який ile kurulan ilgi cümleleri
B1Cümle kurma 4 dk
Bir ismi niteleyen yan cümleyi яки́й bağlar; cinsiyeti ve sayıyı isimden, hâli ise yan cümledeki görevinden alır. Yan cümledeki göreve göre яки́й sözcüğünün hâli değişir: Це па́ні, яка́ живе́ по́руч. Це па́ні, яку́ ми зустрі́ли.
Mevcut seviyede gösterilecek bilgi yok. Bu görünüm B1 seviyesinden başlar: B1 veya daha yüksek bir seviye seçin.
Mevcut seviyede gösterilecek bilgi yok. Bu görünüm B1 seviyesinden başlar: B1 veya daha yüksek bir seviye seçin.
Özet sayfaB1
| Konu | Kural | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| Cinsiyet ve sayı | nitelediği isimle aynı | Це студе́нтка, яка́ вивча́є украї́нську. | Bu, Ukraynaca öğrenen öğrenci. |
| Özne | yalın hâl | Це студе́нт, яки́й живе́ по́руч. | Bu, yakınlarda oturan öğrenci. |
| Nesne | belirtme hâli | Кни́жка, яку́ я чита́ю, ціка́ва. | Okuduğum kitap ilginç. |
| Edat | edat яки́й sözcüğünün önüne gelir | Це друг, з яки́м я працю́ю. | Bu, birlikte çalıştığım arkadaş. |
| Virgüller | yan cümle cümlenin ortasındaysa iki virgül, sonundaysa bir virgül | Мі́сто, в яко́му я живу́, ду́же га́рне. | Yaşadığım şehir çok güzel. |
| Tuzak | яки́й asla düşmez | Фільм, яки́й ми диви́лися, був сумни́й. | İzlediğimiz film hüzünlüydü. |
Genel bakışB1
- яки́й ile kurulan yan cümle bir ismi niteler ve onun hemen ardından gelir. Па́ні, яку́ ми сього́дні зустрі́ли, живе́ в сусі́дній кварти́рі. — Bugün tanıştığımız hanım yan dairede oturuyor.
- Яки́й cinsiyeti ve sayıyı isimden, hâli ise yan cümledeki görevinden alır.
- Cümlenin ortasındaki yan cümle iki virgülle, sondaki yan cümle ise bir virgülle ayrılır: Мі́сто, в яко́му я живу́, ду́же га́рне. ≠ Це друг, з яки́м я працю́ю. — Yaşadığım şehir çok güzel. ≠ Bu, birlikte çalıştığım arkadaş.
Biçim: який sözcüğünün hâlleriB1
| Hâl | Eril | Dişil | Çoğul |
|---|---|---|---|
| Yalın hâl | яки́й | яка́ | які́ |
| Tamlayan hâli | яко́го | яко́ї | яки́х |
| Yönelme hâli | яко́му | які́й | яки́м |
| Belirtme hâli | яки́й / яко́го | яку́ | які́ / яки́х |
| Araç hâli | яки́м | яко́ю | яки́ми |
| Bulunma hâli | яко́му | які́й | яки́х |
- Nötr biçim yalın ve belirtme hâlinde яке́ olur; diğer hâllerde eril biçimle aynıdır. Мі́сто, яке́ ми ба́чили, старе́. — Gördüğümüz şehir eski.
- Belirtme hâlinde insanlar ve hayvanlar için яко́го ve яки́х; nesneler için яки́й ve які́ kullanılır. Хло́пець, яко́го я чека́ю, ще не прийшо́в. / Буди́нок, яки́й ми купи́ли, вели́кий. — Beklediğim çocuk henüz gelmedi. / Aldığımız ev büyük.
KullanımB1
| який sözcüğünün görevi | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| özne: yalın hâl | Буди́нки, які́ стоя́ть на пло́щі Ри́нок, ду́же старі́. | Pazar Meydanı’nda duran binalar çok eski. |
| nesne: belirtme hâli | Подару́нок, яки́й ти купи́в, мені́ ду́же подо́бається. | Aldığın hediye çok hoşuma gidiyor. |
| kime?: yönelme hâli | Друг, яко́му я дзвоню́, живе́ в Ки́єві. | Aradığım arkadaş Kyiv’de yaşıyor. |
| kiminle?: araç hâli | Це друг, з яки́м я працю́ю. | Bu, birlikte çalıştığım arkadaş. |
| nerede?: bulunma hâli | Мі́сто, в яко́му я живу́, ду́же га́рне. | Yaşadığım şehir çok güzel. |
- Yalın ve belirtme hâlinde що bazen яки́й yerine geçer ve hiç değişmez: Кни́жка, що лежи́ть на столі́.
- котри́й (котра́, котре́) aynı biçimde çekimlenir, ama ilgi cümlelerinde яки́й kadar sık kullanılmaz.
Sık yapılan hatalarB1
| ✗ | ✓ | Kural |
|---|---|---|
| Хло́пець, кото́рий живе́ по́руч, мій брат. | Хло́пець, яки́й живе́ по́руч, мій брат. | кото́рий biçimi Rusçadır; Ukraynacadaki котри́й daha seyrek kullanılır, olağan sözcük ise яки́й |