Belirtme hâli
A1–B1İsim ve haller 6 dk
Belirtme hâli кого́? (kimi?) ve що? (neyi?) sorularını yanıtlar: doğrudan nesneyi gösterir; у veya на ile birlikte hareketin yöneldiği yeri bildirir. Dişil isimlerde -а ve -я sonları -у ve -ю olur: Ві́ра чита́є ціка́ву кни́жку. Я ба́чу бабу́сю.
Mevcut seviyede gösterilecek bilgi yok. Bu görünüm A1 seviyesinden başlar: A1 veya daha yüksek bir seviye seçin.
Mevcut seviyede gösterilecek bilgi yok. Bu görünüm A1 seviyesinden başlar: A1 veya daha yüksek bir seviye seçin.
Özet sayfaA1–B1
| Konu | Kural | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| Dişil | -а → -у | Я чита́ю кни́жку. | Kitap okuyorum. |
| Dişil | -я → -ю | Я ба́чу бабу́сю. | Büyükanneyi görüyorum. |
| Eril, cansız | yalın hâlle aynı biçim | Ми купу́ємо стіл. | Bir masa alıyoruz. |
| Eril, canlı | -а / -я, tamlayan hâlindeki gibi | Я ма́ю бра́та. | Bir erkek kardeşim var. |
| Nötr | yalın hâlle aynı biçim | Ми лю́бимо це мі́сто. | Bu şehri seviyoruz. |
| Zamirler | мене́ / тебе́ / нас / вас | Ти мене́ чу́єш? | Beni duyuyor musun? |
| A2Zamirler | його́ / її́ / їх | Я її́ ду́же люблю́. | Onu çok seviyorum. |
| Nereye? | у / в / на ile belirtme hâli | Ми ї́демо в Ки́їв. | Kyiv’e gidiyoruz. |
| A2Çoğul | cansızlar yalın hâlle, canlılar tamlayan hâliyle aynı | Я ба́чу книжки́. / Я ба́чу студе́нтів. | Kitapları görüyorum. / Öğrencileri görüyorum. |
| B1Zaman | че́рез / за / на: sonra, içinde, ne kadar süreliğine | Оле́на поверне́ться че́рез ти́ждень. | Olena bir hafta sonra dönecek. |
| Tuzak | nereye? belirtme hâli ister; nerede? bulunma hâli | Я йду в кімна́ту ≠ Я в кімна́ті | Odaya gidiyorum ≠ Odadayım |
Genel bakışA1
- Belirtme hâli, eylemin yöneldiği kişiyi ya da şeyi gösteren doğrudan nesnenin biçimidir. Soruları: кого́? що? Ві́ра чита́є ціка́ву кни́жку. — Vira ilginç bir kitap okuyor.
- у, в veya на ile belirtme hâli, hareketin yöneldiği yeri bildirir: Я кладу́ кни́жку на стіл. — Kitabı masanın üstüne koyuyorum.
- Nerede? bulunma hâli ister: у Ки́єві. Bkz. Bulunma hâli.
Biçim: tekil isimlerA1–B1
| Grup | Yalın hâl | Belirtme hâli |
|---|---|---|
| Eril, cansız | стіл / готе́ль | стіл / готе́ль |
| Eril, canlı | брат / та́то | бра́та / та́та |
| Eril, canlı, yumuşak gövde | учи́тель / Васи́ль | учи́теля / Василя́ |
| -а ile biten dişil | ма́ма / сестра́ | ма́му / сестру́ |
| -я ile biten dişil | бабу́ся / лі́нія | бабу́сю / лі́нію |
| Nötr | мі́сто / мі́сце | мі́сто / мі́сце |
| B1Eksiz dişil | о́сінь / ра́дість | о́сінь / ра́дість |
- Cansız eril isimler ve nötr isimler belirtme hâlinde yalın hâldeki biçimini korur: Ми ма́ємо нови́й стіл і вели́ке вікно́. — Yeni bir masamız ve büyük bir pencerimiz var.
- Canlı eril isimler, yani insanlar ve hayvanlar, -а veya -я ekini alır: Я чека́ю си́на. — Oğlumu bekliyorum.
