# Wtrącenia: wyrazy i wyrażenia

https://langs123.com/pl/ukrainian/sentence/parenthetical-words/
CEFR B2–C2 · 2026-10-19 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> Wtrącenia, czyli wyrazy i wyrażenia wtrącone, pokazują porządek myśli, pewność, źródło i postawę mówiącego; oddzielamy je przecinkami. Wtrącenie nie jest częścią zdania, dlatego oddzielamy je przecinkami: Ми, на жаль, запізни́лися.

## Ściąga

| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- | --- |
| Porządek myśli | по-пе́рше / по-дру́ге / по-тре́тє / о́тже | По-пе́рше, ми ма́ємо ма́ло ча́су. | Po pierwsze, mamy mało czasu. |
| Prawdopodobieństwo | мо́же = можли́во | Мо́же, за́втра пої́демо до мо́ря? | Może jutro pojedziemy nad morze? |
| Przecinki | na początku: przecinek po wyrazie; w środku: przecinki po obu stronach | Він, о́тже, не при́йде. | On, więc, nie przyjdzie. |
| Kontakt ze słuchaczem | зна́єш / розумі́єш / ба́чиш / ба́чите | За́втра в ме́не, зна́єш, важли́ві спра́ви. | Jutro mam, wiesz, ważne sprawy. |
| Źródło i opinia | на мою́ ду́мку / за його́ слова́ми | На мою́ ду́мку, це га́рне рі́шення. | Moim zdaniem to dobra decyzja. |
| Postawa | на жаль / на ща́стя | На ща́стя, ніхто́ не постражда́в. | Na szczęście nikt nie został ranny. |
| Przykład | напри́клад / зокрема́ | Ні́жність, напри́клад, не мо́жна описа́ти математи́чно. | Czułości, na przykład, nie da się opisać matematycznie. |
| Doprecyzowanie | то́бто / іна́кше ка́жучи | Ра́но вра́нці, то́бто, о п’я́тій, ми ви́їхали. | Wyjechaliśmy wcześnie rano, to znaczy o piątej. |
| Podsumowanie | таки́м чи́ном / сло́вом | Таки́м чи́ном, ми ма́ємо два варіа́нти. | A zatem mamy dwie możliwości. |
| Koniec zdania | przecinek stoi przed wtrąceniem | Він не прийшо́в, на жаль. | Nie przyszedł, niestety. |
| Pułapka | мо́же z bezokolicznikiem to czasownik: bez przecinka | Він мо́же прийти́. | On może przyjść. |

## Przegląd

- Wtrącenie nie jest częścią zdania: pokazuje porządek myśli, pewność lub postawę mówiącego. Ми, о́тже, ма́ємо чека́ти. — Musimy więc czekać.
- Wtrącenie można pominąć, a zdanie pozostaje pełne. Він, о́тже, не при́йде. → Він не при́йде. — On, więc, nie przyjdzie. → On nie przyjdzie.
- Wyrażenie wtrącone to kilka wyrazów, które działają jak jedno wtrącenie: на мою́ ду́мку.
- Wtrącenia мабу́ть, можли́во, здає́ться: zob. Spójniki.
- Cudze słowa i źródło informacji: zob. Mowa niezależna i zależna.

## Znaczenia wtrąceń

| Znaczenie | Wyrazy | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- | --- |
| porządek myśli: kolejność i wniosek | по-пе́рше / по-дру́ге / по-тре́тє / о́тже | По-пе́рше, ми ма́ємо ма́ло ча́су. / О́тже, ми зустрі́немося за́втра. | Po pierwsze, mamy mało czasu. / A zatem spotkamy się jutro. |
| prawdopodobieństwo | мо́же | Мо́же, за́втра пої́демо до мо́ря? | Może jutro pojedziemy nad morze? |
| kontakt ze słuchaczem | зна́єш / розумі́єш / ба́чиш / ба́чите | За́втра в ме́не, зна́єш, важли́ві спра́ви. | Jutro mam, wiesz, ważne sprawy. |
| źródło i opinia | на мою́ ду́мку / за його́ слова́ми | На мою́ ду́мку, це га́рне рі́шення. / За його́ слова́ми, робо́та ско́ро закі́нчиться. | Moim zdaniem to dobra decyzja. / Według niego praca wkrótce się skończy. |
| postawa wobec zdarzenia | на жаль / на ща́стя | На жаль, ми запізни́лися. / На ща́стя, ніхто́ не постражда́в. | Niestety, spóźniliśmy się. / Na szczęście nikt nie został ranny. |
| przykład | напри́клад / зокрема́ | Ні́жність, напри́клад, не мо́жна описа́ти математи́чно. / Ця пробле́ма, зокрема́, стосу́ється студе́нтів. | Czułości, na przykład, nie da się opisać matematycznie. / Ten problem dotyczy w szczególności studentów. |
| doprecyzowanie | то́бто / іна́кше ка́жучи | Ра́но вра́нці, то́бто о п’я́тій, ми ви́їхали. / Іна́кше ка́жучи, ця зада́ча зо́всім проста́. | Wyjechaliśmy wcześnie rano, to znaczy o piątej. / Innymi słowy, to zadanie jest bardzo proste. |
| podsumowanie | таки́м чи́ном / сло́вом | Таки́м чи́ном, ми ма́ємо два варіа́нти. / Сло́вом, пла́ни зміни́лися. | A zatem mamy dwie możliwości. / Krótko mówiąc, plany się zmieniły. |

- Słowo мо́же jest wtrąceniem, jeśli można je pominąć; czasownik мо́же wymaga bezokolicznika. Він, мо́же, при́йде. ≠ Він мо́же прийти́. — Może przyjdzie. ≠ On może przyjść.

## Miejsce w zdaniu i przecinki

| Miejsce | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- |
| na początku zdania: przecinek po wyrazie | О́тже, ми почина́ємо. | A zatem zaczynamy. |
| w środku zdania: przecinki po obu stronach | Ми, о́тже, почина́ємо. | My, więc, zaczynamy. |
| na końcu zdania: przecinek przed wyrazem | Він не прийшо́в, на жаль. | Nie przyszedł, niestety. |

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ | Zasada |
| --- | --- | --- |
| По-пе́рше я ма́ло зна́ю. | По-пе́рше, я ма́ло зна́ю. | na początku zdania przecinek stoi po wtrąceniu |
| Він о́тже не при́йде. | Він, о́тже, не при́йде. | w środku zdania wtrącenie stoi między dwoma przecinkami |
| Він, мо́же, прийти́. | Він мо́же прийти́. | мо́же z bezokolicznikiem to czasownik, a nie wtrącenie |
| За́втра в ме́не зна́єш важли́ві спра́ви. | За́втра в ме́не, зна́єш, важли́ві спра́ви. | зна́єш i podobne wyrazy zwrócone do słuchacza oddzielamy przecinkami z obu stron |
| Нажа́ль, ми запізни́лися. | На жаль, ми запізни́лися. | piszemy w dwóch wyrazach: на жаль |
| Він не прийшо́в на жаль. | Він не прийшо́в, на жаль. | na końcu zdania przecinek stoi przed wtrąceniem |