# Przedimki

https://langs123.com/pl/french/nom-determinants/articles/
CEFR A1–A2 · 2026-10-24 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> Rzeczownik ma przedimek: **le**, **la**, **les** dla tego, co znane, **un**, **une**, **des** dla nowego. Rzeczy ogólne mają przedimek określony: J’aime **le** café. J’adore **les** fraises.

## Podsumowanie

| Zagadnienie | Zasada | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Określony | **le** / **la** / **l’** / **les** | **Le** livre est sur **la** table. | Książka leży na stole. |
| Nieokreślony | **un** / **une** / **des** | J’ai **un** chat. | Mam kota. |
| Samogłoska | **l’** przed samogłoską lub niemym h | l’école / l’ami | szkoła / przyjaciel |
| Zlanie z à | **à** + **le** → **au**, **à** + **les** → **aux** | Je vais **au** café. / Elle parle **aux** enfants. | Idę do kawiarni. / Ona rozmawia z dziećmi. |
| Zlanie z de | **de** + **le** → **du**, **de** + **les** → **des** | le livre **du** professeur / la voiture **des** voisins | książka nauczyciela / samochód sąsiadów |
| Rzecz znana | określony: oboje znają tę rzecz | J’ai un chat. **Le** chat est noir. | Mam kota. Kot jest czarny. |
| Ogólnie | określony po **aimer**, **adorer**, **détester**, **préférer** | J’aime **le** café. | Lubię kawę. |
| Rzecz nowa | nieokreślony: jedna lub kilka rzeczy, bez doprecyzowania | J’ai **des** amis à Paris. | Mam przyjaciół w Paryżu. |
| Ciało | przedimek określony zamiast zaimka dzierżawczego | Elle ferme **les** yeux. | Ona zamyka oczy. |
| Bez przedimka | **sans** lub **avec** + rzeczownik abstrakcyjny: bez przedimka | Un café **sans** sucre. | Kawa bez cukru. |
| Pułapka | **à le** zmienia się w **au**, **à les** w **aux** | Je vais **au** cinéma. | Idę do kina. |
| Pułapka | rzeczownik ogólny zachowuje po **aimer** przedimek | J’aime **les** chats. | Lubię koty. |

## Przegląd

- Rzeczownik prawie zawsze występuje z przedimkiem. **Le** stylo est rouge. / J’ai **une** gomme. (Długopis jest czerwony. / Mam gumkę.)
- Przedimek zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju i liczbie. **le** livre / **la** table / **les** livres (książka / stół / książki)
- O rodzaju rzeczowników zob. Rodzaj rzeczowników.
- O liczbie mnogiej rzeczowników zob. Liczba mnoga rzeczowników.
- **du**, **de la** i **de l’** dla ilości oraz **pas de**: zob. Partytywy i ilości.

## Forma: przedimki

| Przedimek | Rodzaj męski | Rodzaj żeński | Liczba mnoga |
| --- | --- | --- | --- |
| Określony | **le** livre | **la** table | **les** livres |
| Określony przed samogłoską | l’ami | l’école | **les** amis |
| Nieokreślony | **un** livre | **une** table | **des** livres |

- Przed samogłoską lub niemym h **le** i **la** zmieniają się w **l’**. l’homme / l’eau (mężczyzna / woda)
- **Des** to liczba mnoga od **un** i **une**. un ami / **des** amis (przyjaciel / przyjaciele)
- O h aspiré (le héros) i liaison w **les** i **des** zob. Liaison i elizja.

## Forma: zlania

| Forma | Przykłady |  |
| --- | --- | --- |
| **à** + **le** → **au** | Je vais **au** marché. / **Au** revoir ! | Idę na targ. / Do widzenia! |
| **à** + **les** → **aux** | Elle parle **aux** enfants. | Ona rozmawia z dziećmi. |
| **de** + **le** → **du** | C’est le livre **du** professeur. | To książka nauczyciela. |
| **de** + **les** → **des** | Voici la voiture **des** voisins. | Oto samochód sąsiadów. |
| **à la**, **à l’**, **de la**, **de l’**: bez zlania | Je vais **à la** gare. / Il arrive de l’école. | Idę na dworzec. / Przychodzi ze szkoły. |

- **Des** to przedimek nieokreślony albo zlanie **de** + **les**. Elle a **des** amis. / Voici la liste **des** élèves. (Ona ma przyjaciół. / Oto lista uczniów.)

