# Tu i vous

https://langs123.com/pl/french/pronoms/tu-vous/
CEFR A0–A2 · 2026-10-24 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> **Tu** zwraca się do jednej bliskiej osoby; **vous** — grzecznie do jednej osoby lub do kilku osób. Z **vous** czasownik jest zawsze w liczbie mnogiej, także gdy mowa o jednej osobie: Madame, **vous avez** l’heure ? Les enfants, **vous venez** ?

## Podsumowanie

| Zagadnienie | Zasada | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Utarte zwroty | **s’il te plaît** do przyjaciela, **s’il vous plaît** dla grzeczności | **S’il vous plaît**, madame. | Proszę pani. |
| Tu | jedna bliska osoba: przyjaciel, rodzina, dziecko | **Tu** viens, Marie ? | Idziesz, Marie? |
| Vous (grzeczność) | jedna osoba, której nie znasz lub którą szanujesz: obcy, klient, przełożony | **Vous** habitez ici, madame ? | Czy pani tu mieszka? |
| Vous (liczba mnoga) | kilka osób, przyjaciele lub obcy | Les enfants, **vous** venez ? | Dzieci, idziecie? |
| Czasownik | **vous** ma formę liczby mnogiej, także dla jednej osoby | Vous **parlez** anglais ? | Czy pan mówi po angielsku? |
| Zgodność | przymiotnik zgadza się z osobą: liczba pojedyncza dla jednej, mnoga dla kilku | Madame Roux, vous êtes **fatiguée** ? | Pani Roux, czy jest pani zmęczona? |
| Przejście na „ty” | **tutoyer** i **vouvoyer**: mówić do kogoś **tu** lub **vous** | On se **tutoie** ? | Przejdziemy na „ty”? |
| Quebec | **tu** pojawia się wcześniej: kolega, sprzedawca, klient | **Tu** veux un sac ? | Chcesz torbę? |
| Pułapka | obcemu dorosłemu mówi się **vous**, nigdy **tu** | Madame, **vous** avez l’heure ? | Proszę pani, czy może pani powiedzieć, która godzina? |
| Pułapka | **vous**: **vous parlez**, nigdy **vous parle** | Vous **avez** faim, monsieur ? | Czy pan jest głodny? |

## Przegląd

- Francuski ma dwie formy zwracania się do jednej osoby: **tu** i **vous**. **Tu** es prêt ? / **Vous** êtes prêt ? (Jesteś gotowy? / Czy pan jest gotowy?)
- **Vous** używa się też wobec kilku osób; **tu** nie ma liczby mnogiej. Léa, **tu** viens ? / Léa et Paul, **vous** venez ? (Léa, idziesz? / Léa i Paul, idziecie?)
- Pozostałe zaimki podmiotowe: zob. Zaimki podmiotowe.

## Forma: tu i vous

| Funkcja | tu | vous |
| --- | --- | --- |
| Podmiot | **tu** | **vous** |
| Czasownik (parler) | tu **parles** | vous **parlez** |
| Dopełnienie | **te** / **t’** | **vous** |
| Zaimek dzierżawczy | **ton** / **ta** / **tes** | **votre** / **vos** |
| Zaimek akcentowany | **toi** | **vous** |

- Z **vous** czasownik ma formę liczby mnogiej: **êtes**, **avez**, **parlez**. **Vous êtes** français, monsieur ? / **Vous avez** un frère, madame ? (Czy pan jest Francuzem? / Czy pani ma brata?)
- Formy être i avoir: zob. Être i avoir.
- Zaimki dopełnienia, dzierżawcze i akcentowane: zob. Zaimki dopełnieniowe, Zaimki dzierżawcze i Zaimki akcentowane.

## Użycie: kiedy tu, a kiedy vous

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| Zwroty grzecznościowe z **tu** | **S’il te plaît**, Léa. / Comment **vas-tu** ? | Proszę, Léa. / Jak się masz? |
| Zwroty grzecznościowe z **vous** | **S’il vous plaît**, madame. / Comment **allez-vous** ? | Proszę pani. / Jak się pan ma? |
| **tu**: przyjaciel, kolega, krewny, dziecko | **Tu** viens, Marie ? / **Tu** as faim, Léo ? | Idziesz, Marie? / Jesteś głodny, Léo? |
| **vous**: obcy dorosły, osoba starsza, klient, przełożony | **Vous** habitez ici, madame ? / **Vous** parlez anglais ? | Czy pani tu mieszka? / Czy pan mówi po angielsku? |
| **vous**: kilka osób, przyjaciele lub obcy | Les enfants, **vous** venez ? / Léa, Paul, **vous** avez faim ? | Dzieci, idziecie? / Léa, Paul, jesteście głodni? |
| **tutoyer** i **vouvoyer**: mówić do kogoś **tu** lub **vous** | On se **tutoie** ? / Ils se **vouvoient**. | Przejdziemy na „ty”? / Mówią do siebie per „wy”. |

- Przez całą rozmowę używa się tej samej formy. Madame, **vous** avez faim ? **Vous** voulez un café ? (Czy pani jest głodna? Czy chce pani kawy?)
- Przy grzecznościowym **vous** przymiotnik pozostaje w liczbie pojedynczej i zgadza się z osobą. Madame Roux, vous êtes **fatiguée** ? / Les enfants, vous êtes **fatigués** ? (Pani Roux, czy jest pani zmęczona? / Dzieci, jesteście zmęczone?)
- Zgodność przymiotników: zob. Przymiotniki.
- W trybie rozkazującym **viens** lub **venez**: zob. Tryb rozkazujący: parle, parlons, parlez.
- Kanada: W Quebecu szybciej przechodzi się na **tu**: sprzedawca, kelner czy kolega często mówi tak do nieznajomego. **Tu** veux un sac ? / **Tu** cherches quelque chose ? (Chcesz torbę? / Czegoś szukasz?)

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ |  |
| --- | --- | --- |
| S’il te plaît, madame. | S’il **vous** plaît, madame. | nieznajomej kobiecie mówi się **s’il vous plaît** |
| Madame, tu as l’heure ? | Madame, **vous** avez l’heure ? | obcemu dorosłemu mówi się **vous** |
| Vous parle anglais, monsieur ? | Vous **parlez** anglais, monsieur ? | po **vous** czasownik stoi w liczbie mnogiej, a nie w 3. osobie jak w „pan mówi”: **vous parlez** |
| Madame Roux, vous êtes fatigués ? | Madame Roux, vous êtes **fatiguée** ? | dla jednej osoby przymiotnik pozostaje w liczbie pojedynczej |