# Être i avoir

https://langs123.com/pl/french/etre-avoir/etre-avoir/
CEFR A0–A2 · 2026-10-24 · CC BY 4.0, langs123 contributors (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

> **Être** mówi, kim ktoś jest, skąd pochodzi i jaki jest; **avoir** mówi, co ktoś ma, ile ma lat i czego potrzebuje. Wiek, głód i pragnienie wyraża się czasownikiem **avoir**, a nie **être**: J’**ai** vingt ans. Elle **a** faim.

## Podsumowanie

| Zagadnienie | Zasada | Przykład |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Forma | **être**: **suis** / **es** / **est** / **sommes** / **êtes** / **sont** | Je **suis** Léa. | Jestem Léa. |
| Forma | **avoir**: **ai** / **as** / **a** / **avons** / **avez** / **ont** | J’**ai** un frère. | Mam brata. |
| Wiek | **avoir** + liczba + **ans**: wiek | Elle **a** douze ans. | Ona ma dwanaście lat. |
| Tożsamość | **être**: imię, zawód bez przedimka, narodowość, pochodzenie | Il **est** médecin. | On jest lekarzem. |
| Głód, pragnienie, ciepło, zimno | **avoir**: **faim** / **soif** / **chaud** / **froid**, bez przedimka | J’**ai** soif. | Chce mi się pić. |
| Potrzeba i ochota | **avoir besoin de** i **avoir envie de** + rzeczownik lub bezokolicznik | Il a besoin d’un stylo. | Potrzebuje długopisu. |
| Pytanie | **est-ce que** przed zdaniem | **Est-ce que** tu es prêt ? | Czy jesteś gotowy? |
| Inwersja | czasownik-zaimek, a między dwiema samogłoskami **-t-** | **A-t-il** faim ? | Czy jest głodny? |
| Przeczenie | **ne** … **pas** wokół czasownika, **n’** przed samogłoską | Je **ne suis pas** prêt. | Nie jestem gotowy. |
| Po avoir | w przeczeniu **un**, **une** i **des** zmieniają się w **de** | Elle n’a **pas de** voiture. | Ona nie ma samochodu. |
| Pułapka | wiek wyraża się przez **avoir**, nigdy przez **être** | Il **a** vingt ans. | On ma dwadzieścia lat. |
| Pułapka | **faim**, **chaud**, **froid** wzmacnia się słowami **très** lub **trop** | J’ai **très** faim. | Jestem bardzo głodny. |

## Przegląd

- **Être** i **avoir** są czasownikami nieregularnymi: ich formy trzeba znać na pamięć. Je **suis** Léa. / J’**ai** vingt ans. (Jestem Léa. / Mam dwadzieścia lat.)
- Czasownik zawsze ma wyrażony podmiot: zaimek lub rzeczownik. Nous **sommes** amis. / Léa **a** un chat. (Jesteśmy przyjaciółmi. / Léa ma kota.)
- O zaimkach podmiotowych — zob. Zaimki podmiotowe.
- **Être** mówi, kim lub czym ktoś jest; **avoir** mówi, co ktoś ma lub czuje. Elle **est** française. / Elle **a** faim. (Ona jest Francuzką. / Jest głodna.)
- O przedstawianiu kogoś lub czegoś — zob. C’est i il est.
- O tym, jak powiedzieć, że coś gdzieś jest — zob. Il y a.
- **Être** i **avoir** są też czasownikami posiłkowymi w passé composé: Passé composé: j’ai mangé.

## Forma: czas teraźniejszy

| Osoba | être | avoir |
| --- | --- | --- |
| je / j’ | **suis** | **ai** |
| tu | **es** | **as** |
| il / elle / on | **est** | **a** |
| nous | **sommes** | **avons** |
| vous | **êtes** | **avez** |
| ils / elles | **sont** | **ont** |

- Przed samogłoską **je** zmienia się w **j’**: **j’ai**, ale **je suis**. **J’ai** un frère. / **Je suis** content. (Mam brata. / Jestem zadowolony.)
- **Vous** wymaga form **êtes** i **avez**, zarówno dla jednej osoby, jak i dla wielu. **Vous êtes** Madame Roux ? / **Vous avez** faim, les enfants ? (Czy to pani Roux? / Jesteście głodni, dzieci?)
- W mowie potocznej **on** zastępuje **nous** i ma formę jak **il**: **on est**, **on a**. On **est** amis. / On **a** faim. (Jesteśmy przyjaciółmi. / Jesteśmy głodni.)
- W mowie **tu es** brzmi **t’es**, a **tu as** — **t’as**. **T’es** prêt ? / **T’as** faim ? (Jesteś gotowy? / Jesteś głodny?)
- Kanada: W mowie potocznej Quebecu **je suis** często brzmi **chu** /ʃy/. **Chu** fatigué. (Jestem zmęczony.)

