# とき i たら: kiedy i jeśli

https://langs123.com/pl/japanese/linking/toki-tara/
CEFR A2 · 2026-10-24 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> **とき** czyni ze zdania moment „kiedy”; **たら** czyni je warunkiem „jeśli” lub etapem „gdy już”, po którym idzie zdanie główne. **たら** to forma prosta czasu przeszłego plus **ら**: 安やすかっ**たら**、買かいます。

## Podsumowanie

| Zagadnienie | Zasada | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **とき** | zdanie + **とき** | ひまな**とき**、えいがを見みます。 | Kiedy mam wolny czas, oglądam filmy. |
| Przed とき | Forma prosta; rzeczownik bierze **の**, przymiotnik な bierze **な**. | 雨あめの**とき**、うちにいます。 | Kiedy pada deszcz, siedzę w domu. |
| **行****い****くとき** / **行****い****ったとき** | Forma słownikowa: przed lub w drodze; przeszła: po. | 日本にほんへ**行****い****くとき**、かばんを買かいました。 | Kiedy wybierałem się do Japonii, kupiłem torbę. |
| **たら** | zdanie + **たら** | 安やすかっ**たら**、買かいます。 | Jeśli będzie tanie, kupię. |
| „Jeśli” | Warunek tego, co mówi zdanie główne. | あした雨あめだっ**たら**、行いきません。 | Jeśli jutro będzie padać, nie pójdę. |
| „Gdy już” | Etap zakończony przed zdaniem głównym. | うちにかえっ**たら**、でんわします。 | Jak wrócę do domu, zadzwonię. |
| Zdanie główne | Po **たら** może być prośbą lub zaproszeniem. | わからなかっ**たら**、先生せんせいにきいてください。 | Jeśli czegoś nie rozumiesz, zapytaj nauczyciela. |
| Pułapka | Przed **とき** stoi forma prosta, nigdy **ます**. | 日本にほんへ**行****い****く**とき、かばんを買かいました。 | Kiedy wybierałem się do Japonii, kupiłem torbę. |
| Pułapka | **たら** idzie za formą na **た**, nie słownikową. | あした雨あめだっ**たら**、行いきません。 | Jeśli jutro będzie padać, nie pójdę. |

## Przegląd

- **とき** i **たら** łączą pierwsze zdanie ze zdaniem głównym; zdanie główne kończy całość i może być grzecznościowe. ひまな**とき**、えいがを見みます。 / 安やすかっ**たら**、買かいます。 (Kiedy mam wolny czas, oglądam filmy. / Jeśli będzie tanie, kupię.)
- **とき** jest rzeczownikiem, więc zdanie przed nim działa jak zdanie przed rzeczownikiem. Zob. 買った本: zdanie przed rzeczownikiem. ひまな**とき**、えいがを見みます。 (Kiedy mam wolny czas, oglądam filmy.)
- **たら** to forma prosta czasu przeszłego plus **ら**; formy proste opisano w Forma prosta. 安やすかっ**たら**、買かいます。 (Jeśli będzie tanie, kupię.)

## Forma: とき

| Rodzaj wyrazu | Przed とき | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Czasownik | **行****い****く** / **行****い****った** | 日本にほんへ行いく**とき**、かばんを買かいました。 | Kiedy wybierałem się do Japonii, kupiłem torbę. |
| Przeczenie | **ない** | じかんがない**とき**、パンを食たべます。 | Kiedy nie mam czasu, jem chleb. |
| Przymiotnik い | **さむい** | さむい**とき**、おふろにはいります。 | Kiedy jest zimno, biorę kąpiel. |
| Przymiotnik な | **ひまな** | ひまな**とき**、えいがを見みます。 | Kiedy mam wolny czas, oglądam filmy. |
| Rzeczownik | **雨****あめ****の** | 雨あめの**とき**、うちにいます。 | Kiedy pada deszcz, siedzę w domu. |

## Forma: たら

| Rodzaj wyrazu | Przed たら | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Czasownik | **行****い****ったら** / **行****い****かなかったら** | 日本にほんへ行いっ**たら**、おみやげを買かいます。 | Jeśli pojadę do Japonii, kupię pamiątki. |
| Przymiotnik い | **安****やす****かったら** / **安****やす****くなかったら** | 安やすかっ**たら**、買かいます。 | Jeśli będzie tanie, kupię. |
| Przymiotnik な | **ひまだったら** / **ひまじゃなかったら** | あした、ひまだっ**たら**、あそびに来きてください。 | Jeśli jutro będziesz wolny, wpadnij do mnie. |
| Rzeczownik | **雨****あめ****だったら** / **雨****あめ****じゃなかったら** | あした雨あめだっ**たら**、行いきません。 | Jeśli jutro będzie padać, nie pójdę. |

## Użycie

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| **とき**: moment, w którym coś się dzieje. | さむい**とき**、おふろにはいります。 | Kiedy jest zimno, biorę kąpiel. |
| **たら**: warunek, „jeśli”. | 安やすかっ**たら**、買かいます。 | Jeśli będzie tanie, kupię. |
| **たら**: etap wykonany najpierw, „gdy już, jak”. | うちにかえっ**たら**、でんわします。 | Jak wrócę do domu, zadzwonię. |
| **たら**: zdanie główne może prosić lub zapraszać. Zob. Prośby: てください. | わからなかっ**たら**、先生せんせいにきいてください。 | Jeśli czegoś nie rozumiesz, zapytaj nauczyciela. |

## Porównanie: 行くとき i 行ったとき

| Forma | Znaczenie | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **行****い****くとき** | Czynność jest jeszcze przed nami: przed wyjazdem, w drodze. | 日本にほんへ**行****い****くとき**、かばんを買かいました。 | Kiedy wybierałem się do Japonii, kupiłem torbę. |
| **行****い****ったとき** | Czynność jest zakończona: po przyjeździe, na miejscu. | 日本にほんへ**行****い****ったとき**、かばんを買かいました。 | Kiedy pojechałem do Japonii, kupiłem tam torbę. |

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ |  |
| --- | --- | --- |
| 日本にほんへ行いきますとき、かばんを買かいました。 | 日本にほんへ**行****い****く**とき、かばんを買かいました。 | zdanie przed **とき** jest w formie prostej, nie w grzecznościowej na **ます** |
| 雨あめとき、うちにいます。 | 雨あめ**の**とき、うちにいます。 | rzeczownik wymaga **の** przed **とき** |
| ひまだとき、えいがを見みます。 | ひま**な**とき、えいがを見みます。 | przymiotnik な bierze przed **とき** **な**, nie **だ** |
| あした雨あめがふるたら、行いきません。 | あした雨あめがふっ**たら**、行いきません。 | **たら** idzie za formą prostą czasu przeszłego, nie słownikową |