- B1о́сінь, по́дорож ve ра́дість gibi eksiz dişil isimler belirtme hâlinde değişmez: Ми плану́ємо по́дорож. — Bir yolculuk planlıyoruz.
Biçim: çoğulA2
| Grup | Yalın hâl | Belirtme hâli |
|---|---|---|
| Cansız | книжки́ / столи́ | книжки́ / столи́ |
| Canlı | студе́нти / се́стри | студе́нтів / сесте́р |
- Çoğulda cansız isimler yalın hâl biçimini, canlı isimler tamlayan hâli biçimini alır: Ми купу́ємо книжки́. / Ми запро́шуємо дру́зів. — Kitap alıyoruz. / Arkadaşlarımızı davet ediyoruz.
- Tamlayan hâlinin çoğul biçimleri: Tamlayan hâli.
Sıfatlar ve zamirlerA1–A2
| Biçim | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| dişil: -у / -ю | Я ма́ю ціка́ву кни́жку й си́ню су́мку. | İlginç bir kitabım ve mavi bir çantam var. |
| eril, cansız: yalın hâlle aynı | Ми купу́ємо нови́й стіл. | Yeni bir masa alıyoruz. |
| A2eril, canlı: -ого / -ього | Я ма́ю ново́го дру́га. | Yeni bir arkadaşım var. |
| мене́ / тебе́ / нас / вас | Ма́ма нас чека́є. | Annem bizi bekliyor. |
| A2його́ / її́ / їх | Я його́ зна́ю. | Onu tanıyorum. |
KullanımA1–B1
| Kullanım | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| doğrudan nesne | Студе́нт пи́ше лист. | Öğrenci mektup yazıyor. |
| у / в / на: nereye? | Степа́н захо́дить у кімна́ту. | Stepan odaya giriyor. |
| у / в ile haftanın günü: ne zaman? | До зу́стрічі в понеді́лок! | Pazartesi görüşürüz! |
| ду́мати / мрі́яти fiillerinden sonra про | Я ду́маю про відпочи́нок. | Tatil hakkında düşünüyorum. |
| B1edatsız: ne kadar süre? | Ми чека́ли ці́лий мі́сяць. | Bütün bir ay bekledik. |
| B1че́рез: ne kadar süre sonra? | Оле́на поверне́ться че́рез ти́ждень. | Olena bir hafta sonra dönecek. |
| B1за: eylem ne kadar sürede biter? | Ми написа́ли текст за годи́ну. | Metni bir saatte yazdık. |
| B1на: ne kadar süreliğine? | Він підписа́в контра́кт на рік. | Bir yıllığına sözleşme imzaladı. |
| B1че́рез: bir şeyin içinden geçen yol | Ми ї́хали че́рез ліс. | Ormanın içinden geçerek gittik. |
| B1за karşılaştırmada | Брат моло́дший за сестру́. | Erkek kardeşim kız kardeşimden küçük. |
| B1схо́жий (benzer) sözcüğünden sonra на | Син схо́жий на ба́тька. | Oğul babasına benziyor. |
| B1хворі́ти (hasta olmak) fiilinden sonra на | Бабу́ся захворі́ла на грип. | Büyükanne grip oldu. |
| B1по: birini ya da bir şeyi getirmeye gitmek | Ми посла́ли по лі́каря. | Doktoru çağırttık. |
| B1боро́тися / моли́тися (savaşmak, dua etmek) fiillerinden sonra за | Вони́ бо́рються за свобо́ду. | Özgürlük için savaşıyorlar. |
Sık yapılan hatalarA1–B1
| ✗ | ✓ | Kural |
|---|---|---|
| Я чита́ю кни́жка. | Я чита́ю кни́жку. | doğrudan nesne belirtme hâlinde olur: -а → -у |
| Я ба́чу брат. | Я ба́чу бра́та. | canlı eril isim -а veya -я ekini alır |
| Я йду в кімна́ті. | Я йду в кімна́ту. | nereye? belirtme hâli ister; nerede? bulunma hâli |
| B1Бабу́ся хворі́є гри́пом. | Бабу́ся хворі́є на грип. | хворі́ти на belirtme hâliyle kullanılır: на грип; araç hâli Rusçadan alınmış bir kalıptır |