# Vurgu

https://langs123.com/tr/ukrainian/foundations/stress/
CEFR A0–A2 · 2026-10-18 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> Ukraynacada vurgu serbest ve hareketlidir: her heceye düşebilir, sözcüğün biçimleri arasında kayar ve sözcükleri ayırt eder. Vurgu sözcükleri ayırt eder: за́мок ≠ замо́к

## Özet sayfa

| Konu | Kural | Örnek | Türkçe |
| --- | --- | --- | --- |
| Tek vurgu | her sözcükte vurgulu tek bir hece vardır | ма́ма / вода́ | anne / su |
| Serbest vurgu | her heceye düşebilir | мо́ре / доро́га / молоко́ | deniz / yol / süt |
| Vurgu işareti | ders metinleri ve sözlükler gösterir; sıradan metinler göstermez | кни́жка | kitap |
| Hareketli vurgu | bir sözcüğün biçimleri arasında yer değiştirir | рука́ → ру́ку | el → eli |
| Çoğul | çoğulda vurgu çoğu zaman kayar | сестра́ → се́стри | kız kardeş → kız kardeşler |
| Farklı sözcükler | vurgu aynı yazılan sözcükleri ayırt eder | за́мок ≠ замо́к | kale ≠ kilit |
| Farklı biçimler | vurgu aynı sözcüğün biçimlerini ayırt eder | мої́ ру́ки ≠ моє́ї руки́ | ellerim ≠ elimin |
| İki seçenek | bazı sözcüklerde iki vurgu da doğrudur | по́милка = поми́лка | hata = hata |
| Tuzak | 11–19 sayılarında vurgu -на́- üzerine düşer | одина́дцять / чотирна́дцять | on bir / on dört |

## Sözcükte vurgu

- Her sözcükte vurgulu bir hece vardır: bu hecenin ünlüsü biraz daha uzun ve açık çıkar. ма́ма / вода́ — anne / su
- Vurgu serbesttir: birinci, ikinci, üçüncü ya da başka herhangi bir heceye düşebilir. мо́ре / доро́га / молоко́ — deniz / yol / süt
- Ders metinleri ve sözlükler vurguyu ünlünün üzerinde gösterir; sıradan metinlerde yazılmaz. кни́жка — kitap
- Tek heceli sözcüklerde vurgu işareti bulunmaz. ліс / дім / хліб — orman / ev / ekmek

## Hareketli vurgu

| Biçim | Örnek | Türkçe |
| --- | --- | --- |
| yalın hâl → belirtme hâli | рука́ → ру́ку / вода́ → во́ду / голова́ → го́лову | el → eli / su → suyu / baş → başı |
| tekil → çoğul | сестра́ → се́стри / село́ → се́ла / вікно́ → ві́кна | kız kardeş → kız kardeşler / köy → köyler / pencere → pencereler |

- Vurgu, aynı sözcüğün başka bir biçiminde kayabilir; bu yüzden her yeni biçim vurgusuyla birlikte öğrenilir. Я ба́чу го́ру. — Dağı görüyorum.

## Sözcükleri ve biçimleri ayıran vurgu

| Çift | Örnek | Türkçe |
| --- | --- | --- |
| за́мок ≠ замо́к | Ми ї́демо до за́мку. / Не мо́жу відімкну́ти замо́к. | Kaleye gidiyoruz. / Kilidi açamıyorum. |
| доро́га ≠ дорога́ | Це доро́га до Льво́ва. / Ти мені́ дорога́. | Bu, Lviv'e giden yoldur. / Sen benim için değerlisin. |
| ру́ки ≠ руки́ | мої́ ру́ки / без моє́ї руки́ | ellerim / elim olmadan |

- Bazı sözcüklerde iki vurgu da doğrudur: по́милка = поми́лка / за́вжди = завжди́ — hata = hata / her zaman = her zaman

## Heceler ve satır sonunda bölme

- Bir sözcükte kaç ünlü varsa o kadar hece vardır: мо-ло-ко́ / шко́-ла / ліс — süt / okul / orman
- Satır sonunda sözcük hecelerine göre bölünür; tek bir harf ne satırda bırakılır ne de alt satıra taşınır: ву́-ли-ця / кни́ж-ка / кни́-жка — sokak / kitap / kitap
- ь ve й harfleri kendilerinden önceki harften ayrılmaz: си́ль-ний / бі́й-ка — güçlü / kavga

## Tonlama

| Cümle | Ses tonu | Örnek | Türkçe |
| --- | --- | --- | --- |
| bildirme cümlesi | sonda alçalır | Це мій брат. ↘ | Bu benim erkek kardeşim. |
| soru sözcüğü olmayan soru | sorunun odaklandığı sözcükte yükselir | Це твій брат? ↗ | Bu senin erkek kardeşin mi? |
| soru sözcüklü soru | sonda alçalır | Де ти живе́ш? ↘ | Nerede yaşıyorsun? |
| ünlem cümlesi | ses, anahtar sözcükte yükselir ve güçlenir | Яки́й га́рний день! | Ne güzel bir gün! |

## Sık yapılan hatalar

| ✗ | ✓ | Kural |
| --- | --- | --- |
| оди́надцять | одина́дцять | 11–19 arası sayılarda vurgu -на́- üzerindedir; öbür vurgu Rusçadan gelir |
| чоти́рнадцять | чотирна́дцять | vurgu -на́- üzerine düşer |
| до́чка | дочка́ | tekilde дочка́ sözcüğünün vurgusu ekin üzerindedir |
| кіло́метр | кіломе́тр | vurgu -ме́тр üzerine düşer |
| випа́док | ви́падок | vurgu ilk hecededir: ви́падок |