langs123

Ściąga A2

Rzeczowniki i określniki

Przedimki: a, an, the

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Formaa przed dźwiękiem spółgłoskowym, an przed dźwiękiem samogłoskowyma book / an appleksiążka / jabłko
a / anjedna rzecz, zawód lub pierwsza wzmiankaShe's a doctor.Ona jest lekarką.
therzecz znana obu rozmówcom lub już wspomnianaThere's a cat. The cat is black.Jest tam kot. Ten kot jest czarny.
thejedyny w swoim rodzaju; stopień najwyższy i liczebniki porządkowethe sun / the best / the first timesłońce / najlepszy / pierwszy raz
A2therzeki, morza, oceany, pasma górskiethe Thames / the Atlantic / the AlpsTamiza / Atlantyk / Alpy
A2thekraje o nazwie w liczbie mnogiej, Kingdom lub Statesthe UK / the USA / the NetherlandsWielka Brytania / USA / Niderlandy
Bez przedimkarzeczowniki w liczbie mnogiej i niepoliczalne w znaczeniu ogólnym; posiłki; imiona i nazwiskaI like dogs. / We have lunch at two.Lubię psy. / Obiad jemy o drugiej.
A2Bez przedimkahome, work, school, bed; środek transportu po bygo home / at work / by busiść do domu / w pracy / autobusem
Pułapkadecyduje pierwszy dźwięk, a nie literaa university / an houruniwersytet / godzina
Pułapkawiększość krajów występuje bez przedimkaI live in Spain.Mieszkam w Hiszpanii.

Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Policzalnea / an w liczbie pojedynczej, -s w liczbie mnogieja book / two booksksiążka / dwie książki
Niepoliczalnesubstancje, materiały, idee: bez a / an, bez liczby mnogiejI like music.Lubię muzykę.
Czasownikczasownik w liczbie pojedynczej, także po newsThe water is cold. / The news is good.Woda jest zimna. / Wiadomości są dobre.
Jednostkaliczy się za pomocą jednostki; jednostka stoi w liczbie mnogieja glass of water / a piece of advice / two cups of coffeeszklanka wody / rada / dwie filiżanki kawy
A2Grupy rzeczygrupy rzeczy też są niepoliczalnefurniture / luggage / homeworkmeble / bagaż / praca domowa
A2Oba typyniektóre rzeczowniki należą do obu typów; znaczenie się zmieniaI like coffee. ≠ Two coffees, please.Lubię kawę. / Dwie kawy, proszę.
Pułapkaadvice i information: some lub a piece ofa piece of advice / some advicejedna rada / jakaś rada
Pułapkawork jest niepoliczalne; a job jest policzalneShe has a good job.Ona ma dobrą pracę.

Określniki ilości: some, any, much, many

UżycieRzeczownik policzalny w liczbie mnogiejRzeczownik niepoliczalny
Twierdzeniesome apples / a lot of applessome milk / a lot of milk
Przeczenienot any apples / not many applesnot any milk / not much milk
Pytanieany apples? / many apples?any milk? / much milk?
How…?How many apples?How much milk?
A2Propozycja, prośbaWould you like some apples?Can I have some milk?
A2Niewielka liczba lub ilośća few applesa little milk
A2Brak: no + rzeczownikno applesno milk

Zaimki

Zaimki nieokreślone

ZagadnienieSłowaZasadaPrzykład
some-somebody / someone / something / somewherezdania twierdzące, propozycje i prośbyI saw somebody in the garden.
any-anybody / anyone / anything / anywherepo not i w pytaniachI didn't see anybody. / Did anyone call?
no-nobody / no one / nothing / nowhereczasownik jest w formie twierdzącej: jedno słowo przecząceI saw nothing.
every-everybody / everyone / everything / everywhereoznacza „wszyscy, wszystko”Everything is ready.
Czasownikeverybodyzaimki nieokreślone łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczejEverybody is here.
Pułapkanobodypodmiot przeczący → nobodyNobody came.

