Japoński ma pięć czystych samogłosek, równe mory, r jednouderzeniowe, szeptane samogłoski w です i ます oraz akcent tonalny. Wymawiaj każdą kanę jako jedną morę równej długości, z krótką, czystą samogłoską: さ・く・ら
Podsumowanie
Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A0.
| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Samogłoski | Pięć krótkich, czystych samogłosek, bez ślizgu. | あおい | niebieski | |
| Mory | Jedna kana, jedna mora; ん, っ i długa samogłoska dodają mory. | と・う・きょ・う | Tokio | |
| Głoska r | Rząd ら to jedno szybkie uderzenie języka. | くるま | samochód | |
| ふ, つ | ふ to powietrze między wargami; つ to /ts/ plus /ɯ/. | ふゆ / つき | zima / księżyc | |
| Szeptane samogłoski | U w です i ます oraz i lub u między głoskami bezdźwięcznymi wymawia się szeptem. | コーヒーを飲みます。 | Piję kawę. | |
| ん | ん przejmuje nosowość następnej głoski i pozostaje jedną morą. | えんぴつ | ołówek | |
| Wysokość tonu | Wyrazy odróżnia wysokość tonu, nie głośność; po spadku ton już nie rośnie. | 雨 / あめ | deszcz / cukierek | |
| Wzory | Cztery wzory: wysoki początek, płaski, wysoki w środku, wysoki na końcu. | 橋が / はしが | most / brzeg | |
| Pułapka | Długa samogłoska trwa dwie mory; skrócona, daje inny wyraz. | おじいさん | dziadek | |
| Pułapka | Żadna mora nie jest głośniejsza: さくら to nisko, wysoko, wysoko. | さくら | kwiat wiśni |
Pięć samogłosek
Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A0.
| Dźwięk | Kana | Przykład | Polski | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| /a/ | あ | あさ | poranek | |
| /i/ | い | いし | kamień | |
| /ɯ/ | う | うた | piosenka | |
| /e/ | え | えき | stacja | |
| /o/ | お | おと | dźwięk |
- Każda samogłoska jest krótka i czysta: usta zachowują jeden kształt, dźwięk się nie ślizga.
- う to /ɯ/: wargi pozostają rozluźnione i nie zaokrąglają się.
- Dwie samogłoski z rzędu to dwie mory, nie dyftong: あおい ma trzy. あ・お・いniebieski
Mora
Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A0.
- Japoński liczy mory, nie sylaby: とうきょう ma cztery. O kanach, które je zapisują, zob. Dźwięki kany.
| Zasada | Przykład | Mory | Polski | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Każda kana to jedna mora. | さくら | さ・く・ら | kwiat wiśni | |
| Mała ゃ, ゅ lub ょ łączy się z poprzednią kaną. | きょう | きょ・う | dzisiaj | |
| ん to pełna mora. | ほん | ほ・ん | książka | |
| Mała っ to pełna mora ciszy. | きって | き・っ・て | znaczek | |
| Długa samogłoska trwa dwie mory. | おおきい | お・お・き・い | duży |
Spółgłoski
Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A0.
| Dźwięk | Kana | Przykład | Polski | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| /ɾ/ | ら | くるま | samochód | |
| /ɸ/ | ふ | ふゆ | zima | |
| /ɕ/ | し | しお | sól | |
| /tɕ/ | ち | ちず | mapa | |
| /ts/ | つ | つき | księżyc | |
| /dʑ/ | じ | じかん | czas |
- Rząd ら to jedno szybkie uderzenie czubka języka za górnymi zębami: /ɾ/.
- ふ to /ɸ/: powietrze przechodzi między wargami, jak przy zdmuchiwaniu świecy.
- つ to /ts/ plus /ɯ/ i może zaczynać wyraz.
- W し, ち i じ język przylega płasko do podniebienia: /ɕ/, /tɕ/, /dʑ/.
Ogłuszone samogłoski
Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.
- Samogłoskę ogłuszoną wymawia się szeptem: usta nadają jej kształt, ale głos milknie.
