Ściąga: Budowa zdania

Budowa zdania

Szyk zdania

Zagadnienie	Zasada	Przykład	Polski
Kolejność	podmiot + czasownik + dopełnienie + miejsce + czas	My sister buys bread in the shop every day.	Moja siostra codziennie kupuje chleb w sklepie.
Podmiot	podmiot jest zawsze obecny	It is cold.	Jest zimno.
Przymiotnik	stoi przed rzeczownikiem	I have a red car.	Mam czerwony samochód.
A1Czas na początku	wyrażenie czasu może otwierać zdanie, często z przecinkiem	Last summer, we went to Italy.	Zeszłego lata pojechaliśmy do Włoch.
A1Przysłówek częstotliwości	przed czasownikiem głównym, po be	I always eat breakfast. / She is always late.	Zawsze jem śniadanie. / Ona zawsze się spóźnia.
A1Pułapka	miejsce stoi przed czasem	I went to London yesterday.	Wczoraj pojechałem do Londynu.

Pytania i przeczenia

Zagadnienie	Zasada	Przykład	Polski
Przeczenie: be, czasowniki modalne	podmiot + be / modal + not	They are not at home. / He can't drive.	Oni nie są w domu. / On nie potrafi prowadzić samochodu.
Pytanie: be, czasowniki modalne	be / modal + podmiot	Are they at home? / Can he drive?	Czy oni są w domu? / Czy on potrafi prowadzić samochód?
Przeczenie: pozostałe czasowniki	podmiot + don't / doesn't / didn't + forma podstawowa	He doesn't like jazz.	On nie lubi jazzu.
Pytanie: pozostałe czasowniki	do / does / did + podmiot + forma podstawowa	Did you call her?	Czy dzwoniłeś do niej?
do, does, did	I / you / we / they → do, he / she / it → does, przeszły → did	Do you like jazz?	Czy lubisz jazz?
Pytanie szczegółowe	słowo pytające + czasownik pomocniczy + podmiot + forma podstawowa	Where do you live? / Where are you from?	Gdzie mieszkasz? / Skąd jesteś?
Pytanie o podmiot	bez do / does / did; czasownik sam przyjmuje formę czasu	Who called you?	Kto do ciebie zadzwonił?
Krótka odpowiedź	powtarza się be, czasownik modalny lub pomocniczy	Yes, she can. / No, she can't.	Tak, potrafi. / Nie, nie potrafi.
Pułapka	po do / does / did czasownik ma formę podstawową	Did you go?	Czy poszedłeś?

Spójniki i słowa łączące

Zagadnienie	Zasada	Przykład	Polski
and, or	and dodaje myśl, or daje wybór; przed nimi zwykle nie ma przecinka	I like tea and coffee. / Do you want tea or coffee?	Lubię herbatę i kawę. / Chcesz herbatę czy kawę?
but, so	but przeciwstawia, so podaje skutek; przed nimi zwykle stawia się przecinek	I like tea, but I don't like coffee. / I'm tired, so I go to bed.	Lubię herbatę, ale nie lubię kawy. / Jestem zmęczony, więc idę spać.
because	podaje przyczynę; dalej następuje zdanie	I'm tired because I work late.	Jestem zmęczony, bo pracuję do późna.
A2when, before, after	zdanie podrzędne czasu; Present Simple mówi o przyszłości	When I arrive, I'll call you.	Kiedy przyjadę, zadzwonię do ciebie.
A2also, too	also stoi przed czasownikiem głównym i po be; too stoi na końcu	I also speak French. / I speak French too.	Mówię również po francusku. / Mówię po francusku także.
B1however	zaczyna nowe zdanie; dalej następuje przecinek	It was raining. However, we went out.	Padało. Mimo to wyszliśmy.
B1so that	podaje cel; dalej następuje zdanie	I left early so that I could catch the bus.	Wyszedłem wcześniej, żeby zdążyć na autobus.
B1unless	unless znaczy if … not	We stay in unless it stops raining.	Zostajemy w domu, chyba że przestanie padać.
A2Pułapka	because of wymaga po sobie rzeczownika	We stayed in because of the rain.	Zostaliśmy w domu z powodu deszczu.
B1Pułapka	although łączy dwie części zdania i zastępuje but	Although it was raining, we went out.	Chociaż padał deszcz, wyszliśmy.

