# Czas teraźniejszy: czasowniki nieregularne

https://langs123.com/pl/french/present/present-irreguliers/
CEFR A1–A2 · 2026-10-24 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> **Aller**, **faire**, **venir**, **prendre** oraz czasowniki na **-ir** i **-re** zmieniają temat: **je vais**, **nous prenons**, **ils finissent**. Prawie wszystkie mają **-ons** przy **nous**, **-ez** przy **vous** i **-ent** przy **ils**: Nous **prenons**. Vous **venez**. Ils **attendent**.

## Podsumowanie

| Zagadnienie | Zasada | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Forma | **aller**: **vais** / **vas** / **va** / **allons** / **allez** / **vont** | Je **vais** à Paris. | Jadę do Paryża. |
| Forma | **faire**: **fais** / **fais** / **fait** / **faisons** / **faites** / **font** | Il **fait** du sport. | On uprawia sport. |
| Forma | **venir**: **viens** / **viens** / **vient** / **venons** / **venez** / **viennent** | Je **viens** de Lyon. | Pochodzę z Lyonu. |
| Forma | **prendre**: **prends** / **prends** / **prend** / **prenons** / **prenez** / **prennent** | Nous **prenons** le bus. | Jedziemy autobusem. |
| Forma | **finir**: **finis** / **finis** / **finit** / **finissons** / **finissez** / **finissent** | Elle **finit** à six heures. | Ona kończy o szóstej. |
| Zasada | **nous** **-ons**, **vous** **-ez**, **ils** **-ent**, oprócz **vous faites**, **ils font**, **ils vont** | Nous **allons** au parc. / Ils **vont** au cinéma. | Idziemy do parku. / Idą do kina. |
| Forma | **partir**: **pars** / **pars** / **part** / **partons** / **partez** / **partent** | Je **pars** à midi. | Wyjeżdżam w południe. |
| Forma | **attendre**: **attends** / **attends** / **attend** / **attendons** / **attendez** / **attendent** | Elle **attend** le bus. | Ona czeka na autobus. |
| Inne formy | **je mets**, **je sais**, **je connais**, **nous buvons**, **ils voient** | Je **connais** Paul. | Znam Paula. |
| Pułapka | **vous faites**, nie **vous faisez**; **ils vont**, nie **ils allent** | Vous **faites** du sport ? | Uprawiacie sport? |
| Pułapka | **savoir** dla faktu, **connaître** dla osoby lub miejsca | Je **connais** Paul. / Je **sais** où il habite. | Znam Paula. / Wiem, gdzie mieszka. |

## Przegląd

- Te czasowniki zmieniają temat: ich formy uczy się na pamięć, grupami podobnych czasowników. Je **vais** au marché. / Ils **font** du sport. (Idę na targ. / Oni uprawiają sport.)
- Prawie zawsze **nous** ma **-ons**, **vous** ma **-ez**, a **ils** ma **-ent**. Nous **allons** au parc. / Vous **venez** demain ? / Elles **prennent** le train. (Idziemy do parku. / Przyjdziecie jutro? / One jadą pociągiem.)
- Trzy formy są wyjątkami: **vous faites**, **ils font** i **ils vont**. **Vous faites** du sport ? / Ils **vont** au cinéma. (Uprawiacie sport? / Idą do kina.)
- Czasowniki na **-ir** i **-re** tworzą rodziny: jeden wzór wystarcza dla wszystkich czasowników rodziny. Il **choisit** un livre. / Elle **part** à six heures. / Nous **vendons** du pain. (On wybiera książkę. / Ona wyjeżdża o szóstej. / Sprzedajemy chleb.)
- Czasowniki regularne na **-er** omawia Czas teraźniejszy: czasowniki na -er.
- O **être** i **avoir** — zob. Être i avoir.
- O **pouvoir**, **vouloir** i **devoir** — zob. Czasowniki modalne: pouvoir, vouloir, devoir.

## Forma: aller, faire, venir

| Osoba | aller | faire | venir |
| --- | --- | --- | --- |
| je / j’ | **vais** | **fais** | **viens** |
| tu | **vas** | **fais** | **viens** |
| il / elle / on | **va** | **fait** | **vient** |
| nous | **allons** | **faisons** | **venons** |
| vous | **allez** | **faites** | **venez** |
| ils / elles | **vont** | **font** | **viennent** |

- **Aller** to jedyny nieregularny czasownik na **-er**: **je vais**, **tu vas**, **il va**. Comment **allez**-vous ? — Je **vais** bien. (Jak się pan ma? — Mam się dobrze.)
- **Vous faites** i **ils font** są wyjątkami od **-ez** i **-ent**. Qu’est-ce que vous **faites** ? / Mes parents **font** du vélo. (Co robicie? / Moi rodzice jeżdżą na rowerze.)
- **Venir** w liczbie pojedynczej daje **viens**, **vient**, a z **ils** — **viennent**. Tu **viens** ? / Elles **viennent** de Québec. (Idziesz? / One pochodzą z Quebecu.)

