Polski
FrançaisEnglishУкраїнськаEspañolPortuguêsDeutschItalianoPolskiTürkçeBahasa IndonesiaTiếng Việt

Czas teraźniejszy: czasowniki na ‑er

11 min

Czasowniki na ‑er tracą tę końcówkę i przyjmują ‑e / ‑es / ‑e / ‑ons / ‑ez / ‑ent: je parle, nous parlons. Końcówka jest w mowie niema w trzech osobach na sześć, ale zawsze się ją pisze: Tu parles. Il parle. Ils parlent.

Podsumowanie

Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.

ZagadnienieZasadaPrzykładPolskiPoziom
Formaparler: parle / parles / parle / parlons / parlez / parlentJe parle français.Mówię po francusku.
Samogłoskaje zmienia się w j’ przed samogłoską lub niemym hJ’aime le thé.Lubię herbatę.
Mowa‑e, ‑es i ‑ent są nieme: trzy formy brzmią tak samoIl parle. / Ils parlent.On mówi. / Oni mówią.
Użyciejeden czas teraźniejszy: zwyczaj i czynność trwającaElle travaille le samedi.Ona pracuje w soboty.
Pisownianous mangeons, nous commençons: e i ç przed oNous mangeons ici.Jemy tutaj.
Pisowniatemat zmienia się tam, gdzie końcówka jest niema: j’achète, il appelleElle appelle sa mère.Ona dzwoni do mamy.
Upodobaniaaimer / adorer / détester + bezokolicznik, bez przyimkaJ’adore nager.Uwielbiam pływać.
Aimer i rzeczownikprzedimek określony: le / la / l’ / lesJ’aime le chocolat.Lubię czekoladę.
Pułapkatu zawsze ma ‑s: tu parlesTu parles vite.Mówisz szybko.
Pułapkapo vous jest ‑ez; bezokolicznik zachowuje ‑erVous parlez bien. / Je veux parler.Dobrze pan mówi. / Chcę mówić.

Przegląd

Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.

  • Czasowniki na ‑er to największa grupa: odrzuca się ‑er i dodaje końcówki czasu teraźniejszego. Je parle français. / Nous habitons à Lyon.Mówię po francusku. / Mieszkamy w Lyonie.
  • Temat jest taki sam we wszystkich osobach; zmienia się tylko końcówka. Tu aimes le café. / Ils aiment le café.Lubisz kawę. / Oni lubią kawę.
  • Nieliczne zmiany pisowni mają swoje reguły: zob. sekcję o pisowni.
  • O zaimkach podmiotowych — zob. Zaimki podmiotowe.
  • O aller i pozostałych czasownikach nieregularnych — zob. Czas teraźniejszy: czasowniki nieregularne.
  • O przeczeniu — zob. Przeczenie; o pytaniach — zob. Pytania.

Forma: końcówki czasu teraźniejszego

Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.

OsobaparleraimerhabiterPoziom
je / j’parleaimehabite
tuparlesaimeshabites
il / elle / onparleaimehabite
nousparlonsaimonshabitons
vousparlezaimezhabitez
ils / ellesparlentaimenthabitent
  • Odrzuca się ‑er i dodaje ‑e / ‑es / ‑e / ‑ons / ‑ez / ‑ent w kolejności je, tu, il, nous, vous, ils. Tu chantes. / Elle danse.Śpiewasz. / Ona tańczy.
  • Przed samogłoską lub niemym h je zmienia się w j’. J’aime le thé. / J’habite à Nice.Lubię herbatę. / Mieszkam w Nicei.
  • Vous ma ‑ez, zarówno dla jednej osoby, do której zwracamy się grzecznościowo, jak i dla kilku osób. Vous parlez français, madame ? / Vous habitez ici, les enfants ?Czy mówi pani po francusku? / Mieszkacie tu, dzieci?
  • O wyborze między tu a vous — zob. Tu i vous.
  • W mowie on zastępuje nous i przyjmuje formę il: zob. Zaimki podmiotowe.

Wymowa: końcówki nieme

Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.

OsobaparlerhabiterPoziom
je / j’/ʒə paʁl//ʒabit/
tu/ty paʁl//ty abit/
il / elle / on/il paʁl//il abit/
nous/nu paʁlɔ̃//nu zabitɔ̃/
vous/vu paʁle//vu zabite/
ils / elles/il paʁl//il zabit/
  • ‑e, ‑es i ‑ent się nie wymawia: parle, parles i parlent brzmią tak samo. Il parle vite. / Ils parlent vite.On mówi szybko. / Oni mówią szybko.
  • ‑ez i ‑er wymawia się tak samo: /e/. Vous chantez bien. / Je veux chanter.Dobrze śpiewacie. / Chcę śpiewać.
  • O nous habitons /nu zabitɔ̃/ i innych liaison — zob. Liaison i elizja.

Pisownia: czasowniki ze zmianami

Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.