Zaimki zwrotne

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
myself / yourself / himself / herself / itselfformy liczby pojedynczej kończą się na -selfShe talks to herself.Ona rozmawia sama ze sobą.
ourselves / yourselves / themselvesformy liczby mnogiej kończą się na -selves; yourselves = kilka osóbThey looked at themselves in the mirror.Przejrzeli się w lustrze.
Ta sama osobadopełnienie to ta sama osoba co podmiotI burnt myself in the kitchen.Oparzyłem się w kuchni.
Podkreśleniewłaśnie ta osoba i nikt innyI made the cake myself.Sam upiekłem ciasto.
by + zaimek zwrotnysam, bez pomocyHe lives by himself.Mieszka sam.
Czasowniki codziennych czynnościcodzienne czasowniki stoją bez zaimka: get dressed, relax, sit downI get dressed quickly.Szybko się ubieram.
each otherkażda osoba → inna osobaThey looked at each other.Spojrzeli na siebie nawzajem.
Pułapkahim + self / them + selvesHe hurt himself. / They enjoyed themselves.Zrobił sobie krzywdę. / Dobrze się bawili.

Czasowniki

Czasownik to be

CzasPytanieTwierdzeniePrzeczenie
CzasownikPodmiotResztaPodmiotCzasownikResztaPodmiotCzasownikReszta
A2PrzyszłyWillIbe late?Iwill belate.Iwon't belate.
youYouYou
heHeHe
sheSheShe
itItIt
weWeWe
theyTheyThey
TeraźniejszyAmIlate?Iamlate.Iam notlate.
AreyouYouareYouaren't
IsheHeisHeisn't
sheSheShe
itItIt
AreweWeareWearen't
theyTheyThey
A1PrzeszłyWasIlate?Iwaslate.Iwasn'tlate.
WereyouYouwereYouweren't
WasheHewasHewasn't
sheSheShe
itItIt
WereweWewereWeweren't
theyTheyThey

Tabela czasowników nieregularnych

SchematForma podstawowaPast SimplePast Participle
Wszystkie trzy formy są takie sameputputput
-ought / -aughtbuyboughtbought
Past Simple i Past Participle kończą się na -dmakemademade
A2Długa samogłoska skraca się, dodaje się -tkeepkeptkept
/iː/ skraca się do /e/meetmetmet
Samogłoska się zmienia, Past Simple = Past Participlesitsatsat
Past Participle = forma podstawowacomecamecome
i → a → udrinkdrankdrunk
Past Participle na -entaketooktaken
Past Participle na -n / -negowentgone
Użycie—czynności zakończone: I went to Madrid.po have: I have gone there.

Czasowniki frazowe: podstawowe

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Czasownik frazowyczasownik + partykuła; partykuła nadaje czasownikowi nowe znaczenieI'm looking for my keys.Szukam swoich kluczy.
Rozdzielnerzeczownik stoi przed partykułą lub po niejTurn off the light. / Turn the light off.Wyłącz światło.
Nierozdzielnedopełnienie zawsze stoi po partykuleLook after the baby.Opiekuj się dzieckiem.
Codzienne czynnościwake up, get up, put on, take off, turn onShe puts on her coat.Ona zakłada płaszcz.
Wychodzić i przychodzićgo out, come in, come back, pick upI pick up the children at three.Odbieram dzieci o trzeciej.
Szukać i dowiadywać sięlook for, look after, look up, find out, fill inLook up the word.Sprawdź to słowo w słowniku.
Pułapkaw czasowniku rozdzielnym zaimek stoi pośrodkuTurn it off.Wyłącz je.

Czasy

Mapa czasów

CzasFormaZnaczeniePrzykład
Present SimpleV / V-szwyczaje, fakty, stałe stanyI always walk to work.
Present Continuousam / is / are + V-ingteraz, sytuacje tymczasoweI'm working now.
A2Present Perfecthave / has + V-edprzeszłe zdarzenia ważne terazI've never been to Rome.
Past SimpleV-ed / irregularzdarzenia zakończoneI worked yesterday.
A2Past Continuouswas / were + V-ingtrwa w określonym momencie w przeszłościI was working at eight.
A2Used toused to + Vdawne zwyczaje i stany, które już się skończyłyI used to swim when I was a child.
Going toam / is / are going to + Vplany, przewidywania na podstawie widocznych oznakWe're going to cook tonight.
Present Continuous dla przyszłościam / is / are + V-ingustaleniaI'm leaving tomorrow.
A2Willwill + Vdecyzje, propozycje, obietnice, opinieI think it'll rain.
A2Present Simple dla przyszłościV / V-srozkłady jazdyThe train leaves at six.

