# Umieć: できます

https://langs123.com/pl/japanese/verbs/dekiru/
CEFR A2 · 2026-10-24 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> **できます** mówi, co ktoś umie lub może: rzeczownik ma **が**, a czasownik — **ことができます**. Forma słownikowa przyjmuje **ことができます**: 日本語にほんごを話はなす**ことができます**。

## Podsumowanie

| Zagadnienie | Zasada | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Rzeczownik | rzeczownik + **が** + **できます** | 日本語にほんごが**できます**。 | Znam japoński. |
| Czasownik | forma słownikowa + **ことが** + **できます** | 話はなす**ことができます**。 | Mogę mówić po japońsku. |
| Formy grzecznościowe | **できます** / **できません** / **できました** / **できませんでした** | 行いくことが**できませんでした**。 | Wczoraj nie mogłem pójść. |
| Umiejętność | Używaj go do tego, co umiesz lub na co pozwala sytuacja. | わたしはおよぐ**ことができます**。 | Umiem pływać. |
| Trochę | Wstaw **すこし**, **よく** lub **ぜんぜん** przed **できます**. | 日本語にほんごが**すこし**できます。 | Znam trochę japoński. |
| Pułapka | Umiejętność ma **が**, nie **を**: **日本語****にほんご****ができます**. | 日本語にほんご**が**できます。 | Znam japoński. |
| Pułapka | Czasownik wymaga **こと**: **食****た****べることができます**, nigdy **食****た****べるができます**. | 食たべる**ことが**できます。 | Mogę jeść. |

## Przegląd

- **できます** znaczy „umieć, móc” i ma dwa wzory: rzeczownik z **が** oraz czasownik z **ことが**. 日本語にほんごが**できます**。 / 話はなす**ことができます**。 (Znam japoński. / Mogę mówić.)
- **できます** jest grzeczne; zmienia się jak każdy czasownik na **ます** (Forma ます).
- To, co się umie, ma **が**, choć po polsku jest dopełnieniem. 日本語にほんご**が**できます。 (Znam japoński.)

## Forma: dwa wzory i formy grzecznościowe

| Forma | Znaczenie | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| rzeczownik + **が** + **できます** | „umieć coś lub znać coś” | 日本語にほんごが**できます**。 | Znam japoński. |
| forma słownikowa + **ことが** + **できます** | „móc coś zrobić” | 日本語にほんごを話はなす**ことができます**。 | Mogę mówić po japońsku. |

| Czas | Twierdzenie | Przeczenie |
| --- | --- | --- |
| Teraźniejszość | できます | できません |
| Przeszłość | できました | できませんでした |

- **こと** zamienia czasownik w rzeczownik, dlatego przed nim stoi forma słownikowa (Grupy czasowników). 食たべる**ことが**できます。 (Mogę jeść.)
- Przy czasowniku dopełnienie zachowuje **を** i stoi przed nim. 日本語にほんご**を**話はなすことができます。 (Mogę mówić po japońsku.)

## Słowa stopnia

| Zagadnienie | Zasada | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Trochę | **すこし** przed **できます** znaczy „trochę”. | 日本語にほんごが**すこし**できます。 | Znam trochę japoński. |
| Dobrze | **よく** przed **できます** znaczy „dobrze”. | 日本語にほんごが**よく**できます。 | Bardzo dobrze znam japoński. |
| Wcale | **ぜんぜん** wymaga przeczenia: **できません**. | 日本語にほんごが**ぜんぜん**できません。 | Wcale nie znam japońskiego. |

## Użycie

| Zagadnienie | Zasada | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Umiejętność | Powiedz, co umiesz robić. | わたしはおよぐ**ことができます**。 | Umiem pływać. |
| Możliwość | Powiedz, na co pozwala sytuacja; **ますか** pyta, czy to możliwe. | あした来くる**ことができますか**。 | Czy może Pan(i) przyjść jutro? |
| Przeszłość | **できました** i **できませんでした** mówią, co było lub nie było możliwe. | きのうは行いくことが**できませんでした**。 | Wczoraj nie mogłem pójść. |
| Gotowość | **できます** znaczy też „powstaje, jest gotowe” przy rzeczach, które się pojawiają. | ばんごはんが**できました**。 | Kolacja jest gotowa. |

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ |  |
| --- | --- | --- |
| 日本語にほんごをできます。 | 日本語にほんご**が**できます。 | to, co się umie, ma przy **できます** **が**, a nie **を** |
| 食たべるができます。 | 食たべる**ことが**できます。 | czasownik wymaga **こと** przed **が**: sam czasownik nie przyjmie **が** |
| 食たべますことができます。 | 食たべる**ことが**できます。 | **こと** następuje po formie słownikowej, a nie po grzecznościowej formie **ます** |