Polski

Grupa rzeczownikowa i nominalizacja

B2–C2Rzeczowniki i określniki 18 min

Grupa rzeczownikowa powstaje wokół rzeczownika nadrzędnego z określnikami i określeniami, a nominalizacja zamienia czasowniki i zdania w rzeczowniki. Krótkie określenia stoją przed rzeczownikiem nadrzędnym, a długie po nim: a small house with a view of the park.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

ŚciągaB2–C2

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Pozycjeprzedokreślnik, określnik, liczebnik, przymiotnik, rzeczownik jako określenie, rzeczownik nadrzędnyall the other ten new bus driverswszyscy pozostali dziesięciu nowych kierowców autobusówB2
Kolejnośćliczebnik porządkowy przed głównym; all, both i half przed określnikiemthe first three days / all my friendspierwsze trzy dni / wszyscy moi przyjacieleB2
Po rzeczownikugrupa przyimkowa, bezokolicznik z to, zdanie z that, grupa z of, apozycjaa chance to win / the house on the hillszansa na wygraną / dom na wzgórzuB2
Przed rzeczownikiemrzeczownik w liczbie pojedynczej jako określenie, przymiotnik na ‑ing lub ‑ed; najwyżej trzya bus ticket / a broken windowbilet autobusowy / wybite oknoB2
Jako człon nadrzędnyprzymiotnik, one lub mine może zastąpić całą grupęThe injured were treated quickly. / I'll take the red one.Rannych szybko opatrzono. / Wezmę czerwony.B2
Nominalizacjarzeczownik nazywa czynność; jej dopełnienie następuje po ofThey destroyed the city. → the destruction of the cityZniszczyli miasto. → zniszczenie miastaC1
Czasownik funkcyjnyogólny czasownik niesie czynność rzeczownikamake a decision / carry out an analysispodjąć decyzję / przeprowadzić analizęC1
Rzeczownik-powłoka (shell noun)rzeczownik podsumowuje wcześniejsze zdanieThe company cut prices. This move surprised its rivals.Firma obniżyła ceny. Ten krok zaskoczył konkurencję.C1
Rejestrczasowniki w mowie, rzeczowniki w piśmie formalnym i naukowymWe analysed (amer.: analyzed) the data. ≠ An analysis of the data was performed.Przeanalizowaliśmy dane. ≠ Przeprowadzono analizę danych.C1
Łańcuch w nagłówkachostatni rzeczownik jest nadrzędny; pozostałe go określająGovernment job cuts plan rowspór o rządowy plan redukcji miejsc pracyC2
Of i rzeczownikof i rzeczownik abstrakcyjny pełnią funkcję przymiotnikaa man of means / a matter of urgencyzamożny mężczyzna / pilna sprawaC2
Pułapkajednostka pozostaje w liczbie pojedynczej przed rzeczownikiema five-day coursepięciodniowy kursB2

Forma: miejsca w grupie rzeczownikowejB2

PozycjaWyrazyPrzykładPolski
przedokreślnikall / both / half / double / such / what / quiteboth my brothers / such a big house / quite a long walkobaj moi bracia / tak duży dom / dość długi spacerB2
określnikthe / a / this / my / some / no / each / everyboth my brothers / such a big houseobaj moi bracia / tak duży domB2
liczebnik porządkowy i głównyfirst / second / last / next / other / two / tenthe first day / my two sisterspierwszy dzień / moje dwie siostryB2
inny określnik ilościmany / few / several / much / littleher many cousins / the few tickets leftjej liczni kuzyni / te nieliczne pozostałe biletyB2
przymiotnikdowolna liczba, w zwykłej kolejnościa lovely old houseśliczny stary domB2
rzeczownik w roli określeniarzeczownik, który klasyfikuje rzeczownik nadrzędnya kitchen tablestół kuchennyB2
rzeczownik nadrzędnyrzeczownik, z którym zgadza się czasownikthe price of the ticketscena biletówB2
  • Obowiązkowy jest tylko rzeczownik nadrzędny; pozostałe pozycje zachowują tę kolejność: all the other ten new bus driverswszyscy pozostali dziesięciu nowych kierowców autobusów
  • Kolejność kilku przymiotników: Przymiotniki i ich kolejność.

