Polski
EnglishУкраїнськаEspañolPortuguêsFrançaisDeutschItalianoPolskiTürkçeBahasa IndonesiaTiếng Việt

Interpunkcja i wielkie litery

B2–C1Podstawy 21 min

Wielkie litery i znaki, takie jak kropka, przecinek, apostrof, dwukropek i cudzysłów, pokazują, gdzie kończy się zdanie, jak łączą się jego części i kto mówi. Sam przecinek nigdy nie łączy dwóch zdań głównych: It was late, so we went home. It was late; we went home.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

ŚciągaB2–C1

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Koniec zdaniakropka po pytaniu zależnym, znak zapytania po pytaniu bezpośrednimShe asked where I was going. / Where are you going?Zapytała, dokąd idę. / Dokąd idziesz?B2
Przecinek: zdaniapo zdaniu na początku; przed but, so lub yetIf it rains, we stay in. / I was tired, so I went home.Jeśli będzie padać, zostajemy w domu. / Byłem zmęczony, więc poszedłem do domu.B2
Przecinek: wtrąceniapara przecinków wokół dodatkowej informacjiAnna, who lives here, is a nurse.Anna, która tu mieszka, jest pielęgniarką.B2
Apostrofskróty i przynależność; brak w liczbie mnogiej i w itsI don’t know. / two CDs / the dog wagged its tailNie wiem. / dwie płyty CD / pies machał ogonemB2
Dwukropek i średnikdwukropek wprowadza; średnik łączy powiązane zdaniaTwo options: stay or go. / Tom likes tea; Ana likes coffee.Dwie opcje: zostać albo iść. / Tom lubi herbatę; Ana lubi kawę.B2
Łącznik i myślnikłącznik przed rzeczownikiem, nie po nim; półpauza w zakresacha well-known author / the years 1990–2000znany autor / lata 1990–2000B2
Cudzysłówpojedynczy cudzysłów; przecinek stoi w środku, przed osobą mówiącą‘Come in,’ she said.„Wejdź”, powiedziała.B2
Wielkie literyw angielskim wielką literą: nazwy, narodowości, języki, dni i miesiące; pór roku nieShe teaches Spanish on Mondays in summer.Latem uczy hiszpańskiego w poniedziałki.B2
Przecinki a znaczeniez przecinkami zdanie dodaje informację; bez przecinków wskazuje, o kogo chodzimy brother who lives in Leeds ≠ my brother, who lives in Leeds,ten brat, który mieszka w Leeds / mój brat, który zresztą mieszka w Leeds,C1
Zwroty otwierające zdanieprzecinek po początkowym zwrocie imiesłowowym lub konstrukcji absolutnej; przed that go nie maHaving finished, she left. / The work done, they went home.Skończywszy, wyszła. / Praca skończona, poszli do domu.C1
Myślnik, dwukropek, średnikdwukropek wyjaśnia, średnik równoważy, myślnik podkreślaI knew the answer – but I said nothing.Znałem odpowiedź – ale nic nie powiedziałem.C1
Pułapkaits wskazuje przynależność; it’s = it is lub it hasThe dog wagged its tail. ≠ It’s raining.Pies machał ogonem. / Pada deszcz.B2

Koniec zdania i skrótyB2

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
kropka .kończy zdanie oznajmujące lub polecenieWe left at six.Wyszliśmy o szóstej.B2
kropka .kończy pytanie zależneShe asked where I was going.Zapytała, dokąd idę.B2
znak zapytania ?kończy pytanie bezpośrednieWhere are you going?Dokąd idziesz?B2
wykrzyknik !kończy wykrzyknienie lub stanowcze polecenie; wystarczy jeden znakWhat a view! / Stop!Co za widok! / Stój!B2
skrót zachowujący ostatnią literę wyrazupisze się bez kropki: Mr, Mrs, Dr, StPlease ask Dr Khan. (amer.: Please ask Dr. Khan.)Proszę zapytać doktora Khana.B2
skrót, w którym wyraz jest uciętyz kropką: Prof., etc.; na końcu zdania ta kropka kończy też zdanieAsk Prof. Lee. / We sell pens, paper, etc.Zapytaj profesora Lee. / Sprzedajemy długopisy, papier itp.B2
inicjały i akronimypisze się bez kropekShe works for the BBC.Pracuje w BBC.B2