BezokolicznikZasadaPrzykładPolskiPoziom
‑gerPo g przed o dodaje się e, by zachować dźwięk /ʒ/: nous mangeons.Nous mangeons à midi. / Nous voyageons en train.Jemy w południe. / Podróżujemy pociągiem.
‑cerc zmienia się w ç przed o, by zachować dźwięk /s/: nous commençons.Nous commençons à huit heures. / Nous lançons la balle.Zaczynamy o ósmej. / Rzucamy piłkę.
‑yery zmienia się w i przed niemym e: je nettoie, ale nous nettoyons.Elle nettoie la cuisine. / J’envoie un message.Ona sprząta kuchnię. / Wysyłam wiadomość.
acheter, levere zmienia się w è przed niemą końcówką: j’achète, ale nous achetons.J’achète du pain. / Nous achetons des fruits.Kupuję chleb. / Kupujemy owoce.
préférer, répéteré zmienia się w è przed niemą końcówką: je préfère, ale nous préférons.Je préfère le thé. / Nous préférons le café.Wolę herbatę. / Wolimy kawę.
appeler, jeterl i t podwajają się przed niemą końcówką: j’appelle, il jette, ale nous appelons.Elle appelle sa mère. / Je jette la bouteille.Ona dzwoni do mamy. / Wyrzucam butelkę.
  • W tych czterech typach czasowników temat zmienia się przy je, tu, il i ils; przy nous i vous zostaje temat bezokolicznika. Elle lève la main. / Nous levons la main.Ona podnosi rękę. / Podnosimy rękę.

Użycie: czas teraźniejszy

Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.

UżyciePrzykładPolskiPoziom
Fakt lub stan: gdzie mieszkasz, co lubiszJ’habite à Lyon. / Il déteste le froid.Mieszkam w Lyonie. / Nie znosi zimna.
Co dzieje się terazIl mange une pomme. / Qu’est-ce que tu regardes ?Je jabłko. / Na co patrzysz?
ZwyczajElle travaille le samedi. / Nous dînons à huit heures.Ona pracuje w soboty. / Jemy kolację o ósmej.
Bliskie i pewne wydarzenieDemain, nous arrivons à midi. / Elle commence lundi.Jutro przyjeżdżamy w południe. / Ona zaczyna w poniedziałek.
  • Francuski ma jeden czas teraźniejszy: wyraża zwyczaj i czynność trwającą, bez osobnej formy ciągłej. Je mange souvent ici. / Je mange maintenant.Często tu jem. / Teraz jem.
  • Aby podkreślić czynność trwającą, mówi się être en train de + bezokolicznik. Je suis en train de cuisiner.Właśnie gotuję.

Słowa czasu teraźniejszego

Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.

SłowoPrzykładPolskiPoziom
maintenantMaintenant, je travaille.Teraz pracuję.
aujourd’huiAujourd’hui, nous restons à la maison.Dzisiaj zostajemy w domu.
souvent, toujoursIl chante souvent sous la douche.Często śpiewa pod prysznicem.
tous les jours, le lundiElle travaille le lundi.Pracuje w poniedziałki.
en ce momentEn ce moment, j’étudie le français.Teraz uczę się francuskiego.

Aimer, adorer, détester z bezokolicznikiem

Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.

FormaPrzykładPolskiPoziom
aimer / adorer / détester + bezokolicznikJ’aime chanter. / Il adore nager. / Elle déteste attendre.Lubię śpiewać. / Uwielbia pływać. / Nienawidzi czekać.
aimer + le / la / l’ / les + rzeczownikJ’aime le chocolat. / Tu aimes les chiens ?Lubię czekoladę. / Lubisz psy?
ne + aimer + pas + bezokolicznikJe n’aime pas courir. / Elle n’aime pas le froid.Nie lubię biegać. / Ona nie lubi zimna.
aimer + bien / beaucoup / mieuxJ’aime bien ce film. / Il aime beaucoup le jazz. / J’aime mieux le thé.Ten film dość mi się podoba. / On bardzo lubi jazz. / Wolę herbatę.
  • Między aimer, adorer, détester a bezokolicznikiem nie ma przyimka. Nous adorons voyager. / Tu détestes cuisiner ?Uwielbiamy podróżować. / Nie znosisz gotować?
  • O wyborze przedimka po aimer — zob. Przedimki.

Typowe błędy

Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.

ŹleDobrzeZasadaPoziom
Je aime le thé.J’aime le thé.przed aime je zmienia się w j’
Tu parle français.Tu parles français.tu ma ‑es
Ils parle anglais.Ils parlent anglais.ils i elles mają ‑ent, choć nie słychać
Nous mangons à midi.Nous mangeons à midi.g + e przed o
Nous commencons à huit heures.Nous commençons à huit heures.c zmienia się w ç przed o
J’aime chocolat.J’aime le chocolat.po aimer rzeczownik ma przedimek określony: j’aime le chocolat
J’adore de nager.J’adore nager.między adorer a bezokolicznikiem nie ma przyimka
Vous parler très bien.Vous parlez très bien.po vous końcówka to ‑ez
Il nettoye la cuisine.Il nettoie la cuisine.y zmienia się w i przed niemym e
Elle appèle sa mère.Elle appelle sa mère.appeler podwaja l: j’appelle

Co dalej

Co dalej