# Şimdiki zaman: I. ve II. çekim

https://langs123.com/tr/ukrainian/verbs-present/present-conjugation/
CEFR A1–B1 · 2026-10-18 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> Şimdiki zamanın altı kişi biçimi vardır: I. çekimdeki fiiller -еш ve -уть ile, II. çekimdeki fiiller -иш ve -ать ile biter. Çekimi ти ve вони́ biçimleri gösterir: Ти чита́єш. Вони́ сидя́ть.

## Özet sayfa

| Konu | Kural | Örnek | Türkçe |
| --- | --- | --- | --- |
| I. çekim | чита́ти: чита́ю / чита́єш / чита́ють | Я чита́ю текст. | Bir metin okuyorum. |
| I. çekim, -ува-, -юва- | працюва́ти → працю́ю | Ми працю́ємо в о́фісі. | Bir ofiste çalışıyoruz. |
| II. çekim | сиді́ти: сиджу́ / сиди́ш / сидя́ть | Студе́нти сидя́ть у кла́сі. | Öğrenciler sınıfta oturuyor. |
| Ekler | I: -еш / -уть; II: -иш / -ать | ти чита́єш / ти сиди́ш | okuyorsun / oturuyorsun |
| Gövde değişimi | каза́ти: кажу́ / ка́жеш / ка́жуть | Що ти ка́жеш? | Ne diyorsun? |
| я biçiminde değişim | ходи́ти: ходжу́ / хо́диш | Я ходжу́ на робо́ту пі́шки. | İşe yürüyerek gidiyorum. |
| Kesme işareti | пи́ти: п’ю / п’єш / п’ють | Ти п’єш чай? | Çay içiyor musun? |
| Araya giren л | б / в / м / п / ф harflerinden sonra: люблю́ / лю́блять | Ді́ти лю́блять мо́ре. | Çocuklar denizi sever. |
| Gövdede ünlü | бра́ти: беру́ / бере́ш / беру́ть | Я беру́ таксі́. | Taksiye biniyorum. |
| Tuzak | хоті́ти I. çekimdendir: хо́чеш | Ти хо́чеш чай? | Çay istiyor musun? |

## Genel bakış

- Şimdiki zamanda fiilin altı biçimi vardır; kişiye (я, ти, він) ve sayıya göre değişir: Я чита́ю, а ти пи́шеш. — Ben okuyorum, sen yazıyorsun.
- Ek kişiyi gösterdiği için zamir çoğu zaman düşer: Чита́ю кни́жку. — Kitap okuyorum.
- Fiiller I. ya da II. çekimdendir; hangisi olduğunu ти ve вони́ biçimleri gösterir.
- Şimdiki zamanda бу́ти fiilinin tek bir biçimi vardır: є. Bkz. Düzensiz fiiller: бути, могти, дати, їсти.

## Biçim: I. çekim

| Kişi | чита́ти | працюва́ти | жи́ти |
| --- | --- | --- | --- |
| я | чита́ю | працю́ю | живу́ |
| ти | чита́єш | працю́єш | живе́ш |
| він / вона́ / воно́ | чита́є | працю́є | живе́ |
| ми | чита́ємо | працю́ємо | живемо́ |
| ви | чита́єте | працю́єте | живете́ |
| вони́ | чита́ють | працю́ють | живу́ть |

- Gövdenin sonunda ünlü varsa, ekler ю ve є ile yazılır: чита́ю / чита́єш.
- -ува́ти ile biten fiillerde -ува- yerine -у-, -юва́ти ile biten fiillerde -юва- yerine -ю- gelir: Де ви працю́єте? — Nerede çalışıyorsunuz?
- Tek bir kişiye Ви ile hitap ederken çoğul biçim kullanılır: Ви чита́єте украї́нською? — Ukraynaca okuyor musunuz?
- Gövdenin sonunda ünsüz varsa, ekler у ve е ile yazılır: живу́ / живе́ш / живу́ть. Де ти живе́ш? — Nerede yaşıyorsun?