PrzecinekB2

PrzecinekPrzykładPolski
oddziela elementy wyliczenia; przecinek przed ostatnim and jest nieobowiązkowyWe bought apples, pears and plums. (amer.: We bought apples, pears, and plums.)Kupiliśmy jabłka, gruszki i śliwki.B2
stoi po okoliczniku lub zdaniu na początkuIf it rains, we stay in. / However, the room was cold.Jeśli będzie padać, zostajemy w domu. / Jednak w pokoju było zimno.B2
stoi przed but, so lub yet, gdy łączą dwa zdania główneThe film was long, but we enjoyed it.Film był długi, ale nam się podobał.B2
otwiera i zamyka zdanie niedefiniujące lub dodane wtrącenieOur neighbour, who is a nurse, helps us. / Tom, our new manager, starts today.Nasz sąsiad, który jest pielęgniarzem, nam pomaga. / Tom, nasz nowy kierownik, zaczyna dzisiaj.B2
oddziela imię osoby, do której się zwracamyThanks for your help, Tom. / Tom, come here.Dziękuję za pomoc, Tomie. / Tomie, chodź tutaj.B2
stoi przed pytaniem rozłącznymIt’s cold today, isn’t it?Dzisiaj jest zimno, prawda?B2
nigdy nie stoi między podmiotem a czasownikiem, choćby podmiot był długiThe man in the grey coat is my uncle.Mężczyzna w szarym płaszczu to mój wujek.B2
sam nigdy nie łączy dwóch zdań głównych: potrzebny jest spójnik, średnik lub kropkaIt was late, so we left. / It was late; we left. / It was late. We left.Było późno, więc wyszliśmy.B2

ApostrofB2

ZasadaPrzykładPolski
apostrof zastępuje brakujące litery w skrócieI don’t know. / It’s late.Nie wiem. / Jest późno.B2
apostrof wskazuje właściciela; formy są w temacie Dopełniacz saksoński 'sAna’s car / my parents’ housesamochód Any / dom moich rodzicówB2
liczba mnoga skrótów i dekad ma tylko końcówkę stwo CDs / three MPs / in the 1990sdwie płyty CD / trzech posłów / w latach 90.B2
its, whose, hers, yours, ours i theirs wskazują przynależność samą formąThe dog wagged its tail. / That coat is hers.Pies machał ogonem. / Ten płaszcz jest jej.B2
apostrof oznacza liczbę mnogą pojedynczej literyMind your p’s and q’s.Pilnuj manier.B2

Dwukropek i średnikB2

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
dwukropek :wprowadza wyliczenie po pełnym zdaniuThere are three options: stay, leave or wait.Są trzy opcje: zostać, wyjść albo poczekać.B2
dwukropek :wprowadza wyjaśnienieI stayed at home: it was raining.Zostałem w domu: padało.B2
dwukropek :wprowadza cytatThe sign said: ‘Keep out.’Na tablicy było napisane: „Wstęp wzbroniony.”B2
średnik ;łączy dwa powiązane zdania główneTom likes tea; Ana prefers coffee.Tom lubi herbatę; Ana woli kawę.B2
średnik ;oddziela elementy wyliczenia, które zawierają przecinkiWe visited Leeds, in England; Cardiff, in Wales; and Belfast, in Northern Ireland.Odwiedziliśmy Leeds, w Anglii; Cardiff, w Walii; oraz Belfast, w Irlandii Północnej.B2

