Polski

Wyrazy złożone i skróty

B2–C2Słowotwórstwo 8 min

Wyraz złożony piszemy z łącznikiem, gdy jego człony są równorzędne, a łącznie, gdy pierwszy człon określa drugi; skróty mają własne zasady. Łącznik stoi między równorzędnymi członami, między które można wstawić і: У ме́не є украї́нсько-англі́йський словни́к.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

ŚciągaB2–C2

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Łącznikczłony są równorzędne; między nie można wstawić інауко́во-пізнава́льнийpopularnonaukowyB2
Łączniepierwszy człon określa drugi; liczebnik jako pierwszy członрізномані́тний / двоя́руснийróżnorodny / dwupiętrowyB2
Skrótkropka po р. i вул.; bez kropki po км2024 р. / 5 кмrok 2024 / 5 kilometrówB2
Skrótowiec złożonyczęści wyrazów; apostrof przed ю / я / є / їМін’ю́стMinisterstwo SprawiedliwościB2
Rzeczownik złożonyz samogłoską łączącą — łącznie; bez niej — z łącznikiemлісосте́п / хліб-сі́льlasostep / chleb i sólC1
Odmianarównorzędne człony zmieniają się oba; po przedrostku — tylko ostatniхліб-сі́ль → хлі́ба-со́лі / А́встро-Уго́рщина → А́встро-Уго́рщиниchleb i sól / Austro-WęgryC1
Skrótowiecrodzaju męskiego na spółgłoskę — odmienia się, na samogłoskę — nieна ЛА́Зі / з О́БСЄw autobusie ЛАЗ / z О́БСЄ (Organizacją Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie)C1
Rodzaj wyrazu złożonegorodzaj określa końcówkaвелодорі́жка / водолікува́нняścieżka rowerowa / hydroterapiaC2
Skrótowiec złożonyodmienia się przez wszystkie przypadkiу Кабмі́ніw Gabinecie MinistrówC2
Pułapkaforma дво- w wyrazie złożonymдвоя́руснийdwupiętrowyB2
Pułapkajednostki miary piszemy bez kropki9 год / 20 хв9 godzin / 20 minutB2

Przymiotniki złożoneB2–C2

ZasadaPrzykładPolski
Z łącznikiem: człony są równorzędne; między nie można wstawić інауко́во-пізнава́льний фільм / украї́нсько-англі́йський словни́кfilm popularnonaukowy / słownik ukraińsko-angielskiB2
Łącznie: pierwszy człon określa drugiрізномані́тний ви́бір / вічнозеле́на росли́наróżnorodny wybór / roślina wiecznie zielonaB2
Łącznie: pierwszym członem jest liczebnikдвоя́русне лі́жко / трику́тний знак / двадцятип’ятирі́чний інжене́рłóżko piętrowe / znak trójkątny / dwudziestopięcioletni inżynierB2
Z łącznikiem: dwa kolory lub dwie cechy w jednym wyrazieси́ньо-жо́втий пра́пор / гіркува́то-соло́ний смакflaga niebiesko-żółta / smak gorzko-słonyC1
Łącznie: temat rzeczownika i samogłoska łącząca о lub еволелю́бний наро́д / хвилеподі́бний рухnaród miłujący wolność / ruch falistyC1
Z łącznikiem: pierwszy człon kończy się na о; człony są równorzędne albo wyraz oznacza odcień koloruсуспі́льно-політи́чний рух / парла́ментсько-президе́нтська респу́бліка / яскра́во-зеле́ний ко́лірruch społeczno-polityczny / republika parlamentarno-prezydencka / jaskrawozielony kolorC2
Łącznie: przysłówek jako pierwszy człon dookreśla cechęважкохво́рий паціє́нт / високорозви́нена краї́на / повнолі́тній громадя́нин / політкоре́ктний тонciężko chory pacjent / kraj wysoko rozwinięty / pełnoletni obywatel / poprawny politycznie tonC2
  • Liczebnik jako pierwszy człon ma postać дво-, три-, чотири-, п’яти-, двадцяти-. Ми живемо́ в п’ятиповерхо́вому буди́нку.Mieszkamy w pięciopiętrowym budynku.
  • Przymiotniki złożone odmieniają się przez przypadki jak proste: Odmiana przymiotnika.
  • Formy liczebników: Liczebniki z rzeczownikami.

Przymiotniki na ‑лицийB2

Rodzajбілоли́цийкруглоли́ций
Męskiбілоли́цийкруглоли́цийB2
Żeńskiбілоли́цякруглоли́цяB2
Nijakiбілоли́цекруглоли́цеB2
Liczba mnogaбілоли́цікруглоли́ціB2
  • Przymiotniki na ‑лиций mają formę żeńską ‑лиця i nijaką ‑лице. Це білоли́ця ді́вчина.To dziewczyna o jasnej cerze.

Rzeczowniki złożone: łącznik czy pisownia łącznaC1

ZasadaPrzykładPolski
Łącznie: samogłoska łącząca о lub е między tematamiлісосте́п / головнокома́ндувачlasostep / naczelny dowódcaC1
Z łącznikiem: człony są równorzędne, bez samogłoski między nimiхліб-сі́ль / мі́сто-геро́йchleb i sól / miasto-bohaterC1
Z łącznikiem: dwuczłonowe nazwy miast i państwКам’яне́ць-Поді́льський / А́встро-Уго́рщина / Ра́ва-Ру́ськаKamieniec Podolski / Austro-Węgry / Rawa RuskaC1