Zdania warunkowe: typ zerowy, pierwszy i drugi

Zagadnienie	Zasada	Przykład	Polski
Zerowy: fakty	if + czas teraźniejszy, czas teraźniejszy	If you mix blue and yellow, you get green.	Jeśli zmieszasz niebieski i żółty, otrzymasz zielony.
Pierwszy: realne możliwości	if + czas teraźniejszy, will + V	If you study, you'll pass.	Jeśli będziesz się uczyć, zdasz.
B1Drugi: sytuacje nierealne	if + Past Simple, would + V	If I won the lottery, I'd buy a house.	Gdybym wygrał na loterii, kupiłbym dom.
Zdanie podrzędne z if	Present Simple, także dla przyszłości	If it rains, we'll stay in.	Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu.
Kolejność	zdanie z if na początku: przecinek; na końcu: bez przecinka	If it rains, we'll stay in. / We'll stay in if it rains.	Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu. / Zostaniemy w domu, jeśli będzie padać.
B1Pułapka	were dla wszystkich osób, także w radach	If I were you, I'd take the train.	Gdybym był tobą, pojechałbym pociągiem.
B1Pułapka	unless znaczy if … not; czasownik jest w formie twierdzącej	Unless you hurry, you'll miss the bus.	Jeśli się nie pospieszysz, spóźnisz się na autobus.

Zdania względne

Zagadnienie	Zasada	Przykład	Polski
Forma	rzeczownik + who / which / that + zdanie; zaraz po rzeczowniku	The woman who lives next door is a nurse.	Kobieta, która mieszka obok, jest pielęgniarką.
who, which	who dla osób, which dla rzeczy	The woman who lives next door is a nurse. / The book which I bought was cheap.	Kobieta, która mieszka obok, jest pielęgniarką. / Książka, którą kupiłem, była tania.
that	osoby lub rzeczy, tylko w zdaniach definiujących	The film that we saw was long.	Film, który oglądaliśmy, był długi.
whose	przynależność; dalej następuje rzeczownik	The man whose car was stolen called the police.	Mężczyzna, którego samochód skradziono, zadzwonił na policję.
where	miejsca	The café where we met has closed.	Kawiarnia, w której się spotkaliśmy, została zamknięta.
Zaimek w roli podmiotu	zostaje: dalej następuje czasownik	The girl who speaks French is my cousin.	Dziewczyna, która mówi po francusku, jest moją kuzynką.
Zaimek w roli dopełnienia	można pominąć tylko w zdaniu definiującym	The film I saw was long.	Film, który widziałem, był długi.
Definiujące	wskazuje, o którą osobę lub rzecz chodzi; bez przecinków	The man who called is my uncle.	Mężczyzna, który dzwonił, jest moim wujkiem.
Niedefiniujące	dodatkowa informacja w przecinkach; who / which / whose / where	Paris, which I visited in May, is beautiful.	Paryż, który odwiedziłem w maju, jest piękny.
Pułapka	where już zawiera przyimek	The house where I live is old.	Dom, w którym mieszkam, jest stary.

Strona bierna

Zagadnienie	Zasada	Przykład	Polski
Forma	dopełnienie staje się podmiotem; be + III forma	Shakespeare wrote Hamlet. → Hamlet was written by Shakespeare.	Szekspir napisał „Hamleta”. → „Hamlet” został napisany przez Szekspira.
Present Simple	am / is / are + V-ed	English is spoken here.	Tutaj mówi się po angielsku.
Past Simple	was / were + V-ed	The bridge was built in 1990.	Most został zbudowany w 1990 roku.
Present Perfect	has / have been + V-ed	The window has been broken.	Okno zostało rozbite.
will, can, must	will / can / must be + V-ed	The results will be sent tomorrow.	Wyniki zostaną wysłane jutro.
Przeczenie, pytanie	przeczenie: be + not + V-ed; pytanie: be + podmiot + V-ed	The room wasn't cleaned. / Was the room cleaned?	Pokój nie został posprzątany. / Czy pokój został posprzątany?
Użycie	nieznany lub nieistotny wykonawca, procesy, wiadomości, pismo formalne	My phone was stolen on the train. / Wine is made from grapes.	Mój telefon został skradziony w pociągu. / Wino robi się z winogron.
by / with	by wskazuje nowego lub ważnego wykonawcę; with wskazuje narzędzie	The song was written by Adele.	Tę piosenkę napisała Adele.
Pułapka	czasowniki bez dopełnienia zostają w stronie czynnej: happen / arrive / die	The accident happened yesterday.	Wypadek wydarzył się wczoraj.
Pułapka	używa się III formy czasownika: made, written, sold, taken	The window was broken.	Okno było rozbite.

