# Dopełniacz

https://langs123.com/pl/ukrainian/nouns-cases/genitive/
CEFR A2–B1 · 2026-10-18 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> Dopełniacz odpowiada na pytania кого́? (kogo?) i чого́? (czego?): wyraża ilość, daty i brak oraz stoi po з, до i для. Po до (do) i po з w znaczeniu „z, od” rzeczownik stoi w dopełniaczu: Я ї́ду до ма́ми. Ми з Ки́єва.

## Ściąga

| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- | --- |
| Rodzaj żeński | -а → -и, -я → -і | Я ї́ду до ма́ми. | Jadę do mamy. |
| Rodzaj męski | osoby, przedmioty, miasta: -а (-я) | Ми з Ки́єва. | Jesteśmy z Kijowa. |
| Rodzaj męski | substancje, pojęcia, instytucje: -у (-ю) | Парк бі́ля теа́тру. | Park jest obok teatru. |
| Rodzaj nijaki | -о → -а, -е → -я | Ми ви́їхали з мі́ста. | Wyjechaliśmy z miasta. |
| Liczba mnoga | -ів, -ей lub bez końcówki | Тут бага́то студе́нтів. | Jest tu dużo studentów. |
| Data | dzień i miesiąc w dopełniaczu | Я народи́вся деся́того бе́резня. | Urodziłem się dziesiątego marca. |
| Przeczenie | dopełnienie po не (nie) | Я не ба́чив дру́зів. | Nie widziałem przyjaciół. |
| Przyimki | з / до / для / бі́ля / навпро́ти | Це подару́нок для ма́ми. | To jest prezent dla mamy. |
| Przynależność | czyj? właściciel po nazwie rzeczy | Це кни́жка бра́та. | To jest książka brata. |
| Brak | нема́є / без (nie ma, bez) | У ме́не нема́є ча́су. | Nie mam czasu. |
| Pułapka | po бага́то / ма́ло używa się dopełniacza liczby mnogiej | Я ма́ю бага́то дру́зів. | Mam dużo przyjaciół. |

## Przegląd

- Dopełniacz odpowiada na pytania кого́? i чого́? i najczęściej stoi po przyimku lub wyrazie oznaczającym ilość: до ма́ми / бага́то книжо́к — do mamy / dużo książek

## Forma: liczba pojedyncza

| Grupa | Mianownik | Dopełniacz |
| --- | --- | --- |
| Rodzaj męski, osoby | брат / учи́тель | бра́та / учи́теля |
| Rodzaj męski, przedmioty i miasta | оліве́ць / Ки́їв | олівця́ / Ки́єва |
| Rodzaj męski na -у | теа́тр / чай | теа́тру / ча́ю |
| Rodzaj żeński na -а | ма́ма / кни́жка | ма́ми / кни́жки |
| Rodzaj żeński na -я | бабу́ся / Марі́я | бабу́сі / Марі́ї |
| Rodzaj nijaki na -о, -е | мі́сто / мо́ре | мі́ста / мо́ря |
| Rodzaj nijaki na -я | завда́ння / життя́ | завда́ння / життя́ |
| Rodzaj żeński bez końcówki | о́сінь / ніч | о́сені / но́чі |

- Rzeczowniki rodzaju męskiego mają -а (-я) dla osób, przedmiotów i miast oraz -у (-ю) dla substancji, pojęć i instytucji: до бра́та / ча́шка ча́ю / бі́ля теа́тру — do brata / filiżanka herbaty / obok teatru
- Słownik podaje dopełniacz po haśle, jak w чай, -ю: widać z tego, czy ma -а, czy -у.

## Forma: liczba mnoga

| Końcówka | Mianownik | Dopełniacz |
| --- | --- | --- |
| -ів (rodzaj męski) | студе́нти / дру́зі | студе́нтів / дру́зів |
| Bez końcówki | ма́ми / книжки́ / міста́ | мам / книжо́к / міст |
| -ей | лю́ди / ді́ти | люде́й / діте́й |

- Bez końcówki w temacie często pojawia się о lub е: книжо́к, сесте́р. У бабу́сі бага́то книжо́к. — Babcia ma dużo książek.

## Użycie

| Użycie | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- |
| data | Я народи́вся деся́того бе́резня. | Urodziłem się dziesiątego marca. |
| kiedy? bez przyimka | Насту́пної неді́лі бу́де екску́рсія. | W następną niedzielę będzie wycieczka. |
| dopełnienie po не | Я не ба́чив дру́зів. | Nie widziałem przyjaciół. |
| ilość i miara | Тре́ба ї́сти бага́то фру́ктів. | Trzeba jeść dużo owoców. |
| з / із / зі: skąd? | Вони́ приї́хали з Кана́ди. | Przyjechali z Kanady. |
| з / із / зі: z czego jest zrobione | Сік зі сві́жих фру́ктів. | Sok ze świeżych owoców. |
| з / із / зі: początek | Вона́ працю́є з дев’я́тої годи́ни. | Pracuje od dziewiątej. |
| до: dokąd? | Як діста́тися до готе́лю? | Jak dojść do hotelu? |
| для: do czego służy | Спорт кори́сний для здоро́в’я. | Sport jest dobry dla zdrowia. |
| бі́ля / навпро́ти: miejsce | Навпро́ти університе́ту є парк. | Naprzeciw uniwersytetu jest park. |
| przynależność: czyj? | Це батьки́ Мико́ли. | To są rodzice Mykoły. |
| у: kto coś ma | У бра́та є маши́на. / У ньо́го є маши́на. | Mój brat ma samochód. / On ma samochód. |
| część całości | Ви́пийте скля́нку води́. | Proszę wypić szklankę wody. |
| życzenia i prośby | Бажа́ю здоро́в’я! | Życzę zdrowia! |
| від: od kogo? skąd? | Я поверну́лася від лі́каря. | Wróciłam od lekarza. |
| з / із: dziedzina wiedzy | Це підру́чник із фі́зики. | To jest podręcznik do fizyki. |
| без: bez | Я п’ю ка́ву без цу́кру. | Piję kawę bez cukru. |
| від w porównaniu | Брат ви́щий від ме́не. | Brat jest wyższy ode mnie. |
| нема́є: czego nie ma | У ме́не нема́є ча́су. | Nie mam czasu. |

- Liczebniki z rzeczownikami: Liczebniki z rzeczownikami.
- Mieć i nie mieć: Mieć: у мене є.

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ | Zasada |
| --- | --- | --- |
| Я ї́ду до ма́ма. | Я ї́ду до ма́ми. | до wymaga dopełniacza |
| Тут бага́то студе́нти. | Тут бага́то студе́нтів. | po бага́то używa się dopełniacza liczby mnogiej |
| Я народи́вся деся́того бе́резень. | Я народи́вся деся́того бе́резня. | w dacie miesiąc stoi w dopełniaczu |
| У ме́не нема́є час. | У ме́не нема́є ча́су. | нема́є wymaga dopełniacza |