Łącznik i myślnikB2

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
łącznik -łączy złożone określenie przed rzeczownikiema well-known author / a five-year-old childznany autor / pięcioletnie dzieckoB2
złożone wyrażenie po rzeczownikuosobne wyrazyThe author is well known. / The child is five years old.Autor jest znany. / Dziecko ma pięć lat.B2
półpauza –łączy oba końce zakresu, bez spacjithe years 1990–2000 / 3–5 Julylata 1990–2000 / 3–5 lipcaB2
myślnik –para myślników wydziela wtrącenie; styl brytyjski daje półpauzę ze spacjami, amerykański pauzę bez spacjiHer flat – a tiny studio – is near the station. (amer.: Her flat—a tiny studio—is near the station.)Jej mieszkanie – maleńka kawalerka – jest blisko dworca.B2

Cudzysłów i mowa niezależnaB2

ZasadaPrzykładPolski
Brytyjski angielski ujmuje wypowiedź w pojedynczy cudzysłów; amerykański używa podwójnegoTom said, ‘I’m tired.’ (amer.: Tom said, “I’m tired.”)Tom powiedział: „Jestem zmęczony.”B2
przecinek i wielka litera wprowadzają wypowiedź następującą po osobie mówiącejShe said, ‘Come in.’Powiedziała: „Wejdź.”B2
przecinek, a nie kropka, kończy wypowiedź przed osobą mówiącą; stoi w środku cudzysłowu, a ? i ! zostają‘Come in,’ she said. / ‘Where are you going?’ she asked.„Wejdź”, powiedziała. / „Dokąd idziesz?”, zapytała.B2
każdy nowy mówca zaczyna nowy wiersz‘Are you ready?’ asked Tom. — ‘Almost,’ said Ana.„Jesteś gotowy?”, zapytał Tom. — „Prawie”, powiedziała Ana.B2
cudzysłów obejmuje tytuł, gdy kursywa nie jest możliwa, na przykład w piśmie odręcznymWe read ‘Emma’ in class.Czytaliśmy „Emmę” na lekcji.B2
cudzysłów obejmuje wyraz użyty w wątpliwym lub szczególnym znaczeniuHe is a ‘friend’ who never calls.To „przyjaciel”, który nigdy nie dzwoni.B2

Wielkie literyB2

ZasadaPrzykładPolski
wielka litera na początku zdania i w zaimku IThe train was late. / Tom and I were late.Pociąg się spóźnił. / Tom i ja spóźniliśmy się.B2
wielka litera w imionach osób oraz nazwach miejsc i organizacjiAna lives in Madrid.Ana mieszka w Madrycie.B2
w angielskim narodowości i języki piszemy wielką literąMy teacher is Polish and speaks French.Mój nauczyciel jest Polakiem i mówi po francusku.B2
w angielskim przymiotniki utworzone od nazw własnych piszemy wielką literąa Victorian housedom wiktoriańskiB2
w angielskim dni, miesiące i święta piszemy wielką literąWe meet on Friday in March, and at Easter.Spotykamy się w piątek w marcu i na Wielkanoc.B2
mała litera w nazwach pór rokuWe go skiing in winter.Zimą jeździmy na nartach.B2
wielka litera w tytule przed nazwiskiem; mała litera w tytule użytym samodzielnieI met Dr Khan and the prime minister.Poznałem doktora Khana i premiera.B2
w angielskim w tytule dzieła główne wyrazy piszemy wielką literą, a rodzajniki, przyimki i spójniki wewnątrz tytułu — małąI loved The Lord of the Rings.Uwielbiałem Władcę Pierścieni.B2
wielka litera dla każdej litery akronimuBoth NASA and the EU fund the project.Zarówno NASA, jak i UE finansują projekt.B2
wielka litera w nazwie strony świata tylko wtedy, gdy jest częścią nazwyWe drove south. ≠ She was born in South Africa.Pojechaliśmy na południe. / Urodziła się w Afryce Południowej.B2

Układ tekstu: akapity, listy i e-maileB2

ZasadaPrzykładPolski
znak następuje tuż po wyrazie, bez spacji przed nim i z jedną spacją po nimWait, please.Poczekaj, proszę.B2
nowy akapit zaczyna nowy temat lub nowy etap wywodu—B2
Piszemy doZwrot na początkuZwrot na końcu
ktoś, kogo znasz z nazwiskaDear Mr Smith,Szanowny Panie Smith,Yours sincerely, (amer.: Sincerely,)Z poważaniem,B2
ktoś, kogo nie znasz z nazwiskaDear Sir or Madam,Szanowni Państwo,Yours faithfully,Z poważaniem,B2
przyjaciel lub kolega z pracyHi Tom,Cześć, Tomie,Best wishes,Pozdrawiam,B2

