Polski

Zdania jednoczłonowe

B2–C2Budowa zdania 8 min

Zdania jednoczłonowe — określonoosobowe, nieokreślonoosobowe, bezosobowe i nominatywne — mają jeden człon główny i nie potrzebują drugiego. Zdanie jednoczłonowe nie ma podmiotu i nie trzeba go dodawać: Іду́ додо́му. Світа́є.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

Na obecnym poziomie nie ma tu żadnych informacji. Ten widok zaczyna się od poziomu B2: wybierz B2 lub wyższy poziom.

ŚciągaB2–C2

ZagadnienieZasadaPrzykładPolski
Określonoosoboweorzeczenie w 1. lub 2. osobie; wykonawca czynności jest znanyЧита́єш цю кни́жку?Czytasz tę książkę?B2
Nieokreślonoosobowe3. osoba liczby mnogiej lub czas przeszły w liczbie mnogiej; wykonawca nie jest nazwanyПо ра́діо повідо́мили про погі́ршення пого́ди.W radiu zapowiedziano pogorszenie pogody.B2
Bezosoboweorzeczenie bez podmiotu: forma na ‑но, ‑то lub przysłówek + було́Там усе́ пра́вильно запи́сано.Wszystko jest tam poprawnie zapisane.B2
Nominatywnetylko rzeczownik w mianowniku; nie ma orzeczeniaВе́чір. Прохоло́да. Спо́кій.Wieczór. Chłód. Spokój.B2
Określonoosobowe1. osoba liczby mnogiej i tryb rozkazującyУ субо́ту пої́демо за мі́сто.W sobotę pojedziemy za miasto.C1
Nieokreślonoosobowecelownik: kogo dotyczy czynność; twierdzenia ogólneНам подали́ ча́ю.Podali nam herbatę.C1
Bezosobowebezokolicznik; czasowniki pogody i stanuНадво́рі вже світа́є.Na dworze już świta.C1
Nominatywnerzeczownik z określeniem lub szereg rzeczownikówТи́хий ве́чір. Лю́ди, вогні́, му́зика.Cichy wieczór. Ludzie, światła, muzyka.C1
Określonoosoboweuogólnienie: działa każdyЛю́бимо люде́й щи́рих.Kochamy ludzi szczerych.C2
Nieokreślonoosoboweuwaga na wyniku: znaczenie bliskie stronie biernejДве́рі вже пофарбува́ли.Drzwi już pomalowano.C2
Bezosobowekto odczuwa — w celowniku; czasownik zwrotnyНам ста́ло стра́шно у те́мряві.Zrobiło nam się strasznie w ciemności.C2
Pułapkaw czasie przeszłym orzeczenie bezosobowe to було́У за́лі було́ ти́хо.W sali było cicho.B2

PrzeglądB2

Zdania określonoosoboweB2–C2

OrzeczeniePrzykładPolski
1. osoba liczby pojedynczej: wykonawcą jestem jaІду́ по ву́лиці й слу́хаю му́зику. / Не люблю́ втруча́тися в чуже́ життя́.Idę ulicą i słucham muzyki. / Nie lubię wtrącać się w cudze życie.B2
2. osoba liczby pojedynczej: wykonawcą jesteś tyЧита́єш цю кни́жку?Czytasz tę książkę?B2
2. osoba liczby mnogiej: wykonawcami jesteście wyВихо́дите на насту́пній зупи́нці?Wysiadacie na następnym przystanku?B2
1. osoba liczby mnogiej: wykonawcami jesteśmy myУ субо́ту пої́демо за мі́сто.W sobotę pojedziemy za miasto.C1
tryb rozkazujący: działa rozmówcaПодзвоні́ть мені́ за́втра. / Не забу́дьте взя́ти па́спорт.Zadzwońcie do mnie jutro. / Nie zapomnijcie zabrać paszportu.C1
uogólnienie: działają wszyscy, których dotyczy myślЛю́бимо люде́й щи́рих, поважа́ємо люде́й наполе́гливих.Kochamy ludzi szczerych, szanujemy ludzi wytrwałych.C2
2. osoba liczby pojedynczej: przysłowia i radyТихі́ше ї́деш — да́лі бу́деш.Im wolniej jedziesz, tym dalej zajedziesz.C2
  • Zaimek w roli podmiotu dodajemy tylko dla podkreślenia; wtedy zdanie jest już dwuczłonowe: Я люблю́ мандрува́ти.Ja uwielbiam podróżować.

