# Zaimki nieokreślone: хтось, будь-хто

https://langs123.com/pl/ukrainian/pronouns/indefinite-pronouns/
CEFR B2–C1 · 2026-10-19 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> Хтось oznacza konkretną, ale nieznaną osobę, хто-не́будь dowolną osobę spośród możliwych, a будь-хто́ dowolną osobę w ogóle. Partykuła -сь stoi przy fakcie, a -не́будь w pytaniu, prośbie, warunku i czasie przyszłym: Хтось подзвони́в. Якщо́ хто-не́будь подзвони́ть, скажи́, що я ви́йшов.

## Ściąga

| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- | --- |
| Osoba | хтось ≠ хто-не́будь | Хтось подзвони́в. / Чи є тут хто-не́будь? | Ktoś zadzwonił. / Czy ktoś tu jest? |
| Rzecz | щось ≠ що-не́будь | Я чу́ю щось. / Хо́чеш що-не́будь ви́пити? | Coś słyszę. / Chcesz coś wypić? |
| Cecha | яки́йсь ≠ яки́й-не́будь | Яки́йсь чолові́к чека́є на вас. / Візьми́ яку́-не́будь кни́жку. | Czeka na was jakiś mężczyzna. / Weź jakąkolwiek książkę. |
| Przynależność | чийсь ≠ чий-не́будь | Тут лежи́ть чиє́сь пальто́. / Якщо́ поба́чиш чиї́-не́будь ключі́, скажи́ мені́. | Leży tu czyjś płaszcz. / Jeśli zobaczysz czyjekolwiek klucze, powiedz mi. |
| Przypadki | odmienia się pierwsza część: кого́сь / кого́-не́будь | Ти розмовля́в з ким-не́будь про це? | Rozmawiałeś o tym z kimś? |
| Будь- | будь-хто́ / будь-що́ / будь-яки́й / будь-чи́й | Це мо́же зроби́ти будь-хто́. | To może zrobić każdy. |
| Казна-, хтозна- | ка́зна-що / хто́зна-чий / хто́зна-скі́льки | Вона́ розповіла́ ка́зна-що. | Opowiedziała Bóg wie co. |
| Дехто, дещо | де́хто / де́що | Де́хто спа́ти не ляга́є. | Niektórzy nie kładą się spać. |
| Pułapka | przy fakcie, który już miał miejsce: -сь | Вчо́ра хтось подзвони́в. | Wczoraj ktoś zadzwonił. |

## Przegląd

- Zaimek pytajny z partykułą -сь lub -не́будь staje się zaimkiem nieokreślonym: хто → хтось / хто → хто-не́будь — kto → ktoś / kto → ktokolwiek
- Przyimek stoi przed całym zaimkiem z -сь i -не́будь: Я ба́чив її́ з ки́мось на ву́лиці. / Спита́й у кого́-не́будь доро́гу. — Widziałem ją z kimś na ulicy. / Zapytaj kogoś o drogę.

## Forma: хтось, щось, якийсь, чийсь

| Przypadek | хтось | щось |
| --- | --- | --- |
| Mianownik | хтось | щось |
| Dopełniacz | кого́сь | чого́сь |
| Celownik | кому́сь | чому́сь |
| Biernik | кого́сь | щось |
| Narzędnik | ки́мось | чи́мось |
| Miejscownik | на ко́мусь | на чо́мусь |

| Rodzaj męski | Rodzaj żeński | Rodzaj nijaki | Liczba mnoga |
| --- | --- | --- | --- |
| яки́йсь | яка́сь | яке́сь | які́сь |
| чийсь | чия́сь | чиє́сь | чиї́сь |

- хтось, щось, яки́йсь i чийсь oznaczają konkretną, ale nieznaną osobę lub rzecz: Хтось сту́кає в двері́. / Я купи́в щось ціка́ве. — Ktoś puka do drzwi. / Kupiłem coś ciekawego.
- яки́йсь i чийсь odmieniają się jak яки́й i чий, a -сь stoi na końcu: Вона́ розмовля́є з яки́мсь хло́пцем. — Rozmawia z jakimś chłopakiem.

## Forma: хто-небудь, що-небудь

| Przypadek | хто-не́будь | що-не́будь |
| --- | --- | --- |
| Mianownik | хто-не́будь | що-не́будь |
| Dopełniacz | кого́-не́будь | чого́-не́будь |
| Celownik | кому́-не́будь | чому́-не́будь |
| Biernik | кого́-не́будь | що-не́будь |
| Narzędnik | ким-не́будь | чим-не́будь |

- хто-не́будь, що-не́будь, яки́й-не́будь i чий-не́будь oznaczają dowolną osobę lub rzecz spośród możliwych: Подзвони́ кому́-не́будь, хай допоможу́ть. — Zadzwoń do kogoś, niech pomogą.
- W хто-не́будь odmienia się pierwsza część, a łącznik zostaje: Ви ба́чили кого́-не́будь з них? — Widzieliście kogoś z nich?
- яки́й-не́будь i чий-не́будь odmieniają się tak samo: pierwsza część jak яки́й i чий: Дай мені́ яку́-не́будь ру́чку. — Daj mi jakikolwiek długopis.

