Alfabet cyrylicki
A0Podstawy 7 min
Alfabet ukraiński ma 33 litery cyrylicy, drukowane i pisane, wielkie i małe, a każda litera ma swoją nazwę. Na początku wyrazu я, ю, є i ї oznaczają dwa dźwięki, najpierw /j/: Я́блуко, Ї́жа
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu A0: wybierz A0 lub wyższy poziom.
Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu A0: wybierz A0 lub wyższy poziom.
ŚciągaA0
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|---|
| 33 litery | 10 liter samogłoskowych: а, е, є, и, і, ї, о, у, ю, я | о́зеро / мо́ре | jezioro / morze |
| Я, ю, є, ї | dwa dźwięki na początku wyrazu: /ja/ · /ju/ · /jɛ/ · /ji/ | я́блуко / ї́жа | jabłko / jedzenie |
| Щ | jedna litera, dwa dźwięki: /ʃt͡ʃ/ | ща́стя | szczęście |
| Ь | nie ma dźwięku: zmiękcza poprzedzającą spółgłoskę | сіль / день | sól / dzień |
| Г i ґ | г to /ɦ/, a ґ to /ɡ/ | гора́ / ґу́дзик | góra / guzik |
| И i і | и to /ɪ/, a і to /i/: to dwa różne dźwięki | ри́ба / лі́то | ryba / lato |
| Wielka litera | imiona, miasta, kraje i początek zdania | Оле́на живе́ в Ки́єві. | Ołena mieszka w Kijowie. |
| Mała litera | języki i narodowości | Я украї́нець, я говорю́ украї́нською. | Jestem Ukraińcem, mówię po ukraińsku. |
| Pismo odręczne | pisane т wygląda jak łacińskie m; д ma na dole pętlę | — | |
| Pułapka | w alfabecie ukraińskim nie ma liter ы, э, ъ ani ё | ми / йо́гурт | my / jogurt |
LiteryA0
33 litery: 10 samogłosek, 22 spółgłoski i ь, który nie ma dźwięku. Każda litera ma nazwę, której używa się do literowania słowa na głos.
| Litera | Nazwa | Dźwięk | Przykład |
|---|---|---|---|
| А а | а | /a/ a | авто́бус — autobus |
| Б б | бе | /b/ b | банк — bank |
| В в | ве | /ʋ/ v | вода́ — woda |
| Г г | ге | /ɦ/ h | гора́ — góra |
| Ґ ґ | ґе | /ɡ/ g | ґу́дзик — guzik |
| Д д | де | /d/ d | дім — dom |
| Е е | е | /ɛ/ e | не́бо — niebo |
| Є є | є | /jɛ/ ye / ie | Євро́па — Europa |
| Ж ж | же | /ʒ/ zh | жі́нка — kobieta |
| З з | зе | /z/ z | зима́ — zima |
| И и | и | /ɪ/ y | ри́ба — ryba |
| І і | і | /i/ i | ім’я́ — imię |
| Ї ї | ї | /ji/ yi / i | ї́жа — jedzenie |
| Й й | йот | /j/ y / i | йо́гурт — jogurt |
| К к | ка | /k/ k | кіт — kot |
| Л л | ел | /l/ l | ла́мпа — lampa |
| М м | ем | /m/ m | мо́ре — morze |
| Н н | ен | /n/ n | ніч — noc |
| О о | о | /ɔ/ o | о́зеро — jezioro |
| П п | пе | /p/ p | парк — park |
| Р р | ер | /r/ r | рука́ — ręka |
| С с | ес | /s/ s | сир — ser |
| Т т | те | /t/ t | телефо́н — telefon |
| У у | у | /u/ u | у́хо — ucho |
| Ф ф | еф | /f/ f | фо́то — zdjęcie |
| Х х | ха | /x/ kh | хліб — chleb |
| Ц ц | це | /t͡s/ ts | цу́кор — cukier |
| Ч ч | че | /t͡ʃ/ ch | чай — herbata |
| Ш ш | ша | /ʃ/ sh | шко́ла — szkoła |
| Щ щ | ща | /ʃt͡ʃ/ shch | ща́стя — szczęście |
| Ь ь | м’яки́й знак | /ʲ/ | сіль — sól |
| Ю ю | ю | /ju/ yu / iu | люди́на — człowiek |
| Я я | я | /ja/ ya / ia | я́блуко — jabłko |
- Po spółgłosce я, ю i є zmiękczają ją i oznaczają jeden dźwięk samogłoskowy: люди́на / ди́ня — człowiek / melon
- ї zawsze oznacza dwa dźwięki, /ji/: Украї́на — Ukraina
- Formy łacińskie podano według krajowej transliteracji z 2010 roku: pierwsza forma stoi na początku wyrazu, druga w pozostałych miejscach.
- Apostrof ’ jest znakiem, a nie literą: Znak miękki i apostrof.
Litery drukowane i pisaneA0
- Pismo odręczne łączy litery, a kilka z nich wygląda inaczej niż litery drukowane.
- Pisane т wygląda jak łacińskie m, a pisane п jak n.
- Pisane и wygląda jak łacińskie u, a д ma na dole pętlę jak g.
- Wielkie litery, drukowane lub pisane, zwykle wyglądają jak małe, tylko są większe.
Wielkie i małe literyA0
| Zasada | Przykład | Polski |
|---|---|---|
| wielka litera: imiona i nazwiska | Це Ната́лка Петре́нко. | To jest Natałka Petrenko. |
| wielka litera: miasta i kraje | Ми з Украї́ни, з Ки́єва. | Jesteśmy z Ukrainy, z Kijowa. |
| wielka litera: pierwszy wyraz zdania | Сього́дні те́пло. | Dziś jest ciepło. |
| mała litera: języki i narodowości | Вона́ украї́нка, вона́ вивча́є англі́йську. | Jest Ukrainką, uczy się angielskiego. |
| mała litera: przymiotniki od nazw miast | Це ки́ївський авто́бус. | To jest kijowski autobus. |
- Dni tygodnia i miesiące piszemy małą literą: Dni, miesiące i daty.
Typowe błędyA0
| ✗ | ✓ | Zasada |
|---|---|---|
| Мы студе́нти. | Ми студе́нти. | w ukraińskim nie ma litery ы: pisze się и |
| ёгурт | йо́гурт | litera ё nie istnieje: pisze się йо |
| Я Украї́нець. | Я украї́нець. | narodowości piszemy małą literą |
| Я вивча́ю Украї́нську мо́ву. | Я вивча́ю украї́нську мо́ву. | nazwy języków piszemy małą literą |
| Я живу́ в ки́єві. | Я живу́ в Ки́єві. | nazwy miast piszemy wielką literą |