Czasy proste (Simple)

CzasPytanieTwierdzeniePrzeczenie
Pomocn.PodmiotCzasownikPodmiotPomocn.CzasownikPodmiotPomocn.Czasownik
A2PrzyszłyWillIwork?Iwillwork.Iwon'twork.
youYouYou
heHeHe
sheSheShe
itItIt
weWeWe
theyTheyThey
TeraźniejszyDoIwork?Iwork.Idon'twork.
youYouYou
DoesheHeworks.Hedoesn't
sheSheShe
itItIt
DoweWework.Wedon't
theyTheyThey
PrzeszłyDidIwork?Iworked.Ididn'twork.
youYouYou
heHeHe
sheSheShe
itItIt
weWeWe
theyTheyThey

Czasy ciągłe (Continuous)

CzasPytanieTwierdzeniePrzeczenie
Pomocn.PodmiotCzasownikPodmiotPomocn.CzasownikPodmiotPomocn.Czasownik
TeraźniejszyAmIworking?Iamworking.Iam notworking.
AreyouYouareYouaren't
IsheHeisHeisn't
sheSheShe
itItIt
AreweWeareWearen't
theyTheyThey
A2PrzeszłyWasIworking?Iwasworking.Iwasn'tworking.
WereyouYouwereYouweren't
WasheHewasHewasn't
sheSheShe
itItIt
WereweWewereWeweren't
theyTheyThey

Czasy Perfect

CzasPytanieTwierdzeniePrzeczenie
Pomocn.PodmiotCzasownikPodmiotPomocn.CzasownikPodmiotPomocn.Czasownik
Present PerfectHaveIworked?Ihaveworked.Ihaven'tworked.
youYouYou
HasheHehasHehasn't
sheSheShe
itItIt
HaveweWehaveWehaven't
theyTheyThey

Sposoby wyrażania przyszłości

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
am / is / are going to + Vplany i zamiary; przewidywania oparte na dowodachWe're going to visit Granada. / Look at those clouds. It's going to rain.Zamierzamy odwiedzić Granadę. / Spójrz na te chmury. Będzie padać.
am / is / are + V-ingPresent Continuous: ustalony plan, z określeniem przyszłościI'm seeing the dentist on Friday.W piątek idę do dentysty.
A2will / 'll / won't + Vdecyzje podejmowane w chwili mówienia, propozycje, obietnice, opinie (I think)It's cold. I'll close the window. / I think she'll win.Jest zimno. Zamknę okno. / Myślę, że ona wygra.
A2V / V-sPresent Simple: rozkłady jazdyThe train leaves at 6:15.Pociąg odjeżdża o 6:15.
Pułapkaplany wymagają going toI'm going to buy a car tomorrow.Jutro zamierzam kupić samochód.
A2Pułapkawill samo tworzy pytaniaWill you come?Czy przyjdziesz?

Used to

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Twierdzenieused to + V: taka sama dla wszystkich podmiotówShe used to live in Rome.Kiedyś mieszkała w Rzymie.
Przeczeniedidn't use to + VWe didn't use to have a car.Kiedyś nie mieliśmy samochodu.
PytanieDid + podmiot + use to + VDid you use to walk to school? — Yes, I did.Chodziłeś do szkoły pieszo? — Tak, chodziłem.
Użyciedawne zwyczaje i stany, które już się skończyłyI used to walk to school. / We used to have a dog.Kiedyś chodziłem do szkoły pieszo. / Kiedyś mieliśmy psa.
Past Simplejedno zdarzenie albo podany czas lub liczba razyI lived in Paris for two years.Mieszkałem w Paryżu przez dwa lata.
Pozycjaalways, often i never stoją przed used toHe always used to be late.Zawsze się spóźniał.
Dźwięklitera d jest niema: used to brzmi jak use-taI used to swim.Kiedyś pływałem.
Pułapkaw twierdzeniu d zostaje: used toI used to play football.Kiedyś grałem w piłkę nożną.
Pułapkapo did i didn't d znika: use toI didn't use to like it.Kiedyś mi się to nie podobało.