## Biçim: II. çekim

| Kişi | говори́ти | сиді́ти |
| --- | --- | --- |
| я | говорю́ | сиджу́ |
| ти | гово́риш | сиди́ш |
| він / вона́ / воно́ | гово́рить | сиди́ть |
| ми | гово́римо | сидимо́ |
| ви | гово́рите | сидите́ |
| вони́ | гово́рять | сидя́ть |

- II. çekimde eklerde и bulunur; вони́ biçimi -ать / -ять ile biter: Вони́ гово́рять украї́нською. — Ukraynaca konuşuyorlar.
- я biçiminde -ді́ти ile biten fiillerde дж olur: Я сиджу́ вдо́ма. — Evdeyim.
- ж / ч / ш harflerinden sonra вони́ biçimi -ать ile biter: кричу́ / кричи́ш / крича́ть. Ді́ти крича́ть у дворі́. — Çocuklar avluda bağırıyor.

## Gövde değişimleri

| Biçim | Örnek | Türkçe |
| --- | --- | --- |
| каза́ти → кажу́ / ка́жеш: her biçimde ж | Що ви ка́жете? | Ne diyorsunuz? |
| писа́ти → пишу́ / пи́шеш: her biçimde ш | Вона́ пи́ше лист. | Bir mektup yazıyor. |
| ходи́ти → ходжу́ / хо́диш: дж yalnızca я biçiminde | Я ходжу́ в спортза́л. | Spor salonuna gidiyorum. |
| ї́здити → ї́жджу / ї́здиш: ждж yalnızca я biçiminde | Я ї́жджу на робо́ту авто́бусом. | İşe otobüsle gidiyorum. |
| пи́ти → п’ю / п’єш: ю / є harflerinden önce kesme işareti | Що ти п’єш? | Ne içiyorsun? |
| мрі́яти → мрі́ю / мрі́єш | Я мрі́ю про мо́ре. | Denizi hayal ediyorum. |
| бра́ти → беру́ / бере́ш: gövdede е | Я беру́ парасо́льку. | Şemsiyeyi alıyorum. |
| знайо́мити → знайо́млю / знайо́млять: dudak ünsüzünden sonra я ve вони biçimlerinde л | Я знайо́млю вас із сестро́ю. | Sizi kız kardeşimle tanıştırayım. |
| запро́шувати → запро́шую: vurgusuz -ува- da -у- olur | Ми запро́шуємо дру́зів у го́сті. | Arkadaşlarımızı davet ediyoruz. |
| ми́ти → ми́ю / ми́єш | Я ми́ю по́суд. | Bulaşık yıkıyorum. |

## Vurgu

- Birçok fiilde vurgu yerinden oynamaz: чита́ю / чита́єш / чита́ють.
- Diğerlerinde vurgu her zaman eke düşer: сиджу́ / сиди́ш / сидимо́ / сидя́ть.
- Üçüncü grupta я biçiminde vurgu eke, diğer biçimlerde gövdeye düşer: кажу́ / ка́жеш · ходжу́ / хо́диш — söylüyorum / söylüyorsun · yürüyorum / yürüyorsun
- бра́ти fiilinde de vurgu her biçimde eke düşer: беру́ / бере́ш / беремо́ / беру́ть.

## Kullanım

| Kullanım | Örnek | Türkçe |
| --- | --- | --- |
| şu anda olan bir eylem | Що ти ро́биш? — Чита́ю. | Ne yapıyorsun? — Okuyorum. |
| alışılmış bir eylem | Я щодня́ чита́ю нови́ни. | Her gün haberleri okurum. |
| planlanmış bir gelecek eylemi | За́втра ми ї́демо в Ки́їв. | Yarın Kyiv'e gidiyoruz. |

## Sık yapılan hatalar

| ✗ | ✓ | Kural |
| --- | --- | --- |
| Ти чита́ш кни́жку. | Ти чита́єш кни́жку. | gövdede ünlüden sonra: -єш |
| Я сиду́ вдо́ма. | Я сиджу́ вдо́ма. | я biçiminde: д → дж |
| Я жду дру́га. | Я чека́ю дру́га. | чека́ти: чека́ю; жду biçimi Rusçadan gelir |
| Я хожу́ на робо́ту. | Я ходжу́ на робо́ту. | ходи́ти → ходжу́; хожу́ biçimi Rusçadan gelir |
| Ді́ти лю́бять мо́ре. | Ді́ти лю́блять мо́ре. | dudak ünsüzünden sonra вони biçimine л eklenir |