kogoś + to + V | “Please help.” → She asked me to help. | „Pomóż, proszę.” Poprosiła mnie, żebym pomógł. |
| Przeczenie | told + kogoś + not to + V | “Don't be late.” → He told us not to be late. | „Nie spóźnijcie się.” Powiedział nam, żebyśmy się nie spóźnili. |
Typowe błędyB1
| ✗ | ✓ | Zasada |
|---|---|---|
| She said me that she was tired. | She told me that she was tired. / She said that she was tired. | say bez osoby; tell wymaga osoby |
| He told that he was late. | He said that he was late. | tell wymaga osoby |
| She asked me where did I live. | She asked me where I lived. | pytania w mowie zależnej mają szyk zdania oznajmującego |
| He asked me do I like tea. | He asked me if I liked tea. | pytania yes / no → if / whether |
| He said me to sit down. | He told me to sit down. | told + kogoś + to + V |
| He said he will come. | He said he would come. | will → would po czasowniku w czasie przeszłym |