## Forma: przeczenie

| Forma | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| podmiot + **ne** + **être** + **pas** | Je **ne suis pas** prêt. / Ils **ne sont pas** là. | Nie jestem gotowy. / Ich tu nie ma. |
| podmiot + **n’** + czasownik + **pas** | Elle **n’a pas** faim. / Tu **n’es pas** seul. | Ona nie jest głodna. / Nie jesteś sam. |
| podmiot + **ne** + **avoir** + **pas de** + rzeczownik | Nous n’avons **pas de** chien. / Je n’ai pas d’ordinateur. | Nie mamy psa. / Nie mam komputera. |

- Przedimek określony i zaimek dzierżawczy nie zmieniają się po **ne** … **pas**. Je n’ai pas **mon** passeport. / Il n’a pas **le** livre. (Nie mam swojego paszportu. / On nie ma tej książki.)
- W mowie potocznej **ne** często znika: **je suis pas**, **j’ai pas**. Je **suis pas** fatigué. / J’**ai pas** faim. (Nie jestem zmęczony. / Nie jestem głodny.)
- O **ne** … **plus** i **ne** … **jamais** — zob. Przeczenie.

## Forma: pytanie

| Forma | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| podmiot + czasownik + ↗ | Tu **es** français ? / Vous **avez** un frère ? | Czy jesteś Francuzem? / Czy ma pan brata? |
| **est-ce que** + podmiot + czasownik | **Est-ce que** vous êtes français ? / **Est-ce que** tu as faim ? | Czy jest pan Francuzem? / Czy jesteś głodny? |
| słowo pytające + **est-ce que** + podmiot + czasownik | Où **est-ce que** tu es ? / Pourquoi est-ce qu’elle a froid ? | Gdzie jesteś? / Dlaczego jej zimno? |
| czasownik + łącznik + podmiot | **Es-tu** prêt ? / **Êtes-vous** français ? | Czy jesteś gotowy? / Czy jest pan Francuzem? |
| **a** + **-t-** + podmiot | **A-t-il** faim ? / **A-t-elle** une sœur ? | Czy jest głodny? / Czy ona ma siostrę? |

- Przed **il**, **elle**, **on**, **ils** i **elles** **est-ce que** zmienia się w **est-ce qu’**. Est-ce qu’il a froid ? / Est-ce qu’elles sont là ? (Czy mu zimno? / Czy one tu są?)
- O pozostałych pytaniach — zob. Pytania.
- Kanada: W mowie potocznej Quebecu pytanie tworzy też partykuła **-tu**. **T’as-tu** faim ? / **Elle est-tu** là ? (Czy jesteś głodny? / Czy ona tam jest?)

## Pisownia: a i à, est i et

| a | à |
| --- | --- |
| czasownik **avoir**: można go zastąpić formą **avait** | przyimek: miejsce, czas, właściciel |
| Il **a** un chat. (Ma kota.) | Il va **à** Paris. (Jedzie do Paryża.) |

| est | et |
| --- | --- |
| czasownik **être**: można go zastąpić formą **était** | spójnik: łączy dwa wyrazy |
| Léa **est** là. (Léa tu jest.) | Léa **et** Paul sont là. (Léa i Paul są tutaj.) |

## Wymowa: être i avoir

| Osoba | être | avoir |
| --- | --- | --- |
| je / j’ | /ʒə sɥi/ | /ʒe/ |
| tu | /ty ɛ/ | /ty a/ |
| il / elle / on | /il ɛ/ | /il a/ |
| nous | /nu sɔm/ | /nu zavɔ̃/ |
| vous | /vu zɛt/ | /vu zave/ |
| ils / elles | /il sɔ̃/ | /il zɔ̃/ |

- Formy **es** / **est** wymawia się /ɛ/, a **a** — /a/. Tu **es** là. / Il **a** un chat. (Jesteś tutaj. / Ma kota.)
- **Ils ont** wymawia się /il zɔ̃/, z liaison, a **ils sont** — /il sɔ̃/. **Ils ont** faim. / **Ils sont** fatigués. (Oni są głodni. / Oni są zmęczeni.)
- O wszystkich liaison i elizjach — zob. Liaison i elizja.