Rzeczowniki złożone: odmianaC1

ZasadaPrzykładPolski
Równorzędne człony zmieniają się obaхліб-сі́ль → хлі́ба-со́лі / Кам’яне́ць-Поді́льський → Кам’янця́‑Поді́льського / Ра́ва-Ру́ська → Ра́ви-Ру́ськоїchleb i sól / Kamieniec Podolski / Rawa RuskaC1
Po pierwszym członie podobnym do przedrostka zmienia się tylko ostatniА́встро-Уго́рщина → А́встро-Уго́рщини / ві́це-президе́нт → ві́це-президе́нтаAustro-Węgry / wiceprezydentC1
Wyraz pisany łącznie odmienia się jak jeden wyrazлісосте́п → лісосте́пу / головнокома́ндувач → головнокома́ндувачаlasostep / naczelny dowódcaC1

Rodzaj rzeczowników złożonychC2

KońcówkaPrzykładPolski
Spółgłoska: rodzaj męskiбетоново́з / верболі́з / самохі́д / чорно́слив / чотирику́тник / прем’є́р-міні́стрbetoniarka / wierzba / pojazd samobieżny / suszona śliwka / czworokąt / premierC2
Końcówka ‑а / ‑ість: rodzaj żeńskiвелодорі́жка / двозна́чність / Лиси́чка-Сестри́чка / Чорноба́ївкаścieżka rowerowa / dwuznaczność / Lisiczka Siostrzyczka, postać z bajki / CzornobajiwkaC2
Końcówka ‑ння / ‑ччя / -’я: rodzaj nijakiводолікува́ння / двадцятирі́ччя / мовоми́слення / різнотра́в’яhydroterapia / dwudziestolecie / myślenie językowe / mieszanka traw i ziółC2
  • Rodzaj wyrazu złożonego określa jego końcówka, tak jak w rzeczownikach prostych: Rodzaj rzeczownika.

SkrótyB2

ZasadaPrzykładPolski
Po skróconym wyrazie stawiamy kropkęву́лиця → вул. / пло́ща → пл. / рік → р. / столі́ття → ст.ulica / plac / rok / wiekB2
Oznaczenia jednostek miary piszemy bez kropki5 км / 3 кг / 9 год5 kilometrów / 3 kilogramy / 9 godzinB2
Między liczbą a skrótem stawiamy spacjęЦе було́ у 2024 р. / Ми ї́демо 9 годTo było w 2024 roku. / Jedziemy 9 godzin.B2

Skrótowce i wyrazy złożone ze skróconych częściB2–C2

ZasadaPrzykładPolski
Pierwsze litery wyrazów nazwy: wszystkie wielkie, czytane jak jeden wyrazМОН / ЦУМ / ФОПMinisterstwo Edukacji i Nauki / Centralny Dom Towarowy / przedsiębiorca indywidualnyB2
Części wyrazów nazwy: wielka litera tylko na początkuМін’ю́ст / Дніпроге́сMinisterstwo Sprawiedliwości / Dnieprowska Elektrownia WodnaB2
Rodzaj wyznacza główny wyraz nazwy: міністерство ma rodzaj nijakiМОН оголоси́ло ко́нкурс.МОН (Ministerstwo Edukacji i Nauki) ogłosiło konkurs.B2
Rodzaj wyznacza główny wyraz nazwy: магазин ma rodzaj męskiЦУМ відчини́вся о дев’я́тій.ЦУМ (Centralny Dom Towarowy) otworzył się o dziewiątej.B2
Skrótowiec rodzaju męskiego zakończony na spółgłoskę odmienia się jak rzeczownikЛАЗ → ЛА́Зу / ЛАЗ → на ЛА́ЗіЛАЗ (autobus z Lwowskiej Fabryki Autobusów) / w autobusie ЛАЗC1
Skrótowiec złożony odmienia się według własnej końcówkiрайспоживспі́лка → райспоживспі́лки / райспоживспі́лці · Мін’ю́ст → Мін’ю́сту / у Мін’ю́стіrejonowy związek spółdzielni konsumenckich / Ministerstwo SprawiedliwościC1
Skrótowiec nazwy instytucji zakończony na samogłoskę nie odmienia sięз О́БСЄ / у ЗВОz О́БСЄ (Organizacją Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie) / w ЗВО (uczelni wyższej)C1
Pierwszy człon to skrócony temat wyrazu: нац-, укр-, проф-, мед-Нацба́нк / Укрга́з / Укрінфо́рм / профспі́лка / медпрацівни́кBank Narodowy / ukraińskie przedsiębiorstwo gazowe / ukraińska agencja informacyjna / związek zawodowy / pracownik medycznyC2
C2
PrzypadekКабмі́н
MianownikКабмі́нC2
DopełniaczКабмі́нуC2
CelownikКабмі́ну / Кабмі́новіC2
BiernikКабмі́нC2
NarzędnikКабмі́номC2
Miejscownikу Кабмі́ніC2
  • Po spółgłosce pierwszego członu przed ю / я / є / ї stawiamy apostrof. Це Мін’ю́ст.To jest Мін’ю́ст (Ministerstwo Sprawiedliwości).

Typowe błędyB2–C2

ŹleDobrzeZasada
Це украї́нсько англі́йський словни́к.Це украї́нсько-англі́йський словни́к.równorzędne człony piszemy z łącznikiemB2
Це двохя́русне лі́жко.Це двоя́русне лі́жко.pierwszy człon ma postać дво-B2
Доро́га займа́є 9 год. і 20 хв.Доро́га займа́є 9 год і 20 хв.jednostki miary piszemy bez kropkiB2
Ми живемо́ в Ра́ва-Ру́ській.Ми живемо́ в Ра́ві-Ру́ській.oba równorzędne człony się zmieniająC1
Він працю́є у Кабмі́н.Він працю́є у Кабмі́ні.skrótowiec złożony zakończony na spółgłoskę odmienia sięC2

Poziom

Treści powyżej wybranego poziomu są ukryte.