Zdania nieokreślonoosoboweB2–C2

OrzeczeniePrzykładPolski
3. osoba liczby mnogiej: wykonawca czynności jest nieznanyКа́жуть, що за́втра бу́де дощ. / У нас буду́ють нову́ шко́лу.Mówią, że jutro będzie padać. / U nas budują nową szkołę.B2
czas przeszły liczby mnogiej: wykonawca jest nieznany lub nieważnyПо ра́діо повідо́мили про погі́ршення пого́ди. / У магази́ні зни́зили ціни́.W radiu zapowiedziano pogorszenie pogody. / W sklepie obniżyli ceny.B2
celownik: osoba, której dotyczy czynnośćНам подали́ ча́ю.Podali nam herbatę.C1
twierdzenie ogólne: co zwykle się robiПе́ред свя́том прикраша́ють буди́нки.Przed świętem ozdabia się budynki.C1
wykonawca jest nieważny, na pierwszym planie jest wynik: znaczenie bliskie stronie biernejЛист уже́ відпра́вили. / Две́рі вже пофарбува́ли.List już wysłano. / Drzwi już pomalowano.C2

Zdania bezosoboweB2–C1

OrzeczeniePrzykładPolski
forma na ‑но, ‑то się nie zmienia; dopełnienie stoi w biernikuТам усе́ пра́вильно запи́сано. / Кни́жку прочи́тано за ти́ждень.Wszystko jest tam poprawnie zapisane. / Książkę przeczytano w tydzień.B2
przysłówek + було́ lub бу́де; w czasie przeszłym — rodzaj nijakiУ за́лі було́ ти́хо. / За́втра бу́де хо́лодно.W sali było cicho. / Jutro będzie zimno.B2
bezokolicznik: pytanie lub rzecz nieuniknionaКуди́ нам ї́хати?Dokąd mamy jechać?C1
czasownik pogody lub pory dnia: світа́є / смерка́є / моро́зитьНадво́рі вже світа́є.Na dworze już świta.C1
czasownik stanu; kto odczuwa — w biernikuМене́ трясе́ від хо́лоду.Trzęsie mnie z zimna.C1

Zdania bezosobowe z celownikiemC2

OrzeczeniePrzykładPolski
przysłówek po ста́ти; kto odczuwa — w celownikuНам ста́ло стра́шно у те́мряві.Zrobiło nam się strasznie w ciemności.C2
czasownik zwrotny na ‑ться, w 3. osobie liczby pojedynczej; kto chce — w celownikuДу́же хо́четься відпочи́ти. / Мені́ не спи́ться.Bardzo chce się odpocząć. / Nie mogę zasnąć.C2

Zdania nominatywneB2–C2

BudowaPrzykładPolski
jeden rzeczownik w mianowniku: czas, miejsce, zjawiskoЗима́. / Ти́ша.Zima. / Cisza.B2
kilka zdań nominatywnych: obraz, nastrójВе́чір. Прохоло́да. Спо́кій.Wieczór. Chłód. Spokój.B2
rzeczownik z określeniemТи́хий ве́чір. / Дале́ка доро́га.Cichy wieczór. / Daleka droga.C1
szereg rzeczowników oddzielonych przecinkamiЛю́ди, вогні́, му́зика.Ludzie, światła, muzyka.C1
łańcuch obrazów: zdania zmieniają się jak kadryМу́зика. Сце́на. Соло́ні сльо́зи. Ти́ша.Muzyka. Scena. Słone łzy. Cisza.C2

Typowe błędyB2–C2

ŹleDobrzeZasada
Надво́рі була́ хо́лодно.Надво́рі було́ хо́лодно.w czasie przeszłym orzeczenie bezosobowe ma rodzaj nijaki: було́B2
Кни́жка прочи́тано за ти́ждень.Кни́жку прочи́тано за ти́ждень.forma na ‑но wymaga biernika, a nie mianownikaB2
По ра́діо повідо́мила про погі́ршення пого́ди.По ра́діо повідо́мили про погі́ршення пого́ди.wykonawca nie jest nazwany, dlatego orzeczenie stoi w liczbie mnogiejB2
Воно́ вже світа́є.Вже світа́є.zdanie bezosobowe nie ma podmiotu: nie dodajemy воно́C1
Нас подали́ ча́ю.Нам подали́ ча́ю.komu podano — w celowniku: намC1
Мені́ трясе́ від хо́лоду.Мене́ трясе́ від хо́лоду.przy czasowniku stanu — biernik: мене́C1
Ми ста́ло стра́шно у те́мряві.Нам ста́ло стра́шно у те́мряві.po ста́ти z przysłówkiem — celownik: намC2
Я хо́четься відпочи́ти.Мені́ хо́четься відпочи́ти.nie ma podmiotu: kto chce — w celowniku, мені́C2

Poziom

Treści powyżej wybranego poziomu są ukryte.