Polski
EnglishУкраїнськаEspañolPortuguêsFrançaisDeutschItalianoPolskiTürkçeBahasa IndonesiaTiếng Việt

Zdania rzeczownikowe

B2–C1Budowa zdania 18 min

Zdania rzeczownikowe pełnią funkcję podmiotu, dopełnienia lub uzupełnienia i zaczynają się od that, słowa pytającego, if lub whether. W zdaniu rzeczownikowym podmiot stoi przed czasownikiem, tak jak w zdaniu oznajmującym: I know where she lives. Tell me what you want.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

ŚciągaB2–C1

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Zdanie z thatthat + podmiot + czasownik; that można pominąć po częstych czasownikachI know (that) he left.Wiem, że wyszedł.B2
Zdanie z wh-słowo pytające + podmiot + czasownik; bez do, does i didTell me where he lives.Powiedz mi, gdzie mieszka.B2
If i whetherif lub whether po ask i wonder; whether po przyimku lub przed toI wonder whether she knows.Zastanawiam się, czy ona wie.B2
Słowo pytające i tosłowo pytające + to + VI don't know what to do.Nie wiem, co robić.B2
Pytanie zależneuprzejme pytanie zaczyna się od Could you tell me i ma szyk zdania oznajmującegoCould you tell me where the station is?Czy mógłby mi pan powiedzieć, gdzie jest dworzec?B2
Słowa z końcówką ‑eversłowa z końcówką ‑ever znaczą: ktokolwiek, cokolwiek, kiedykolwiek, gdziekolwiek, jakkolwiekTake whatever you like.Weź, co chcesz.B2
Wykrzyknieniezaczyna się od what lub how; podmiot stoi przed czasownikiemI can't believe how beautiful it is.Nie mogę uwierzyć, jakie to piękne.B2
Rzeczownik i zdanierzeczownik nazywa treść zdania: the fact that, the question whetherDespite the fact that it was late, we stayed.Chociaż było późno, zostaliśmy.C1
Po beThe problem is, This is why, That's what + zdanieThe problem is where to park.Problem w tym, gdzie zaparkować.C1
Po przyimkunastępuje słowo pytające lub whether; przed that przyimek znikaIt depends on whether we can park.To zależy od tego, czy będziemy mogli zaparkować.C1
Czasowniki żądaniainsist / demand / recommend + that + podmiot + forma podstawowa; brytyjski angielski często dodaje shouldShe recommends that he rest.Ona zaleca, żeby odpoczął.C1
Pułapkazdanie rzeczownikowe ma szyk zdania oznajmującego, bez doI don't know where the station is.Nie wiem, gdzie jest dworzec.B2

PrzeglądB2

FunkcjaPrzykładPolski
PodmiotWhat she said surprised me.To, co powiedziała, mnie zaskoczyło.B2
DopełnienieI know that he left.Wiem, że wyszedł.B2
UzupełnienieThe problem is that we have no money.Problem w tym, że nie mamy pieniędzy.B2
Po przyimkuI'm interested in what you think.Interesuje mnie, co myślisz.B2
  • Zdanie rzeczownikowe ma własny podmiot i czasownik i pełni funkcję grupy rzeczownikowej. I know the answer. / I know what she said.Znam odpowiedź. / Wiem, co powiedziała.
  • Pytania i twierdzenia w mowie zależnej to zdania rzeczownikowe. Zob. Mowa zależna.

Forma: zdania z thatB2

Występuje poCzęste słowaPrzykładPolski
Czasownikbelieve / say / know / hope / decide / realise / discoverI realised that I had lost my keys.Zdałem sobie sprawę, że zgubiłem klucze.B2
Przymiotnikafraid / certain / glad / sure / aware / surprisedI'm glad that you came.Cieszę się, że przyszedłeś.B2
Rzeczownikidea / fact / news / hope / belief / claimWe heard the news that she had won.Usłyszeliśmy wiadomość, że wygrała.B2
  • That jest opcjonalne po częstych czasownikach i przymiotnikach, a w mowie zwykle się je pomija. I hope (that) you feel better.Mam nadzieję, że poczujesz się lepiej.
  • Czasowniki i rzeczowniki formalne zachowują that. The report states that prices fell. / He has the idea that it is easy.Raport stwierdza, że ceny spadły. / Ma wrażenie, że to łatwe.

Zdania z that w roli podmiotuB2

SchematPrzykładPolski
That + zdanie + czasownikThat he left surprised me.To, że wyszedł, mnie zaskoczyło.B2
It + czasownik + kogoś + that + zdanieIt surprised me that he left.Zaskoczyło mnie, że wyszedł.B2
It + is + przymiotnik + that + zdanieIt is clear that she is tired.Jasne, że ona jest zmęczona.B2
  • Zdanie z that w roli podmiotu brzmi formalnie; w mowie woli się zaczynać od it.