## Użycie: être

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| Imię | Je **suis** Léa. / Tu **es** Paul ? | Jestem Léa. / Czy ty jesteś Paul? |
| Narodowość | Il **est** français. / Elle **est** japonaise. | On jest Francuzem. / Ona jest Japonką. |
| Zawód | Je **suis** étudiante. / Mon père **est** médecin. | Jestem studentką. / Mój tata jest lekarzem. |
| Pochodzenie | Je **suis de** Lyon. / Il **est de** Montréal. | Jestem z Lyonu. / On jest z Montrealu. |
| Opis | La maison **est** grande. / Mes frères **sont** grands. | Dom jest duży. / Moi bracia są wysocy. |
| Stan | Je **suis** fatiguée. / Les enfants **sont** contents. | Jestem zmęczona. / Dzieci są zadowolone. |
| Miejsce | Nous **sommes** à la maison. / Il **est** en classe. | Jesteśmy w domu. / On jest na lekcji. |
| **être d’accord**: zgadzać się | Je **suis d’accord**. / Elle **est d’accord**. | Zgadzam się. / Ona się zgadza. |
| **être** + **à** + kogoś: do kogo należy | Ce livre **est à** Marie. / Ce sac **est à** moi. | Ta książka należy do Marie. / Ta torba jest moja. |
| Stałe wyrażenia | Elle **est en retard**. / Nous **sommes en vacances**. | Ona się spóźnia. / Jesteśmy na wakacjach. |

- Zawód i narodowość po **être** stoją bez przedimka. Elle est **avocate**. / Il est **italien**. (Ona jest adwokatką. / On jest Włochem.)
- Z przedimkiem mówi się **c’est**: zob. C’est i il est.
- Przymiotnik po **être** zgadza się z podmiotem. Il est **petit**. / Elle est **petite**. (On jest mały. / Ona jest mała.)
- O zgodności przymiotników — zob. Przymiotniki.
- O tym, jak powiedzieć, z jakiego kraju się jest — zob. Miasta i kraje.
- O przyimkach po **être** (à, en, dans, chez) — zob. Przyimki miejsca.
- Po **à** stoi zaimek akcentowany: **à moi**, **à toi**. Zob. Zaimki akcentowane.

## Użycie: avoir

| Użycie | Przykład |  |
| --- | --- | --- |
| Wiek | Quel âge **as-tu** ? — J’**ai** douze ans. | Ile masz lat? — Mam dwanaście. |
| Posiadanie i rodzina | J’**ai** un frère et une sœur. / Nous **avons** une voiture. | Mam brata i siostrę. / Mamy samochód. |
| Głód i pragnienie | J’**ai** faim. / Il **a** soif. | Jestem głodny. / Chce mu się pić. |
| Ciepło i zimno | Tu **as** chaud ? / Elle **a** froid. | Czy jest ci gorąco? / Jej jest zimno. |
| Senność, strach, racja | Les enfants **ont** sommeil. / J’**ai** peur. / Tu **as** raison. | Dzieci są śpiące. / Boję się. / Masz rację. |
| **avoir mal** + **à** + rzeczownik: ból | J’**ai mal à** la tête. / Il **a mal au** dos. | Boli mnie głowa. / Boli go plecy. |
| **avoir besoin de**: czego się potrzebuje | J’ai besoin d’un stylo. / Il **a besoin de** dormir. | Potrzebuję długopisu. / Musi się wyspać. |
| **avoir envie de**: na co ma się ochotę | Elle **a envie de** voyager. / J’ai envie d’un café. | Ma ochotę podróżować. / Mam ochotę na kawę. |

- **Faim**, **soif**, **chaud** i **froid** stoją po **avoir** bez przedimka i bez zgodności rodzaju. Marie **a** froid. / Les enfants **ont** chaud. (Marii jest zimno. / Dzieciom jest gorąco.)
- Te wyrażenia wzmacnia się słowami **très** lub **trop**. Elle a **très** soif. / Il a **trop** chaud. (Ona bardzo chce pić. / Jemu jest za gorąco.)

## Typowe błędy

| ✗ | ✓ |  |
| --- | --- | --- |
| Je ai un frère. | **J’ai** un frère. | przed **ai** **je** zmienia się w **j’** |
| Tu a faim. | Tu **as** faim. | **tu** → **as** |
| Ils est contents. | Ils **sont** contents. | **ils** / **elles** → **sont** |
| Suis étudiant. | **Je** suis étudiant. | zaimek podmiotowy jest obowiązkowy: **je suis**, choć po polsku mówimy „Jestem studentem” |
| Je suis faim. | J’**ai** faim. | głód wyraża się przez **avoir**: **j’ai faim**, dosłownie „mam głód” |
| Je suis froid. | J’**ai** froid. | odczucie zimna wyraża się przez **avoir**: **j’ai froid**; **je suis froid** opisuje chłodny charakter |
| Je n’ai pas un frère. | Je n’ai **pas de** frère. | w przeczeniu **un** zmienia się w **de** |
| Est-ce que es-tu prêt ? | **Est-ce que** tu es prêt ? | jeden wykładnik pytania: **est-ce que** albo inwersja |