# Czasowniki z -ся

https://langs123.com/pl/ukrainian/verbs-present/reflexive-sia/
CEFR A1–B1 · 2026-10-18 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> Czasowniki z -ся odmieniają się jak inne czasowniki, a -ся stoi na końcu każdej formy: дивлю́ся / ди́вишся / ди́вляться. Postfiks -ся stoi po końcówce osobowej: Я дивлю́ся фільм. Ми навча́ємося ра́зом.

## Ściąga

| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- | --- |
| Forma | диви́тися: дивлю́ся / ди́вишся / ди́вляться | Я дивлю́ся фільм. | Oglądam film. |
| Forma | навча́тися: навча́юся / навча́єшся / навча́ються | Я навча́юся в університе́ті. | Studiuję na uniwersytecie. |
| Wymowa | -ться → /t͡sʲːɐ/, -шся → /sʲːɐ/ | Що ти ди́вишся? | Co oglądasz? |
| Czas przeszły | диви́вся / диви́лася / диви́лися | Учо́ра він диви́вся футбо́л. | Wczoraj oglądał piłkę nożną. |
| Nawzajem | зустріча́ти → зустріча́тися | Ми зустріча́ємося о шо́стій. | Spotykamy się o szóstej. |
| Bez wykonawcy | почина́ти → почина́тися | Уро́к почина́ється о дев’я́тій. | Lekcja zaczyna się o dziewiątej. |
| Siebie | ми́ти → ми́тися | Я ми́юся вра́нці. | Myję się rano. |
| Stan | celownik i -ться | Мені́ не спи́ться. | Nie mogę spać. |
| Pułapka | z filmem диви́тися zachowuje -ся | Ми ди́вимося серіа́л. | Oglądamy serial. |

## Przegląd

- Czasownik z -ся odmienia się według własnej koniugacji, a -ся dodajemy na końcu: Він ди́виться у вікно́. — Patrzy przez okno.
- Wiele czasowników występuje tylko z -ся: боя́тися / смія́тися / подо́батися.
- Po samogłosce w mowie potocznej często skraca się do -сь: дивлю́ся → дивлю́сь.

## Forma

| Osoba | диви́тися | навча́тися |
| --- | --- | --- |
| я | дивлю́ся | навча́юся |
| ти | ди́вишся | навча́єшся |
| він / вона́ / воно́ | ди́виться | навча́ється |
| ми | ди́вимося | навча́ємося |
| ви | ди́витеся | навча́єтеся |
| вони́ | ди́вляться | навча́ються |

- Przed -ся formy dla він i вони́ pisze się przez ть: ди́виться / навча́ються.
- Oboczności tematu zostają: боро́тися → борю́ся / бо́решся. Ми бо́ремося за свобо́ду. — Walczymy o wolność.
- Wstawione л również zostaje: знайо́митися → знайо́млюся / знайо́мляться. Студе́нти знайо́мляться на пе́ршому заня́тті. — Studenci poznają się na pierwszych zajęciach.

## Wymowa

- -ться wymawia się /t͡sʲːɐ/: ди́виться /ˈdɪʋɪt͡sʲːɐ/.
- -шся wymawia się /sʲːɐ/: ди́вишся /ˈdɪʋɪsʲːɐ/.

## Użycie

| Znaczenie | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- |
| czasownik występuje tylko z -ся | Я бою́ся соба́к. | Boję się psów. |
| czynność wzajemna | Ми зустріча́ємося о шо́стій. | Spotykamy się o szóstej. |
| czynność bez wskazanego wykonawcy | Конце́рт почина́ється о сьо́мій. | Koncert zaczyna się o siódmej. |
| czynność skierowana na siebie | Ді́ти ми́ються пе́ред вече́рею. | Dzieci myją się przed kolacją. |
| stan osoby, z celownikiem | Мені́ сього́дні не працю́ється. | Dziś nie mogę się zabrać do pracy. |

## Czas przeszły

- W czasie przeszłym -ся stoi po końcówce rodzaju i liczby: диви́вся / диви́лася / диви́лося / диви́лися. Ма́ма смія́лася. — Mama się śmiała.
- Czas przeszły: Czas przeszły.

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ | Zasada |
| --- | --- | --- |
| Я дивлю́ фільм. | Я дивлю́ся фільм. | диви́тися zachowuje -ся także z dopełnieniem |
| Він ди́вися. | Він ди́виться. | forma він: -ть i -ся |