Przecinek: znaczenie i dłuższe zwrotyC1

Bez przecinkówZ przecinkami
wskazuje, o którego brata chodzi: mam kilkudodaje informację o moim jedynym bracieC1
My brother who lives in Leeds is a vet.Ten z moich braci, który mieszka w Leeds, jest weterynarzem.My brother, who lives in Leeds, is a vet.Mój brat, który zresztą mieszka w Leeds, jest weterynarzem.C1
wskazuje, o których uczniów chodzi: zdali tylko niektórzydodaje informację o wszystkich uczniachC1
The students who passed got a prize.Uczniowie, którzy zdali, dostali nagrodę.The students, who passed, got a prize.Uczniowie, którzy zresztą zdali, dostali nagrodę.C1
wskazuje, o którą przyjaciółkę chodzi: mam kilkadodaje informację o mojej jedynej przyjaciółceC1
My friend Anna lives here.Moja przyjaciółka Anna mieszka tutaj.My friend, Anna, lives here.Moja przyjaciółka, Anna, mieszka tutaj.C1
ZasadaPrzykładPolski
słowo łączące, takie jak however lub therefore, wewnątrz zdania ma przecinek z każdej stronyThe hotel, however, was clean.Hotel jednak był czysty.C1
which po przecinku odnosi się do całego poprzedniego zdaniaIt rained all day, which spoiled the picnic.Padało przez cały dzień, co zepsuło piknik.C1
such as i including mają przecinki, gdy przykłady dodają informacjęShe loves big cities, such as Paris and Rome. / Many cities, including Paris, are expensive.Uwielbia duże miasta, takie jak Paryż i Rzym. / Wiele miast, w tym Paryż, jest drogich.C1
przecinek stoi po początkowym zwrocie z ‑ing lub ‑edHaving finished, she left. / Surprised by the news, he sat down.Skończywszy, wyszła. / Zaskoczony wiadomością, usiadł.C1
przecinek stoi po konstrukcji absolutnej, która ma własny podmiotThe work done, they went home.Praca skończona, poszli do domu.C1
zdanie z that następuje po swoim czasowniku lub rzeczowniku bez przecinkaShe said that she was ill. / The idea that we should wait is wrong.Powiedziała, że jest chora. / Pomysł, że powinniśmy czekać, jest błędny.C1

Nawiasy, wielokropek i ukośnikC1

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
nawiasy okrągłeobejmują wtrącenie, które można usunąć; kropka zostaje na zewnątrzWe left early (at six).Wyszliśmy wcześnie (o szóstej).C1
nawiasy okrągłezachowują kropkę wewnątrz, gdy obejmują całe zdanieWe left early. (It was raining.)Wyszliśmy wcześnie. (Padało.)C1
nawiasy kwadratowedodają słowa piszącego wewnątrz cytatu; [sic] oznacza błąd w oryginale‘He [the manager] said no.’„On [kierownik] powiedział nie.”C1
wielokropek ...trzy kropki oznaczają słowa pominięte w cytacie albo pauzę‘The report ... was late.’„Raport ... się spóźnił.”C1
ukośnikłączy alternatywy, bez spacji wokół: and/orPlease bring a passport and/or a driving licence.Proszę zabrać paszport i/lub prawo jazdy.C1
lista punktowanapo zdaniu wprowadzającym stoi dwukropek, a każdy punkt kończy się tak samo—C1