## Użycie: przedimek określony

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| Rzecz, którą znają oboje | Ferme **la** porte, s’il te plaît. | Zamknij drzwi, proszę. |
| Rzecz już wspomniana | J’ai un chat. **Le** chat est noir. | Mam kota. Kot jest czarny. |
| Rzecz jedyna w swoim rodzaju | **Le** soleil brille. / **La** lune est belle. | Słońce świeci. / Księżyc jest piękny. |
| Język, którego się uczymy | J’apprends **le** français. | Uczę się francuskiego. |
| Część ciała zamiast zaimka dzierżawczego | Elle ferme **les** yeux. / Il lève **la** main. | Ona zamyka oczy. / On podnosi rękę. |
| Cena za jednostkę: „za kilogram”, „za sztukę” | Les pommes coûtent deux euros **le** kilo. | Jabłka kosztują dwa euro za kilogram. |

- Po **parler** nazwa języka stoi bez przedimka. Je parle **français** et anglais. (Mówię po francusku i po angielsku.)
- O **le lundi** i pozostałych dniach zob. Dni, miesiące i daty.
- O krajach (**la France**, **le Canada**) i ich przyimkach zob. Miasta i kraje.

## Użycie: przedimek nieokreślony i brak przedimka

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| Nowa rzecz w rozmowie | Il y a **un** chat dans le jardin. | W ogrodzie jest kot. |
| Liczba jeden | J’ai **un** frère et deux sœurs. | Mam jednego brata i dwie siostry. |
| Kilka rzeczy bez doprecyzowania | J’ai **des** amis à Paris. | Mam przyjaciół w Paryżu. |
| **sans** lub **avec** + rzeczownik abstrakcyjny | Un café **sans** sucre. / Elle répond **avec** plaisir. | Kawa bez cukru. / Ona odpowiada z przyjemnością. |

- Zawód lub narodowość po **être** występuje bez przedimka: zob. Être i avoir.
- W przeczeniu **un**, **une** i **des** zmieniają się w **de**: zob. Partytywy i ilości.
- O **c’est un** i **c’est une** zob. C’est i il est.

## Porównanie: ogólne i konkretne

| Sytuacja | Przedimek | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **aimer**, **adorer**, **détester**, **préférer**: rzecz ogólnie | **le** / **la** / **l’** / **les** | J’aime **le** café. / Il déteste **les** chiens. | Lubię kawę. / On nie znosi psów. |
| **manger**, **acheter**, **prendre**, **avoir**: jedna lub kilka rzeczy, wspomniane po raz pierwszy | **un** / **une** / **des** | Je mange **une** pomme. / J’achète **des** pommes. | Jem jabłko. / Kupuję jabłka. |
| konkretna rzecz, którą można zidentyfikować | **le** / **la** / **l’** / **les** | Je prends **le** train de huit heures. | Jadę pociągiem o ósmej. |

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ |  |
| --- | --- | --- |
| Le ami de Paul est ici. | L’ami de Paul est ici. | przed samogłoską **le** zmienia się w **l’** |
| Je vais à le cinéma. | Je vais **au** cinéma. | **à** + **le** zmienia się w **au** |
| Il parle de les enfants. | Il parle **des** enfants. | **de** + **les** zmienia się w **des** |
| J’aime café. | J’aime **le** café. | po **aimer** rzeczownik w znaczeniu ogólnym ma przedimek: **j’aime le café**, inaczej niż w „lubię kawę” |
| J’ai un chat. Un chat est noir. | J’ai un chat. **Le** chat est noir. | rzecz już wspomniana ma przedimek określony: **le chat** |
| Un café sans le sucre. | Un café sans **sucre**. | po **sans** nie ma przedimka: **sans sucre** |