- Samogłoska wymawiana szeptem zachowuje swoją morę: です nadal ma dwie.
| Zasada | Przykład | Dźwięk | Polski | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| U w です wymawia się szeptem. | 学生です。 | /desɯ̥/ | Jestem studentem. | |
| U w ます wymawia się szeptem. | 食べます。 | /tabemasɯ̥/ | Jem. | |
| I lub u między dwiema głoskami bezdźwięcznymi wymawia się szeptem. | 聞く | /ki̥kɯ/ | słuchać | |
| I lub u obok głoski dźwięcznej pozostaje dźwięczne. | 来ます。 | /kimasɯ̥/ | Przychodzę. |
Dźwięki ん
Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.
| Zasada | Przykład | Dźwięk | Polski | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Przed p, b, m: /m/. | えんぴつ | /empitsɯ/ | ołówek | |
| Przed t, d, n, r, s, z: /n/. | 先生 | /senseː/ | nauczyciel | |
| Przed k, g: /ŋ/. | りんご | /riŋɡo/ | jabłko | |
| Na końcu wyrazu albo przed samogłoską, y, w lub h: /ɴ/. | 本 | /hoɴ/ | książka |
- Zmiana zachodzi sama: ん dostosowuje się do następnej głoski i zawsze trwa jedną morę.
Akcent tonalny
Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A1.
- Japoński odróżnia wyrazy wysokością tonu, wysoką i niską, a nie głośniejszą sylabą.
- Pierwsze dwie mory się różnią: jeśli pierwsza jest niska, druga jest wysoka, i odwrotnie.
- Po spadku wysokość tonu nie rośnie już w obrębie wyrazu.
- W transkrypcjach /˥/ oznacza ton wysoki, a /˩/ niski; to wymowa tokijska.
| Wzór | Przykład | Wysokość tonu | Polski | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| あたまだか (wysoki początek): najpierw wysoko, potem nisko. | 雨が | /a˥me˩ga˩/ | deszcz | |
| へいばん (płaski): nisko, potem wysoko do końca; partykuła też jest wysoka. | 友達が | /to˩mo˥da˥tɕi˥ga˥/ | przyjaciel | |
| なかだか (wysoki w środku): nisko, wysoko, potem spadek wewnątrz wyrazu. | 先生が | /se˩n˥se˥i˩ga˩/ | nauczyciel | |
| おだか (wysoki na końcu): nisko, potem wysoko do końca; partykuła spada. | 橋が | /ha˩si˥ga˩/ | most | |
| Te same dźwięki, inny ton, inny wyraz. | 雨 / あめ | /a˥me˩/ /a˩me˥/ | deszcz / cukierek | |
| Partykuła pokazuje różnicę, gdy sam wyraz brzmi tak samo. | 橋が / はしが | /ha˩si˥ga˩/ /ha˩si˥ga˥/ | most / brzeg |
Typowe błędy
Nic w tej sekcji nie jest na poziomie ani niższym. Zaczyna się od A0.
| Źle | Dobrze | Zasada | Poziom |
|---|---|---|---|
| おじさん | おじいさん | długa samogłoska to dwie mory: po skróceniu おじいさん („dziadek”) staje się おじさん („wujek”) | |
| /fɯ/ | /ɸɯ/ | ふ to /ɸ/ obiema wargami: zęby nie dotykają wargi | |
| /saˈkɯɾa/ | /sa˩kɯ˥ɾa˥/ | wyraz zaznacza się tonem, nie głośnością: さくら to nisko, wysoko, wysoko |
Co dalej
LiczebnikiLiczby do miliona, odczyty 4, 7 i 9, zmiany brzmienia w 300 i 8000, 万 oraz ceny w 円.Zacznij od początku
HiraganaPodstawowe znaki hiragana, po jednym dźwięku na każdy z 46, w tabeli z pięcioma samogłoskami i dziesięcioma rzędami.Zacznij od początku
HiraganaPodstawowe znaki hiragana, po jednym dźwięku na każdy z 46, w tabeli z pięcioma samogłoskami i dziesięcioma rzędami.