# Partykuły を, に, で, へ

https://langs123.com/pl/japanese/sentence-basics/particles-o-ni-de-e/
CEFR A1–A2 · 2026-10-24 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> **を** oznacza dopełnienie; **に** — czas, cel i miejsce pobytu; **で** — miejsce czynności i środek; **へ** — kierunek. Każda partykuła stoi po swoim rzeczowniku i nadaje mu rolę: 7時じ**に**うち**で**ごはん**を**食たべます。

## Podsumowanie

| Zagadnienie | Zasada | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Dopełnienie | rzeczownik + **を** + czasownik | 水みず**を**飲のみます。 | Piję wodę. |
| Czas | Godzina, dzień lub data bierze **に**. | 7時じ**に**ごはんを食たべます。 | Jem o siódmej. |
| Cel | Cel czasowników **行****い****く**, **来****く****る** i **かえる** bierze **に** lub **へ**. | 日本にほん**に**行いきます。 | Jadę do Japonii. |
| Miejsce pobytu | **あります** i **います** biorą **に** dla miejsca. | へや**に**テレビがあります。 | W pokoju jest telewizor. |
| Miejsce czynności | Miejsce, w którym dzieje się czynność, bierze **で**. | レストラン**で**ごはんを食たべます。 | Jem w restauracji. |
| Środek | Środek transportu, narzędzie i język biorą **で**. | でんしゃ**で**行いきます。 | Jadę pociągiem. |
| Kierunek | **へ** czyta się jako **え**; podkreśla kierunek. | ともだちのうち**へ**行いきます。 | Idę do domu przyjaciela. |
| Adresat | Osoba, która otrzymuje, bierze **に**. | ともだち**に**メールをおくります。 | Wysyłam przyjacielowi e-mail. |
| Pułapka | Czynność dzieje się w miejscu z **で**, nie z **に**. | うち**で**ごはんを食たべます。 | Jem w domu. |
| Pułapka | **あした** i **きょう** nie biorą **に**. | **あした**、日本にほんへ行いきます。 | Jutro jadę do Japonii. |

## Przegląd

- Partykuła stoi po rzeczowniku i nadaje mu rolę: rzeczownik + **を** / **に** / **で** / **へ** + czasownik. パン**を**食たべます。 (Jem chleb.)
- Jeden czasownik może mieć kilka fraz: czas z **に**, miejsce z **で**, dopełnienie z **を**. 7時じ**に**うち**で**ごはん**を**食たべます。 (O siódmej jem w domu.)
- **を** czyta się jako **お**, a **へ** jako **え**. Zob. Hiragana.
- Kolejność fraz przed czasownikiem: zob. Szyk zdania.
- **は** i **が**: zob. は i が. **と**, **も** i **の**: zob. Partykuły と, も, の.

## を: dopełnienie

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| To, na co działa czasownik | 水みず**を**飲のみます。 | Piję wodę. |
| Zaimek pytający jako dopełnienie | 何なに**を**食たべますか。 — すし**を**食たべます。 | Co jesz? — Jem sushi. |
| Rzeczownik z **します**: odrabiać lekcje, uprawiać sport | しゅくだい**を**します。 | Odrabiam lekcje. |
| Miejsce, po którym się chodzi | こうえん**を**さんぽします。 | Spaceruję po parku. |

## に: czas, cel i miejsce pobytu

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| Godzina | 7時じ**に**ごはんを食たべます。 | Jem o siódmej. |
| Dzień tygodnia lub data | 土曜日どようび**に**えいがを見みます。 | W sobotę oglądam film. |
| Cel pójścia, przyjścia i powrotu | 日本にほん**に**行いきます。 / うち**に**かえります。 | Jadę do Japonii. / Wracam do domu. |
| Miejsce, w którym coś lub ktoś jest; zob. あります i います | へや**に**テレビがあります。 / アンナさんはうち**に**います。 | W pokoju jest telewizor. / Anna jest w domu. |
| Osoba, która otrzymuje; zob. あげる, もらう, くれる: dawać i dostawać | ともだち**に**メールをおくります。 | Wysyłam przyjacielowi e-mail. |

- **に** oznacza godzinę, dzień lub datę; słowa względne, jak **あした** i **きょう**, go nie biorą. **あした**、日本にほんに行いきます。 (Jutro jadę do Japonii.)
- Godziny i daty: zob. Podawanie godziny i Dni, miesiące i daty.

## で: miejsce czynności i środek

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| Miejsce, w którym dzieje się czynność | レストラン**で**ごはんを食たべます。 / うち**で**テレビを見みます。 | Jem w restauracji. / Oglądam telewizję w domu. |
| Środek transportu | でんしゃ**で**行いきます。 | Jadę pociągiem. |
| Narzędzie | はし**で**食たべます。 | Jem pałeczkami. |
| Język | 日本語にほんご**で**はなします。 | Mówię po japońsku. |
| Łączna kwota | ぜんぶ**で**500円えんです。 | W sumie to 500 jenów. |

## へ: kierunek

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| Kierunek ruchu | 日本にほん**へ**行いきます。 | Jadę do Japonii. |
| Dom osoby jako cel | ともだちのうち**へ**行いきます。 | Idę do domu przyjaciela. |

- **へ** łączy się tylko z czasownikami ruchu; nie oznacza miejsca pobytu ani czynności.
- Dla celu poprawne są **へ** i **に**; **へ** patrzy na drogę, **に** na przybycie.

## Porównanie: に i で

- Przebywanie w miejscu bierze **に**; robienie czegoś w miejscu bierze **で**.

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| To samo miejsce: być i robić | アンナさんはうち**に**います。 / アンナさんはうち**で**ごはんを食たべます。 | Anna jest w domu. / Anna je w domu. |
| Wydarzenie ma miejsce: **で** przed **あります** | あした、うち**で**パーティーがあります。 | Jutro u mnie w domu jest przyjęcie. |

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ |  |
| --- | --- | --- |
| うちにごはんを食たべます。 | うち**で**ごはんを食たべます。 | miejsce, w którym dzieje się czynność, bierze **で** |
| アンナさんはうちでいます。 | アンナさんはうち**に**います。 | miejsce, w którym ktoś jest, bierze **に** |
| 日本にほんを行いきます。 | 日本にほん**に**行いきます。 | cel czasownika **行****い****く** bierze **に** lub **へ**, nie **を** |
| バスに行いきます。 | バス**で**行いきます。 | środek transportu bierze **で**; z **に** autobus byłby celem |
| あしたに日本にほんへ行いきます。 | **あした**、日本にほんへ行いきます。 | **あした** nie bierze **に**; **に** służy do godzin, dni i dat |