Czasowniki modalne

Can i could

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Formapodmiot + can + forma podstawowa; jedna forma dla wszystkich podmiotówShe can swim.Ona umie pływać.
Przeczeniecan't; forma pełna to cannot, jedno słowoI can't swim.Nie umiem pływać.
PytanieCan + podmiot + forma podstawowa; bez doCan you swim?Czy umiesz pływać?
Umiejętnośćcan dla umiejętnościI can cook pasta.Umiem gotować makaron.
Pozwoleniecan pozwala, can't zabrania; prośba o pozwolenie: Can I…?You can park here. / Can I open the window?Możesz tu zaparkować. / Czy mogę otworzyć okno?
ProśbaCan you…? prosi o pomocCan you help me, please?Czy możesz mi pomóc, proszę?
A2Umiejętność w przeszłościcould dla ogólnej umiejętności w przeszłościI could run fast when I was young.Potrafiłem szybko biegać, kiedy byłem młody.
A2Uprzejma prośbaCould jest uprzejmiejsze niż canCould you open the door, please?Czy mógłbyś otworzyć drzwi, proszę?
A2Możliwośćcould mówi, co może się zdarzyćIt could rain later.Później może padać.
A2Inne czasybe able to zastępuje canI'll be able to help you tomorrow.Jutro będę mógł ci pomóc.
A2Pułapkajednorazowy sukces w przeszłości wymaga was / were able toThe fire was big, but we were able to escape.Pożar był duży, ale udało nam się uciec.

Must i have to

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Forma: mustpodmiot + must + V; jedna forma dla wszystkich podmiotówShe must study.Ona musi się uczyć.
Forma: have tohave to, ale has to z he, she, itWe have to leave. / He has to leave.Musimy wyjść. / On musi wyjść.
Pytanie, przeczeniehave to łączy się z do / does / did, a potem następuje forma podstawowaDo you have to leave? / She doesn't have to leave.Czy musisz wyjść? / Ona nie musi wychodzić.
mustopinia samego mówiącego lub zapisana zasadaI must save more money. / Visitors must sign in.Muszę oszczędzać więcej pieniędzy. / Odwiedzający muszą się zarejestrować.
have todecyduje sytuacja lub inna osoba; częste w mowieI have to get up at six for work.Muszę wstawać o szóstej do pracy.
mustn'tzabronioneYou mustn't use your phone here.Nie wolno tu używać telefonu.
don't have tonie jest konieczne: można wybieraćYou don't have to come.Nie musisz przychodzić.
Pułapkahad to to czas przeszły od mustI had to work on Saturday.W sobotę musiałem pracować.

Should

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Formapodmiot + should + forma podstawowa; jedna forma dla wszystkich podmiotówYou should see a doctor.Powinieneś pójść do lekarza.
Przeczenieshouldn't; bez doYou shouldn't work so late.Nie powinieneś pracować tak późno.
PytanieShould + podmiot + forma podstawowa; bez doShould I take the bus? / What should I do?Czy powinienem pojechać autobusem? / Co powinienem zrobić?
Radashould dla dobrego pomysłu, shouldn't dla złegoYou should drink more water. / You shouldn't eat so much sugar.Powinieneś pić więcej wody. / Nie powinieneś jeść tyle cukru.
Opiniato, co ktoś uważa za słuszne lub dobreI think the government should build more parks.Uważam, że rząd powinien budować więcej parków.
Should czy mustshould: rada lub łagodny obowiązek; must: silny obowiązek lub zasadaYou should wear a coat. / You must wear a seat belt.Powinieneś włożyć płaszcz. / Musisz zapiąć pas bezpieczeństwa.
Pułapkaopinię przeczącą wyraża don't przy thinkI don't think you should go.Nie sądzę, że powinieneś iść.

