# Wyrażenia imiesłowowe

https://langs123.com/pl/ukrainian/sentence/participle-phrases/
CEFR B1 · 2026-10-18 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> Imiesłów przymiotnikowy opisuje rzeczownik: лист, напи́саний олівце́м; przysłówkowy nazywa kolejną czynność podmiotu: поверну́вшись додо́му. Wyrażenie oddzielamy przecinkiem, a w środku zdania — dwoma przecinkami; czynność imiesłowu przysłówkowego wykonuje podmiot zdania: Поверну́вшись з екску́рсії, ми пообі́дали в рестора́ні.

## Ściąga

| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- | --- |
| -ний / -тий | imiesłów przymiotnikowy: jaki? odmienia się jak przymiotnik | Лист, напи́саний олівце́м, лежи́ть на столі́. | List, napisany ołówkiem, leży na stole. |
| -ючи / -учи | imiesłów przysłówkowy: czynność jednoczesna | Чита́ючи текст, вона́ випи́сувала нові́ слова́. | Czytając tekst, wypisywała nowe słowa. |
| -вши / -ши | imiesłów przysłówkowy: czynność wcześniejsza | Прочита́вши лист, ма́ма всміхну́лася. | Przeczytawszy list, mama się uśmiechnęła. |
| Znaczenie | wyrażenie = zdanie podrzędne z яки́й / коли́ | лист, напи́саний олівце́м = лист, яки́й написа́ли олівце́м | list napisany ołówkiem = list, który został napisany ołówkiem |
| Pułapka | czynność imiesłowu przysłówkowego wykonuje podmiot | Поверну́вшись додо́му, ми повече́ряли. | Wróciwszy do domu, zjedliśmy kolację. |
| Pułapka | o osobie, która coś robi, zdanie podrzędne z яки́й | Я ба́чу студе́нта, яки́й чита́є кни́жку. | Widzę studenta, który czyta książkę. |

## Przegląd

- Te wyrażenia występują głównie w tekstach pisanych; na tym poziomie trzeba je rozpoznawać i rozumieć.
- Wyrażenie imiesłowowe stoi po rzeczowniku, który opisuje; na końcu zdania oddziela je jeden przecinek, w środku — dwa. Ми поверну́лися з екску́рсії, організо́ваної для уча́сників конфере́нції. — Wróciliśmy z wycieczki zorganizowanej dla uczestników konferencji.
- Wyrażenie z imiesłowem przysłówkowym nazywa jeszcze jedną czynność podmiotu; też oddzielamy je przecinkiem, a w środku zdania — dwoma. Поверну́вшись з екску́рсії, ми сма́чно пообі́дали в рестора́ні. — Wróciwszy z wycieczki, smacznie zjedliśmy obiad w restauracji.

## Forma: jak je rozpoznać

| Forma | Przykład |
| --- | --- |
| imiesłów na -ний / -тий: jak przymiotnik | написа́ти → напи́саний / відкри́ти → відкри́тий |
| imiesłów przysłówkowy na -ючи / -учи: niedokonany | чита́ти → чита́ючи / іти́ → ідучи́ |
| imiesłów przysłówkowy na -вши / -ши: dokonany | прочита́ти → прочита́вши / поверну́тися → поверну́вшись |

- Imiesłów zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju, liczbie i przypadku, jak przymiotnik. вікно́, відкри́те вра́нці / две́рі, відкри́ті на ніч — okno otwarte rano / drzwi otwarte na noc
- Imiesłów przysłówkowy się nie zmienia; niedokonany oznacza czynność jednoczesną, dokonany — czynność wcześniejszą.

## Znaczenie: wyrażenie jako zdanie podrzędne

| Wyrażenie | To samo zdaniem podrzędnym | Polski |
| --- | --- | --- |
| Лист, напи́саний олівце́м, лежи́ть на столі́. — List napisany ołówkiem leży na stole. | Лист, яки́й написа́ли олівце́м, лежи́ть на столі́. | List, który został napisany ołówkiem, leży na stole. |
| Чита́ючи текст, вона́ випи́сувала нові́ слова́. — Czytając tekst, wypisywała nowe słowa. | Коли́ вона́ чита́ла текст, вона́ випи́сувала нові́ слова́. | Kiedy czytała tekst, wypisywała nowe słowa. |
| Поверну́вшись додо́му, ми повече́ряли. — Wróciwszy do domu, zjedliśmy kolację. | Коли́ ми поверну́лися додо́му, ми повече́ряли. | Kiedy wróciliśmy do domu, zjedliśmy kolację. |

- O osobie, która coś robi, po ukraińsku używamy zdania podrzędnego z яки́й: студе́нт, яки́й чита́є.

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ | Zasada |
| --- | --- | --- |
| Я ба́чу студе́нта, чита́ючого кни́жку. | Я ба́чу студе́нта, яки́й чита́є кни́жку. | imiesłowy na -ючий to kalka z rosyjskiego; używamy яки́й |
| Поверну́вшись додо́му, поча́вся дощ. | Коли́ ми поверну́лися додо́му, поча́вся дощ. | czynność imiesłowu wykonuje podmiot, a deszcz nie wracał do domu |