Kolejność określników i liczebnikówB2

ZasadaPrzykładPolski
liczebnik porządkowy stoi przed głównymthe first three dayspierwsze trzy dniB2
other, last i next stoją przed liczebnikiemthe last two weeks / the next three busesostatnie dwa tygodnie / następne trzy autobusyB2
many i few stoją po określnikuhis many friends / the few people I knowjego liczni przyjaciele / te nieliczne osoby, które znamB2
all, both i half stoją przed określnikiemall my friends / both the boys / half the classwszyscy moi przyjaciele / obaj chłopcy / pół klasyB2

Określenia po rzeczownikuB2

OkreślenieFormaPrzykładPolski
grupa przyimkowarzeczownik + przyimek i grupa rzeczownikowathe house on the hilldom na wzgórzuB2
bezokolicznik z torzeczownik + to + forma podstawowaa chance to winszansa na wygranąB2
zdanie z thatrzeczownik + that + zdaniethe fact that she leftfakt, że wyszłaB2
grupa z ofrzeczownik + of + rzeczownika cup of tea / the end of the storyfiliżanka herbaty / koniec historiiB2
apozycjadruga grupa rzeczownikowa po przecinkumy brother, a doctor / Paris, the capital of Francemój brat, lekarz / Paryż, stolica FrancjiB2
  • Czasownik zgadza się z rzeczownikiem nadrzędnym, choćby określenie było bardzo długie: The price of the tickets has risen.Cena biletów wzrosła.
  • Zdanie względne również stoi po rzeczowniku: Zdania względne.

Określenia przed rzeczownikiemB2

OkreślenieFormaPrzykładPolski
rzeczownik w roli określeniarzeczownik w liczbie pojedynczej + rzeczownika bus ticket / a tennis ballbilet autobusowy / piłka tenisowaB2
liczba i jednostkaliczba + łącznik + rzeczownik w liczbie pojedynczej + rzeczownika ten-minute walk / a two-hour drivedziesięciominutowy spacer / dwugodzinna podróż samochodemB2
przymiotnik na ‑ingV-ing + rzeczownika barking dog / a sleeping babyszczekający pies / śpiące dzieckoB2
przymiotnik na ‑edV-ed + rzeczownika broken window / a closed doorwybite okno / zamknięte drzwiB2
  • Rzeczownik w roli określenia stoi w liczbie pojedynczej, nawet przed rzeczownikiem nadrzędnym w liczbie mnogiej: two bus ticketsdwa bilety autobusowe
  • Trzy określenia to praktyczna granica przed rzeczownikiem nadrzędnym; dalsze szczegóły dodaj po nim: a small old wooden table with a drawermały stary drewniany stół z szufladą

Zaimki i przymiotniki jako człon nadrzędnyB2

Człon nadrzędnyZnaczeniePrzykładPolski
the + przymiotnikgrupa osób; czasownik w liczbie mnogiejThe injured were treated quickly.Rannych szybko opatrzono.B2
one / onespoliczalny rzeczownik, który już padłI like the blue one. / Which ones are yours?Podoba mi się niebieski. / Które są twoje?B2
those whoosoby, któreThose who arrive early get the best seats.Ci, którzy przychodzą wcześnie, dostają najlepsze miejsca.B2
mine / yours / hers / ourswłaściciel i rzecz w jednym słowieThis seat is mine.To miejsce jest moje.B2
some / many / noneokreślnik ilości bez rzeczownikaMany were late.Wielu się spóźniło.B2
the samecoś, o czym już wspomnianoI'll have the same.Poproszę to samo.B2

Forma: nominalizacjaC1

ZZmianaPrzykładPolski
czasownikdecide → decisionHer decision surprised us.Jej decyzja nas zaskoczyła.C1
czasownikdevelop → developmentThe development of the area took years.Rozwój tej okolicy trwał latami.C1
czasownikarrive → arrivalTheir arrival was a surprise.Ich przyjazd był niespodzianką.C1
czasownikfail → failureThe failure of the plan was a shock.Porażka planu była szokiem.C1
czasownikgrow → growthPopulation growth slowed.Wzrost liczby ludności spowolnił.C1
przymiotnikpossible → possibilityThere is a possibility of rain.Istnieje możliwość deszczu.C1
przymiotnikable → abilityShe has the ability to learn fast.Ma zdolność szybkiego uczenia się.C1
zdanieThey destroyed the city. → the destruction of the cityThe destruction of the city shocked the world.Zniszczenie miasta wstrząsnęło światem.C1