Forma: zdania z wh-B2

SchematZasadaPrzykładPolski
słowo pytające + podmiot + czasownikszyk zdania oznajmującego, bez do, does i didTell me where he lives.Powiedz mi, gdzie mieszka.B2
słowo pytające + czasowniksłowo pytające jest podmiotem, więc czasownik stoi tuż po nimI wonder who called.Zastanawiam się, kto dzwonił.B2
zdanie z wh- + czasownik w liczbie pojedynczejzdanie z wh- w roli podmiotu łączy się z czasownikiem w liczbie pojedynczejWhat he does is his business. / What they need is more time.To, co robi, to jego sprawa. / To, czego potrzebują, to więcej czasu.B2

Pytania zależneB2

ZmianaPytanie bezpośredniePytanie zależne
Podmiot stoi przed czasownikiemWhere is the station?Gdzie jest dworzec?Could you tell me where the station is?Czy mógłby mi pan powiedzieć, gdzie jest dworzec?B2
do, does i did znikająWhat time does it start?O której to się zaczyna?Do you know what time it starts?Czy wiesz, o której to się zaczyna?B2
if lub whether zastępuje inwersjęIs she at home?Czy ona jest w domu?I wonder whether she is at home.Zastanawiam się, czy ona jest w domu.B2
UżyciePrzykładPolski
Uprzejma prośba o informacjęCould you tell me how much this costs?Czy mógłby mi pan powiedzieć, ile to kosztuje?B2
Pytanie do kogoś, kto może wiedziećDo you know who is coming?Czy wiesz, kto przyjdzie?B2
Wątpliwość lub pytanie do samego siebieI wonder why she left.Zastanawiam się, dlaczego wyszła.B2
NiewiedzaI have no idea when the shop opens.Nie mam pojęcia, kiedy otwierają sklep.B2

Słowa pytające z toB2

SchematPrzykładPolski
słowo pytające + to + VI don't know what to do. = I don't know what I should do.Nie wiem, co robić. = Nie wiem, co powinienem zrobić.B2
whether + to + VWe can't decide whether to go. = We can't decide whether we should go.Nie możemy zdecydować, czy iść. = Nie możemy zdecydować, czy powinniśmy iść.B2
  • Konstrukcja z to nie ma podmiotu; wykonawcą czynności jest podmiot lub dopełnienie czasownika głównego. She doesn't know where to park. / He told me where to park.Ona nie wie, gdzie zaparkować. / Powiedział mi, gdzie zaparkować.
  • Czasowniki, po których stoją takie wyrażenia, wymienia temat Gerund czy bezokolicznik.

Porównanie: if i whetherB2

Zagadnienieifwhether
Po ask, wonder, know, find outI wonder if she knows.Zastanawiam się, czy ona wie.I wonder whether she knows.Zastanawiam się, czy ona wie.B2
Po przyimku—It depends on whether it rains.To zależy od tego, czy będzie padać.B2
Przed bezokolicznikiem z to—I can't decide whether to go.Nie mogę zdecydować, czy iść.B2
Na początku zdania—Whether she agrees doesn't matter.Czy się zgodzi, nie ma znaczenia.B2
Tuż przed or not—I'll ask whether or not she agrees.Zapytam, czy się zgodzi, czy nie.B2
  • If jest częstsze w mowie; whether jest częstsze w formalnym piśmie.
  • if w zdaniu rzeczownikowym przekazuje pytanie; warunkowe if stawia warunek. I wonder if it will rain. ≠ I stay in if it rains.Zastanawiam się, czy będzie padać. ≠ Zostaję w domu, jeśli będzie padać.
  • Zdania warunkowe omawia temat Zdania warunkowe.

Słowa z końcówką ‑everB2

SłowoZnaczeniePrzykładPolski
whoeverkażdy, ktoI'll talk to whoever is in charge.Porozmawiam z każdym, kto tu rządzi.B2
whateverwszystko, coTake whatever you like.Weź, co chcesz.B2
whicheverktórykolwiekChoose whichever is cheaper.Wybierz, co jest tańsze.B2
whenevero każdej porze, gdyCall me whenever you want.Zadzwoń, kiedy chcesz.B2
whereverw każdym miejscu, gdzieSit wherever you like.Usiądź, gdzie chcesz.B2
howeverw każdy sposób, w jakiDo it however you want.Zrób to, jak chcesz.B2

Zdania wykrzyknikoweB2

SchematPrzykładPolski
what + a + rzeczownik + podmiot + czasownikWhat a mess it was! / I can't believe what a mess it is.Co za bałagan tu był! / Nie mogę uwierzyć, co to za bałagan.B2
how + przymiotnik + podmiot + czasownikHow cold it is! / I can't believe how beautiful it is.Jak zimno! / Nie mogę uwierzyć, jakie to piękne.B2
how + przysłówek + podmiot + czasownikHow fast he runs! / Did you see how fast he runs?Jak szybko on biega! / Widziałeś, jak szybko on biega?B2