May i might

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Formapodmiot + might / may + forma podstawowa; jedna forma dla wszystkich podmiotówShe might come.Być może ona przyjdzie.
Przeczeniemight not / may notHe might not come.Być może on nie przyjdzie.
Możliwośćcoś możliwego teraz lub w przyszłościShe might be at home. / We might go to the beach.Być może jest w domu. / Być może pójdziemy na plażę.
Might czy maymight brzmi nieco mniej pewnieIt might rain. / It may rain.Może będzie padać. / Być może będzie padać.
Pytanie o możliwośćpytanie tworzy się za pomocą think + willDo you think it will rain?Myślisz, że będzie padać?
Pułapkamay be stoi po podmiocie; maybe zaczyna zdanieHe may be late. / Maybe he is late.On może być spóźniony. / Może on jest spóźniony.

Would

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Chęćwould like + rzeczownik / to forma podstawowa; forma skrócona 'dI'd like a coffee, please. / I'd like to book a table.Chciałbym kawę, proszę. / Chciałbym zarezerwować stolik.
Pytanie i propozycjaWould + podmiot + V; bez doWould you like some cake?Czy chciałbyś trochę ciasta?

Budowa zdania

Spójniki i słowa łączące

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
and, orand dodaje myśl, or daje wybór; przed nimi zwykle nie ma przecinkaI like tea and coffee. / Do you want tea or coffee?Lubię herbatę i kawę. / Chcesz herbatę czy kawę?
but, sobut przeciwstawia, so podaje skutek; przed nimi zwykle stawia się przecinekI like tea, but I don't like coffee. / I'm tired, so I go to bed.Lubię herbatę, ale nie lubię kawy. / Jestem zmęczony, więc idę spać.
becausepodaje przyczynę; dalej następuje zdanieI'm tired because I work late.Jestem zmęczony, bo pracuję do późna.
A2when, before, afterzdanie podrzędne czasu; Present Simple mówi o przyszłościWhen I arrive, I'll call you.Kiedy przyjadę, zadzwonię do ciebie.
A2also, tooalso stoi przed czasownikiem głównym i po be; too stoi na końcuI also speak French. / I speak French too.Mówię również po francusku. / Mówię po francusku także.
A2Pułapkabecause of wymaga po sobie rzeczownikaWe stayed in because of the rain.Zostaliśmy w domu z powodu deszczu.

Zdania warunkowe: typ zerowy, pierwszy i drugi

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Zerowy: faktyif + czas teraźniejszy, czas teraźniejszyIf you mix blue and yellow, you get green.Jeśli zmieszasz niebieski i żółty, otrzymasz zielony.
Pierwszy: realne możliwościif + czas teraźniejszy, will + VIf you study, you'll pass.Jeśli będziesz się uczyć, zdasz.
Zdanie podrzędne z ifPresent Simple, także dla przyszłościIf it rains, we'll stay in.Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu.
Kolejnośćzdanie z if na początku: przecinek; na końcu: bez przecinkaIf it rains, we'll stay in. / We'll stay in if it rains.Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu. / Zostaniemy w domu, jeśli będzie padać.

Przymiotniki i przysłówki

Przymiotniki i ich kolejność

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
przymiotnik + rzeczownikprzymiotnik stoi przed rzeczownikiemShe has a new phone.Ona ma nowy telefon.
czasownik + przymiotnikczasownikiem jest be, look, feel, sound, taste lub smellYou look tired.Wyglądasz na zmęczonego.
A2Kilka przymiotnikówopinia, rozmiar, wiek, kształt, kolor, pochodzenie, materiał, przeznaczeniea nice old wooden chairładne stare drewniane krzesło
A2-ed / -ing-ed: jak czuje się osoba; -ing: co to uczucie wywołujeI'm bored. / The film is boring.Nudzę się. / Film jest nudny.
Pułapkajedna forma dla liczby pojedynczej i mnogiejtwo red carsdwa czerwone samochody
A2Pułapkarozmiar przed kolorem, wiek przed materiałema big red bag / an old wooden tableduża czerwona torba / stary drewniany stół