Podmiot i dopełnienie nominalizacjiC1

RolaFormaPrzykładPolski
wykonawca czynności, z ofthe + rzeczownik + of + wykonawca czynnościthe arrival of the guestsprzyjazd gościC1
wykonawca czynności w formie dzierżawczejwykonawca czynności + 's + rzeczownikthe president's decisiondecyzja prezydentaC1
to, na co działa czynność, z ofthe + rzeczownik + of + rzeczownikthe destruction of the cityzniszczenie miastaC1
wykonawca po obiekcie czynności, z bythe + rzeczownik + of + rzeczownik + by + wykonawca czynnościthe destruction of the city by the armyzniszczenie miasta przez armięC1
Czasownik funkcyjnyRzeczownikPrzykładPolski
makea decision / a suggestion / a mistakeThe board made a decision on Friday.Zarząd podjął decyzję w piątek.C1
carry outan analysis / a survey / a testResearchers carried out an analysis of the results.Badacze przeprowadzili analizę wyników.C1
giveconsideration to / priority to / an explanationPlease give consideration to my request.Proszę o rozpatrzenie mojej prośby.C1
reacha conclusion / an agreementThe two sides reached an agreement.Obie strony osiągnęły porozumienie.C1
  • Czasownik funkcyjny z rzeczownikiem znaczy to samo co czasownik pełnoznaczny: They analysed (amer.: analyzed) the data. = They carried out an analysis of the data.Przeanalizowali dane. = Przeprowadzili analizę danych.

Porównanie: gerund i rzeczownik odczasownikowyC1

GerundRzeczownik odczasownikowy
zachowuje się jak czasownik: przyjmuje dopełnienie i przysłówekzachowuje się jak rzeczownik: przyjmuje the lub a, of i przymiotnikC1
Singing the anthem is a tradition.Śpiewanie hymnu jest tradycją.The singing of the anthem is a tradition.Śpiewanie hymnu to tradycja.C1
Painting portraits quickly takes skill.Szybkie malowanie portretów wymaga umiejętności.Her quick painting of portraits impressed us.Jej szybkie malowanie portretów zrobiło na nas wrażenie.C1
  • Forma dzierżawcza przed formą na ‑ing jest formalna; w mowie używa się formy dopełnienia: Do you mind my opening the window? ≠ Do you mind me opening the window?Czy będzie Państwu przeszkadzać, że otworzę okno? ≠ Przeszkadza ci, że otworzę okno?
  • Czasowniki, po których występuje ‑ing: Gerund czy bezokolicznik.

Złożone grupy rzeczownikowe w prozie naukowejC1

ŚrodekPrzykładPolski
rozbudowane określenia po rzeczownikuthe impact of rising prices on the spending of families in rural areaswpływ rosnących cen na wydatki rodzin na obszarach wiejskichC1
apozycja definiującaInflation, the general rise in prices, reduces what people can buy.Inflacja, czyli ogólny wzrost cen, zmniejsza to, co ludzie mogą kupić.C1
  • Najpierw znajdź rzeczownik nadrzędny, potem czytaj każdą grupę jako szczegół o nim.
  • Przerwij łańcuch grup z of, używając rzeczownika w roli określenia lub formy dzierżawczej: the analysis of the results of the study of the market ≠ the analysis of the market study resultsanaliza wyników badania rynku ≠ analiza wyników badania rynkowego

Rzeczowniki podsumowujące i rzeczowniki-powłoki (shell nouns)C1

TypFormaPrzykładPolski
rzeczownik podsumowującythis / that / such a + rzeczownikThe council raised parking fees. This decision upset drivers. / She answers every email within an hour. Such an approach builds trust.Rada miasta podniosła opłaty za parkowanie. Ta decyzja zdenerwowała kierowców. / Odpowiada na każdy e-mail w ciągu godziny. Takie podejście buduje zaufanie.C1
rzeczownik-powłoka ze zdaniemrzeczownik + that + zdanieThe fact that prices rose surprised no one.Fakt, że ceny wzrosły, nikogo nie zaskoczył.C1
rzeczownik-powłoka z przyimkiemthe problem + with + rzeczownikThe problem with this plan is the cost.Problem z tym planem to koszt.C1
rzeczownik-powłoka z zaimkiem pytajnymthe reason + why + zdanieThe reason why prices rose is unclear.Powód wzrostu cen jest niejasny.C1
  • Rzeczowniki-powłoki, takie jak fact, idea, problem, reason i claim, biorą swoją treść ze zdania wokół nich.