## Forma: prendre, boire, voir

| Osoba | prendre | boire | voir |
| --- | --- | --- | --- |
| je / j’ | **prends** | **bois** | **vois** |
| tu | **prends** | **bois** | **vois** |
| il / elle / on | **prend** | **boit** | **voit** |
| nous | **prenons** | **buvons** | **voyons** |
| vous | **prenez** | **buvez** | **voyez** |
| ils / elles | **prennent** | **boivent** | **voient** |

- W liczbie mnogiej **prendre** traci **d**: **nous prenons**; przy **ils** **n** się podwaja: **ils prennent**. Il **prend** le bus. / Ils **prennent** le train. (On jedzie autobusem. / Oni jadą pociągiem.)
- **Boire** i **voir** zmieniają temat w liczbie mnogiej: **nous buvons**, **ils boivent**; **nous voyons**, **ils voient**. Nous **buvons** du thé. / Ils **voient** la mer. (Pijemy herbatę. / Oni widzą morze.)

## Forma: mettre, savoir, connaître

| Osoba | mettre | savoir | connaître |
| --- | --- | --- | --- |
| je / j’ | **mets** | **sais** | **connais** |
| tu | **mets** | **sais** | **connais** |
| il / elle / on | **met** | **sait** | **connaît** |
| nous | **mettons** | **savons** | **connaissons** |
| vous | **mettez** | **savez** | **connaissez** |
| ils / elles | **mettent** | **savent** | **connaissent** |

- **Mettre** ma w liczbie pojedynczej jedno **t**: **il met**, ale **nous mettons**. Je **mets** un pull. / Il **met** du sucre. (Zakładam sweter. / On dosypuje cukru.)
- **Savoir** i **connaître** mają **-ais**, **-ais**, **-ait**; **connaître** zachowuje akcent **î** przed **t**: **il connaît**. Tu **sais** la réponse ? / Elle **connaît** bien Nice. (Znasz odpowiedź? / Ona dobrze zna Niceę.)

## Forma: czasowniki na -ir

| Osoba | finir | choisir | réussir |
| --- | --- | --- | --- |
| je / j’ | fin**is** | chois**is** | réuss**is** |
| tu | fin**is** | chois**is** | réuss**is** |
| il / elle / on | fin**it** | chois**it** | réuss**it** |
| nous | fin**issons** | chois**issons** | réuss**issons** |
| vous | fin**issez** | chois**issez** | réuss**issez** |
| ils / elles | fin**issent** | chois**issent** | réuss**issent** |

- Jak **finir**: **choisir**, **réussir**, **grandir**. W liczbie mnogiej do tematu dodaje się **-iss-**. Nous **finissons** à six heures. / Ils **choisissent** un film. (Kończymy o szóstej. / Oni wybierają film.)

| Osoba | partir | sortir | dormir |
| --- | --- | --- | --- |
| je / j’ | par**s** | sor**s** | dor**s** |
| tu | par**s** | sor**s** | dor**s** |
| il / elle / on | par**t** | sor**t** | dor**t** |
| nous | part**ons** | sort**ons** | dorm**ons** |
| vous | part**ez** | sort**ez** | dorm**ez** |
| ils / elles | part**ent** | sort**ent** | dorm**ent** |

- **Partir**, **sortir** i **dormir** tracą w liczbie pojedynczej ostatnią spółgłoskę tematu: **je pars**, ale **nous partons**. Je **pars** à midi. / Tu **sors** ce soir ? / Il **dort** déjà. (Wyjeżdżam w południe. / Wychodzisz dziś wieczorem? / On już śpi.)

## Forma: czasowniki na -re

| Osoba | attendre | répondre | vendre |
| --- | --- | --- | --- |
| je / j’ | attend**s** | répond**s** | vend**s** |
| tu | attend**s** | répond**s** | vend**s** |
| il / elle / on | attend | répond | vend |
| nous | attend**ons** | répond**ons** | vend**ons** |
| vous | attend**ez** | répond**ez** | vend**ez** |
| ils / elles | attend**ent** | répond**ent** | vend**ent** |

- Jak **attendre**: **répondre**, **vendre**, **perdre**, **entendre**, **descendre**. Temat zachowuje **d**. J’**attends** le bus. / Elle **répond** au téléphone. (Czekam na autobus. / Ona odbiera telefon.)
- Przy **il**, **elle** i **on** te czasowniki nie mają końcówki: **il attend**. Il **vend** du pain. / On **descend** ici. (On sprzedaje chleb. / Tu wysiadamy.)