Stopniowanie przymiotników

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Jedna sylaba lub dwie sylaby z końcówką -y+ er / + estTrains are faster than buses. / It's the cheapest.Pociągi są szybsze niż autobusy. / To jest najtańsze.
Pisowniapo -e dodaje się r; y zmienia się w i; jedną końcową spółgłoskę podwaja sięnice → nicer / happy → happier / big → biggermiły, milszy / szczęśliwy, szczęśliwszy / duży, większy
Pozostałe przymiotniki o dwóch lub więcej sylabachmore + przymiotnik / the most + przymiotnikThis bag is more expensive.Ta torba jest droższa.
Formy nieregularnegood → better → the best / bad → worse → the worstIt's the best film of the year.To najlepszy film roku.
stopień wyższy + thanporównuje dwie rzeczy; w mowie po than stoi zaimek dopełnieniowyShe is taller than me.Ona jest wyższa ode mnie.
the + stopień najwyższy + in / ofpierwsze miejsce wśród trzech lub więcej; in — miejsce lub grupa, of — liczbaShe is the tallest in the class.Ona jest najwyższa w klasie.
as + przymiotnik + as / not as + przymiotnik + asrówność; nierównośćMy flat is as big as yours. / Tea is not as strong as coffee.Moje mieszkanie jest tak samo duże jak twoje. / Herbata nie jest tak mocna jak kawa.
Pułapkabetter i worse to już stopień wyższyThis is better.To jest lepsze.

Przysłówki częstotliwości i sposobu

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Częstotliwośćjak często: always (100%), usually, often, sometimes, never (0%)I always walk to work.Zawsze chodzę do pracy pieszo.
A2Sposóbjak się dzieje: przymiotnik + ly; y → ilyHe walks slowly. / They sing happily.On chodzi powoli. / Śpiewają radośnie.
A2Sposób: wyjątkifast, hard, late i early mają taką samą formę jak przymiotnikHe runs fast.On biega szybko.
How often?wyrażenia częstotliwości stoją na końcuHow often do you swim? — I swim every day.Jak często pływasz? — Pływam codziennie.
Częstotliwość: miejsceprzed czasownikiem głównym, po beI often walk. / She is always late.Często chodzę pieszo. / Ona zawsze się spóźnia.
A2Częstotliwość: z czasownikiem pomocniczymmiędzy czasownikiem pomocniczym a głównymI can never find my keys.Nigdy nie mogę znaleźć swoich kluczy.
A2Sposób: miejscepo czasowniku lub po dopełnieniuHe opened the door slowly.Powoli otworzył drzwi.
A2Pułapkagood opisuje rzeczownik, well — czasownikShe sings well.Ona dobrze śpiewa.

Przyimki

Przyimki miejsca i ruchu

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
inwewnątrz przestrzeni, w mieście lub krajuin the bag / in Madridw torbie / w Madrycie
onkontakt z powierzchniąon the table / on the wallna stole / na ścianie
atpunkt lub miejsce o określonym przeznaczeniuat the door / at homeprzy drzwiach / w domu
Stałe wyrażeniabez the: at home, at work, in bed, to schoolShe's at work. / I go to work.Ona jest w pracy. / Idę do pracy.
behind, nearstoją bezpośrednio przed rzeczownikiemI live near the park.Mieszkam blisko parku.
to / fromruch do miejsca i z miejsca; home stoi bezpośrednio po goWe go to the beach. / I go home.Idziemy na plażę. / Idę do domu.
A2in → into / on → onto / at → tomiejsce zmienia się w ruchShe goes into the kitchen. / The cat jumps onto the sofa.Ona wchodzi do kuchni. / Kot wskakuje na kanapę.
A2along, across, throughdroga ruchuWe walk across the bridge. / The train goes through a tunnel.Przechodzimy przez most. / Pociąg jedzie przez tunel.
A2arrivearrive in — dla miasta lub kraju; arrive at — dla budynkuWe arrive in Paris. / I arrive at the office.Przyjeżdżamy do Paryża. / Przychodzę do biura.
A2Transportget on a bus, train, plane, bike; get in a car, taxiI get on the bus. / She gets in the taxi.Wsiadam do autobusu. / Ona wsiada do taksówki.
Pułapkanext to i in front of zachowują to oraz ofnext to the café / in front of the schoolobok kawiarni / przed szkołą