Porównanie: styl czasownikowy i styl rzeczownikowyC1

Styl czasownikowyStyl rzeczownikowy
mowa i prosty tekst; działają ludzietekst naukowy i urzędowy; procesy stają się rzeczamiC1
We analysed (amer.: analyzed) the data.Przeanalizowaliśmy dane.An analysis of the data was performed.Przeprowadzono analizę danych.C1
Many people worry about the cost.Wiele osób martwi się kosztem.The cost is a source of widespread concern.Koszt jest źródłem powszechnego niepokoju.C1
She applied for the job in May.Złożyła podanie o tę pracę w maju.Her application for the job was received in May.Jej podanie o tę pracę wpłynęło w maju.C1

Gęste grupy rzeczownikowe w nagłówkach i tekstach specjalistycznychC2

ŚrodekOdczytaniePrzykładPolski
łańcuch rzeczownikówostatni rzeczownik jest nadrzędny; pozostałe go określająOil price rise fearsobawy przed wzrostem cen ropyC2
rozwijaniezamień każdy rzeczownik na wyrażenie, zaczynając od nadrzędnego i idąc wsteczCity council parking fee plan protest = a protest over the city council's plan for parking feesprotest przeciwko planowi rady miasta w sprawie opłat za parkowanieC2
łącznikłączy wyrazy w jedno określeniea little-used car ≠ a little used carrzadko używany samochód ≠ trochę używany samochódC2
przecinekoddziela równorzędne określeniaa quiet, reliable enginecichy, niezawodny silnikC2

Metafora gramatycznaC2

Styl czasownikowyStyl rzeczownikowy
As demand increased, prices rose.Gdy popyt wzrósł, ceny poszły w górę.The increase in demand led to a rise in prices.Wzrost popytu doprowadził do wzrostu cen.C2
Because the team trained harder, it improved.Ponieważ drużyna trenowała ciężej, poprawiła się.The team's harder training led to its improvement.Cięższy trening drużyny doprowadził do jej poprawy.C2
If people save more, banks can lend more.Jeśli ludzie oszczędzają więcej, banki mogą pożyczać więcej.Higher savings allow banks to lend more.Wyższe oszczędności pozwalają bankom pożyczać więcej.C2
  • Grupa rzeczownikowa zastępuje zdanie, a czasownik taki jak lead to zastępuje spójnik.
  • Zamień styl rzeczownikowy na czasownikowy, gdy rzeczowniki ukrywają, kto co robi.

Of i rzeczownik abstrakcyjnyC2

WyrażenieZnaczeniePrzykładPolski
a man of meanszamożnyMy grandfather was a man of means.Mój dziadek był człowiekiem zamożnym.C2
a woman of few wordsmałomównyThe new manager is a woman of few words.Nowa kierowniczka jest kobietą małomówną.C2
a thing of beautypięknyThe old clock tower is a thing of beauty.Stara wieża zegarowa jest prawdziwym pięknem.C2
a matter of urgencypilnyRepairing the roof is a matter of urgency.Naprawa dachu to sprawa pilna.C2
the likes ofosoby lub rzeczy takie jakWe cannot compete with the likes of big banks.Nie możemy konkurować z takimi jak duże banki.C2
the likelihood ofszansa naThere is little likelihood of snow tonight.Dziś w nocy raczej nie będzie śniegu.C2
  • Rzeczownik abstrakcyjny stoi bez przedimka: a matter of urgencypilna sprawa

Typowe błędyB2–C2

ŹleDobrzeZasada
the three first daysthe first three daysliczebnik porządkowy stoi przed głównymB2
a five-days coursea five-day coursejednostka w określeniu jest w liczbie pojedynczejB2
the half pricehalf the pricehalf stoi przed określnikiemB2
The injured was treated quickly.The injured were treated quickly.the + przymiotnik wymaga czasownika w liczbie mnogiejB2
the destroy of the citythe destruction of the citypo the rzeczownik destruction zastępuje czasownikC1
She did a decision.She made a decision.decision łączy się z makeC1
the singing the anthemthe singing of the anthempo the dopełnienie rzeczownika na ‑ing przyjmuje ofC1
There is little likelihood to rain.There is little likelihood of rain.likelihood łączy się z ofC2

Poziom

Treści powyżej wybranego poziomu są ukryte.