## Wymowa: liczba pojedyncza i mnoga

| Osoba | partir | attendre | prendre |
| --- | --- | --- | --- |
| je / j’ | /ʒə paʁ/ | /ʒatɑ̃/ | /ʒə pʁɑ̃/ |
| tu | /ty paʁ/ | /ty atɑ̃/ | /ty pʁɑ̃/ |
| il / elle / on | /il paʁ/ | /il atɑ̃/ | /il pʁɑ̃/ |
| nous | /nu paʁtɔ̃/ | /nu zatɑ̃dɔ̃/ | /nu pʁənɔ̃/ |
| vous | /vu paʁte/ | /vu zatɑ̃de/ | /vu pʁəne/ |
| ils / elles | /il paʁt/ | /il zatɑ̃d/ | /il pʁɛn/ |

- **Faisons** wymawia się /fəzɔ̃/, z /ə/: **ai** brzmi jak **e**. Nous **faisons** du sport. (Uprawiamy sport.)
- Ostatnia spółgłoska tematu jest w liczbie pojedynczej niema, a w mnogiej słyszalna: **il part** /il paʁ/, **ils partent** /il paʁt/. Il **attend** le bus. / Ils **attendent** le bus. (On czeka na autobus. / Oni czekają na autobus.)
- W liczbie mnogiej samogłoska nosowa staje się ustną: **il vient** /vjɛ̃/, **ils viennent** /vjɛn/. Il **vient** demain. / Ils **viennent** demain. (On przyjdzie jutro. / Oni przyjdą jutro.)
- O **nous attendons** /nu zatɑ̃dɔ̃/ i innych liaison — zob. Liaison i elizja.

## Użycie: aller, faire, venir, prendre, boire, voir

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| **aller**: miejsce i zdrowie | Je **vais** à l’école. / Comment **vas**-tu ? | Idę do szkoły. / Jak się masz? |
| **venir** **de**: pochodzenie | Je **viens** de Lyon. / Tu **viens** d’où ? | Jestem z Lyonu. / Skąd jesteś? |
| **faire**: zajęcie | Qu’est-ce que tu **fais** ? / Je **fais** du sport. | Co robisz? / Uprawiam sport. |
| **faire**: pogoda | Il **fait** beau. / Il **fait** froid ce matin. | Jest ładna pogoda. / Dziś rano jest zimno. |
| **faire les courses**, **faire la cuisine** | Nous **faisons** les courses le samedi. / Elle **fait** la cuisine. | W soboty robimy zakupy. / Ona gotuje. |
| **prendre**: posiłek, środek transportu | Je **prends** un café. / Nous **prenons** le métro. | Piję kawę. / Jedziemy metrem. |
| **boire**: napój | Elle **boit** de l’eau. / Vous **buvez** du thé ? | Ona pije wodę. / Pijecie herbatę? |
| **voir**: co się widzi lub spotyka | Je **vois** un chat. / Tu **vois** Marie demain ? | Widzę kota. / Widzisz się jutro z Marie? |
| **mettre**: kłaść, zakładać ubranie | Je **mets** mon manteau. / Il **met** le livre sur la table. | Zakładam płaszcz. / On kładzie książkę na stole. |

- **aller** + bezokolicznik mówi, co się zrobi: zob. Bliska przyszłość: je vais manger.
- O **venir de** i **aller** z miastem lub krajem — zob. Miasta i kraje.
- O **du**, **de la** i **des** po **boire**, **prendre** i **faire** — zob. Partytywy i ilości.
- Kanada: W Quebecu zakupy spożywcze nazywa się też **faire l’épicerie**. Nous **faisons** l’épicerie le samedi. (W soboty robimy zakupy spożywcze.)

## Porównanie: savoir i connaître

| savoir | connaître |  |
| --- | --- | --- |
| fakt, informacja, odpowiedź | osoba, miejsce, rzecz, które już się zna |  |
| Je **sais** où il habite. | Je **connais** Paul. | Wiem, gdzie mieszka. / Znam Paula. |
| Tu **sais** qu’il est là ? | Vous **connaissez** Paris ? | Wiesz, że on tu jest? / Zna pan Paryż? |

- **savoir** + bezokolicznik wyraża umiejętność: zob. Czasowniki modalne: pouvoir, vouloir, devoir.

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ |  |
| --- | --- | --- |
| Je vas au cinéma. | Je **vais** au cinéma. | **je** → **vais** |
| Ils allent au parc. | Ils **vont** au parc. | **ils** / **elles** → **vont** |
| Vous faisez du sport. | Vous **faites** du sport. | **vous** → **faites** |
| Il prends le bus. | Il **prend** le bus. | **il** ma **prend**, bez **-s** |
| Ils prendent le métro. | Ils **prennent** le métro. | w liczbie mnogiej **prendre** traci **d** i podwaja **n** |
| Nous finons à six heures. | Nous **finissons** à six heures. | w liczbie mnogiej do tematu **finir** dodaje się **-iss-** |
| Il est chaud aujourd’hui. | Il **fait** chaud aujourd’hui. | pogodę wyraża się czasownikiem **faire**: **il fait chaud** |
| Je parts à six heures. | Je **pars** à six heures. | **partir** traci w liczbie pojedynczej spółgłoskę tematu: **je pars** |
| Ils boient du thé. | Ils **boivent** du thé. | **ils** / **elles** → **boivent** |