Cytaty, tytuły i skrótyC1

ZasadaPrzykładPolski
cytat wewnątrz cytatu bierze drugi rodzaj cudzysłowuTom said, ‘Ana called the plan “perfect” and left.’ (amer.: Tom said, “Ana called the plan ‘perfect’ and left.”)Tom powiedział: „Ana nazwała plan «idealnym» i wyszła.”C1
długi cytat stoi jako akapit z wcięciem, bez cudzysłowu—C1
tytuły książek, filmów, gazet i albumów piszemy kursywąShe is reading Emma.Czyta Emmę.C1
tytuły artykułów, wierszy, piosenek i rozdziałów bierzemy w cudzysłówI like the poem ‘Ozymandias’.Lubię wiersz „Ozymandias”.C1
w stylu tytułowym wielką literą zaczyna się każdy główny wyraz; w stylu zdaniowym tylko pierwszy wyraz i nazwy własneHow Children Learn to Read / How children learn to readJak dzieci uczą się czytaćC1
e.g. wprowadza przykłady; przed nim stawia się przecinek, a w amerykańskim angielskim także po nimShe likes hot drinks, e.g. tea and cocoa. (amer.: She likes hot drinks, e.g., tea and cocoa.)Lubi gorące napoje, np. herbatę i kakao.C1
i.e. powtarza innymi słowami to, co było wcześniej, z takimi samymi przecinkami jak e.g.She is vegetarian, i.e. she eats no meat. (amer.: She is vegetarian, i.e., she eats no meat.)Jest wegetarianką, tzn. nie je mięsa.C1

Porównanie: myślnik, dwukropek, średnik i kropkaC1

ZnakWybierz go, abyPrzykładPolski
dwukropek :wyjaśnić lub wymienić to, co zapowiada pierwsze zdanieShe had one fear: heights.Miała jeden strach: wysokość.C1
średnik ;zrównoważyć dwa powiązane stwierdzenia o równej wadzeTom likes tea; Ana likes coffee.Tom lubi herbatę; Ana lubi kawę.C1
myślnik –dodać emfatyczny lub nieformalny zwrotHe promised to call – he never did.Obiecał zadzwonić – nigdy tego nie zrobił.C1
kropka .całkowicie rozdzielić dwa stwierdzeniaIt was late. We went home.Było późno. Poszliśmy do domu.C1

Typowe błędyB2–C1

ŹleDobrzeZasada
She asked where I was going?She asked where I was going.pytanie zależne kończy się kropkąB2
What a view!!!What a view!wystarczy jeden wykrzyknikB2
It was late, we went home.It was late, so we went home.sam przecinek nie może połączyć dwóch zdań głównychB2
The man in the grey coat, is my uncle.The man in the grey coat is my uncle.między podmiotem a czasownikiem nie stawia się przecinkaB2
My sister, who lives in Leeds is a nurse.My sister, who lives in Leeds, is a nurse.zdanie niedefiniujące wymaga przecinka na obu końcachB2
The dog wagged it’s tail.The dog wagged its tail.its wskazuje przynależność i nie ma apostrofuB2
Its raining again.It’s raining again.it’s = it is lub it hasB2
two CD’s and three MP’stwo CDs and three MPsliczba mnoga nie ma apostrofuB2
I need: a pen and a form.I need a pen and a form.dwukropek stoi po pełnym zdaniu, nigdy po czasownikuB2
a five-years-old childa five-year-old childjednostka w określeniu z łącznikiem pozostaje w liczbie pojedynczejB2
‘Come in.’ she said.‘Come in,’ she said.przecinek, a nie kropka, kończy wypowiedź przed osobą mówiącąB2
My teacher is polish and speaks english.My teacher is Polish and speaks English.w angielskim narodowości i języki piszemy wielką literąB2
She said, that she was ill.She said that she was ill.przed zdaniem z that nie stawia się przecinkaC1
The hotel however was clean.The hotel, however, was clean.however wewnątrz zdania ma przecinek z każdej stronyC1
Having finished she left.Having finished, she left.przecinek stoi po początkowym zwrocie imiesłowowymC1
It rained all day which spoiled the picnic.It rained all day, which spoiled the picnic.which odnoszące się do całego zdania stoi po przecinkuC1

Co dalej

Co dalej

Co dalej

Edytuj tę stronę na GitHubie

Poziom

Treści powyżej wybranego poziomu są ukryte.