# Samogłoski i spółgłoski

https://langs123.com/pl/ukrainian/foundations/vowels-consonants/
CEFR A0–A1 · 2026-10-18 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> Sześć dźwięków samogłoskowych, spółgłoski twarde i miękkie, dźwięczne i bezdźwięczne oraz dźwięki дж i дз. Spółgłoski dźwięczne na końcu wyrazu pozostają dźwięczne: дуб, ніж

## Ściąga

| Zagadnienie | Zasada | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- | --- |
| Dźwięki samogłoskowe | sześć: /a/ · /ɔ/ · /u/ · /ɛ/ · /ɪ/ · /i/ | о́зеро / лі́то | jezioro / lato |
| И i і | и to /ɪ/, і to /i/ | ми / мі́сто | my / miasto |
| Nieakcentowane е i и | brzmią podobnie; pisze się je tak jak w formie akcentowanej | сестра́ → се́стри | siostra → siostry |
| Nieakcentowane о | zwykle /ɔ/ | молоко́ | mleko |
| Twarde i miękkie | odróżniają wyrazy | пала́ц ≠ па́лець | pałac ≠ palec |
| Przed і i е | spółgłoska przed і jest miękka, a przed е — twarda | ліс / те́ма | las / temat |
| Dźwięczne i bezdźwięczne | odróżniają wyrazy | ді́ло ≠ ті́ло | sprawa, czyn ≠ ciało |
| Дж i дз | każde to jedna spółgłoska: /d͡ʒ/, /d͡z/ | джи́нси / дзе́ркало | dżinsy / lustro |
| Pułapka | na końcu sylaby po samogłosce в brzmi /u̯/ | Львів / за́втра | Lwów / jutro |

## Dźwięki samogłoskowe

Jest sześć dźwięków samogłoskowych. Litery я, ю, є i ї nie mają własnych dźwięków: zapisują /j/ i samogłoskę albo miękką spółgłoskę przed samogłoską.

| Dźwięk | Litera | Przykład |
| --- | --- | --- |
| /a/ a | а | ма́ма — mama |
| /ɔ/ o | о | мо́ре — morze |
| /u/ u | у | дуб — dąb |
| /ɛ/ e | е | не́бо — niebo |
| /ɪ/ y | и | ри́ба — ryba |
| /i/ i | і | лі́то — lato |

- Samogłoska akcentowana brzmi nieco dłużej i wyraźniej. молоко́ — mleko
- Formy łacińskie wynikają z krajowej transliteracji z 2010 roku: Alfabet cyrylicki.

## Samogłoski nieakcentowane

| Zasada | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- |
| nieakcentowane е brzmi blisko и | сестра́ / вече́ря | siostra / kolacja |
| nieakcentowane и brzmi blisko е | зима́ / виде́лка | zima / widelec |
| nieakcentowane о i а brzmią prawie tak samo jak akcentowane | голова́ / молоко́ | głowa / mleko |
| nieakcentowane о przed sylabą z akcentowanym у brzmi blisko у | кожу́х | kożuch |

- Aby napisać nieakcentowane е lub и, należy znaleźć formę, w której ta samogłoska jest akcentowana: сестра́ → се́стри / зима́ → зи́ми — siostra → siostry / zima → zimy

## Spółgłoski twarde i miękkie

| Zasada | Przykład | Polski |
| --- | --- | --- |
| spółgłoska przed і jest miękka | ліс / Рі́вне | las / Równe |
| spółgłoska przed и jest twarda | лист / Рим | list / Rzym |
| spółgłoska przed е jest twarda | те́ма / неді́ля / коле́га | temat / niedziela / kolega z pracy |
| spółgłoska przed ь, я, ю lub є jest miękka | па́лець / ди́ня | palec / melon |

- Twarda lub miękka spółgłoska może odróżniać wyrazy: пала́ц ≠ па́лець — pałac ≠ palec
- Końcowe ь i spółgłoski miękkie: Znak miękki i apostrof.

## Spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne

| Dźwięczne | Bezdźwięczne |
| --- | --- |
| б / д / з / ж | п / т / с / ш |
| г / ґ / дз / дж | х / к / ц / ч |

- Spółgłoska dźwięczna lub bezdźwięczna może odróżniać wyrazy: голо́дний ≠ холо́дний — głodny ≠ zimny
- Na końcu wyrazu spółgłoski dźwięczne pozostają dźwięczne, tak jak się je pisze: хліб / ніж / сад — chleb / nóż / ogród
- г przed spółgłoską bezdźwięczną brzmi /x/: ле́гко / ні́гті — łatwo / paznokcie

## Дж, дз i в

- дж i дз to po dwie litery, ale jeden dźwięk: /d͡ʒ/, /d͡z/. джи́нси / дзе́ркало — dżinsy / lustro
- Po samogłosce na końcu sylaby в brzmi jak krótkie /u̯/: Львів / за́втра — Lwów / jutro

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ | Zasada |
| --- | --- | --- |
| сістра́ | сестра́ | w sylabie nieakcentowanej pisze się samogłoskę z wyrazu се́стри |
| малако́ | молоко́ | nieakcentowane о wymawia się i pisze jako о; а pochodzi tu z rosyjskiego |