## Użycie: -сь i -небудь

| Użycie | Partykuła | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- | --- |
| Fakt: coś się stało lub istnieje | -сь | Хтось подзвони́в. | Ktoś zadzwonił. |
| Pytanie | -не́будь | Чи є хто-не́будь вдо́ма? | Czy ktoś jest w domu? |
| Prośba | -не́будь | Принеси́ мені́ що-не́будь попи́ти. | Przynieś mi coś do picia. |
| Warunek | -не́будь | Якщо́ хто-не́будь подзвони́ть, скажи́, що я ви́йшов. | Jeśli ktoś zadzwoni, powiedz, że wyszedłem. |
| Przyszłość | -не́будь | Я зроблю́ на вече́рю що-не́будь смачне́. | Zrobię coś smacznego na kolację. |

- W pytaniu -сь pokazuje, że mówiący oczekuje odpowiedzi „tak”: Тобі́ хтось дзвони́в? — Czy ktoś do ciebie dzwonił?

## Будь-хто, будь-що, будь-який

| Przypadek | будь-хто́ | хто-бу́дь | будь-що́ |
| --- | --- | --- | --- |
| Mianownik | будь-хто́ | хто-бу́дь | будь-що́ |
| Dopełniacz | будь-кого́ | кого́-бу́дь | будь-чого́ |
| Celownik | будь-кому́ | кому́-бу́дь | будь-чому́ |
| Biernik | будь-кого́ | кого́-бу́дь | будь-що́ |
| Narzędnik | будь-ки́м | ким-бу́дь | будь-чи́м |

- будь-хто́, будь-що́, будь-яки́й i будь-чи́й oznaczają kogokolwiek lub cokolwiek, bez żadnego wyboru: Це мо́же зроби́ти будь-хто́. / Бери́ будь-яку́ кни́жку. — To może zrobić każdy. / Weź jakąkolwiek książkę.
- W будь-хто́ i будь-що́ przyimek stoi między częściami: Не пита́й про це будь у кого́. / Він мо́же домо́витися будь із ким. — Nie pytaj o to byle kogo. / On potrafi dogadać się z każdym.
- хто-бу́дь znaczy to samo co будь-хто́, ale будь stoi na końcu: Хто-бу́дь на твоє́му мі́сці обра́зився б. — Każdy na twoim miejscu by się obraził.

## Казна-, хтозна-, будь-скільки

| Słowo | Znaczenie | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- | --- |
| ка́зна-хто / ка́зна-що | nie wiadomo kto lub co, z ironią albo naganą | Вона́ розповіла́ ка́зна-що. | Opowiedziała Bóg wie co. |
| хто́зна-що / хто́зна-чий | nie wiadomo co lub czyj | Бі́ля бу́дки стої́ть хто́зна-чия́ маши́на. | Przy budce stoi samochód nie wiadomo czyj. |
| хто́зна-скі́льки / ка́зна-скі́льки | bardzo dużo, nie wiadomo ile | На столі́ лежа́ло хто́зна-скі́льки папе́рів. | Na stole leżało nie wiadomo ile papierów. |
| будь-скі́льки / скі́льки-бу́дь | dowolna ilość | Бери́ будь-скі́льки цу́кру. | Weź tyle cukru, ile chcesz. |

## Дехто i дещо

| Przypadek | де́хто | де́що |
| --- | --- | --- |
| Mianownik | де́хто | де́що |
| Dopełniacz | де́кого | де́чого |
| Celownik | де́кому | де́чому |
| Biernik | де́кого | де́що |
| Narzędnik | де́ким | де́чим |

- W zdaniu z де́хто zaprzeczenie znaczy „niektórzy nie”, a nie „nikt”: Де́хто спа́ти не ляга́є. — Niektórzy nie kładą się spać.
- Z przyimkiem partykuła де stoi osobno, a przyimek przed zaimkiem: Я вже де з ким поговори́в. — Z niektórymi już rozmawiałem.

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ | Zasada |
| --- | --- | --- |
| Чи є тут хто-ни́будь? | Чи є тут хто-не́будь? | -не́будь; -ни́будь to forma rosyjska |
| Хто́-то сту́кає в двері́. | Хтось сту́кає в двері́. | partykuła -то jest rosyjska; po ukraińsku jest -сь |
| Вчо́ра хто-не́будь подзвони́в. | Вчо́ра хтось подзвони́в. | przy fakcie, który już miał miejsce, stawiamy -сь |
| Ти розмовля́в з хто-не́будь? | Ти розмовля́в з ким-не́будь? | odmienia się pierwsza część: ким-не́будь |
| Кое-хто́ спа́ти не ляга́є. | Де́хто спа́ти не ляга́є. | „кое-хто” to kalka z rosyjskiego; po ukraińsku jest де́хто |
| Вона́ розповіла́ ка́зна що. | Вона́ розповіла́ ка́зна-що. | partykuła ка́зна- pisze się z łącznikiem |