Mowa zależna

Zagadnienie	Zasada	Przykład	Polski
say	say + (that) + zdanie; bez osoby lub to + kogoś	She said (that) she was tired.	Powiedziała, że jest zmęczona.
tell	tell + kogoś + (that) + zdanie	She told me (that) she was tired.	Powiedziała mi, że jest zmęczona.
Present Simple / Present Continuous	→ Past Simple / Past Continuous	He said he worked there. / She said she was waiting.	Powiedział, że tam pracuje. / Powiedziała, że czeka.
Past Simple / Present Perfect	→ Past Perfect	He said he had left. / She said she had finished.	Powiedział, że wyszedł. / Powiedziała, że skończyła.
will / can / must	→ would / could / had to	He said he would call. / She said she could swim.	Powiedział, że zadzwoni. / Powiedziała, że umie pływać.
Bez zmian	would, could, should, might; fakt, który nadal jest prawdziwy; po says (czas teraźniejszy)	She said she lives in Paris. / She says she is tired.	Powiedziała, że mieszka w Paryżu. / Mówi, że jest zmęczona.
Zaimki i określenia czasu	zaimki odpowiadają mówiącemu; today → that day, tomorrow → the next day	Anna said she was tired.	Anna powiedziała, że ona jest zmęczona.
Pytania	pytania ogólne łączą się z if lub whether; pytania z wh- zachowują słowo pytające	She asked if I liked tea.	Zapytała, czy lubię herbatę.
Polecenia	told / asked + kogoś + (not) to + V	He told us not to be late.	Powiedział nam, żebyśmy się nie spóźnili.
Pułapka	pytanie w mowie zależnej ma szyk zdania oznajmującego, bez do / does / did	She asked me where I lived.	Zapytała mnie, gdzie mieszkam.

Pytania rozłączne

Zagadnienie	Zasada	Przykład	Polski
Forma	zdanie twierdzące, tag przeczący; zdanie przeczące, tag twierdzący	It's cold, isn't it? / It isn't cold, is it?	Jest zimno, prawda? / Nie jest zimno, prawda?
Zaimek	czasownik pomocniczy + zaimek; zaimek zastępuje podmiot	Tom is late, isn't he?	Tom się spóźnia, prawda?
be	isn't / aren't / wasn't / weren't	They were late, weren't they?	Spóźnili się, prawda?
Inne czasowniki	czas teraźniejszy: don't / doesn't; czas przeszły: didn't	She works here, doesn't she? / He left early, didn't he?	Ona tu pracuje, prawda? / Wyszedł wcześnie, prawda?
have, modals	powtarza się czasownik pomocniczy lub modalny	You've finished, haven't you? / You can swim, can't you?	Skończyłeś, prawda? / Umiesz pływać, prawda?
I am	aren't I	I'm right, aren't I?	Mam rację, prawda?
Let's, polecenie	Let's → shall we; polecenie → will you	Let's go, shall we? / Open the door, will you?	Chodźmy, dobrze? / Otwórz drzwi, dobrze?
Użycie	sprawdzić coś, podtrzymać rozmowę lub uprzejmie o coś poprosić	You're from Madrid, aren't you?	Jesteś z Madrytu, prawda?
Intonacja	opadająca ↘: mówiący jest pewny; wznosząca ↗: prawdziwe pytanie	It's a lovely day, isn't it? ↘ / You haven't seen my keys, have you? ↗	To piękny dzień, prawda? / Nie widziałeś moich kluczy, prawda?
Pułapka	nobody / nothing / never czynią zdanie przeczącym: tag twierdzący	Nobody called, did they?	Nikt nie dzwonił, prawda?