Zdania apozycyjneC1

WyrażenieUżyciePrzykładPolski
the + fact / idea / claim / belief + that + zdanierzeczownik nazywa treść zdaniaThe claim that prices will fall is false.Twierdzenie, że ceny spadną, jest fałszywe.C1
the question + whether + zdaniequestion łączy się z whetherThe question whether we can afford it remains.Pytanie, czy nas na to stać, pozostaje otwarte.C1
despite the fact thatchociażDespite the fact that it was late, we stayed.Chociaż było późno, zostaliśmy.C1
in view of the fact thatz powodu; formalneIn view of the fact that prices rose, we waited.Ze względu na to, że ceny wzrosły, poczekaliśmy.C1
  • Zdanie apozycyjne nazywa treść rzeczownika; zdanie względne z that ma lukę i może przyjąć which. the news that she won ≠ the news that she told uswiadomość, że wygrała ≠ wiadomość, którą nam przekazała

Zdania z wh- po beC1

UżyciePrzykładPolski
Problem lub pytanie: The problem is, The question isThe problem is where to park. / The question is whether we can afford it.Problem w tym, gdzie zaparkować. / Pytanie brzmi, czy nas na to stać.C1
Powód: This is whyThis is why I called.Dlatego zadzwoniłem.C1
Sposób: That's howThat's how it works.Tak to działa.C1
Miejsce: This is whereThis is where we met.Tu się poznaliśmy.C1
To, co mamy na myśli: That's whatThat's what I mean.To właśnie mam na myśli.C1

Zdania po przyimkach i przymiotnikachC1

WyrażeniePrzykładPolski
aware / sure + of + słowo pytająceShe is aware of how much it costs. / I'm not sure of what he meant.Ona zdaje sobie sprawę, ile to kosztuje. / Nie jestem pewien, co miał na myśli.C1
depends on + whether + zdanieIt depends on whether we can park.To zależy od tego, czy będziemy mogli zaparkować.C1
the extent + to which + zdanieThe report shows the extent to which prices have risen.Raport pokazuje, w jakim stopniu wzrosły ceny.C1
in what way + zdanieShe asked in what way the plan had failed.Zapytała, w jaki sposób plan zawiódł.C1
  • Przed zdaniem z that przyimek znika albo przejmuje go the fact. She is aware that it closed. = She is aware of the fact that it closed.Ona zdaje sobie sprawę, że go zamknięto. = Ona zdaje sobie sprawę z tego, że go zamknięto.

Porównanie: zdania względne bez poprzednika i zdania pytająceC1

ZagadnienieZdanie względneZdanie pytające
Znaczeniewhat = rzecz, którawhat = jaka rzeczC1
PrzykładI eat what she cooks.Jem to, co ona gotuje.I wonder what she cooks.Zastanawiam się, co ona gotuje.C1
Testzastąp what wyrażeniem the thing thatzamień zdanie na pytanie bezpośrednieC1
WynikI eat the food that she cooks.Jem jedzenie, które ona gotuje.What does she cook?Co ona gotuje?C1
  • Czasowniki takie jak know, remember i see łączą się z obiema odmianami; test pokazuje, co znaczy zdanie. I remember what she said.Pamiętam, co powiedziała.

Zdania z that po czasownikach żądaniaC1

SchematZasadaPrzykładPolski
czasownik + that + podmiot + forma podstawowatryb łączący: forma podstawowa czasownika przy każdym podmiocieThe manager demanded that he apologise.Kierownik zażądał, żeby przeprosił.C1
czasownik + that + podmiot + should + forma podstawowazwykła forma brytyjskaThe manager demanded that he should apologise.Kierownik zażądał, żeby przeprosił.C1
czasownik + that + podmiot + should not / not + forma podstawowaprzeczenie: not przed czasownikiem, bez doWe suggest that he should not wait. / We suggest that he not wait.Proponujemy, żeby nie czekał. / Proponujemy, żeby nie czekał.C1
  • Czasowniki żądania i rady łączą się z takim zdaniem: insist, demand, require, request, suggest, recommend, propose.
  • Przymiotniki takie jak essential łączą się z tym samym zdaniem. Zob. Tryb łączący.

Typowe błędyB2–C1

ŹleDobrzeZasada
I don't know where is the station.I don't know where the station is.w zdaniu rzeczownikowym podmiot stoi przed czasownikiemB2
Tell me what do you want.Tell me what you want.zdanie rzeczownikowe nie ma doB2
She asked me if or not I was ready.She asked me whether or not I was ready.or not tuż po słowie wymaga whetherB2
I can't decide if to go.I can't decide whether to go.whether stoi przed bezokolicznikiem z toB2
What he does are his business.What he does is his business.zdanie z wh- w roli podmiotu łączy się z czasownikiem w liczbie pojedynczejB2
Despite he was tired, he came.Despite the fact that he was tired, he came.po despite stoi grupa rzeczownikowa lub the fact thatC1
The problem is where do we park.The problem is where we park.zdanie z wh- po be zachowuje szyk zdania oznajmującegoC1
He is afraid of that he will fail.He is afraid that he will fail.przed that przyimek znikaC1
The question that we can afford it remains.The question whether we can afford it remains.question łączy się z whetherC1
I am aware about how much it costs.I am aware of how much it costs.po aware przed zdaniem z wh- stoi ofC1

Zacznij od początku

Co dalej

Co dalej

Co dalej

Co dalej

Co dalej

Edytuj tę stronę na GitHubie

Poziom

Treści powyżej wybranego poziomu są ukryte.